Menu

Sociale

Asnjë humbje jete nga koronavirusi dhe 12 raste të reja në 24 orët e fundit

Shqipëria nuk ka regjistruar asnjë viktimë nga COVID-19 në 24 orët e fundit. 12 raste të reja ka pasur në po kaq orë, prej të cilave 6 në Tiranë, 2 në Durrës  dhe nga 1 në Shkodër, Kavajë, Mirditë e Kuçovë.

Lajmi i mirë është se 19 qytetarë e kanë fituar betejën sot, ndërsa në spitale vijojnë të marrin trajtim 21 pacientë, 6 prej të cilëve në terapi intensive. Shqipëria në këtë muaj ka regjistruar shifra të ulëta nga COVID-19 ashtu si vendet e rajonit.

NJOFTIMI NGA MSH

Ministria e Shëndetësisë dhe Mbrojtjes Sociale ju bën apel qytetarëve të vijojnë të zbatojnë me përpikmëri rregullat për parandalimin e COVID19: Vendosni maskën mbrojtëse në çdo ambient të mbyllur dhe kudo ku nuk mund të ruhet distancimi fizik, kujdesuni për higjenën vetjake dhe vetëizolohuni kur dyshoni se jeni të prekur nga COVID19.

Situata e COVID19 në 24 orët e fundit është si vijon:
Janë kryer 2,916 testime, nga të cilat kanë rezultuar pozitivë 12 qytetarë. Rastet pozitive të konfirmuara janë identifikuar në këto bashki:  6 raste në Tiranë, 2 raste në Durrës, 1 rast në Shkodër, Kavajë, Mirditë, Kuçovë.

Aktualisht po marrin trajtim spitalor 21 pacientë, nga të cilët 6 pacientë janë në terapi intensive.
Në 24 orët e fundit nuk ka asnjë humbje jete me Sars-Cov2 pozitiv.

Në 24 orët e fundit janë shëruar 19 qytetarë, duke e çuar numrin e të shëruarve në 129,826 që nga fillimi i epidemisë.

Ministria e Shëndetësisë dhe Mbrojtjes Sociale u drejtohet qytetarëve të mos neglizhojnë asnjë shenjë të sëmundjes dhe të kontaktojnë për çdo dyshim me mjekun e familjes, për të kryer testimin si dhe për ndjekjen dhe trajtimin ambulator në banesë. Telefononi në numri 127 të Urgjencës Kombëtare për çdo emergjencë apo referim në spital.

Statistika (12 Qershor 2021)

Raste të reja ditore        12
Të shëruar në 24 orë      19
Të shtruar në spitale      21
Humbje jete në 24 orë   0
Testime ditore                2,916

Testime totale            754,759
Raste pozitive             132,449
Raste të shëruara        129,826
Raste Aktive                  170
Humbje jete                  2,453

Shpërndarja gjeografike e rasteve aktive sipas qarqeve:

Shkodër       51
Tiranë          44
Berat             22
Elbasan        14
Lezhë           12
Durrës          7
Korçë           6
Gjirokastër  5
Dibër             3
Fier                2
Vlorë              2
Kukës           1

alert.al/

Rufeja vret tufën me 250 krerë bagëti në një fshat të Mirditës

Rrufeja ka vrarë rreth 250 krerë bagëti në një stan në fshatin Zaj të njësisë administrative Selitë të Mirditës. Ngjarja është regjistruar pasditen e 11 qershorit në stanin e quajtur “Veni Valmor”. Rreth orës 17:30 në zonën ku ndodhet stani ka pasur rrebesh shiu i cili është shoqëruar me bubullima e vetëtima.

Bagëtitë e imëta, dele, dhi, keca e shqerra ishin në pronësi të shteteses Prena Buruku. Fatmirësisht ka shpëtuar çobani. Dëmi ekonomik i shkaktuar është i konsiderueshem, ndërsa bagëtitet e ngordhura janë ende në mal. /RTVora/

Mbyllet protesta, maturantët: “Të ulet pikësimi për testin e Matematikës! Nesër përsëri tek ministria...”

