Menu

Author Archives: Admin3

GOUDA me vaj palme. Vetëm në Shqipëri importohet dhe tregtohet lirshëm një produkt që s’është djath dhe shitet me këtë emërtim. Ja si mashtrohet konsumatorët

Të mashtrosh konsumatorët sot me produktet ushqimore, është një nga misionet më të lehta të prodhuesve e tregruesve, mjafton të jesh pak “smart” e të luash me emrat e paralelisht dhe me përbërjen e tyre. I tillë është rasti i këtij djathi Gouda, që lirshëm importohet e tregtohet në Shqipëri, por që në përbërje të tij ka vaj palme. E ligjshme kjo siç veprohet në këtë rast, të deklarohet në etiketë, por që e paparashikuar në legjislacion që të tregohet me emërtimin e thjeshtë Gouda, duke çorientuar e mashtruar konsumatorët.

PO çfarë është djathi Gouda? Përmendja e parë e djathit Gouda daton nga viti 1184, duke e bërë atë djathërat më të vjetër të regjistruar në botë që prodhohen ende sot me të njëjtën recetë. Djathi është emëruar pas qytetit Gouda, Hollanda e Jugut, jo sepse prodhohej në ose rreth atij qyteti, por sepse tregtohej atje. Në mesjetë, qytetet holandeze mund të merrnin disa të drejta feudale, të cilat u jepnin atyre përparësi ose një monopol total mbi mallra të caktuara. Brenda Qarkut të Holandës, Gouda fitoi të drejtat e tregut për djathin, të drejtën e vetme për të pasur një treg në të cilin fermerët e qarkut mund të shisnin djathin e tyre. Djathi Gouda, e tila tashmë është markë botërore, ishte dheë është i perbërë 100 % nga qumështi, përveç kripës e fermentuesit. Dhe kjo traditë vazhdon ende. Dhe, nese do të quhet djath, nuk mund të ketë asnjë shtesë tjeytër ushqimore. Ndryshe qëndron ky rast në Shqipëri. Në tregun tonë gjendet një djath, që në etiketën e tij, konform legjislacionit shqiptar, por që emërtimi I produktit në këtë rast, është në shkelje, pas nëse nuk ka një kombimin emri, me emrin Gouda nuk duhet dhe nuk mund të tregtohet, pasi ky lloj produkti, djath, pra Gouda, duhet të ketë vetëm përbërje qumështi. Nëse ka të tjerë përbërës, nuk mund të përdoret emri Gouda, por kombinime të ndryshme emërtimesh. Kjo pranohet indirekt edhe në një prej komunikimete që Qendra ALERT pati me Autoritetin Kombëtar të Ushqimit.

Sipas përgjigjes së AKU, “produkti djathë “GUDA” është produkt importi dhe si i tillë ai është i shoqëruar me gjithë dokumentacionin përkatës përfshi këtu edhe elementin e sigurisë që është certifikata shëndetësore veterinare e vendit të origjinës sipas standardeve ndërkombëtare nga vendet të BE-së. Produkti djathë “GUDA” është i etiketuar sipas standardeve të BE-së, dhe sipas kërkesave të legjislacionit shqiptar në fuqi, ku janë pasqyruar të gjithë  përbërësit e elementeve sipas treguesve fiziko kimik të kryera në laboratorët e akredituar të vendit të origjinës, prej nga vjen produkti.

AKU për këtë produkt operon duke kontrolluar produktin në PIK dhe në gjithë OBU-të që e tregtojnë atë. Nga gjithë verifikimet statistikore mbi procedurat e inspektimit apo indicio e raste alerte të kryera nga trupat inspektuese të DRAKU-së, në PIK dhe në terren rezulton që produkti të ketë qenë konform parametrave të deklaruara nga vendi i origjinës prej nga vjen dhe kërkesave ligjore të vendit tonë, pasi nuk ka rezultuar me përbërës të shtuar (prani vaj palme) apo mospërputhje të sasive të përcaktuara në përqindje % të yndyrës shtazore dhe qumështit”.

Ndërkohë, që në tregun shqiptar, në të gjitha marketetm gjenden Gouda, ekzaktësisht me këtë emër, me vaj palme. Sipas Ligjit Ligjit Nr.9863, datë 28.1.2008 “Per Ushqimin” i ndryshuar, Neni 3, pika 28 e po këtij ligji trajton:

“Etiketim” është çdo fjalë, pamje, markë tregtare, emër tregtar, konfigurim apo simbol për një ushqim, që vendoset mbi çdo paketim, dokument, njoftim, etiketë, unazë ose mbajtëse, që shoqëron apo i referohet një ushqimi të caktuar. Por, në rastin konkret, Gouda është markë, emërtim djathi, me origjinë të hershme nga Holanda, me 100 % përbërje qumështi dhe nuk është emër tregtar, symbol e as konfigurim.

Gjitshtu, sipas përgjigjes së AKU, “refereruar Vendimit Nr.434 date 11.7.2018 “Per etiketimin e ushqimeve dhe informimin e konsumatorit, neni 3 dhe 8 i ketij vendimi trajtojnë:

Neni 3:

Pik 5. “Emër ligjor”, emri i produktit ushqimor, që parashikohet në legjislacionin, rregulloret dhe dispozitat administrative të zbatueshme në shtetin, në të cilin ai produkt shitet për konsumatorin e fundit ose shërbimet e cattering-ut.

Pika 7 . “Emër përshkrues”, një emër që përshkruan produktin ushqimor dhe, nëse është e nevojshme, edhe përdorimin e tij, i cili është i qartë për t’u mundësuar konsumatorëve të njohin natyrën e vërtetë të produktit dhe ta dallojnë atë nga produkte të tjera, me të cilat mund të ngatërrohet”.

Pra, në këtë rastm është shkeur hapur pika 7, e cila e çorienton konsumatorin dhe e orienton atë gabim, pasi Gouda bëhet nga qumështi i lopës, megjithëse ka variacione të bëra edhe nga qumështi i dhisë. Djathi zakonisht stazhonohet për periudha të ndryshme, të cilat mund të variojnë nga disa javë në disa vjet. Ndërsa plaket, Gouda zhvillon një aromë më të fortë dhe më të theksuar

Nga një verifikim i shpejtë në markete, gjejmë djath Gouda me vaj palme, si dhe tjera me 100 % qumësht dhe yndyrë shtazore, siç mund t’i shikoni ne fotot e meposhtme.

Veç kësaj, edhe në nomeklaturën doganore, djathrat Gouda kanë tjetër kod doganor nga ato të përbëra me vaj palme apo shtesa të tjera. Dhe, ligjërisht, nëse një product që zhvoganohet me kodet e produkteve me shtesa ushqimore, nuk mund dhe nuk duhet të quhet dathë apo Gouda.

Për ta saktësuar, na vjen në ndihmë sërish VKM “Për Etiketimin”, e cila sqaron në Nein 19 të saj, “Përjashtimi nga lista e përbërësve Përjashtohet paraqitja e listës së përbërësve për produktet e mëposhtme ushqimore”: pika ç; Djathin, gjalpin, qumështin dhe kremin e fermentuar, me kusht që në këto produkte të mos jetë shtuar asnjë përbërës tjetër përveç produkteve laktike, enzimave apo kulturave të mikro-organizmave, të domosdoshme për prodhim ose kripës së nevojshme për prodhimin e djathërave, përveç djathërave të njomë dhe atyre të përpunuar”.

