Menu

Author Archives: Admin1

KE, 80 milionë euro mbështetje buxhetore ndaj Shqipërisë

Shqipëria këtë vit do të përfitojë 80 milionë euro nga Komisioni Europian si mbështetje buxhetore direkte për të përballuar krizën e çmimeve të larta të energjisë, referuar raportit tremujor të KE për ecurinë e ekonomisë në Ballkanin Perëndimor, në periudhën tetor-dhjetor 2022.

Degët e transportit, tregtisë dhe shërbimeve ishin kontribuuesit më të mëdhenj në rritjen e PBB-së, me 1.9 pikë %, të ndjekur nga ndërtimi dhe aktivitetet e pasurive të paluajtshme (me 0,8 pike %).

Rënia në prodhim shpjegon kontributin negativ prej 0.2 pikë përqindjeje nga sektori i industrisë në PBB-në e tremujori të tretë.

Rritja vjetore e punësimit ishte 3.8% në tremujorin e tretë 2022. Shkalla e papunësisë ra për herë të parë nën 11% (10.8%), por papunësia e të rinjve pothuajse mbeti në vendnumëro më 2022.

Duke pasur parasysh rënien e popullsisë në mosha e punës (nën 60 vjeç), rritja e ofertës së punës reflekton pjesërisht mobilizimin e popullsisë joaktive, e cila u tkurr me 2% në tremujorin e tretë.

Në ndryshim nga tremujori i dytë 2022, punësimi në industri u ul me 2.3%, ndërsa punësimi në shërbime dhe bujqësi vazhdoi të regjistrojë rritje të lartë 4 dhe 3%. Pagat e sektorit privat u rritën me 12.5% vjet më parë.

Në përputhje me trendin e vërejtur që nga 2021, suficiti i bilancit të shërbimeve u rrit me 1.7 pikë %, ndërsa deficiti tregtar i mallrave  u rrit me 0.8 pikë përqindjeje.

Flukset neto të investimeve të huaja pësuan rritje vjetore me 20.2% në tremujorin e tretë 2022.

Rezervat valutore tejkaluan nivelin 5 miliardë euro në tremujorin e tretë 2022 dhe ranë lehtësisht në 4.9 miliardë euro në nëntor 2022, ndërsa mbulimi i importeve ra në 7.3 muaj.

Norma e inflacionit arriti kulmin në 8.3% në muajin tetor përpara se të binte në 7.4% në dhjetor si rritje. Çmimet e ushqimeve, energjisë dhe transportit janë ngadalësuar gjatë dy muajve të fundit të vitit, duke rezultuar në një normë mesatare vjetore të inflacionit prej 6.9% për 2022.

Rritja e agregatit monetar M3 është ngadalësuar më tej nga 6.7% në gusht në 6.4% në nëntor 2022. Që nga fillimi i normalizimit të politikës monetare në mars, Banka e Shqipërisë rriti normën bazë me 2,25 pike % në 2.75% për të frenuar inflacionin në raport me objektivin.

Qendra Alert/Alert.al

Çokollata e zezë, alarmi për konsumatorin: Nivele të larta plumbi dhe kadmiumi

Në vitet e fundit, çokollata e zezë ka fituar popullaritet, falë edhe disa studimeve që kanë treguar përfitimet e lidhura me sasinë e ulët të sheqerit dhe sasinë më të madhe të fibrave, kaliumit dhe magnezit krahasuar me çokollatën e qumështit. Por, ka edhe një anë të errët të çokollata së zezë: Ka raste që çokollata e zezë përmban përqendrime të plumbit, kadmiumit ose të dy metaleve që mund të jenë të rrezikshme, veçanërisht nëse konsumi është i përditshëm ose i rregullt. Kjo, të paktën, është ajo që panë studiuesit e ngarkuar nga revista Consumer Reports për të analizuar çokollatën e zezë të shitura në Shtetet e Bashkuara.

Kadmiumi dhe plumbi janë veçanërisht të dëmshme për gratë shtatzëna sepse ato ndërhyjnë në zhvillimin e sistemit nervor të fetusit, por nëse në sasi të larta ato janë të dëmshme për të gjithë, veçanërisht për sistemin nervor, imunitar dhe riprodhues, veshkat si dhe presionin e gjakut. Megjithëse vlerësohet se vetëm 15% e konsumatorëve e hanë atë çdo ditë, problemi më serioz ka të bëjë me akumulimin. Të dy metalet gjenden edhe në ushqime të tjera, duke filluar me perime të tilla si karrota dhe spinaq, të cilat i marrin ato nga dheu dhe ujërat.