Për rreth 2 orë e gjysëm maturantët e Tiranës kanë protestuar sot duke kërkuar rivlerësim të testit të fundit, atij të matematikës, të cilit iu nështruan dje. Maturantët kërkuan gjithashtu ulje të tavanit të pikëve, teksa paralajmëruan se nëse nuk plotësohen kërkesat do të protestojnë sërish nesër. Ashtu siç paralajmëruan, maturantët janë mbledhur para Ministrisë së Arsimit, ndërsa kanë bllokuar “Rrugën e Durrësit”. Pasi janë ulur në rrugë, maturantët kanë lëshuar në kor thirrjen; “Duam drejtësi!”.

Maturantët kërkojnë që të ulet pikësimi për testin e Matematikës, i cili u zhvillua dje ndërkohë që ata pretendojnë se në këtë provim pati pyetje jashtë programit mësimor. “Uljen e pikësimit, provimi ishte i vështirë, pasi ishte një test universitar. Kjo është mënyra jonë. Do vazhdojmë të rrimë këtu deri sa të na plotësohen kërkesat”, tha një maturant.

Për shkak të protestës, është bllokuar ky aks rrugor, ndërsa drejtuesit e mjeteve kanë devijuar. Protesta ka përfunduar pas qëndrimit për disa minuta para godinës QSHA-së. Sipas tyre, nuk përjashtohet dhe mundësia e bojkotimit të provimit të fundit të maturës shtetërore.

Protesta në Durrës

Maturantët janë ngritur në protestë jo vetëm në Tiranë. Një protestë nga maturantët e shkollave të Durrësit po zhvillohet para Drejtorisë Rajonale parauniversitare në Durrës.

Ata kërkojnë një rivlerësim të testit ku të ulet tavani i pikëve sepse kishte ushtrime që ishin në nivelin maksimal dhe kufiri 10 është vetëm 7 pikë, ndërkohë kishte ushtrime më shumë pikë të cilat kalonin çdo pritshmëri.

“Ne kemi dy vite online duke marrë parasysh dhe kushtet në të cilat ne kemi mësuar, kanë qenë tepër të vështira. Ne kërkojmë mbështetjen tuaj, sepse nga këto provime varet e ardhmja jonë që me 3 vite punë na u shemb për 2 orë e gjysmë”, shprehen maturantët.

Me pankarta “Nga Turi tek Sindi”, duke kujtuar dilemën e testit të vitit të kaluar të letërsisë me varkën, maturantët e Durrësit kanë kërkuar zgjidhje.

Gjiroskatër

Maturantët e Gjirokastrës i bashkohen protestës për provimin e matematikës, në përmbajtje të të cilit kishte pyetje nga tema të cilat nuk i kishin zhvilluar fare ose mjaftueshëm.
Maturantët kanë kërkuar uljen e tavanit të pikëve dhe rivlerësim të testit. Sipas tyre, testi ishte i kopjuar keq nga Cambridge teksa thonë se përmbajtja e testit nuk përkon me atë që kanë mësuar në shkollë.

“Provimi ishte skandaloz, i një niveli të papërshkrueshëm. Asnjëri nga neve nuk ishte i përgatitur për një nivel të tillë vështirësie, as me të gjitha mundësitë që kishim për të mësuar gjatë vitit. Nuk jemi të përgatitur për një të tillë transformim. Ka pasur gjithmonë manovrime në vështirësinë e provimit. Nuk kemi qenë të përgatitur. Edhe provimi i anglishtes i cili i ka paraprirë këtij provimi ishte i një niveli skandaloz. Varionte drejt C1, C2. Nuk besoj që ka pasur një nxënës që nuk ka ndjerë vështirësi. Ushtrimet janë marrë fotokopje nga tekstet e Cambridge, janë kopjuar në një mënyrë skandaloze, as përmbajtja e tyre nuk përkon me tekstet tona. Çfarë duhet të bëjmë

ne, a është e drejtë të penalizohemi për gjëra që nuk i kemi mësuar?

Fier
Edhe maturantët e Fierit janë hedhur sot në protestë në shenjë kundërshtie për testin e Matematikës, i cili u zhvillua dje. Ata pretendojnë se testi ishte me pyetje të vështira që nuk i përmbante programi mësimor. Nxënësit u mblodhën para Drejtorisë Arsimore të Fierit, ndërsa u shprehën të indinjuar dhe të shqetësuar pasi teza nuk i përmbahej nivelit të premtuar.

