Menu

Blog

Safe2Eat në vitin 2026 – Udhëzime të mbështetura nga shkenca për të gjithë evropianët!

EFSA dhe partnerët e saj në të gjithë Evropën janë rikthyer me Safe2Eat 2026, duke vazhduar angazhimin e tyre të përbashkët për të fuqizuar qytetarët me informacione të qarta, të bazuara në shkencë, për sigurinë ushqimore. Duke nisur në prill 2026, fushata ndërtohet mbi suksesin e edicioneve të mëparshme, duke zgjeruar shtrirjen dhe thelluar angazhimin për të mbështetur zgjedhje ushqimore të informuara dhe të sigurta në të gjithë Evropën dhe më gjerë.

Tani në vitin e saj të gjashtë, Safe2Eat mbetet një iniciativë kryesore në të gjithë BE-në, e krijuar për ta bërë shkencën e sigurisë ushqimore të aksesueshme dhe të rëndësishme për jetën e përditshme. Duke përkthyer njohuritë komplekse shkencore në udhëzime praktike, fushata ndihmon konsumatorët të kuptojnë më mirë se si funksionon siguria ushqimore dhe si ajo mbështet shëndetin dhe mirëqenien e tyre.

Zgjerimi i shtrirjes nëpër Evropë dhe vendet fqinje

Që nga nisja e saj, Safe2Eat ka zgjeruar në mënyrë të vazhdueshme shtrirjen gjeografike. Nga një grup fillestar prej 9 vendesh pjesëmarrëse, fushata arrin në 23 vende nëpër Evropë dhe më gjerë në vitin 2026. Edicioni i këtij viti bashkon partnerët e EFSA-s, duke theksuar rëndësinë e vazhdueshme të fushatës dhe rolin e saj në promovimin e zgjedhjeve ushqimore të sigurta dhe të informuara përtej kufijve.

Duke u bazuar në suksesin e Safe2Eat 2025

Safe2Eat 2026 ndërtohet mbi rezultatet e forta të arritura në 2025. Sipas një sondazhi të Ipsos-it të kryer në nëntor 2025, fushata arriti 41% të qytetarëve në vendet e anketuara. Përtej dukshmërisë, fushata mbështeti një angazhim më të menduar me temat e sigurisë ushqimore: njerëzit që u ekspozuan ndaj Safe2Eat raportuan se i kushtonin më shumë vëmendje sigurisë ushqimore, mendonin më kritikisht për zgjedhjet e tyre ushqimore dhe shfaqnin një interes të shtuar për shkencën pas ushqimit të sigurt.

Fushata gjithashtu kontribuoi në forcimin e besimit në sistemin e sigurisë ushqimore të BE-së, duke demonstruar vlerën e komunikimit të qartë, transparent dhe të bazuar në shkencë në ndihmën e qytetarëve për të marrë vendime të sigurta çdo ditë.

Çfarë ka të re në 2026?

Safe2Eat 2026 fokusohet në tre fusha kyçe që pasqyrojnë shqetësimet dhe pyetjet e përditshme të qytetarëve për ushqimin:

  • Praktika të sigurta ushqimore, duke ofruar këshilla praktike për leximet e etiketave dhe për trajtimin, ruajtjen dhe përgatitjen e sigurt të ushqimit, të bazuara në provat shkencore më të fundit.
  • Ushqimi dhe shëndeti juaj, duke ofruar udhëzime mbi dietat e balancuara, nevojat ushqimore dhe pretendimet shëndetësore, dhe duke shpjeguar shkencën që i mbështet ato.
  • Çfarë ka në ushqimin tuaj, duke ofruar informacion të qartë mbi aditivët, aromat, ushqimet e reja dhe etiketimin e alergjenëve për të mbështetur transparencën dhe besimin e konsumatorit.