Por, pse dy metalet janë të përqendruara në çokollatë të zezë? Shkencëtarët në Universitetin e Kalifornisë iu përgjigjën kësaj pyetjeje me studime të kryera midis viteve 2019 dhe 2022 dhe arritën kulmin në një raport gati 400 faqesh të kërkuar si pjesë e një procedimi ligjor midis një shoqate konsumatore dhe disa prodhuesve. Bimët e kakaos kapin kadmiumin nga toka, duke e grumbulluar atë në fasule. Nga ana tjetër, plumbi vendoset në guaskën e jashtme të fasuleve pas korrjes, nga ajri dhe uji i ndotur. Kjo shpjegon pse nivelet janë të ulëta kur fasulet përpunohen pak pas vjeljes dhe më të larta e më të larta ndërsa koha zgjatet, sidomos kur lihen të thahen në diell. Në fakt, kjo mënyrë favorizon grumbullimin e plumbit që rrjedh nga pluhuri, i cili gjithmonë përmban ndotës të llojeve të ndryshme. (IlFattoalimentare)

Qendra Alert/Alert.al

Gjithnjë e më shumë të sëmurë nga tumori i veshit: Simptomat e para

Dhembja e veshit mund të jetë shenja e parë që tregon se në pjesën e veshit po zhvillohet tumori malinj. Numri i të sëmurëve nga kanceri i veshit po shtohet në gjithë botën, ndërkaq kjo sëmundje mund të përfshijë cilëndo nga këto tri pjesë të veshit: pjesën e brendshme, të mesme dhe të jashtme.

Simptomat dallohen varësisht nga pjesa e veshit në të cilën tumori zhvillohet, mirëpo shenjat të cilat kryesisht shfaqen në të tri rastet janë humbja e të dëgjuarit dhe dhembja e veshit.

Gjithashtu, simptomat mund të jenë edhe dhembja e veshit të jashtëm, dhembja e kokës, marramendja dhe zukatja e veshëve.

Te disa pacientë shfaqet edhe ënjtja e nyjave limfatike në qafë.

Nëse keni një ose më shumë nga këto simptoma, duhet të vizitoni mjekun otorinolaringolog më pas nëse është nevoja edhe onkologun.

Shfaqja e tumorit mund të përcaktohet vetëm me biopsi, ndërsa sëmundja shërohet me operacion, duke eliminuar kanalin e veshit, me radioterapi apo me kimioterapi.

Qendra Alert/Alert.al

Listeria në djathërat veganë nga Franca

Alarm i Ministrisë së Shëndetësisë së Italisë për praninë e mundshme të Listeria monocytogenes, në alternativat vegane të djathërave të prodhuara nga kompania French Jay & Joy. Raporti erdhi nga autoritetet shëndetësore franceze nëpërmjet Sistemit të Alarmit të Shpejtë Rasff, pas regjistrimit të tetë rasteve të listeriozës në Evropë midis prillit dhe dhjetorit 2022, të lidhura me konsumin e djathit vegan të linjave Jil & Josephine prodhuar nga Jay & Joy.

Kompania pasi është informuar për rastet e listeriozës, në një njoftim për shtyp njofton se ka tërhequr vullnetarisht dhe ka rikujtuar të gjitha alternativat e djathit, me datat e skadencës midis 14/01/2023 dhe 30/03/2023 me markat e mëposhtme:

Kompania specifikon se shpërthimi i infeksionit duket të jetë i lidhur me konsumin e disa grupeve të prodhuara në prill 2022 të djathit të Jil, tashmë të kujtuar pranverën e kaluar. Për momentin specifikon kompania, të gjitha analizat mikrobiologjike dëshmojnë mungesën e Listerias në produkte. Si masë parandaluese, autoritetet shëndetësore franceze dhe Ministria Italiane e Shëndetësisë rekomandojnë të mos konsumojnë djathëra vegjetalë të shitura në Itali nga partnerët francezë të kompanisë. (IlFattoalimentare)

Qendra Alert/Alert.al

Çmimet e ushqimeve në Shqipëri janë rritur më shpejt se mesatarja e BE

Përveçse kanë pagat më të ulëta në rajon, familjet dhe individët shqiptarë përballen dhe me çmime më të larta sa herë që duan të plotësojnë nevojat e tyre të përditshme për t’u ushqyer. Sipas statistikave të Eurostat, çmimet mesatare të ushqimeve dhe pijeve alkoolike në Shqipëri janë sa 83.3% e mesatares së Bashkimit Europian, duke u renditur e dyta më e shtrenjtë në rajon, pas Serbisë (85.5%).