Ata paraqiten disa pika të cilat përfshinin dhe një rishikim te sistemit te pikëve dhe vlerësimit për maturantet. Përtej zhgënjimit shumë të rinj u shprehen se dëshironin një te ardhme dhe te kishin mundësi punësimi në vendin e tyre.

Korçë
Rreth 30 maturantë të shkollave të mesme të Korçës, si dhe shkollave të tjera të fshatrave, kanë protestuar paraditen e sotme te drejtoria rajonale e arsimit parauniversitar Korçë.
Shkak i protestës sipas tyre është bërë provimi i matematikës që u zhvillua një ditë më parë, provim i cili sipas tyre ka qenë i nivelit shumë të vështirë. Nxënësit thanë se prej një viti pjesën më të madhe të mësimit e kanë bërë online dhe më pak të alternuar, ndaj dhe për këtë arsye ata kanë pritur një test tjetër jo vetëm në lëndën e matematikës por edhe në provimet e tjera të maturës shtetërore.
Protesta të tilla të ngjashme janë zhvilluar edhe në shkollat e tjera të mesme të juglindjes së vendit.

Elbasan

Edhe maturantët e Elbasanit i janë bashkuar protestës së bashkëmoshatarëve të tyre dhe kanë paralajmëruar se nuk do të tërhiqen nga kërkesat e bëra publike derisa të shohin notat e tyre përfundimtare për testin e tyre.
Këtë të shtunë ata u mblodhën në shenjë proteste ndaj tezës së provimit të matematikës, e cila sipas tyre kishte nivel shumë të lartë vështirësie, me pyetje të përkthyera keq nga teza të Cambridge si dhe pa lidhje me modelin që iu është dhënë gjatë këtij viti nga ministria.
Maturantët e Elbasanit janë shprehur të vendosur për të arritur objektivin e tyre dhe kanë paralajmëruar se të dielën do të mblidhen në protestën me përmasa kombëtare në kryeqytet në orën 11:30. Sikurse kolegët e tyre edhe maturantet e Elbasanit paralajmërojnë se nëse MAS nuk ul tavanin e pikëve maksimale do të bojkotojnë dhe provimin e lëndës me zgjedhje të Maturës Shtetërore.
Protesta e maturantëve të Elbasanit u zhvillua në qendër të këtij qyteti!

alert.al/

 

Takimi/ Gazetarët i dorëzojnë Kuvendit pesë propozime për rregullren e re

Pesë propozime të gazetarëve që pritet të shqyrtohen nga Kuvendi, në lidhje me vendimin e ri që i ndalon atyre të jenë fizikisht të pranishëm në Komisionet dhe seancat plenare. Në takimin që u zhvillua sot mes sekretarit të Përgjithshëm të Kuvendit, Genci Gjonçaj dhe përfaqësuesve të mediave, këta të fundit kërkuan rishikim të disa prej rregullave që përmban vendimi i ri.

Konkretisht, gazetarët propozuan që:

Gazetari të jetë në mbledhje të komisionit (pa stativ dhe pa kamera)

Gazetarë të jenë pjesë në komision, me modalitetin që me miratim të zyrës së shtypit mund të marrin pamje

Gazetarët që marrin pjesë në komisione të kenë aparatet celularë të tyre

Garda mos të shoqërojë gazetarët në ambientet e Kuvendit

Të lejohen kamerat në korridore

Gjonçaj u shpreh se këto propozime do të shqyrtohen nga kreu i Kuvendit dhe Byroja dhe më pas do t’i kthehet një përgjigje gazetarëve.

alert.al/

Nga 14 qershori, Greqia rrit kuota e lëvizjes në Kakavijë, priten ndryshime edhe në pikat e tjera kufitare

Burime diplomatike greke i thanë “Top Channel” se nga dita e hënë 14 qershor,do të rritet kuota në pikën kufitare të Kakavijës, nga 400 aktualisht,në 1500 persona. Autoritet greke kanë pranuar kërkesën e ambasadës shqiptare në Athinë lidhur me rritjen e kuotave të kalimit.