Duket se në këto kushte, siç e hëngrën yndyrën bimore për gjalp, shqiptarët do të vazhdojnë t’a hanë sapunin për djathë, ose të marrin Gouda me vaj palme për toastet e fëmijëve të tyre, pa e ditur se ka përbërje vaji palme. Kjo për fajin e tyre, sepse etiketa është e saktë dhe deklarohet kjo shtesë e përqindja, por janë keqorientuar ose mashruar nga emërtimi “Gouda”.

©Qendra ALERT

ALERT!!! Ky sallam i ardhur nga Italia dhe me prani të Listeria gjendet në marketet tona…

Sistemi i Aarmit të Shpejtë i Komusninit Evropian për produktet ushqimore (RASFF)ka njoftuar se një sasi sallamesh derri me feta e markës Viaggio nel Gusto, në paketim 80 gramëshe duhet tërhequr menjëherë nga tregu, pasi konstatuar me prani të Listeria. Produkti, siç shikoni dhe në foto, është futur në tregun shqiptar nëpërmjet kompanive që importojnë, me numër loti L023414223 dhe afat përdorimi (skadence) 19.08.2024.

Sallami është prodhuar në Milano, ndërsa Ministria e Shëndetësisë së Italisë gjithashtu ka njoftuar tërheqjen e tij nga tregu.

Qendra ALERT, Organizatë për Mbrojtjen e Konsumatorëve e publikon këtë njoftim (Alert) me të dhënat e plota si informacion për publikun, u cili nëse e gjen në dyqane, me të dhënat e mësipërme, nuk duhet ta blejë. Ndërsa ata që mund t’a kenë në kuzhinat e tyre, duhet t’a kthejnë aty ku e kanë marrë.

Megjithëse Listeria konsiderohet mjaft e rrezikshme për shëndetin e konsumatorëve dhe informimi i tyre duhet të jetë maksimal, Autoriteti Kombëtar i Ushqimit është mjaftuar vetëm në websit-in e tij me një komunikim të thjeshtë, pa asnjë publikim në rrjete sociale apo një komunikim me mediat për interesin e publikut.

“Në vijim të njoftimit të datës: 09/07/2024 i kategorisë ALERT nga Sistemi RASFF (RAPID ALERT SYSTEM FOR FOOD AND FEED, njoftohemi lidhur me praninë e Listeria monocitogenes në sallam derri, gjë që përbën risk me ndikim serioz për shëndetin e njeriut, ju informojmë si vijon: PËRSHKRIMI I PRODUKTIT:

– Kategoria e produktit: mish dhe nënprodukte mishi

– Emri i produktit në etiketë: Cacciatore a fette dop GR 80

– LOT: L023414233; Datë Skadence: 19/08/2024.”. Kaq thuhet në njoftimin e AKU, pa emrin tregtar apo foto të produktit apo të dhëna shtesë për ecurinë e tërheqjes nga tregu, masat e marra etj.

Megjithatë, Qendra ALERT e ka siguruar foton, si një informacion shtesë për konsumatorët.

Listeria është një lloj bakteri, emri i plotë i të cilit është Listeria monocytogenes dhe shkakton një infeksion që quhet listerioza, nga i cili vdesin qindra mijëra njerëz në vit në të gjithë botën. Listeria nuk është aq i përhapur sa salmonella që është një tjetër virus vdekjeprurës, megjithatë nuk duhet neglizhuar sepse në 25% të rasteve të infeksioneve janë fatale.

Infeksioni në fjalë është më i rrezikshëm tek të rriturit pas një moshe të caktuar, ata me imunitet të dobët dhe veçanërisht gratë shtatzëna sepse mund të nxisë abort. Në rastin e grave shtatzëna, simptomat e infeksionit janë të njëjta me gripin, por bakteri kalon placentën duke shkaktuar deformime të fetusit ose humbje të tij. Ky bakter gjendet kudo rreth nesh, në tokë, ujë dhe shumë produkte ushqimore si ato të mishit, qumështi i shtazëve apo nënprodukteve të tij. Në të shkuarën, ky bakter është përhapur nëpërmjet perimeve të ngrira dhe sallatave të paketuara.

Mbi zotimet e pa përmbajtura të Evropës dhe Kosovës

Shkruan: Enver Hoxhaj

Në Bundestag, jemi mbledhur për ta nderuar përkrahësin e madh dhe vendimmarrësin e rëndësishëm të njohjes së pavarësisë së Kosovës më 2008, Gernot Erler – politikan gjerman, deputet, ministër dhe për shumë vite ishte emisar për Evropë Juglindore! Duke besuar fuqishëm në lirinë e Kosovës si rrallkush brenda socialdemokratëve gjermanë, ishte në mbështetje të pavarësimit të Kosovës dhe më i qartë se çdokush që Gjermania duhet që në ditët e para ta njoh Kosovën, duke u treguar si një vendim fort i drejtë atëherë atje dhe sot duke u bërë gurthemel përmbyllës i paqes dhe stabilitetit në rajon!

Në këtë fjalë timen të shkurtër për nder të ditëlindjes së tij, dua të jap mendimin tim për Kosovën dhe Ballkanin në kontekstin aktual të politikës gjermane dhe të kërcënimeve gjeopolitike në Evropë dhe në botë! Derisa pritet që lufta në Ukrainë të rizgjojë gjeopolitikisht perëndimin, në Ballkan nuk po shihet një politikë evropiane që mbështetë zgjerimin e BE-së me anëtarësime të reja dhe as anëtarësim në NATO, por ka vetëm një paqartësi dhe status-quo! Si pasojë e mungesës së integrimit në struktura euro-atlantike, Serbia është duke ndjekur një politikë të dezintegrimit dhe të shpërbërjes së rendit liberal dhe pluralist që është ndërtuar në Ballkan pas rënies së Murit të Berlinit, si zbatim i politikës së saj hegjemoniste dhe të politikës së imperializmit të Rusisë në Ballkan dhe Evropë.

Gernot Erler dhe unë jemi takuar e kemi biseduar shpesh, sidomos gjatë negociatave për pavarësinë e Kosovës në kuadër të procesit të Ahtisaarit në vitet 2006/7, kur unë si anëtar i delegacionit të Kosovës erdha në Berlin për ta informuar atë! Atëherë, të dy ishim të mllefosur dhe të shqetësuar se si Rusia dhe Kina po e bllokonin anëtarësimin e Kosovës në OKB në vitin 2007. Por, asnjëherë nuk kam besuar se Kosova, një shtet i krijuar me mbështetje evropiane dhe amerikane mbi bazat demokratike dhe të konceptit liberal, nuk do të anëtarësohet se paku në Këshill të Evropës për shkak të mungesës së mbështetjes së Berlinit, Parisit dhe Romës, si është konfirmuar me shkrim zyrtarisht nga këto kryeqytete, në letrën e kancelarit gjerman, presidentit francez dhe kryeministres italiane!

