Sasi peshku në konserva të ngrira janë importuar në Shqipëri me origjinë Turqinë dhe që kanë në përmbajtje të tyre substancave perfluoroalkile (PFAS). Sistemi RASFF ka etiketuar Shqipërinë për ndjekje, pas rastit të zbuluar në Itali.
Siç njofton dhe AKU në faqen e vet, ky rast përbën risk serioz për konsumatorët. Bëhet fjalë për peshk të ngrirë të importuar në Shqipëri me etiketimin ATHERINA IQF 10Χ1kg TURKEY, me të dhënat; Numër batch 25/04/2025 datë skadence 25/04/2027. Kompania eksportuese është Vasilis Savramis Co Ltd (Frozen Sea Foods) dhe kompania importuese në Shqipëri është HRISTO KUCO SH.P.K.
Megjithëse nuk janë publikuar ende detaje për sasitë e importuara dhe shpërndarjen e tyre, këto sasi peshku mund të ejnë shpërndarë në restorante, në dyqane të tregtimit të peshkut, apo rrjete supermarketesh.
Substancat per- dhe polifluoroalkil (PFAS) është një klasë e madhe e mijëra kimikateve sintetike që përdoren zakonisht dhe gjenden në mjedis që përmbajnë lidhjet më të forta karbon-fluor në kiminë organike. Ato i rezistojnë degradimit në mjedis për shkak të lidhjeve të forta karbon-fluor. Shumica e PFAS-ve mund të migrohen lehtësisht në mjedise që mbulojnë distanca të mëdha nga burimi i emetimit.
Të gjitha PFAS janë të qëndrueshme në mjedis. Siç dihet, ai qëndron në mjedis më shumë se materialet e prodhuara nga njeriu. Ndërsa PFAS-të vazhdojnë të lëshohen në mjedis, njerëzit do të ekspozohen ndaj përqendrimeve më të larta të Kimikateve Perfluoroalkil (PFAS). Ato janë toksike për riprodhimin, si dhe mund të dëmtojë zhvillimin e fetusit; mund të shkaktojë kancer te njerezit dhe dyshohet ndihkojnë në sistemin endokrin (hormonal).
Sistami RASFF i Bashkimi Evropian ka njoftuar se një eksport shqiptar me speca është tërhequr nga tregu në Slloveni e Kroaci, ku ishte shpërndarë. Sipas RASFF, në analizat e kryera nga plani i monitorimit i autoriteteve të Sllovenisë, janë gjettur dy pesticide (insekticide) mbi normat e lejuara. Produkti i te njëjtës ngarkesë ishte shpërndarë edhe në Kroaci. Konkretisht, Flonicamid është gjetur nga analizat në masëm 1,0 mg/kg – ppm nga 0,3 mg/kg – ppm që është norma e lejuar dhe Tebufenpyrad në masën 0,024 mg/kg – ppm nga 0,01 mg/kg – ppm që është norma e lejuar.
Si masë paraprake, Ferrero ka tërhequr nga tregu disa grupe të kekëve dhe kruasanëve me Nutella për shkak të pranisë së mundshme të fragmenteve metalike. Supermarketet Migross, Tigros, Decò, Coop, Esselunga, Iperal, Pam Panorama dhe Prix kanë raportuar gjithashtu tërheqjen (e përditësuar më 26 qershor 2026). Produktet e prekura janë si më poshtë:
Kekët Nutella, në pako prej 688 gramë, që i përkasin numrave të serisë L124Z39 me datë skadimi (BMD) më 04/05/2027, L125Z39 me BMD më 05/05/2027, L138Z39 me BMD më 18/05/2027, L145Z39 me BMD më 25/05/2027, L148Z39 me BMD më 28/05/2027 dhe L149Z39 me BMD më 29/05/2027;
Kroasan me Nutella, në pako 340 gramëshe (4 copë), që i përkasin numrave të serisë L126Z39 me TMC 06/05/2027, L133Z39 me TMC 13/05/2027 dhe L134Z39 me TMC 14/05/2027.