Angazhimi i EFSA-s për zgjedhje të informuara

Nikolaus Kriz, Drejtor Ekzekutiv i Autoritetit Evropian për Sigurinë Ushqimore (EFSA), thotë: “Çdo ditë, njerëzit bëjnë zgjedhje për atë që do të hanë, dhe ata meritojnë të ndihen të sigurt dhe të informuar. Safe2Eat 2026 e kthen njohurinë komplekse shkencore në këshilla praktike dhe të lehta për t’u përdorur mbi trajtimin, përgatitjen dhe kuptimin e asaj që përmban ushqimi i tyre, nga aditivët dhe aromatizuesit te përbërësit e rinj dhe alergjenët. Duke ofruar udhëzime që njerëzit mund t’i zbatojnë në shtëpi ose në jetën e përditshme, fushata promovon të menduarit kritik, fuqizon qytetarët dhe forcon besimin në sistemin e sigurisë ushqimore të bazuar në shkencë të BE-së, duke ndihmuar të gjithë të bëjnë zgjedhje të sigurta dhe të informuara.”

Angazhohuni

Gjatë gjithë vitit 2026, do të zhvillohet një gamë e gjerë aktivitetesh Safe2Eat, si në nivelin e BE-së ashtu edhe në nivel kombëtar. Qytetarët ftohen të eksplorojnë burime edukative, të zbulojnë këshilla praktike dhe të ndjekin fushatën në rrjetet sociale duke përdorur #Safe2EatEU. Më shumë informacion dhe materiale të fushatës janë në dispozicion në faqen e internetit të Safe2Eat.

Burimi: efsa.europa.eu

Lahe: Monitorimi zbulon probleme serioze në tenderat e Shëndetësisë. Kërkohet rishikim urgjent i fondeve publike

Në emisionin Alert në “Ora News”, moderuar nga Granit Sokolaj, ku u trajtua tema “Raporti i KE për Shqipërinë vs Konsumatorët”, e ftuara Alma Lahe, Menaxhere Projekti në “Together for Life”, u shpreh se niveli i pagesave nga xhepi për shërbimet shëndetësore mbetet shumë i lartë, ndërsa raporti i KE-së thekson se sektori i shëndetësisë është i prekur nga korrupsioni, edhe pse institucionet publike ende nuk kanë bërë publike specifikat e këtyre rasteve.

 

 

Lahe bëri të ditur se organizata ka kryer një monitorim të tenderave të Ministrisë së Shëndetësisë gjatë vitit 2024, dhe ka konstatuar probleme serioze me operatorët fitues. Sipas saj, rreth 10 operatorë kanë fituar tenderat më të mëdhenj të ministrisë, përfshirë ato për barna dhe pajisje mjekësore. Ajo theksoi se vetëm 2% e tenderave të fituar kanë qenë nën vlerën e buxhetit maksimal të planifikuar, ndërsa kjo situatë është përkeqësuar nga viti 2014 deri sot.

Lahe e cilësoi këtë një alarm për rishikimin e të gjithë strukturës së menaxhimit të fondeve publike në sektorin e shëndetësisë, duke kërkuar transparencë dhe reforma të thelluara.

Autoritetet veterinare të Kosovës kthejnë në Shqipëri 510 krerë bagëti të futura ilegalisht

Agjencia e Ushqimit dhe Veterinarisë së Kosovës njofton se ka kthyer në Shqipëri një grup prej 485 deles dhe 25 qingjash, të cilat ishin futur ilegalisht në territorin e Republikës së Kosovës. Vendimi është marrë pas ndalimit të tufës më 16 nëntor 2025Prizren, gjatë një kontrolli të përbashkët të Policisë Kufitare, Doganes dhe Shërbimit Veterinar.

Sipas autoriteteve kosovare, kafshët e llojit dele dhe dhi kishin hyrë nga Shqipëria në mënyrë të paautorizuar dhe nuk posedonin certifikata shëndetësore veterinare, dokument i domosdoshëm për transport ndërkufitar. Mungesa e tyre paraqiste rrezik për përhapjen e sëmundjeve ngjitëse, ndaj Agjencia e Ushqimit dhe Veterinarisë vendosi kthimin e menjëhershëm të kafshëve në vendin e origjinës.

AUV bën të ditur se veprimet janë kryer në bashkëpunim të ngushtë me Policinë e Kosovës, Policinë Kufitare, Doganen dhe Prokurorinë e Shtetit, duke respektuar të gjitha procedurat veterinare dhe ligjore për raste të tilla.

 

Institucioni thekson se vijon monitorimin e rreptë të gjendjes shëndetësore të kafshëve dhe lëvizjeve brenda territorit, me qëllim parandalimin e futjes dhe përhapjes së sëmundjeve ngjitëse që mund të rrezikojnë fondin blegtoral dhe ekonominë bujqësore.