Evropianët me të drejtë e kuptojnë mirë që synim i Rusisë ka qenë për të mbajtur larg BE-së dhe NATO-s vendet e Evropës Lindore, por nuk duan ta shohin që, gjithashtu, politikë e Serbisë është që të jetësohet hegjemonia serbe në Ballkan, duke e bllokuar anëtarësimin e Kosovës në BE, NATO dhe në organizata ndërkombëtare. Rreziku më i madh që sot është që Serbia të ketë veto ndaj vendeve fqinje, një zgjatim i politikës që Rusia ndjek ndaj fqinjëve të vet. Kjo gjë është jo vetëm kundër Kosovës, por edhe kundër vetë politikës perëndimore për një rajon euro-atlantik! Sikurse është duke e bllokuar Serbia Kosovën në anëtarësimet e saj kudo, ndërhyrjet e fundit të saj në Bosnje dhe tensionet mes Malit të Zi dhe Kroacisë, u bënë për të ngadalësuar integrimin e boshnjakëve në struktura euro-atlantike dhe të malazezëve në BE, gjë që në thelb është edhe zotim i politikës ruse ndaj rajonit!

Falë angazhimit të Gernot Erler dhe të gjeneratës  së tij në politikën gjermane, me mbështetje vendimtare amerikane dhe gjithë-evropiane, sot, pjesa më e madhe e Evropës Lindore është pjesë e BE-së dhe NATO-s, por që nga anëtarësimi i fundit i Kroacisë në BE dhe të Malit të Zi në NATO, me shumë po shohim një heqje dore nga zgjerimi, sesa një veprim gjeopolitik ku anëtarësimet euro-atlantike do ishin forcim dhe konsolidim i BE-së në Ballkan! Siguria, stabiliteti dhe parashikueshmëria janë tri faktorë për të cilat është angazhuar Gjermania në Ballkan, por të trija si asnjëherë më parë nuk janë kërcënuar më shumë, brenda rajonit nga vetë Serbia dhe jashtë rajonit nga vetë Rusia. E para, me ambicie hegjemoniste dhe e dyta me ambicie imperaliste ndaj Evropës!

Nëse perëndimi është i qartë për të ngadhnyer mbi imperalizmin rus që sot përmes agresionit ushtarak synon të mbajë të pushtuar një pjesë të Ukrainës, sot duhet të ndalojë Serbinë që nga jashtë po e kërcënon pavarësinë dhe sovranitetin e Kosovës, përmes situatës në veri. E Bosnjën dhe Malin e Zi po e kërcënon nga brenda përmes përçarjes politike dhe etnike. Serbia synon që ta jetësojë “fatin e saj politik” jashtë kufinjve të saj, që historikisht ka shkaktuar tragjedi në Ballkan dhe në vitet e 90′ gjenocid, do rikthim të historisë, e cila është përmbyllë më 1999 me triumfin e Kosovës mbi historinë dhe mbi Serbinë, e me një peisazh të shteteve të pavarura në Ballkan, nga Sllovenia e deri në Kosovë! Ka një rrugë të vetme përpara: jo mbyllja e dyerve të Kosovës, por anëtarësim të saj në organizata ndërkombëtare, e mbi të gjitha në NATO, Këshill të Evropës dhe anëtarësimin e saj dhe të vendeve të tjera të rajonit në BE, duke pasur një plan të qartë kohor, sjell qartësi politike dhe siguri rajonale për të gjithë! Kosova duhet te permbush premtimin e dhene per krijimin e nje Kosove multi-etnike ndërmjet konceptit te Athisaarit, e perendimi duhet të mbaj fjalen e dhenë  për antarësimin e Kosovës në bashkësinë ndërkombëtare si shtet i barabarte, pa veto të Serbisë dhe ambicieve të saj rajonale.

Një trend i rrezikshëm është duke u krijuar në Ballkan, që në vend që sot të ndodhte një forcim dhe konsolidim i modelit evropian e i kulturës politike demokratike, sot po krijohen permisa kudo për modeli i autoritarizmit politik në Ballkan, e kundërta për çka një jetë të tërë është angazhuar Gernot Erler në ëndrrën e tij evropiane për Kosovën dhe rajonin! Eshte rrezik për Balkanin qe nje moment post-modern ti rikthehet modeleve të veta autoritare te 30’ve. Kësaj duhet t’i themi jo, qartë dhe me politikë të strukturuar sikurse na ka mësuar për dekada miku im Gernot Erler! Dështimi i demokratizimit të Serbisë nuk duhet të jetë rrugë e shpëtim përmes një mendësie anti-evropiane edhe në Ballkan! Nëse zgjedhjet në vet BE-në sot fitohen me platforma anti-evropiane, ne ende si shpresë e fundit i besojmë Evropës!

(Fjalim i mbajtur në konferencën mbi Ballkanin në Bundestag, organizuar nga Südosteuropa-Gesellschaft)

Marrë nga Gazetaexpress.com

ALERT! Mbërrijnë në Shqipëri pula të marinuar e të ngrira nga Italia dhe Policia, të kontamuniara me Sallmonela Infantis dhe Newport

Pula të marinuara dhe të ngrira rezultojnë me Salmonella Infantis dhe Salmonella Newport në Shqipëri. ALERT-i ka mbërritur në vendin tonë nga RASFF më 1 korrik, ku sipas autoriteteteve evropiane, një sasi e mishit të pulës nga Italia dhe Polonia është future dhe në Shqipëri. Nuk ka detaje nga portali i RASFF për subjektet eksportuese apo impoprtuese, gjithësesi, Autoriteti Kombëtar i Ushqimit as në faqen e tij zyrtare, as në rrjete sociale dhe as në media nuk ka bërë asnjë komunikim për konsumatorët. E sigurt është që ky mish nuk ka shkuar për përpunim për industrinë, por gjëndet në magazinat dhe frigoriferët e marketeve për blerje nga konsumatorët, pasi është produkt i marinuar dhe pula për industrinë e përpunimit të mishit, kryesisht importohet nga Brazili.

Në izolimet e Salmonella Infantis, studiuesit kanë vëzhguar praninë e gjeneve të rezistencës antimikrobike, të cilat mund të dëmtojnë efektivitetin e antibiotikëve kundër infeksioneve bakteriale te njerëzit. Përveç prevalencës së rritur të vërejtur në industrinë e shpendëve, shtamet Salmonella Infantis, të karakterizuara nga një nivel i lartë i rezistencës antimikrobike, janë gjithashtu të izoluara nga njerëzit, duke paraqitur një shqetësim të madh për shëndetin publik.

Ndërsa Salmonella Newport është një patogjen në rritje për shkak të përhapjes së tij epidemike në bagëtitë e qumështit dhe në shpenndë, ndikuar dhe nga rritja e rezistencës antimikrobike. Megjithatë, infeksionet në njerëz janë të rralla. Por, nëse ndodh, ajo shkakton sëmundje të rëndë klinike te njerëzit dhe te speciet e tjera të kafshëve e shpendëve.

Mykotoksina kancerogjene në miellin serb alarmon Zvicrën, fillon heqja nga tregu

Sistemi RASFF i Komisionit Evropian, ka njëoftuar për një Alert në Zvicër, referuar analizave të miellit të mirsit nga Serbia, të bardhë e të verdhë. Gjatë kontrolleve zyrtare në markete, autoritetet zviceriane kanë analizuar dhe mostra mielli me origjinë nga Serbia, miell mistri i bardhë dhe i verdhë.

Siç njofton RASFF, mielli ka rezultuar me Fumonisina mbi normat e lejuara, konkretisht 1388 në miell të bardhë dhe 1585 në të verdhë µg/kg – ppb. Menjëherë autoritetet zviceriane të sigurisë ushqimore kanë urdhëruar heqjen nga tregu të produkteve serbe të analizuara dhe që kanë rezultuar me probleme e të rrezikshme për përdorim.