Fresystem Spa (Ferrero Group) prodhoi produktet e tërhequra nga tregu. Fabrika e prodhimit ndodhet në zonën industriale ASI, Pascarola, në Caivano, në zonën metropolitane të Napolit. Ferrero njoftoi se, masa prek jo vetëm Italinë, por edhe Belgjikën, Gjermaninë, Hungarinë, Rumaninë, Spanjën dhe Mbretërinë e Bashkuar.
Si masë paraprake, konsumatorëve u këshillohet të mos konsumojnë Muffin-a dhe Kroasan-a Nutella me numrat e serisë dhe afatin minimal të skadimit të treguar më sipër. Konsumatorët që kanë në zotërim produktet e tërhequra mund t’i kthejnë ato në pikën e blerjes.
Sistemi RASFF i KOmisionit Evropian ka njopftuar për një ujë mineral të ekspotuar nga Kosova në Zvicër, me prani të elementit kimik Boron. Duke e konsideruar si rrezik serioz për konsumatorëtm, autoritetet zviceriane kanë marrë masa të menjëhershme për heqjen nga tregu, si dhe kanë njoftuar sistemin RASFF, i cili më pas ka vënë në dijeni dhe Agjencinë e Ushqimit dhe Veterinarisë së Kosovës. Sipas RASFF, nga analizat e kryera gjatë pas marrjs së mostrave në markete, ka rezultuar prani e lartë e Boronit, 2.4 +/- 0.24 mg/l, ndërkohë që nuk duhet të ketë prani të tij. Njoftimi është piublikuar më 23 qershor, ndërsa AUVK njoftoi se disa lote të ujit mineral “Kllokoti” kanë rezultuar me përmbajtje të lartë të Borit ‘’Boron’’.
Sipas AUVK, të dhënat e produktit:
Emri i produktit: Ujë Mineral
Brendi: UJË KLLOKOTI
Kompania eksportuese: Rugove SH. P. K
Paketim: 1.5 L, datë skadimi: 05.01.2027 dhe 07.04.2027
Arsyeja e njoftimit: Përmbajtje e lartë e Borit (Boron) në ujë mineral
Niveli i rrezikut: SERIOZ
Vendi eksportues: Kosovë.
Boroni është një element kimik (simboli: B, numri atomik: 5) që sillet si një metaloid. I pranishëm natyrshëm në sasi të vogla në ushqime, tokë dhe shkëmbinj, ai vlerësohet shumë industrialisht për rolin e tij në prodhimin e qelqit rezistent ndaj nxehtësisë, qeramikës, tekstilit të qelqit dhe magneteve me rezistencë të lartë.
Sistemi RASFF ka publikuar më datën 17 qershor, një njoftim për bllokimin e një ngarkesa me speca të kuq të neksportuara nga Shqipëria për një nga vendet e BE. Ngarkesa është ndaluar nga autoritetet e Kroacisë ne kufi, ku dhe janë marrë mostrat për analizë. Siç njoftohet, në eksportin në fjalë, është konstatuar prani e pesticidit (insekticid) Acetamiprid shumë herë mbi normat e lejuara dhe konkretisht, 0,41+/-0,21 mg/kg – ppm, ndërsa norma e lejuar është 0.09 mg/kg – ppm.
Duke e konsideruar si rrisk serioz për konsumatorët, edhe pse produkti nuk është shpërndarë në markete, sasia do të kthehet në vendin e origjinës.
Ndërkohë, autoritetet shqiptare duhet të monitorojnë produktin e kthyer, me qëllim asgjësimin e tij dhe parandalimin e nxjerrjes në treg për qytetarët shqiptarë.
Acetamipridi është një insekticid me veprim kundër një game dëmtuesish bimorë, i autorizuar për përdorim në Amerikën e Veriut dhe të Jugut, Evropë dhe në një numër vendesh në Azi dhe Paqësor.
Brazili nuk e njeh Republikën e Kosovës. Mes dy shteteve nuk mund të ketë asnjë marrëveshje dhe as verifikime në terren nga AUVK të stabilimenteve për ploësimin e standardeve të sigurisë së mishit, nëse nuk janë të miratuara nga BE, siç e parashikon detyrimisht Udhëzimi Administrativ MA-NR. 25/2007.