Pritet edhe vendimi për nisjen e procedurave të bashkimit familjar.

Ndryshime pritet të njoftohen edhe për pikat e tjera kufitare, ndërsa autoritet greke thanë se pritet vendimi përfundimtar për hapjen e kufirit për turistët nga Shqipëria  rreth datës 1 ose 7 korrik. Detaje të vendimit të qeverisë greke pritet të jepen gjatë orëve të pasdites. /TCh/

"Studentët denoncojnë" publikojnë në internet testin e Matematikës, u fotografua me telefon nga nxënësit

Ndonëse përdorimi i telefonit gjatë zhvillimit të provimeve të maturës është i ndalur, sërish duket se është e vështirë që kjo të zbatohet kudo. Sikurse edhe në provimin e Gjuhë Letërsisë, edhe në provimin e Matematikës nxënësit kanë shpërndarë në internet foto të tezës së provimit. Në mënyrë kategorike është i ndaluar përdorimi i telefonit gjatë zhvillimit të provimit dhe nëse identifikohet e kundërta, maturanti duhet të mbajë përgjegjësinë e veprimeve të veta. Testi në total ka 60 pikë dhe pragu i kalueshmërisë është 25% (15 pikë). Më 15 qershor maturantët do të zhvillojnë provimin e lëndës me zgjedhje.

Denoncimi është bërë nga faqja “Studentët Denoncojnë” në Facebook, të cilët kanë publikuar edhe fotot e tezës së provimit.

Ditën e sotme, 34 mijë maturantë do t’i nënshtruan provimit të tretë të Maturës Shtetërore, ku do testohen në lëndën e Matematikës.

Edhe këtë vit maturantët do të zbatojnë rregullat anti-COVID, kjo për shkak të situatës pandemike në të cilën ndodhemi, ku në një klasë nuk do të ketë më shumë se 10-15 maturantë. Në kuadër të masave anti-COVID, nëse një prej maturantëve rezulton pozitiv me COVID-19, nuk mund ta bëjë provimin ditën e sotme, por i jepet mundësia ta zhvillojë në sezonin e vjeshtës.

alert.al/

 

Rreth 34 mijë maturantë, sot në testimin për lëndën e Matematikës

Rreth 34 mijë maturantë do t’i nënshtruan sot provimit të tretë të Maturës Shtetërore, ku do testohen në lëndën e Matematikës. Provimi do të fillojë në orën 10:00 dhe do të përfundojë në 12:30.

Nuk ka ndryshime në rregullat e mbarevajtjes se provimeve te matures nga viti i kaluar. Në mënyrë kategorike është i ndaluar përdorimi i telefonit gjatë zhvillimit të provimit dhe nëse identifikohet e kundërta, maturanti duhet të mbajë përgjegjësinë e veprimeve të veta. Testi në total ka 60 pikë dhe pragu i kalueshmërisë është 25% (15 pikë).

Edhe këtë vit maturantët do të zbatojnë rregullat anti-COVID, kjo për shkak të situatës pandemike në të cilën ndodhemi, ku në një klasë nuk do të ketë më shumë se 10-15 maturantë. Në kuadër të masave anti-COVID, nëse një prej maturantëve rezulton pozitiv me COVID-19, nuk mund ta bëjë provimin ditën e sotme, por i jepet mundësia ta zhvillojë në sezonin e vjeshtës.

Më 15 qershor maturantët do të zhvillojnë provimin e lëndës me zgjedhje.

alert.al/

Fshati Gjorem, një atraksion turistik që nuk duhet humbur

Fshati Gjorem me nje popullesi prej afro 5 mije banore, dhe konsiderohet nder fshatrat me te hershem te zones se Kurbinit. Fshati ruan vlera historike qe nga beteja e Heroit tone Kombetar Skenderbeu, e qujatur beteja e Albulenes. Fshati shtrihet ne zonen fushore dhe kodrinore ndersa ruan vlera me resurse natyrore unikale.