Po ashtu, AUV rikujton se importi i kafshëve të gjalla lejohet vetëm në pikat kufitare të autorizuara, ku zbatohen kontrollet e detyrueshme dokumentare, identifikuese dhe veterinare, për të garantuar sigurinë ushqimore, shëndetin e kafshëve dhe mbrojtjen e shëndetit publik.

Raporti i FAO-s/ Pilku: Vlerëson prodhimin bujqësor, Shqipërisë i interesojnë çmimet e produkteve që nuk i prodhon vetë

Në emisionin “Alert” në “Ora News”, eksperti i bujqësisë dhe prodhimit, Ilir Pilku, komentoi raportin global të FAO-së 2025, duke analizuar ndikimin e tij në bujqësinë shqiptare dhe kërkesën në rritje për ushqim në nivel botëror.

” Raporti i FAO-s 2025 është një raport global, pra që e shikon zhvillimin e bujqësisë në apekt global, ndërkohë që Shqipëria më së shumti është e drejtuar drejt penetrimit në tregun europian.

Ka një dallim, sepse ndoshta edhe disa shifra dhe disa algoritma janë duke e parë sektorin dhe produktin në aspektin global, por ajo që duhet të themi, nisur edhe nga një raport i bankës botërore, e cila parashikon që në vitin 2050, popullsia në botë do të ketë nevojë për 60% më shumë ushqim se çfarë prodhojmë tani.

Kjo vjen nga ngrohja globale, zvogëlimi i sipërfaqes së tokës së punueshme nga shkrirja e akullnajave dhe rritja e moshës së vdekshmërisë në botë. Pra, nëse flasim për para 20 vitesh ka qenë 68 vjeç, sot jemi në një mesatare botërore 76, që do të thotë kërkesa për ushqim është më e madhe.

 

Raporti dhe e vlerëson prodhimin bujqësor. Në aspektin e Shqipërisë, ajo që marr unë në konsideratë janë ato produkte që kanë interes për neve. Kuptohet që Shqipëria nuk do prodhoj asnjëherë sheqer apo oriz. Ajo që na intereson është se çfarë rritjeje në çmim do ketë ky produkt”, u shpreh Pilku.https://www.youtube.com/watch?v=p-bWZvcRr08

Granit Sokolaj: Apel për Kujdesin ndaj Produkteve të Rrezikshme në Prag të Vitit të Ri, Nisur nga Njoftimet RAPEX

 

Në prag të festave të fundvitit, moderator i emisionit Alert në Ora News, Granit Sokolaj, ka bërë një apel të fortë për qytetarët lidhur me rrezikun që përbëjnë disa produkte që po qarkullojnë në treg, të cilat cënojnë jo vetëm sigurinë shëndetësore, por edhe jetën dhe pronën e konsumatorëve.

Sokolaj, duke iu referuar njoftimeve të fundit të RAPEX, ka paralajmëruar për kujdesin që duhet treguar veçanërisht me produktet si dritat dekorative të Vitit të Ri. Ai ka theksuar se duhet të kontrolloni që kordonët e dritave të jenë të paktën 1.5 metra nga spina deri tek paketa elektrike, pasi ndryshe ato mund të shkaktojnë rrezik për zjarre, siç kanë ndodhur në raste të tjera në Shqipëri.

Gjithashtu, ai ka përmendur rrezikun që paraqesin produktet kozmetike dhe lodrat për fëmijë, të cilat mund të përmbajnë kimikate të dëmshme. Sokolaj u ka bërë thirrje qytetarëve të kontrollojnë me kujdes etiketat e produkteve dhe të shmangin ato që nuk kanë informacion të plotë mbi cilësinë e tyre.

“Ju lutem, kontrolloni çdo produkt që blini, sidomos ato që lidhen me sigurinë tuaj dhe të familjeve tuaja. Produktet e paautorizuara dhe ato që nuk përmbushin standardet janë një kërcënim për jetën dhe shëndetin tuaj dhe të fëmijëve tuaj,” ka theksuar Sokolaj.