Më herët, siç njofton dhe Gazeta “Le Canton27.ch”, përmes RASFF, Zvicra ka lajmëruar për ngarkesa të specit të bluar nga Serbia, që përmbante sasi të paligjshme të toksinave.

Toksinat Fumonisin janë ndër mykotoksinat më të zbuluara së fundmi, të prodhuara nga mikroorganizmat e mykut. Këto gjenden kryesisht në bimët e misrit dhe përhapen në natyrë giatë korrjes së misrit. Nder toksinat Fumonisinë janë llojet B1, B2 dhe B3 në vetvete, fumonisina B1 është toksina më e zakonshme në natyrë.

Në testet në kafshë, fumonizina është zbuluar se shkakton dëmtim të trurit në kuaj, edeme të mushkërive në derra dhe kancer të mëlçise në minj. Ndërkohë, kjo toksine githashtu mendohet të jetë e rrezikshme për shndetin e njeriut. Deri sot, dihet se shkakton kancer të mëlçise në disa pjesë të Kines dhe se ka raste të kancerit të fytit në Afriken e Jugut. Për këto arsye, substanca fumonisin është pranuar si një rrezik i mundshem i kancerit për njerezit nga Agencia Nderkombëtare e Kërkimit të Kancerit dhe është përfshirë në listin e substancave kancerogjene. Fumonisina B1 është një helm rezistent ndaj proceseve normale të përgatitjes së ushqimit.

Destani : Ikja e Kadares dhimbje për mbarë kombin shqiptar

Filantropi e afaristi i njohur Lazim Destani , sot në rrjetin e tij social shkruan se , është pikëllues lajmi mbi ikjen nga
jeta e shkrimtarit tonë me famë botërore, Ismail Kadare
Teksa shpreh dhembjen për humbjen e kolosit të madh të letrave shqipe, z. Destani shkruan se , Kadare iku si njëri ndër shkrimtarët
më të mëdhenj të shekullit 20 dhe 21 duke lënë pas krijimtarine e tij gjeniale.

Postimi i plotë

Është pikëllues lajmi mbi ikjen nga jeta të shkrimtarit tonë me famë botërore Ismail Kadare. Familjes së të madhit Kadare dhe mbarë bashkëkombësve tanë u shpreh ngushëllimet e mia më të ndjera. Kadare iku si njëri ndër shkrimtarët më të mëdhenj të shekullit 20 dhe 21 duke lënë pas krijimtarinë e tij gjeniale. Do të jemi përjetësisht mirënjohës edhe për kontributin e tij të paçmueshëm në promovimin dhe ngritjen e imazhit të kombit shqiptar, si një nga kombet më të vjetër europianë.
Në paqe u prehtë shpirti i tij!

AKU mban në “sirtar” inspektimet, konsumatori pa informacion mbi gjetjet për sezonin veror

Nga Bebjana Lala*

Sezoni turistik është çelur në shumë qytete bregdetare, liqenore por edhe në zonat malore për të pritur flukset e viztorëve nga brenda dhe jashtë Shqipërisë.

Përballë një rritje eksponenciale turistësh që pritet të vizitojnë vendin tonë këtë vit, siguria ushqimore përmes inspektimeve të shtuara në të gjitha agjencitë rajonale, deklarohet një prioritet për autoritetet e linjës.

Autoriteti Kombëtar i Ushqimit deklaroi në fillim të sezonit, sic  bënë edhe gjatë nisjes së vitit shkollor, se ka vendosur rritjen e inspektimeve, sidomos në zonat e rriskut.

Por nga një monitorim që Alert.al ka bërë rezulton se thuajse gjatë më shumë se një muaj sezon, nuk ka asnjë njoftim se sa inspektime ka kryer, ku i ka kryer ato, në cfarë drejtimi ka këshilluar për më shumë kujdes, sa masa paralajmëruese ka vendosur dhe kush janë subjektet që kanë propabilitet të përsërisin këto shkelje.

Ëebi online ëëë.aku.gov.al është thuajse inegzistent përsa i përket komunikimit të riskut apo publikimeve të inspektimeve, ndërsa faqe aktive në rrjetet sociale mbeten Facebook-u dhe Instagrami. Nga monitorimi i bërë gjatë më shumë se 30 ditët të fundit në këto media sociale, mbizotërojnë ripostime nga faqja e ministres se Bujqësise Anila Denaj nga aktivitetet e saj të përditshme, takime, promovime bujtinash dhe investimesh agroturistike në zona të ndryshme apo festa kalendarike bujqësore në zonën e Myzeqesë. Ka shumë pak këshilla praktike dhe të vlefshme ndaj konsumatorëve shqiptarë, dhe aq më pak ndaj qytetareve të shumtë të huaj që vizitojnë vendin tonë.

Nga postimet e kryera, vecojmë edhe disa zotime të drejtorive kryesore rajonale të AKU-së në Shkodër, Vlorë dhe Gjirokastër, ku drejtuesit angazhohen se kanë në planë të bëjnë qindra kontrolle gjatë nisjes së sezonit turistik, duke përfshirë, këshillime, paralajmërime dhe gjobitje të subjekteve që nuk përmbushin kushtet e kërkuara për shërbim ndaj qytetarëve sipas kërkesave të ligjit.

Një tjetër dritare ku mund të përqëndrohej informacioni i kërkuara mund të ishte dhe e-inspektime por edhe në këtë faqe nuk ka asnjë informacion, madje ky ëeb ndoshta është duke u ndërtuar nga fillimi në funksion të shërbimit në nivel kombëtar.

Por si mund të jenë të informuar qytetarët mbi rreziqet, cfarë duhet të kenë kujdes, si duhet të sillen ndaj ushqimeve të kontaminuara, kush janë faktorët e rriskut dhe cfarë ndikon më së shumti në prishjen e ushqimeve në restorantë apo zona Fast Food-i.

Kujtojmë se nuk është e largët koha ku rreth 40 turistë polakë u helmuan dhe mbushën urgjencën e Vlorës duke krijuar një situatë kaotike dhe të pakuptimtë për një vend që pretendon që sektorin turistik ta kthejë në promotorin e zhvillimit ekonomik. Nga hetimi rezultoi se ishte kontaminuar ushqimi në anijen turistike ku ata konsumuan drekën gjatë shëtitjes për në Karaburun.

Për të parandaluar situata të tilla të përsëriten duhet transparencë, llogaridhënie dhe kontroll rigoroz në subjektet që vlerësohen nga ekspertët e AKU por edhe nga eskpertë të tjerë të fushës, se kanë mundësi të shtuara që të ndodhin  toksikime masive që mund të shkojë deri në marrjen edhe të jetës.

Në një kohë që konsumi është rritur disafish, interes për plotësimin e kushteve higjeno-sanitare është maksimal edhe i subjekteve tregtare. Jo vetëm gjoba e institucioneve monitoruese do ti ndëshkonte por me rëndësi në këtë kohë kur marketingu vlen shumë për cdo biznes, askush nuk do të donte të rrezikonte atë cka ka ndërtuar për një neglizhence apo pakujdesi të momentit.

Kuzhinat sidomos në zonat bregdetare për shkak të fluksit të kërkesës për ushqim në një kohë të caktuar, mundohen të plotësojnë pritshmëritë duke marrë masa për përgatitjen e disa prej ushqimeve që serviren pak kohë para drekës ose darkës. Puna me higjienën në këto restorante është shumë e rëndësishme pasi pakujdesitë e vogla  mund të sjellin konstaminim masiv të ushqimit për qindra klientë.