Të dhënat i referohen vitit 2021. Më e lira në rajon është Maqedonia e Veriut, me 64.4% të mesatares europiane, Bosnjë Hercegovina (78.8), Kosova (80.6%), Mali i Zi (82.2%).

Në të kundërt, paga mesatare në Shqipëri është më e ulëta në rajon. Në shtator 2022, paga mesatare mujore bruto në Shqipëri ishte rreth 520 euro, ose rreth 40% më e ulët se në Serbi, ku paga mesatare arriti në 880 euro/muaj në të njëjtën periudhë.

Në Mal të Zi paga mesatare është 885 euro, Bosnjë Hercegovinë 896 euro, Maqedoninë e Veriut 788 euro. Në Kosovë, në fund të 2021-t, ky tregues ishte 482 euro.

Çmimet e ushqimeve në Shqipëri janë rritur më shpejt se mesatarja e Bashkimit Europian.

Sipas Eurostat, në vitin 2016, çmimet e ushqimeve dhe pijeve jo alkoolike ishin sa 71% e mesatares së Bashkimit Europian, duke qenë relativisht më të lira se Serbia, Mali i Zi dhe Bosnjë Hercegovina, duke lënë pas Kosovën dhe Maqedoninë e Veriut. Edhe diferenca e pagave me rajonit ishte më e ulët (psh në 2019-n paga mesatare ishte rreth 30% më e ulët sesa rajonit). Pesë vjet më pas, Shqipëria është e dyta më e shtrenjtë për çmimet relative të ushqimeve me rajonin, ndërsa diferenca mes pagave është rritur në 40%.

Veza, djathi e qumështi, më të shtrenjta edhe se mesatarja Europiane

Sipas grupeve, çmimet më të shtrenjta në vend janë për “qumësht, djathë e vezë”, që jo vetëm kushtojnë më shumë në rajon, por edhe në krahasim me mesataren europiane, me 107.3% (dmth 7.3% më shumë sesa mesatarja e BE-së). Buka është më e shtrenjta, së bashku me Serbinë, me përkatësisht 77.2 dhe 77.9% të mesatares europiane.

Për frutat e perimet treguesi është 70.9%, i treti pas Serbisë dhe Malit të Zi.

Edhe vajrat dhe yndyrnat janë më të shtrenjta se mesatarja e Bashkimit Europian, me 107.4, e dyta pas Serbisë.

Ndonëse Shqipëria është një vend bregdetar, peshku është më i lirë në Maqedoninë e Veriut, Bosnjë Hercegovinë dhe Kosovë.

Pijet alkoolike janë më të shtrenjtat në rajon bashkë me malin e Zi (122 dhe 122.4 përkatësisht) dhe më shtrenjtë se në shumicën e vendeve të BE-së.

Duhani është më i lirë në Kosovë (37.9), Maqedoninë e Veriut (331.7%) dhe Shqipëri (42%). (Monitor)

Qendra Alert/Alert.al

Hamza: Ndihma nga Lazim Destani në momentin e duhur, i jemi falënderues për gjithë kontributin

Karvani i ndihmave nga kompania “Ecolog” e filantropit Lazim Destani ka përfunduar sot në Mitrovicë pas Skenderajt dhe Klinës, ku janë dhuruar mijëra pako me ndihma esenciale për familjet e prekura nga vërshimet.

Kryetari i Mitrovicës, Bedri Hamza është shprehur falënderues për ndihmën nga Lazim Destani dhe kompania e tij.

Hamza përmendi faktin se kjo nuk është hera e parë që Lazim Destani dhe familja e tij i janë përgjigjur nevojave të qytetarëve për ndihmë.