Agjencia e Ushqimit dhe Veterinarisë së Kosovës shkel hapur legjislacionin e sigurisë ushqimore, duke lejuar importim e mishit të gjedhit nga Brazili, nga stabilimente të pamiratuara nga Bashkimi Evropian. Madje, në një komunikim me e-mail me OJQ ALERT (Qendra ALERT), AUVK gënjeu kur deklaroi se, „nuk ekziston një dispozitë e veçantë ligjore që e cakton kushtet e importit të mishit të gjedhit ekskluzivisht me mirarimin e stabilimenteve nga Bashkimi Evropian“. Me këtë deklaratë, AUV thellon skandalin me mashtrimin e konsumatorëve, pasi në të vërtetë ekziston baza ligjore, e cila, ndoshta qëllimisht nuk gjendet në webfaqen zyrtare të AUV.
Konkretisht, Udhëzimi Nr. 25, në nenin 2 shprehet:
Në nenin 6, pas paragrafit 6.3 shtohet paragrafi i ri 6.4 me tekstin:
„Përveç kushteve nga paragrafët e mësipërm të këtij neni, produktet ushqimore me prejardhje shtazore të subjekteve të regjistruara në BE për eksport të këtyre produkteve, mund të importohen në Kosovë, ndërsa për produktet ushqimore me prejardhje shtazore të vendeve të treta, në rast se Autoriteti ka argumente të mjaftueshme se një prodhues nga ato vende i plotëson kushtet higjienike të produkteve me prejardhje shtazore, Kryeshefi Ekzekutiv i Autoritetit Kompetent mund të aprovojë importin apo të formojë komision për verifikimin e kushteve për import“.
Udhezimi Administrativ 25 që nuk gjendet ne faqen e AUVK
Pra, AUV duyfishon mashtrimin. Më herët, historikisht në dalje të ndryshme mediatike, në situate Alert-esh e kriza ushqimore me mishin e Brazilit, AUV deklaronte se mishi i importuar në Kosovë nga ky shtet vjen nga stabilimente të BE.
ALERT e verifikoi dhe konfirmoi me fakte se mishi vjen nga stabilimente të pamiratuara, ndërsa AUV e pranoi se nuk ishte detyrim ligjor.
Por, këtë pretendim e rrëzon Urdhëri Administratir 25/2007, i cili e detyron AUV ose të importojë nga stabilimente të miratuara, ose nga vende të treta kur verifikohet nga ky Autoritet plortësimi i standardeve të jigjienës e kushteve të sigurisë ushqimore, pas verifikimit në terren. Kjo e fundit nuk ka ndodhur kurrë, pasi AUV nuk ka ngritur dot një grup pune që të shkojë në Brazil e të bëjnë verifikimet e stabilimenteve të ndryshme të prodhimit dhe eksportit të mishit të gjedhit, apo edhe llojeve të tjera. Brazili nuk e njeh Republikën e Kosovës si shtet i pavarur, e për pasojë, asnjë grup apo delegacion nga Kosova nuk mund të shkojë në Brazil për verifikime apo marrëveshie tregtare. Atëherë, si janë arritur të binden me argumente autoritetet e sigurisë ushqimore për mishin e Brazilit që është i sigurt?
Webfaqja e AUVK ku nuk është i publikuar Udhëzimi Administrativ 25/2007
Në këto kushte, Kosova duhet të importojë vetëm nga stabilimente të miratuara nga Bashkimi Evropian, ose Brazili mund të dërgojë në Kosovë çdo llum apo mbeturinë të mundshme, pa asnjë përgjegjësi ndaj një shteti dhe flamuri që nuk e njeh.
Sipas të dhënave zyrtare nga AUVK në komunikimet me Qendrën ALERT, në vitin 2025 janë importuar në Kosovë nga Brazili 28.552.901 kg dhe në vitin 2025, plot 27.097.213 kg, të gjitha mish gjedhi, që qytetarët e Kosovës i kanë konsumuar si mish të freskët apo nënprodukte mishi, si sallame, qebapa, qofte, pleskavica etj. Dhe, nga stabilimente të pamiratuara nga BE, të paktën shumica e këtyre sasive, ndërkohë që AUVK garantonte konsumatorët e Kosovës se mishi në Kosovë nga Brazili vjen vetëm nga stablimente të miratuara nga BE.