Autoriteti Kombëtar i Ushqimit përmes disa fotove ka lajmëruar nisjen e ndërgjegjësimit në terren për konsumatorin përmes fletpalosjeve dhe kontaktit fizik në zona të populluara të Tiranës. Por vizibiliteti i kësaj nisme dhe numri i qytetarëve që informohen mbetet  i ulët.

Në hallkën e sigurisë ushqimore, një rol me rëndësi kanë edhe vetë konsumatorët. Sipas ekspertëve, sygjerohet shmangja e qumështit, vezës, ëmbëlsirave dhe sidomos frutat që mbahen në kushte të papërshtatshme, në tregje apo dyqane pasi kanë predispozicion të lartë të shkaktojnë helmim.

Nga ana tjetër nutricionistet dhe mjekët thonë se një nga përbërësit e rrezikshëm janë akulloret, si ato të përgatitura dhe të mbajtura në kushte jo të mira, ashtu dhe akulloret dhe ëmbëlsirat e përgatitura prej shumë kohësh që na serviren në një periudhë të caktuar.

Përballë këtyre faktorëve të riskut, ndikuar edhe nga temperaturat e larta, sygjerimet e ekspertëve, puna e tyre dhe publikimi i subjekteve tregtare që mund të dëmtojnë shëndetin e qytetarëve gjatë kësaj vere do t’i bënte mirë, punës së insticionit, informimit të qytetarëve por edhe ndërgjegjësimit edhe më të madh të bizneseve që janë aktorët kryesorë për sigurinë ushqimore gjatë këtij sezoni veror.

*Autorja e këtij shkrimi është inxhinjere IT dhe e apasionuar pas gazetarisë. Prej 5 vitesh shkruan në media të ndryshme online si freelance dhe është njohëse e të drejtave të konsumatorëve.

Alarmi i Qendrës Alert: Adoleshentët konsumatorët „e ligjshëm“ të cigares elektronike, ja efektet e dëmshme që sjell përdorimi i saj.

Gramoz Basha*

Në një nga dyqanet tabako në rrugën e Barrikadave, pikërisht përball shkollës „Sami Frashëri“, është fare e thjeshtë të blej cigare elektronike një 15 vjeçarë. Madje, jo vetëm kaq por, janë vetë shitësit e dyqanit që i rekomandojnë në përzgjedhjen e llojit të shijes më të mirë dhe më të preferuar nga të rinjtë duke reklamuar njëkohësisht si trend të momentit shijen e përzgjedhur. Një situatë të tillë mund të hasësh kudo në Tiranë, madje ka nga ato markete që shikon dhe grupe 10-12 vjeçarësh që udhëzojnë njëri-tjetrin sidomos ato trupmëdhenjtë që të blëjnë më kollaj mallin e kërkuar. E njëjta pamje haset edhe pranë shkollës „Servete Maçi“, në qendër të Tiranës. Aty shikon fare hapur një grup adoleshentësh që dalin nga dyqani “Tabako“ me cigare elekrtonike e fizike ne duar.  Në një vëzhgim të bërë nga Qendra Alert pranë pothuajse të gjitha shkollave të mesme dhe 9-vjeçare të metropolit ka lulëzuar tregtia e dyqaneve „Tabako“. E për fatin e keq të prindërve tani duket se pikat e shitjes së cigareve elekronike janë shtuar me së shumti dhe mund ti gjesh fare lehte edhe ne marketet e lagjes. Minorenët që përdorin cigaret elektronike duket se` janë shtuar së tepërmi vitet e fundit, duke ju shtuar një shqetësim jo të pakët  prindrëve të tyre. Në të gjitha marketet në kryeqytet cigaret elektronike zakonisht vendosen afër arkës, çmimet e tyre fillojnë nga 7 deri në 15 mijë lekë. Ekspertët dhe psikologët e shkollave thonë se këto produkte po përdoren masivisht nga fëmijët dhe të rinjtë në një kohë që është e ndalur përdorimi i tyre nën 18 vjeç. Konkretisht në raportet e monitorimeve të bëra nga Instituti i shëndetit publik thuhet se  vitet e fundit përdorimi i cigareve elekrtonike mes adoleshentëve ka njohur një rritje të ndjeshme. Këto pajisje, të njohura ndryshe si e-cigare, janë bërë një zgjidhje popullore për shumë të rinj që kërkojnë një alternativë ndaj duhanit tradicional dhe gjejnë prehje tek cigarja elekronike e cilësuar si më moderne. Megjithatë, kjo pirje e shtuar te adoleshentët dhe të rinjtë ka ngritur shumë shqetësime lidhur me shëndetin dhe ligjshmërinë e përdorimit tyre.

Popullariteti dhe ndikimi negative tek konsumatorët

Nga studimet dhe vëzhgimet e bëra për fenomenin e lulëzim të „cigareve elektronike“ tek adoleshentët duket se është marketingu agresiv i indrustrisë së cigareve elektronike, i cili shpesh synon tërheqjen e të rinjve me aromat e ndryshme dhe dizajnot e ngjyrosura sipas preferencave tyre. Për më tepër shumë adoleshentë e konsiderojnë përdorimin e cigareve elektronike si një mënyrë për të shmangur rrezikun e lidhur me duhanpirjen tradicionale. Në shumë vende evropjane përfshirë dhe Shqipërinë shitja e cigareve elektronike ndaj personave nën moshën 18 apo 21 vjeç është e ndaluar me ligj. Megjithatë , zbatimi i këtyre ligjeve shpesh është i vështirë dhe jo gjithmonë efektiv. Adoleshentët shpesh gjejnë mënyra për të anashkaluar këto rregullore si përmes blerjeve online apo përdorimit të identifikimeve falce.Eksperti për çështjet e duhanit dhe alkoolit, Roland Shuperka rrëfen se së fundmi janë kryer disa sondazhe lidhur me njohuritë e mjekëve mbi dëmet që ju shkakton të rriturve duhanpirës përdorimi i produkteve të reja përkundrejt duhanit tradicional.“Tek mjeket 45% thonë është njëlloj i dëmshëm dhe më i dëmshëm dhe 40% mendojnë se mund të shkaktojë dhe kancer, edhe pse ka vetëm nikotinë që nuk është shkaktar i kancerit”, thotë Shuperka.E ndërsa farmacistët nuk kanë mundur të ndihmojnë duhanpirësit, veç këshillës për ta lënë duhanin, por pa dhënë asnjë alternative. Ndërsa Shuperka thekson se cigaret elektronike janë tërësisht të ndaluara dhe të dëmshme për personat nën 18 vjeç dhe jo duhanpirës, ai rrëfen se në studim janë përfshirë edhe duhanpirësit, ku është parë se 85% mendojnë se këto produkte janë njëlloj të dëmshme dhe se shkaktojnë kancer.Ekspertët e shëndetit publik ju bëjnë thirrje institucioneve përgjegjëse të  rrisin ndërgjegjësimin e të rinjve për rrezikun nga përdorimi i cigareve elektronike si dhe të ndëshkojnë subjektet që u tregtojnë fëmijëve këto produkte.

Raporti I Organizatës Botërore të Shëndetësisë.