Banoret i krenohen nje zone e cila ndodhet mbi kondrat e fshatit aty ku pershkohet nje perrua, me karakteristika te vecanta. banoret e kane pagezuar me emrin Ploça, ne dy anet e perrojit ndodhet dhe nje shkemb a thua se eshte i gedhendur nga mjeshterit guregdhendes. Pamje e shkembit me formen e kokes se njeriut, nje karakteristike e vecante e ketij shkembi i cili nga perroin, aty ku dhe ndodhet ujvara.

Teksa ngjitesh ne kodrat e fshatit platancion i madh me ullishte aty ku dhe kujdesen fermeret, ndersa nje tjeter e vecante eshte dhe ulliri rreth 2000 vjecar. Ka nje diameter te shume te gjere, ende eshte prodhues ndersa per vlerat e saj ende dikasteret nuk e vleresojne si monument natyror.

Grupi i poeteve nga disa treva te vendit tone kishin degjuar per Ploçen dhe Ullirin e hershem, ndaj me iniciativen e poetit kurbinas Ymer Hysa vendosen te promovonin dhe librin e tij pikerisht ne kodrat e fshatit Gjorem, ndaj ne prezantimin e pare me ullirin, poetet jane mrekulluar, teksa kane rrethuar te gjithe se bashku ullirin per te treguar perimetrin shume te gjere te pemes gjigande. Ndonese ishte pak e veshtire ne ngjitje per te arrtiur tek shkembi dekorativ, dhe nje tjeter i prere poetet jane mrekulluar nga pamja qe ofronin keto monumente natyrore.

Ymer Hyse qe e njeh mire zonen ka treguar per vlerat e fshatit Gjorem dhe historine e tij, pervecse ruan tradita ne breza me se shumti dhe interesi i zhvillimit te turizmit, teksa dhe vizitoret pasi njihen me zonen mahniten nga pamjet qe ofrohen ndersa institucionet duhet te investojne ne infrastrukture.

Ndersa grupi i poeteve pas vizites kanionet e Gjormit dhe prezantimit te librit bashke me shijen e natyres qe ofrohen ne kete zone kane shijuar dhe dreken sipas tradites se vjeter kurbinase ne hijen e kurores se ullinjve.

 

Qeveria rikthen takimet e të burgosurve me familjarët, lehtësohen masat antiCovid

Ministrja e Drejtësisë, Etilda Gjonaj ka prezantuar masat lehtësuese për burgjet. Në një takim me drejtuesit e burgjeve ajo ka bërë me dije se do të rifillojë takimet e të dënuarve me familjarët, lejet e veçanta dhe aktivitetet sociale e kulturore.

Ajo thekson se të dënuarit mund të takojnë 1 herë në muaj familjarët, por këta të fundit duhet të paraqesin pranë burgut çertifikatë vaksinimi, test negativ ndaj COVID-19 apo test që provon se e ka kaluar COVID-19.

Të miturit mund të zhvillojnë 4 herë takim me familjarët në muaj. Po ashtu lejet e veçanta apo shpërblyese për të dënuarit mund të jepen vetëm për rastet mortore.

Gjithashtu do të fillojë në mënyrë të kufizuar aktivitetet sociale e kulturore nëpër burgje, sipas masave anticovid.

FJALA NGA ETILDA GJONAJ

Mbi lehtësimin e masave, grup teknik i ngritur  në MD me personel shëndetësor kanë vlerësuar, kanë propozuar lehtësimin e disa masave për një periudhë të përkohshme, duke monitoruar situatën.

Sa i përket lehtësimit të masave kufizuese, për një periudhë të përkohshme, është bërë dhe një vlerësim të sugjerimeve, si dhe referuar disa praktikave të vendeve europiane që kanë filluar të lehtësojnë kufizimet duke mbajtur në konsideratë situatën e popullatës.

Lehtësimi i masave kufizuese në sistemin e burgjeve do të jetë në 3 drejtime:

1-Rifillimin e kufizuar të takimeve  me familjarët

2-Rifillimin e dhënies së lejeve të veçanta

3-Rifillimi i aktiviteteve sociale e kulturore

Konkretisht masat e reja fillojnë nga 14 qershori për një periudhë në monitorim nga të gjitha strukturat shëndetësore. Konsiston konkretisht në:

Rifillimin e lejimit të takimeve, 1 takim në muaj, me distancë, kontroll shëndetësor kur familjari duhet të paraqesë dokumentin e testit apo vaksinimit, apo teste të tjera që tregojnë se kanë kaluar COVID.