Emisioni ALERT, prodhim i Qendrës ALERT e denoncoi këtë skandal të premten e datës 15 maj 2026 dhe deri tani, nuk ka pasur asnjë ndërhyrjë apo masë as nga AUVK dhe as nga Ministria e Bujqësisë së Kosovës.
Ndërkohë, të rrezikuar nga ky skandal që ndodh në Kosovë janë dhe konsumatorët e Shqipërisë. Nga shkëmbimet tregtare mes dy vendeve, sipas deklarimeve të Drejtorisë së Përgjithshme të Doganave, por edhe Autoritetit Kombëtar të Ushqimit, në vitin 2004 janë importuar në Shqipëri nga Kosova 610.750 kg mish gjedhi dhe 227.338,6 kg nënprodukte me perberje mishi gjedhi, si suxhuk, sallame, proshutë, pleskavica etj. Ndërsa për vitin 2005, po nga Kosova janë importuar në Shqipëri 618.193 kg mish gjedhi dhe 447.081 kg nënprodukte mishi, suxhuk, sallame, pleskavica, qofte etj. Pra, automatikisht edhe Shqipëria është e rrezikuar nga mishi i Brazilit në Kosovë nga stabilimente të pamiratuara nga BE.
Megjithëse Autoriteti Kombëtar i Ushqimit, zyrtarisht nuk ka përgjegjësi, sepse mishi vjen si produkt me origjinë nga Kosova, më 18 maj 2026, pas zbulimit dhe publikimit të skandalit, Qendra ALERT në një komunikim me e-mail me AKU e pyeti nëse do të merren masa për ndalimin e mishit të gjedhit të ngrirë nga Kosova drejt Shqipërise dhe nënprodukteve të tij, që kanë përbërje nga mish Brazili? Dhe, a do të ndërmerren hapa konkrete për displinimin e importeve të mishit të ngrirë nga Kosova dhe nëse po, çfarë konkretisht?
Në përgjigjen e AKU të dats 1 qershor 2026, thuhet se,
“Produkti mish gjedhi i importuar nga Republika e Kosovës është i shoqëruar me certifikate shëndetësore veterinare, ne te cilën ka te përcaktuar origjinën e produktit si dhe kërkesat e shëndetit publik dhe shëndetit te kafshëve te lëshuar nga veterineri zyrtar i autoritetit kompetent…
…Lidhur me këtë publikim ne media nuk është hera e pare qe publikohet një lajm i tille pasi ky publikim daton edhe para dy viteve dhe është kryer verifikim nga te dy autoritet homologe Shqiperi dhe Kosove dhe nuk ka rezultuar te jete i vërtet ky lajm për te cilat është sqaruar dhe opinioni publik.
Madje autoritetet e Kosovës kane kthyer përgjigje zyrtare përmes te cilës trajtojnë se:
Gjate kontrollit të ushtruar dëshmohet për përputhshmëri të ditarit të prodhimit (therjes së kafsheve dhe copëtimit të mishit) me sasinë e prodhuar dhe eksportuar në RSH, mbështetur në dokumentacionin përcjellës të certifikatave të lëshuara“.
Sigurisht, AKU-së i vijnë përgjigje apo dokumente nga AUVK si produkt i freskët „Made in Kosova“. Por, nëse verifikohen lehtësisht importet e deklaruara në Doganën Shqiptare, nisur dhe nga çmimi, duket qartë që është mish me origjinë nga Brazili dhe jo mish i freskët nga Kosova.
Gjithësesi, më të rrezikuar dhe të mashtruar gjendet konsumatorët e Kosovës, të cilëve AUVK u ka „ofruar“ me deklartata mish gjedhi nga Brazili nga stabilimente të miratuara nga BE. Por, kjo përveçse nuk ka ndodhur në shumicën e importeve, AUVK mashtroi Qendrën ALERT dhe qytetarët e Kosovës edhe kur deklaroi se, nuk ka bazë ligjore specifike për këtë çështje. Baza është, Udhëzimi Administrativ është, por Brazili nuk e njeh Kosovën e si rrjedhojë, Kosova ka vetëm një alternativë; Import nga stabilimente të miratuara nga BE. Çdo veprim tjetër që është kryer e po kryhet, është cënim i sigursë kombëtare, i shëndetit të konsumatorëve të Kosovës nga importet masive me origjinë nga një shtet qe nuk e njeh pavarësinë e Kosovës dhe si rrjedhojë, nuk mban asnjë përgjegjësi.