Sipas një raporti të Organizatës Botërore të Shëndetësisë për Europën ku perfshihet edhe Shqipëria, rekomandon masa të shëndetit publik për të kufizuar aksesin në pije alkoolike, shkalla e përdorimit të alkoolit dhe cigareve elektronike në mesin e 11 deri në 15 vjeç është “alarmante”.

“Përdorimi i gjerë i substancave të dëmshme nga fëmijët në shumë vende të rajonit europian dhe më gjerë është një kërcënim serioz për shëndetin publik”, tha Drejtori Rajonal i OBSH-së për Europën Hans Kluge.

Ai bëri thirrje për rritjen e taksave, kufizime në pikat e shitjes dhe reklamat, si dhe ndalimin e aromatizuesve në cigaret elektronike.

Pas viteve të përdorimit në rënie të substancave psikoaktive, “disa prova sugjerojnë se pandemia e Covid-19 ka çuar në një rritje të re të përdorimit”, zbulon raporti, i cili mblodhi të dhëna nga 280,000 të rinj në Europë, Azinë Qendrore dhe Kanada.

Bllokimet kanë ndryshuar zakonet e 11-15-vjeçarëve. Megjithatë, lajmi i mirë është se pirja e duhanit është në rënie: 13% e 11-15-vjeçarëve pinin duhan në vitin 2022,  2% më pak se katër vjet më parë.

Megjithatë, shumë prej tyre janë kthyer drejt cigareve elektronike. Rreth 32% e 15-vjeçarëve kanë pirë tashmë një cigare elektronike dhe 20% në 30 ditët e fundit.

Alkooli është substanca që konsumohet më shpesh nga adoleshentët, ku 57% e 15-vjeçarëve kanë pirë të paktën një herë dhe gati katër në dhjetë kanë konsumuar alkool në 30 ditë.

Përveç kësaj, një adoleshent në 10 (9%) ka qenë i dehur të paktën një herë. Rreth 5% janë dehur të paktën njëherë deri në moshën 13-vjeçare, ashtu si edhe 20% e 15-vjeçarëve.

Një tjetër faktor shqetësues është se vajzat pinë shumë më tepër se më parë. 40% e vajzave 15-vjeçare thanë se kishin konsumuar alkool në 30 ditët e fundit, krahasuar me 38% katër vjet më parë, ndërsa tendenca është e kundërta për djemtë.

Konsumi i kanabisit gjithashtu ka shënuar rënie: përqindja e 15-vjeçarëve që e kishin provuar tashmë ra më 4% në katër vjet.

Mjekët: Ja pasojat e shëdetit për përdoruesit e Cigareve Elektronike

Ndërkohë që cigaret elektronike shpesh promovohen si një alternativë më e sigurt ndaj duhanit, studimet kanë treguar se ato nuk janë pa rreziqe. Lëngjet që përdoren në këto pajisje shpesh përbëjnë nikotinë dhe kimikate të tjera që mund të kenë efekte të dëmshme për shëndetin, veçanërisht për zhvillimin e trurit të adoleshentëve.  E kontaktuar nga Qendra Alert mjekja e njohur e spitalit Continental dr. Marina Parllaku thekson se: „Kjo formë e pirjes së duhanit shpesh perceptohet si më pak e dëmshme se cigaret tradicionale, por realiteti tregon një pamje më të komplikuar dhe shqetësuese për prindrit dhe adoleshentët përdorues ”. Sipas saj konsumimi i cigareve elektronike nga adoleshentet sjell këto problematika të rëndëishmë për zhvillimin e adoleshentëve e të rinjve. : “Disa studime kanë treguar se avulli i cigareve elektronike mund të shkaktojë irritim të rrugëve të frymëmarrjes dhe të kontribuojë në zhvillimin e sëmundjeve si astma dhe bronkiti” tregon mjekja. Jo vetëm kaq po mjekja ngre alarmin se cigaret elekronike tek adoleshentët sjellin edhe dëmtime të mushkërive: “Ka pasur raste të raportuara të sëmundjeve të rënda të mushkërive të lidhura me përdorimin e cigareve elektronike, duke përfshirë një gjendje të njohur si EVALI (E-cigarette or Vaping Associated Lung Injury)“vion Doktoreshë Marina Parllaku. Mjekja shton se janë një sërë pasojash që ndikojnë negativisht në mirërritjen e adoleshentëve të cilët bëhen përdorues të rregullt të cigareve. Ajo që le gjurmë në procesin e rritjes tyre është varësia ndaj Nikotinës. “Shumë cigare elektronike përmbajnë nivele të larta të nikotinës, e cila është një substancë shumë varësuese. Adoleshentët janë veçanërisht të ndjeshëm ndaj efekteve të nikotinës, që mund të ndikojë në zhvillimin e trurit dhe funksionet konjitive duke ndikuar në kujtesë, vëmendje dhe kontroll të impulsit“ vijon doktoresha. Ajo  nuk e le me kaq por, shton se janë një sërë pasojash që duhet të kenë parasysh dhe prindrit e adoleshentëve. Nuk duhet të anashkalojmë dhe pasojat si efektet në Zhvillimin e Trurit që janë më të rëndësishmet. “Truri i adoleshentëve është ende në zhvillim dhe ekspozimi ndaj nikotinës mund të ndërhyjë në këtë proces, duke shkaktuar probleme të kujtesës, të mësuarit dhe kontrollit të impulseve.Truri i adoleshentëve është ende në zhvillim, dhe ekspozimi ndaj nikotinës mund të ketë efekte të dëmshme afatgjata në strukturën dhe funksionin e trurit”, tregon me detaje mjekja e njohur. Ajo bën apel të gjithë prindërve dhe të rinjve e sidomos adoleshentëve të kenë shumë kujdes dhe të heqin dorë nga përdorimi I cigareve elektronike.”Nikotina dhe kimikatet e tjera në cigaret elektronike mund të rrisin rrezikun për sëmundje kardiovaskulare, duke përfshirë hipertensionin dhe sulmet e zemrës.”, shton ajo. Por përvec efekteve negative të mësipërme mjekja nuk le pa ëprmendur dhe efektet psikologjike.” Përdorimi i cigareve elektronike është lidhur me rritjen e rrezikut për ankth dhe depresion tek adoleshentët. Varësia dhe stresi i lidhur me të mund të ndikojnë negativisht në mirëqenien e tyre mendore” vijon mjekja. Sipas saj përdorimi i cigareve elektronike mund të jetë një hap i parë drejt përdorimit të substancave të tjera të dëmshme, si duhani tradicional apo droga të tjera.

“Adoleshentët duhet të jenë të ndërgjegjshëm për rreziqet shëndetësore që lidhen me përdorimin e cigareve elektronike dhe të mbështeten nga prindërit, mësuesit dhe komuniteti për të shmangur këtë zakon të dëmshëm. Informimi dhe edukimi janë kyç për të parandaluar dhe reduktuar përdorimin e cigareve elektronike në këtë grupmoshë“, përfundon Dr Marina Parllaku.

Masat parandaluese dhe ndërgjegjësuese.