“Ndihmesë jashtëzakonisht e vlefshme, shfrytëzoj rastin me falënderua kompaninë “Ecolog”, pronarin e kompanisë Lazim Destani, këto ndihma me artikuj të domosdoshëm janë të mirëseardhura për familjet e prekura nga vërshimet”.

“Në emër te Komunës së Mitrovicës e falënderoj kompaninë “Ecolog” për përkrahjen, kjo nuk është hera e parë qe kjo kompani ndihmon dhe sigurisht se do të ndihmoj edhe në të ardhmen dhe besoj se do t’ia dalim bashkërisht të tejkalojmë këtë situatë”, tha Hamza.

Qendra Alert/Alert.al

Krerët e komunave në Kosovë që kanë problematika nga përmbytjet falenderojnë filantropin Lazim Destani për ndihmat e dërguara

Karvani i kamionëve me ndihma nga kompania “Ecolog” është shkarkuar në Skenderaj dhe në Klinë.

Qindra pako me produkte esenciale i janë dorëzuar Komunës së Klinës nga kompania “Ecolog”, pas vërshimeve që lanë pasoja të mëdha materiale, duke dëmtuar ekonomikisht mbi 500 familje.

Me këtë rast kryetari i Klinës, Zenun Elezaj ka falënderuar pronarin e kompanisë “Ecolog” Lazim Destanin për ndihmat, të cilat i cilësoi si mjaft të nevojshme në këtë kohë të vështirë.

“Pas reshjeve dhe vërshimeve, tani po vjen momenti që duhet të merremi me pasojat dhe qytetarë të shumtë, mbi 500 familje janë paraqitur si të prekura nga vërshimet. Kjo është ndihmë e madhe që vjen nga një biznesmen yni, vëlla i Maqedonisë së Veriut dhe unë u falënderohem shumë të gjithë atyre që kanë ndihmuar në këtë situatë në emër të qytetarëve të komunës së Klinës, kjo është një ndihmë e madhe në këto momente”, tha Elezaj.

Edhe kryetari i Komunës, Fadil Nura e ka falënderuar pronarin e kompanisë “Ecolog” Lazim Destanin për solidaritetin dhe mbështetjen e treguar për këtë situatë të vështirë, nëpër të cilën po kalon popullata e Skenderajt.

“Fillimisht dua të them që Lazim Destani është ndër njerëzit e parë që më ka kontaktuar pasi kanë ndodhur vërshimet, kemi qenë në vazhdimësi në kontakt, ky eshtë një humanitet i madh që zoti Destani e ka treguar qysh herët dhe e falënderoj në emër të gjithë qytetarëve të Skenderajt për këtë kontigjent humanitar që solli sot”, tha Nura.

Qendra Alert/Alert.al

Studimi: Fëmijët e lindur me prerje cezariane, me prirje për obezitet

Një grupi i shkencëtarëve nga Norvegjia ka konstatuar se fëmijët e lindur me prerje cezariane gjatë fëmijërisë janë më me mbipeshë, sesa moshatarët e tyre.

Në këtë konstatim kanë arritur në bazë të studimeve në të cilat kanë marrë pjesë fëmijët e lindur në mënyrën natyrale dhe ata me prerje cezariane.

Edhe ekspertët e Harvardit kanë konstatuar që edhe vogëlushët të cilët lindur vagjinalisht kanë shanse madje 64 për qind që të vuajnë nga problemet me mbipeshën në krahasim me vëllezërit e lindur apo motrat të cilët kanë lindur në mënyrën natyrale.

Shkencëtarët kanë zbatuar hulumtimin në të cilin janë përdorur të dhënat e 15.000 femrave dhe 22.000 fëmijëve, nga të cilët 5.000 kanë lindur me prerje cezariane.

Është konstatuar që këta vogëlushë kanë më pak baktere të shëndetshme në zorrë dhe shpesh sëmuren na astma. Kjo shpjegon faktin që bebet e lindura në mënyrën e zakonshme u ekspozohen baktereve të cilat ndikojnë pozitivisht në zhvillimin e sistemit të tyre të imunitetit, prandaj për këtë shkak që në fillim janë më të rezistueshëm.