Sistemi RAPEX i Komisionit Evropian ka njoftuar heqjen nga tregu të dy lepurushëve prej pellushi të rrjetit të dyqaneve Flying Tiger Copenhagen, i cili gjendet me disa pika edhe në Shqipëri. Më 1 maj, Irlanda ka marrë masa për heqjen nga tregu të këtyre pellushëve, duke bërë konsumatorët që i kanë blerë t’i kthejnë. Risku potencial qëndron te fakti se gjymtyrët e pellushit janë lehtësisht të shkëputshme, cka e bën të lehtë për një fëmijë të vogël të fusë në gojë mbushjen, që mund të cojë në mbytje.
Ndërkohë, e pyetur nga Qendra ALERT, kompania Flying Tiger Copenhagen në Shqipëri u shpreh se këto produkte nuk kanë ardhur në tregun tonë.
“Për korrektësi ndaj konsumatorëve, dëshirojmë të sqarojmë se produkti i përmendur nuk ka qenë pjesë e koleksionit të Flying Tiger Copenhagen në Shqipëri dhe nuk ka qenë i disponueshëm për shitje në tregun shqiptar. Flying Tiger Copenhagen ndjek procedura strikte të sigurisë së produkteve dhe monitoron vazhdimisht përputhshmërinë e produkteve me standardet ndërkombëtare të sigurisë. Në raste të tilla, ne veprojmë në mënyrë proaktive, duke komunikuar menjëherë me autoritetet përkatëse dhe duke marrë masat e nevojshme për të garantuar sigurinë e konsumatorëve”, njofton kompania në Shqipëri.
Sistemi RASFF i Komisionit Evropian ka njoftuar heqjen nga tregu të cokollatave nga Kosova të kompanisë Kamilla, të cilat janë eksportuar në disa vende anëtare të BE. Më 21 maj, Suedia ka marrë masa për heqjen nga marketet të çokollatave të prodhuara në Kosovë, pasi dyshohet se në përbërje të tyre ka dhe përmbajtje qumështi, si dhe është konsideruar si risk potencial. Kontrollet janë bërë në markete, ndërsa ALERT është dërguar dhe në RASFF. Bëhet fjalë për produktin “çokollata me mbushje kremi dhe kakao”, për të cilin janë njoftuar dhe Gjermania e Holanda, për arsye se është eksportuar dhe në këto dy shtete, përveç Suedisë.
Sistemi RASFF ka njoftuar se me 12 maj, një ngarkesë nga Kosova dhe e analizuar në Finlandë ka rezultuar me mykotoksinën Ochratoxin A. Në kufirin e Finlandës, autoritetet kanë ndaluar ngarkesën dhe kanë marrë kampionë për analiza. Mbetja e mykotoksinës Ochratoxin A ka rezultuar92,5 µg/kg – ppb, nga 20 µg/kg – ppb që është norma e lejuar. Duke e konsideruar si risk serioz për konsumatorët, autoritetet e Finlandës kanë urdhëruar kthimin e saj në vendin e origjinë.
Speci, i bluar apo jo, është një nga produktet që konsumohet në masë në Kosovë. Duke qenë se nga Agjencia e Ushqimit dhe Veterinarisë së Kosovës nuk ka asnjë njoftim për këtë, mund të ndodhë që kjo ngarkesë ë kthyer nga Finlanda të rishitet në tregun vendas për konsumatorët kosovarë. Por, njëherësh nuk ka asnjë njoftim për kontrolle apo mostra të marra në kompaninë eksportuese.