Gjatë takimeve do të respektohen masat anticovid. Për të miturit e dënuar 4 takime në muaj.

Po ashtu do të vijohet të ruhet praktika shumë e mirë e komunikimeve online me Skype. Gjithashtu do të rifillojnë dhëniet e lejeve të veçanta, të datës 22 janar 2021, për përcaktimin e procedurave të lejeve shpërblyese apo të veçanta, do jenë vetëm për rastet mortore.

Për sa i përket rifillimit të aktiviteteve, do të respektohen rregullat anticovid, për të rehabilituar dhe edukuar të dënuarit. Do të fillojnë në mënyrë të kufizuar.

Të tjerat, për masat anticovid, do të vijojnë të jenë në fuqi. Ky lehtësim i masave kufizuese kërkon vëmendje maksimale nga drejtuesit, kërkohet nga ju monitorim i përditshëm për mbrojtjen e shëndetit dhe jetës së të dënuarve.

alert.al/

 

 

Cilësia dhe kontrabanda e pesticideve, rreziku për fermerët, konsumatorët dhe zhdukjen bletëve

Nga Rudina MUÇA*

Fermerët e mbjellin tokën, por në fund të sezonit nuk e kanë të sigurt prodhimin. Fermeri dhe konsumatori shqiptar shumë herë mbesin të zhgënjyer nga prodhimi shqiptar. E ndërsa fermeri nuk është i kënaqur me sasinë e prodhimit bujqësorë, kosnumatori i frikësohet cilësisë. Shumë prodhime shqiptare në momentin që dërgohen për eksport në vende të ndryshme të BE-së rezultojnë se, kanë përqindje të lartë të mbetejve kimike.

Po përse prodhimet shqiptare mbingarkohen me pesticide?

Kërkesa e lartë për perime gjatë gjithë vitit ka bërë që në vendin tonë të shtohen sipërfaqet me të mbjella në sera. Gjatë periudhës së pranverës dhe verës fermerët ankohen për llojin e sëmundjes që e ka emrin “Tuta e domates”, ose siç njihet ndryshe, krimbi i serës. Sipas tyre, kjo sëmudje vë në rrezik prodhimin, pasi insekticidet që duhet ta eleminojnë krimbin e domtës duket se janë të pafuqishme përballë insektit milimetrik.

Besnik Qerreti, fermeri nga Lushnja, para 6 vitesh erdhi nga Italia. Në tokën e tij ai ngriti disa sera, në të cilat kultivon perime si, domate, speca dhe kastraveca. Në serat e tij, Besniku investoi 156 milion lekë të vjetra, ndërsa thotë se, shumë herë është në prag falimetimi.

“Do të falimetoj. Shumë herë jam në rrezik të madh dhe nuk e dimë se me çfarë preparatesh spërkasim prodhimin tonë. Një vit më parë jam detyruar që domatet t’i hedh në kanal, nuk i shita dot pasi mi hëngri krimbi. E spërkata domaten më shumë se 5 herë dhe përsëri nuk e shpëtova dot prodhimin. Kjo serë më nxori me humbje, nuk mora as paratë që hodha në të”, tha fermeri Besnik Qerreti.

Besnik Qerreti, fermer

Fermerët janë dëshmitarë të cilësisë së imputeve bujqësore. Ministria e Bujqësië dhe Zhvillimit Rural, në faqen e saj zyrtare ka publikuar listën e plotë të PMV-ve për 2021. Në këtë listë mendohet se, cilësia e imputeve bujqësore është e kontrolluar dhe nuk ka abuzime. Ndërkohe e vërteta është ndryshe. Fermerët thonë se, dy vite më parë “Tutën e domatës” e elemionin me një insekticid që në Shqipëri kishte etiketën e plehut EC Fertilizers. “Domaten e kam spërkatur me një tjetër ilaç Silikon Mix, është i pazëvëndësueshëm. Mjaftonte një herë ta spërkasje domaten dhe shpëtoje prodhimin. Por nuk e dimë se përse e hoqi shteti, ai ilaç nuk gjendet më në treg”, vijon Qerreti.