Nga vëzhgimet e bëra nga Qendra Alert del në pah se për të adresuar këtë çështje është e rëndësishme që prindrit shkollat dhe komuniteti duhet të bëjnë masa parandaluese për edukimin dhe ndërgjegjësimin e adoleshentëve dhe të rinjve. Është e rëndësishme që prindërit, shkollat dhe institucionet shëndetësore të edukojnë adoleshentët mbi rreziqet e konsumimit të cigareve elektronike.Rregullimet më të rrepta për shitjen dhe reklamimin e cigareve elektronike për adoleshentët mund të ndihmojnë në uljen e përdorimit të tyre. Programet e mbështetjes dhe këshillimit për adoleshentët që tashmë përdorin cigare elektronike mund të ndihmojnë në reduktimin e varësisë dhe promovimin e sjelljeve të shëndetshme.Në përfundim, ndërhyrjet për parandalimin dhe reduktimin e konsumimit të cigareve elektronike nga adoleshentët janë thelbësore për të mbrojtur shëndetin dhe mirëqenien e tyre. Edukimi, rregullimi dhe mbështetja janë çelësat për të luftuar këtë problem në rritje.

*Autori i shkrimit është pjese e trajnimeve të gazetarëve nga Qendra ALERT për të drejtat e konsumatorëve, me një eksperiencë jo të vogël në mediat e shkruara online. Prej dy vjetësh punon për Germo.al

Norvegji, histori suksesi e të riut nga Tetova, Regont Arnori

Regont Arnori është ekspert i Dizajnit Gjithëpërfshirës në Teknologjinë e Informacionit dhe Komunikimit (ICT), ndërsa specializimi i tij konsiston në ndërtimin e zgjidhjeve të dizajnuara në mënyrë universale duke kuptuar dhe përqafuar diversitetin njerëzor.

Ai është i diplomuar për dizajn gjithëpërfshirës në Departamentin e Shkencës Kompjuterike në Oslo Metropolitan University (OsloMet).

Regonti është Partner dhe Project Manager në firmën norvegjeze ‘Inclusive Creation’ https://www.inclusivecreation.com
https://www.inclusivecreation.com/team

Ai është i apasionuar pas Dizajnit Gjithëpërfshirës, ​​ndërtimit të markës, vizualizimit dhe tregimit, si dhe ka një karrierë 10-vjeçare në industrinë e IT. Ka udhëhequr disa projekte ndërkombëtare dhe aktualisht është duke lehtësuar programin e zgjidhjeve të shkallës së projektit Zero.

Ai merr pjesë si folës i ftuar në konferenca të përqendruara rreth Dizajnit Gjithëpërfshirës dhe është autor i artikujve që përfshijnë teknologjitë asistuese.

Regont Arnori gjithashtu ka themeluar në Oslo firmën e tij për konsulencë digjitale https://www.arnori.no me fokus tek dizajnimi i web-it, strategjia, si dhe tek ndërtimi i brendit.

Ndër aktivitetet e tij të kohës së fundit është pjesëmarrja në Panelin e Diskutimit që u mbajt në qendrën e famshme The Conduit në zemër të Oslos, ku ishte ftuar nga gjiganti amerikan Squarespace me seli në qytetin e Nju Jorkut, ShBA.
(
https://www.arnori.no/resources/the-digital-landscape)

 Në vijim, reflektimi i tij mbi pjesëmarrjen në këtë event:

28 Qershor, 2024

Prania Digjitale dhe Rritja: Paneli i ‘Squarespace’The Conduit, Oslo

Këto ditë pata privilegjin të jem i ftuar nga kompania Squarespace (me seli në Nju Jork) për të marrë pjesë në një Panel Diskutimi në The Conduit në Oslo, së bashku me ekspertët e industrisë Astri Knudsen nga Gasta Design & Kommunikasjon dhe Solveig Ellila Kristiansen nga Hockeystick Impact. Ky event, dedikuar ndërmarrësve, start-up-eve dhe pjesëmarrësve në tregun digjital, u fokusua tek roli thelbësor i pranisë digjitale në mjediset e biznesit.

Përmbledhja e Eventit

Eventi i The Conduit, në bashkëpunim me Squarespace, u projektua për të hulumtuar rëndësinë e krijimit dhe mbajtjes së një pranie digjitale të fuqishme. Përderisa bizneset po kalojnë gjithnjë e më shumë online, të kuptuarit e dinamikës së ‘digital branding’, tregimit strategjik dhe ndërtimit të komunitetit online, bëhet me rëndësi thelbësore.

Ky Panel Diskutimi ishte një platformë mësimore dhe një mundësi rrjetëzimi për profesionistët që kërkojnë të përmirësojnë strategjitë e tyre digjitale.

Udhëtimi dhe Njohuritë e Mia

Hyrja dhe Udhëtimi Personal

Gjatë diskutimit në këtë panel bëra një përshkrim të shkurtër të udhëtimit tim me kompaninë Inclusive Creation, pra që nga fazat e hershme të start-up-it deri kur arrita të bëhem bashkëpronar. Ndërtimi i Inclusive Creation ishte përplot me sfida dhe triumfe që i dhanë formë kuptimit tim për ndërmarrësinë dhe ndërtimin e pranisë digjitale.

Këtu theksova se prania digjitale është si të kesh një shtëpi në internet. Është një hapësirë ku njerëzit vijnë për të mësuar më shumë rreth teje, për të ndërvepruar me markën tënde dhe për të krijuar marrëdhënie të qëndrueshme. Një shtëpi digjitale e mirë-organizuar dhe e pasur me burime nxit vizitorët të qëndrojnë më gjatë dhe të kthehen shpesh aty.

Komponentët kyç për prani digjitale të suksesshme

Kur më shtruan pyetje për komponentët kyç për prani digjitale të suksesshme, në përgjigjen time theksova tre elementë kryesorë:

  • Website dhe Branding: Një website profesional dhe vizualisht tërheqës së bashku me një branding të fortë përbëjnë bazamentin e pranisë digjitale.
  • Profili i Biznesit në Google: Krijimi dhe optimizimi i Profilit të Biznesit në Google rrit dukshmërinë dhe besueshmërinë.
  • Mediat Sociale: Llogaritë aktive dhe angazhuese në mediat sociale ndihmojnë lidhjen me audiencën dhe ndërtimin e komunitetit.

Për ndërmarrësit e rinj në fillesat e tyre, këshillova t’u japin prioritet këtyre tre zonave për themelimin e një baze të fortë online.

Vështirësitë e zakonshme dhe si t’i shmangni ato

Ndërmarrësit shpesh përballen me vështirësi të ndryshme kur krijojnë praninë e tyre digjitale:

  • Mungesa e Strategjisë së Qartë: Pa qëllime të përcaktuara dhe audiencë të synuar, përpjekjet mund të bëhen të shkapërderdhura dhe joefektive.
  • Neglizhimi i SEO (Search Engine Optimization): Një website i bukur është i padobishëm nëse nuk është optimizuar për motorët e kërkimit. SEO siguron gjetjen e faqes suaj.
  • Dizajni i Dobët dhe Përvoja e Përdoruesit: Një website, për të qenë tërheqës për vizitorët, duhet të jetë i lehtë për t’u naviguar dhe i përshtatshëm për pajisjet mobile.

Shmangia e këtyre vështirësive përfshin planifikimin strategjik, investimin në SEO dhe sigurimin e një përvoje të qetë të përdoruesit.