Mw herwt, Autoriteti Evropian i Sigurisw Ushqimore (EFSA) ka publikuar një opinion shkencor mbi rreziqet për shëndetin publik që lidhen me praninë e okratoksinës A (OTA) në ushqim – një mykotoksinë e prodhuar natyrshëm nga myku që mund të gjendet në një shumëllojshmëri ushqimesh, duke përfshirë drithërat, mishrat e konservuar, frutat e freskëta dhe të thata dhe djathin. Të dhënat e reja që janë bërë të disponueshme që nga vlerësimi i fundit në vitin 2006 sugjerojnë se OTA mund të jetë gjenotoksike duke dëmtuar drejtpërdrejt ADN-në. Ekspertët gjithashtu konfirmuan se, mund të jetë kancerogjene për veshkën. Prandaj, ekspertët llogaritën një kufi ekspozimi (MOE). Ky është një mjet i përdorur nga vlerësuesit e rrezikut për të marrë në konsideratë shqetësimet e mundshme të sigurisë që rrjedhin nga prania në ushqim dhe kafshë të kafshëve të substancave që janë si gjenotoksike ashtu edhe kancerogjene.
Ekspertët tani kanë përdorur një qasje më konservatore duke llogaritur MOE dhe kanë arritur në përfundimin se ekziston një shqetësim shëndetësor për shumicën e grupeve të konsumatorëve.
Si pjesë e një hetimi nga departamenti i hetimeve penale, ka dyshime se disa kavanoza të produktit ushqimor për fëmijë HIPP ‘Karrotë dhe Patate 190g’ janë helmuar nga minjtë.
Zyra e Hetimit Penal të Shtetit të Burgenland ka sekuestruar një kavanoz të manipuluar të ushqimit për fëmijë “Karrotë dhe Patate 190g” në rrethin Eisenstadt-Umgebung. Kavanozi i manipuluar ishte shënuar me një ngjitëse të bardhë dhe një rreth të kuq. Sipas policisë, produkti i sekuestruar rezultoi pozitiv për helm nga minjtë. Për më shumë informacion dhe paralajmërimin e policisë, shihni linkun.
Helmet për minjtë përmbajnë përbërës të ndryshëm aktivë me efekte përkatëse të ndryshme shëndetësore. Përbërësi aktiv më i përdorur është bromadioloni, një i ashtuquajtur antagonist i vitaminës K. Kjo pengon efektin e vitaminës K, e cila është e nevojshme për mpiksjen e gjakut. Si rezultat, kjo mund të çojë në një aftësi të zvogëluar të gjakut për t’u mpiksur. Pasojat e mundshme përfshijnë gjakderdhje (gjakderdhje nga mishrat e dhëmbëve, gjakderdhje nga hunda, mavijosje, gjak në jashtëqitje).
Ju lutemi vini re se simptomat mund të shfaqen me një vonesë prej 2-5 ditësh pas gëlltitjes.
Nëse shfaqet gjakderdhje, dobësi ekstreme ose zbehje, duhet të konsultoheni me një mjek dhe ta informoni atë se fëmija juaj ka konsumuar ushqimin e prekur për foshnje. Me trajtimin e duhur mjekësor, veçanërisht administrimin e vitaminës K, helmimi është lehtësisht i trajtueshëm.
Rekomandime për prindërit dhe kujdestarët
Kontrolloni me kujdes kavanozët para konsumimit për çdo anomali (ngjitëse e bardhë me një rreth të kuq në bazën e kavanozit, kapak i dëmtuar dhe mungesë e zhurmës “klik” gjatë hapjes).
Kontrolloni përmbajtjen për erë (a ka erë “të pazakontë” apo të humbur?).
Nëse shfaqet gjakderdhje, dobësi ekstreme ose zbehje, kërkoni menjëherë ndihmë mjekësore.
Është thelbësore që të informoni stafin mjekësor se produkti i prekur është konsumuar.
HiPP tha se po tërheq të gjitha kavanozët e ushqimit për foshnje të shitur në supermarketet SPAR — të cilat përfshijnë dyqanet SPAR, EUROSPAR, INTERSPAR dhe Maximarkt — në Austri si masë paraprake. Klientët mund të marrin rimbursime të plota edhe pa faturë. Shitësit në Sllovaki dhe Republikën Çeke i kanë hequr nga shitja të gjitha kavanozët e markës për foshnje.