Qendra Alert/Alert.al

Qeveria e Kosovës, 50 euro shtesë në pagë për sektorin publik për janarin

Nga 50 euro shtesë në pagë do të ndahen për punëtorët e sektorit publik në Kosovë edhe në muajin janar. Ministri i Financave, Hekuran Murati ka thënë se ka qenë premtim i Qeverisë që të paguhet kjo shtesë deri në hyrjen në fuqi të Ligjit të Pagave, që pritet të nisë në shkurt. Shtesat nga 50 euro për sektorin publik, për përballjen e inflacionit, pati nisur në shtator pas grevave.

Qeveria e Kosovë në mbledhjen e saj të fundit ka marr vendim që t’i ndaj nga 50 euro shtesë në pagë për punëtorët e sektorit publik edhe në muajin janar.

Ministri i Financave, Hekuran Murati ka thënë se kjo shtesë deri në hyrjen në fuqi të Ligjit të Pagave, që pritet të nisë në muajin shkurt.

“Për të mbuluar hendekun deri në muajin shkurt, edhe kur priten të ekzekutohen pagat me Ligjin e ri të Pagave. Ky propozim ka të bëjë në kuadër të shtesës së Pakos me Përballjen me Inflacionin”, tha Murati.

Qeveria nga ky muaj ndan 50 euro për punëtorët e sektorit publik, mbështetë edhe familjet me asistencë sociale dhe pensionistët.

Shtesat nga 50 euro për sektorin publik pati nisur në muajin shtator 2022.

Po ashtu Qeveria ka vendosur që ta vazhdojë edhe këtë muaj ndarjen e shtesave prej 60 eurosh për punëtorët shëndetësorë.

Ministri i Financave, Hekuran Murati tha se po e marrin këtë vendim për të mbuluar hendekun deri në shkurt, kur pritet të ekzekutohen pagat e reja.

“Bëhet fjalë për vazhdimin e shtesës për punëtorët shëndetësorë, marrë parasysh që Ligji i Pagave pritet të hyjë në fuqi vitin e ardhshëm, ndërsa shtesa ka qenë e paraparë deri në fund të vitit fiskal”, tha ai.

Qendra Alert/Alert.al

Nevoja për marrjen e jodit dhe sasia e rekomanduar

Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH) ka rekomaduar dozën ditore të jodit 150-300 mikrogramë. Shumë shkencëtarë nuk janë dakord, pasi kjo llogaritje bazohet vetëm në nevojën e gjëndrës tiroide për jod.

Dr. Guy Abraham, një profesor i obstetrikës, gjinekologjisë dhe endokrinologjisë në Shkollën e Mjekësisë UCLA, sugjeron rritjen e konsumit ditor të jodit në 13 miligramë, kjo është e barabartë me sasinë e konsumuar nga japonezët.

Trupi i njeriut nuk mund të prodhojë apo të ruajë jod, ndaj është e nevojshme ta marrë atë çdo ditë , dhe ky mineral ka këto veti jashtëzakonisht të rëndësishme

  1. Jodi ka veti të shkëlqyera antibakteriale, antivirale, antifungale dhe antiparazitare
  2. Jodi ndihmon në parandalimin e shumë sëmundjeve
  3. Jodi ndikon në imunitetin tonë duke hequr radikalet e lira dhe duke mbrojtur qelizat nga stresi oksidativ. Përveç kësaj, stimulon aktivitetin e antioksidantëve të tjerë në trup
  4. Jodi siguron funksionimin e duhur të gjëndrës tiroide
  5. Mungesa e jodit gjatë shtatzënisë mund të ketë pasoja të rënda si për nënën ashtu edhe për foshnjën. Mungesa e jodit në tremujorin e parë mund të shkaktojë prapambetje mendore

Mineralet janë më mirë kur merren përmes ushqimit dhe pijeve. Një marrje e tillë është shumë më e dobishme sesa kur përdorni suplemente.

Burimet më të mira dietike të jodit janë alga deti, peshku detar, ushqimet e detit dhe kripa e jodizuar. Kripa klasike është e disponueshme me dhe pa jod, dhe shumë kripëra të njohura, si kripa e detit dhe kripa rozë Himalayan, nuk përmbajnë jod. Shtimi i kripës në ushqim mund të rrisë rrezikun e problemeve të tjera shëndetësore si presioni i lartë i gjakut dhe sëmundjet e zemrës, ndaj këshillohet kujdes kur e përdorni. Nëse vendosni të shtoni kripë, sigurohuni që të jetë etiketuar “jodizuar”.

Qendra Alert/Alert.al