E ardhmja e pranisë digjitale dhe AI (Artificial Intelligence)

Me shikimin tek e ardhmja, koncepti i pranisë digjitale është i destinuar të evoluojë ndjeshëm me përparimet në inteligjencën artificiale (AI):

  • AI në Analitikë: AI do të përmirësojë analizat parashikuese, duke ndihmuar bizneset të parashikojnë tendencat dhe të kuptojnë sjelljen e klientëve.
  • Përmbajtja e Gjeneruar nga AI: Mjetet që automatizojnë krijimin e përmbajtjes, si postimet në blog dhe përditësimet në mediat sociale, do të bëhen më të përhapura.
  • SEO e Zgjeruar: AI do të luajë rol thelbësor në analizimin e modeleve dhe tendencave për të optimizuar përmbajtjen për renditje më të mirë në motorët e kërkimit.

Bizneset duhet të fillojnë të investojnë në pajisje AI tani për ta ndjekur hapin me kohën. Këto teknologji kursejnë kohë dhe ofrojnë efektshmëri dhe njohuri më të thella.

Metrikat dhe KPI-të (Key Performance Indicator)

Matja e suksesit të iniciativave të pranisë digjitale përfshin përqendrimin tek treguesit kryesorë të performancës (KPI) të përshtatura për qëllimet specifike të biznesit. Për shembull:

  • Filantropia: Numri i vizitorëve në website për të rritur ndërgjegjësimin.
  • Konstruksioni: Numri i projekteve të rinovimit të kërkuara përmes website-it.
  • Aplikacionet Mobile: Numri i përdoruesve të përditshëm.

KPI-të shërbejnë si tregues të vlefshëm të impaktit dhe ndihmojnë në tërheqjen e investitorëve duke ekspozuar vlerën e krijuar.

Konkluzion

Pjesëmarrja në këtë panel ishte një përvojë e pasur, duke më ofruar mundësinë të ndaj njohuritë e mia dhe të mësoj nga ekspertët e tjerë të kësaj industrie.

Për bizneset që kërkojnë të themelojnë ose ta përmirësojnë praninë e tyre digjitale, çelësi është të fillojnë me një bazë të fortë, t’i shmangin vështirësitë e zakonshme dhe të përdorin fuqinë e AI për të ecur përpara.

Peizazhi digjital është në zhvillim të vazhdueshëm, andaj ata që përshtaten dhe sjellin inovacion do të jenë udhëheqës në këtë udhëtim.

Regont Arnori
28 Qershor, Oslo

Mashtrimet e faqeve online per “mjaltë bio”: Konsumatorët të pambrojtur

Nga Mirilda Tili*

“4 kg mjaltë 25 euro” kjo është oferta për mjaltë “bio” në rrjetet sociale, kryesisht facebook dhe Instagram.

Për shkak të kësaj oferte tunduese, edhe qytetarët i janë drejtuar zotëruesit të profilit për të blerë mjaltin, ku çmimi i 4 kg është jashtëmase tërheqës.

Arben Duraku, me të lexuar ofertën kontaktoi faqen për ti pyetur nëse kishte garanci që mjalti të ishte cilësor dhe bio. Shitësi i mjaltit e garanton që është bio dhe se mund ta provonte mjalin para se ta paguante. Mjaftonte që të dërgonte adresën dhe numirn e teelfonit.

Pas 3 ditësh mjalti mbërrin në adresë dhe postieri i kompanisë “Ultra Post” i komunikon blerësit të mjaltit që prova nuk lejohet dhe për më tepër ai vetë dilte garant se mjalti ishte shumë i mirë dhe se ai vetë kishte shpërndarë shumë pako.

“E kanë marrë edhe të tjerë produktin, dhe asnjë nuk është ankuar. Kam dëgjuar, që ai është kompani e madhe dhe shet shumë”- këto ishin fjalët që kishin bindur Durakun të besonte dhe të bënte pagesën prej 25 eurosh dhe me bindjen se kishte kapur një ofertë të mirë.

Arben Duraku, për “Qendrën Alert” u shpreh se jo vetëm kishte qenë i mashtruar por edhe komunikimet më pas kishin arritur deri në fyerje dhe përbuzje. “I bera provat, t’a shikoja sjelljen e produktit karshi ujit te temperaturës. Nuk jepte aspak asnjë lloj shenje mjalti. Ishte edhe shumë i trashë për të qenë një mjalt i lëngshëm. U kosultova me prodhues mjalti, dhe ai pasi e provoi tha, që nuk është i sigurt nëse ka ndopak mjalt brënda në kavanoz“.

Pas peripecive për të kontaktuar, qoftë postën për të kthyer produktin qoftë edhe për marrë paratë mbrpasht, Duraku, jo vetëm që nuk morri asnjërën, por edhe u përbuz nga shitësi i mjaltit.

Ky nuk është rast i izoluar dhe as i rrallë. Konsumatorët ushqimore, mashtohen nga shitje online dhe e vetmja mbrojtje që kanë janë ata vetë. Kujdesi personal dhe marrja e rriskut mbi vete.

Qendra Alert, i është drejtuar me kërkesë me shkrim Autoritetit Kombëtar të Ushqimit, duke e pritur jo vetëm afatin e 10 ditëve punë, por shumë më gjatë dhe deri tani nuk ka mbërrtiur asnjë përgjigje.

Por situata e konsumatorëve, të cilët blejnë produkte online është sqaruar nga Prof. Asoc Ersida Teliti, e cila është shprehur se: Konsumatorët që kryejnë blerje online janë të pambrojtur, pasi institucionet nuk e kanë as objekt të hetimit. AKU nuk ka në fokus hetimin apo mbledhjen e ankesave të konsumatorëve nga mashtrimet që iu ndodhin.

Në këto kushte, i vetmi kujdes që konsumtorët është të mos bëjnë porosi dhe blerje në faqe të cilat janë të dyshimta.

Reklamimi për “superoferta“

4 kg mjaltë 25 euro, madje në disa raste edhe 20 euro, shfaqen të sponsorizuara në Facebook masivisht. E njëjta video,e njëjta reklame, ndërrojën vetëm emrat e profileve ku i referohen maleve të ndryshme në Shqipri dhe Kosovë. Siç edhe shikohet nga profilet (fotot) asgjë nuk ndrsyhon. Madje disa prej tyre shkojnë edhe deri tek transporti falas, që nga Kosova.

Posta nga Kosova, siç pranon „shitësi i mjaltit“ kushton 12 euro, dhe si e tillë nuk pranon që ti ktheje lekët blerësit të tij.

Postieri që doli garant për cilësinë e mjaltit nuk denjoi më as të përgjigjej dhe la në pritje me pretendimin se një kontakti në një kohë të dytë, mjaftonte të priste.

Cilat janë çmimet e mjaltit

Pas mbërritjes së rastit në Alert, u pyetën bletarë dhe dyqane të çertefikuar të shitjen e mjaltit, ku rrezulton që një kavanoz me 1 kg mjalt kushton minimalisht 2000 deri në 3000 lekë. Përballur me këto çmime të tregut, ofertat për një mjalt ku me 2500 lekë arrin të blesh minimalisht 4 kg mjalte ku mbulohen edhe kostot e trasportit, janë qartësisht mashtrime. Madje këto të fundit, të vetmit që mund ti ndëshkojnë janë konsumatorët me mosblerjen e tyre, pasi asnjë institucion as që i ka në objektin e vëzhdimit dhe ndëshkimit.

Këtu mund te lexoni kumunikime e komente ne rrejetet sociale.

*Autoria e materialit është gazetare terreni prej 15 vitesh. 10 vitet e fundit, vëmendjen më të madhe ia ka kushtuar çeshtjeve ekonomike dhe te drejtave të individit dhe sipërmarrjes.