Helmet e rrezikshme nga sera përfundojnë në tryezën tonë. Importuesit e imputeve bujqësore kërkojnë të bëjnë biznes me shëndetin e konsumatorit. Hedhja në treg e “Silikon mix”, të kamufluar si pleh tregon se sa i pasigurtë është fermeri dhe konsumatori. Ky insekticid mund të luftonte sëmundjen e domates, por Ministria e Bujqësië dhe konsumatori ishin drejt një helmi të panjohur, në etiketë nuk shënohet lënda aktive që lufton insektin e domates.

Për të shpëtuar të mbjellat, fermerët shumë herë u drejtohen pesticideve kontrabandë që shiten nën banaqet e farmacive bujqësore. Pesticidi “Methomyl 90 sp” edhe përse është i ndaluar të përdoret nga fermerët dhe të tregtohet nga farmacitë bujqësorë, përsëri prodhimet bujqësore spërkaten më të.

Por sa i rrezikshëm është ky pesticid? Toksikologët thonë që ky helm merr dhe jetë njerëzish.

“Ky preparat deporton lehtë në orgaznizëm dhe degradimi i tij shkon deri në 21 ditë. Është një preparat me toksicitet të gjërë. Mund të deportojë në organizëm nga të gjitha rrugët, përmes lëkurës, traktit tretës, duarve, të gojës ndojëherë edhe përmes frymëmarrjes. Është një preparat që degradohet me shumë vështirësi. Mund të qendrojë në organizëm pa u prishur struktura e tij. Efekti toksik është i menjëhershmë nësë doza e madhe përthithët me njëherë të bllokon rrugët e frymëmarrjes, pra insuficence resperatore. Kjo të sjell vdekje të shpejtë. Po ashtu, prek edhe sistemin kardiovaskular, të shkakton hipertension. Ky preparat gjihashtu, nëse qendron gjatë mund të japë ankth e të dëmton nervat. Pra probleme të mëdha mendore”, thotë mjeku toksikolog, Prof. Dr. Zihni Sulaj.

Prof. Dr. Zihni Sulaj, mjek toksikolog

Për imputet bujqësore që nuk mbrojnë mjedisin, prodhimin dhe konsumatorin, gjithashtu denoncmet vijnë edhe nga fermerët që kanë ullishte. Fermerët thonë se, ulliri preket nga sëmundja e kalbëzimit dhe e krimbit. Ata tregojnë, se gjatë sezonit që kjo pemë preket nga sëmundja që vë në rrezik prodhimin, detyohen që ta spërkasin mbi 6 herë.

“Historia e pesticideve të skaduar në vendin tonë ka filluar herët. Më kujtohet që në vitin 2014 kam blerë një ilac që kish skaduar në 2011. E kam spërkat ullirin me atë helm mbi 7 herë dhe me shumë vështirësi e munda kalbëzimin. Cilësia e pesticideve nuk ka ndryshuar, tani thjesht fshijnë datën e skadencës. Nuk dimë se çfarë të bëjmë. Ne që jemi nga Berati, imputet bujqësore i blejmë në Greqi dhe i fusim fshehurazi me çantë në doganë. Këtë e bëjmë për të mbrojtur prodhimin tonë dhe fermerët”, – tha fermeri nga Berati, Mariglen Hoxha.

Imputet bujqësore që vënë në rrezik jetën e bletës

E ndërsa fermërët kujdesën për prodhimin në tokën e tyre, pesticidet e vrasëse vënë në rrezik të gjithë bimësinë. Sipas një vlerësimi të publikuar në vitin 2018 nga vlerësuesit shkencorë të Bashkimit Evropian, përdorimi i disa insekticideve vë në rrezik jetën e bletëve. Saktësisht, bëhet fjalë për insekticidet neonicotinoid. Në vitin 2018 familja e këtyre pesticideve me një urdhër të ish-Ministrit të Bujqësisë Niko Peleshi tentoi që insekticidet që vënë në rrezik jetën e bletës të hiqen nga lista e PMB-ve. Urdhër-ndalimi, përdorimi dhe tregtimi ishte për inseticidet që që si lëndë aktive kanë: Fenazaquin, Bifenthrin, Neonicotnidet, Clothianidin, Thiamethoxam, Imidacloprid.