Ky apel ka ardhur pas identifikimit të disa produkteve që nuk përmbushin standardet e sigurisë dhe cilësisë nga njoftimet RAPEX, duke rritur ndjeshëm rrezikun për konsumatorët dhe duke cënuar cilësinë e jetës së individëve. Sokolaj ka përfunduar me një thirrje për të gjithë qytetarët që të tregojnë kujdes të shtuar dhe të mbrojnë sigurinë e familjeve të tyre gjatë festave.

Konfirmohet rasti i parë me linë e majmunëve në Kosovë

Instituti Kombëtar i Shëndetësisë të Publike të Kosovës tha se është konfirmuar rasti i parë në Kosovë me Mpox, apo linë e majmunëve.

I infektuari me këtë virus është një shtetas i Kosovës i moshës 30-vjeçare. IKSHPK tha se ai ishte hospitalizuar në Klinikën Infektive të Qendrës Klinike Universitare të Kosovës më 24 dhjetor, pasi ishte kthyer nga Afrika Perëndimore dhe kishte simptoma sikurse temperaturë, ethe, ndryshime në lëkurë, në fytyrë në duar dhe kruarje.

“Pacienti është në gjendje stabile shëndetësore. IKSHPK i ka gjurmuar të gjitha kontaktet e deklaruara të personit të infektuar dhe të familjarëve të tij, të cilëve u janë dhënë rekomandimet për masat e parandalimit dhe të kontrollit të infeksionit”, u tha në njoftim.

Instituti bëri thirrje për kujdes, teksa shtoi se personat që preken nga lia e majmunëve zakonisht përjetojnë simptoma të lehta apo mesatare, të cilat, sipas IKSHPK-së zgjasin dy deri në katër javë.

Lia e majmunëve përhapet përmes kontaktit të ngushtë.

Zakonisht përcillet me simptoma të buta, por në disa raste virusi mund të jetë fatal për njeriun.

Virusi përcillet me simptoma sikurse ato të gripit, si dhe me puçrra të mbushura me qelb nëpër trup.

Në gusht, Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH) e shpalli atë si emergjencë globale për shëndetin publik.

Shpallja e një sëmundjeje si emergjencë globale për shëndetin publik, nënkupton që mund të ndahen më shumë fonde dhe të merren masa në nivel global për të parandaluar përhapjen virusit.

“Mandarinat”, Jorgaqi: Asgjësimi i produkteve u krye nga vetë personat, ndaj iu bllokua aktiviteti dhe u gjobitën nga AKU

Temë e bisedës së shtruar për diskutim në emisionin “Alert” në “Ora News” nga moderatori Granit Sokolaj ishin alarmet ushqimore që janë ngritur tek konsumatorët përgjatë këtij viti, duke u nisur dhe nga shqetësimi që vjen për mandarinat në tregun shqiptar.

Pas alarmit të dhënë nga BE për mandarinat shqiptare me pesticide tej normave të lejuara, tashmë ka nisur marrja e mostrave në pikat e grumbullimit dhe tregtimit.

Ndërsa qarqet e Vlorës, Fierit, Tiranës janë vendosur në monitorim dhe marrje mostre, ku rezultati do 3-4 ditë për të dalë.

Pesticidi i zbuluar tek mandarinat nuk është në listën e epsticodeve të lejuara në Shqipëri dhe BE dhe ky lloj pesticidi është lejuar dhe përdorur në Shqipëri në vitin 2020, dhe prej 4 vitesh është hequr nga lista.

Por si është përdorur ky pesticid nga fermerët shqiptarë, kur farmacitë bujqësore e kanë të ndaluar tregtimin e tij?

Martin Jorgaqi, Drejtor i Drejtorisë së Menaxhimit të Riskut në AKU u shpreh se janë marrë dy mostra të ndryshme, një në qarkun e Beratit dhe një në Qarkun e Vlorës, në Bashkinë e Konispolit.

Shkatërrimi është bërë nga fermerët, të cilët nuk janë të autorizuar të bëjnë asgjësime dhe nuk janë të lejuar të bëjnë asnjë asgjësim të asnjë produkti pa lajmëruar organet kompetente dhe ata e dinë shumë mirë dhe këto janë arsyet kryesore që ne morëm masat administrative qoftë të bllokimit të aktivitetit të subjektit, ashtu edhe masën administrative me gjobë”, tha Jorgaqi.