“Ne ndalojmë përdorimin e këtyrë 6 lëndëve vepruese. Sipas studimeve të Bashkimi Evropian e të Komisionit Evropian, pasi mendohet se janë dëmtuesit kryesorë të bletëve. Siç e dini dhe ju më mirë se unë, ky është shqetësim jo vetem shqiptarë, por mbarë botëror”, tha ish-ministri i Peleshi (https://bujqesia.gov.al/peleshi-ndalojme-pesticidet-qe-demtojne-kolonite-e-bleteve/). Ky urdhër ndalimi u firmos më 31 maj të 2018.

Ministri i Bujqësisë i asokohe Niko Peleshi gjatë një diskutimi me bletërritësit në vitin 2018

Sipas bletërritësve, ky urdhër ndalimi nuk u respektua kurrë. Ata thonë se, insekticidet me lëndë aktive që vënë në rrezik bletët janë në treg. Këto impute bujqësore, gazetarët e Qendrës ALERT i gjetën në listën e PMBV-ve të 2021. Inskticidet që vënë në rrezik bletën janë të pranishme në çdo farmaci bujqësore. Ato hidhen në treg me emrin tregtar: Confidor SL 200, Confidor WG 70, Dantop 50 WD, Imidamex 70 WG.

Bletarët thonë se, çdo vit në periudhën  e pranverës dhe verës humbin familje bletësh, sipas tyre spërkatje e pemëve me helmet e rrezikshme shkurton jetën e bletës. Pikërisht në periudhën e pranverës, atëherë kur bleta gjen nektarin në këtë sezon, fermerët për të shpëtuar prodhimin e tyre marin jetë bletësh. “Nuk e dimë çpo ndodh me bletët. Për bletarin, stina më e vështirë mendohet të jetë dimri, ndërkohë po shohim që familjet e bletëve na ikin dhe në pranverë. Helmet po vënë në rrezik bletët, po prodhojmë më pak mjaltë. Ndërsa jeta e mbretëreshës është shkurtuar. Bletët, pasi marrin nektarin e pemëve të spërkatura me ilaçet vrasë kthehen në zgjua, aty infektohet më pas vdes e gjithë familja”, tha Danjel Basha.

Në tjetër shqetësim për bletërritësit është cilësia e preparateve që duhet të luftojnë sëmundjet që prek bletën.

Daniel Basha, bletërritës, Elbasan

“Varroa, është një nga sëmundjet më të rrezikshme për bletët. Kam provuar të gjitha llojet e preparateve nuk më japin efikasitet. Shoh që më vdesin çdo ditë bletë. Gjithashtu kemi provuar dhe medikamente popullore përsëri nuk ka efekt. Ministria e Bujqësisë, para se të lidhë kontratë, se cilat preparate do të futen në Shqipëri, duhet të sigurohet për efektshmërinë e tyre. Kjo sjellje e institucioneve që duhet të mbrojnë fermerin lë për të dëshiruar. Ferma ime është në rrezik, mund ta humbas atë jo prej neglizhes time si betar, por prej neglizhencës së shtetit”, përfundoi bletari Danjel Basha.

Analizimi për imputet bujqësore të falsifikuara dhe jo cilësore duhet të bëhet nga institucioni që ka në dorë shëndetin e shqiptarëve, pra nga Ministria e Bujqësisë dhe Zhvillimit Rural.

*Autorja e shkrimit është gazetare me ekseriencë disavjeçare në media të shkruara dhe elektronike, si dhe ka qenë pjesë e emisioneve televizive investigative. Aktualisht, është pjesë e departamentit të informacionit në televizionin Top Channel.

 

 

Ky botim u prodhua me mbështetjen financiare të Ambasadës së Shteteve të Bashkuara në Tiranë dhe Partnereve. Permbajtja e tij është përgjegjësi vetëm e autorit të shkrimit dhe e Qendrës Alert, si dhe nuk pasqyron domosdoshmërisht pikëpamjet e Ambasadës së Shteteve të Bashkuara në Tiranë dhe Partnerëve.

QENDRA ALERT / ALERT.AL