NDIQNI EMISIONIN E PLOTË “ALERT”

 

4 raste në pak ditë, ç’po ndodh me mandarinat? Eksperti: Duhet kontroll. Kjo që ka ndodhur do të ndjehet shumë shpejt tek eksportet

Temë e bisedës së shtruar për diskutim në emisionin “Alert” në “Ora News” nga moderatori Granit Sokolaj ishin alarmet ushqimore që janë ngritur tek konsumatorët përgjatë këtij viti, duke u nisur dhe nga shqetësimi që vjen për mandarinat në tregun shqiptar.

Pas alarmit të dhënë nga BEpër mandarinat shqiptare me pesticide tej normave të lejuara, tashmë ka nisur marrja e mostrave në pikat e grumbullimit dhe tregtimit.

Ndërsa qarqet e Vlorës, Fierit, Tiranës janë vendosur në monitorim dhe marrje mostre, ku rezultati do 3-4 ditë për të dalë.

Pesticidi i zbuluar tek mandarinat nuk është në listën e epsticodeve të lejuara në Shqipëri dhe BE dhe ky lloj pesticidi është lejuar dhe përdorur në Shqipëri në vitin 2020, dhe prej 4 vitesh është hequr nga lista.

Por si është përdorur ky pesticid nga fermerët shqiptarë, kur farmacitë bujqësore e kanë të ndaluar tregtimin e tij?

Sokol Abazi, Kimist, Profesor, dhe Menaxhues Laboratori u shpreh se në raste të tilla fermeri mund të jetë në njëjtën kohë edhe me faj, por në të njëjtën kohë edhe viktimë.

“Sa i përket faktit se pse nuk bëhet një analizë e produktit duhet të kuptojmë se më shumë humbasim kur kthehet një kamion si në rastet konkrete; kemi kostot e shkatërrimit dhe ndonjëherë ky shkatërrim ndodh aty ku është vendi i prodhimit dhe kjo ka kosto më të madhe se sa sasia në kamion. Por më shumë që ka kosto është se humbasim dhe besimin në treg.

E gjithë kjo që ka ndodhur do të ndjehet shumë shpejt tek eksporti jonë, i cili do të bjerë shumë”, tha eksperti/

NDIQNI EMISIONIN E PLOTË “ALERT” 

 

Mandarinat “e helmuara”, Agolli: S’i mbetet faji vetëm përdoruesit të pesticidit, por është një zinxhir i tërë i sigurimit të produktit

Temë e bisedës së shtruar për diskutim në emisionin “Alert” në “Ora News” nga moderatori Granit Sokolaj ishin alarmet ushqimore që janë ngritur tek konsumatorët përgjatë këtij viti, duke u nisur dhe nga shqetësimi që vjen për mandarinat në tregun shqiptar.

Pas alarmit të dhënë nga BE për mandarinat shqiptare me pesticide tej normave të lejuara, tashmë ka nisur marrja e mostrave në pikat e grumbullimit dhe tregtimit.

Ndërsa qarqet e Vlorës, Fierit, Tiranës janë vendosur në monitorim dhe marrje mostre, ku rezultati do 3-4 ditë për të dalë.

Pesticidi i zbuluar tek mandarinat nuk është në listën e epsticodeve të lejuara në Shqipëri dhe BE dhe ky lloj pesticidi është lejuar dhe përdorur në Shqipëri në vitin 2020, dhe prej 4 vitesh është hequr nga lista.

Por si është përdorur ky pesticid nga fermerët shqiptarë, kur farmacitë bujqësore e kanë të ndaluar tregtimin e tij?

Agim Agolli, Përgjegjës i Certifikimit Fitosanitar e Monitorimit të PMB, AKVMB, u shpreh se përdorimi i drejtë i pesticideve siguron një ushqim të sigurtë.

“Nuk i mbetet faji vetëm përdoruesit të pesticidit, por është një zinxhir i tërë i sigurimit të ushqimit të sigurtë, por përdoruesi është i pari në këtë çështje.

Ne si AKVMB marrim njoftimin nga AKU dhe na sjell informacionin se në cilat ferma është përdorur pesticidi”, tha ai.

NDIQNI EMISIONIN E PLOTË “ALERT”

ALERT-i nga mandarinat, flet drejtoresha në MBZHR: Fermeret kanë përdorur produkte për mbrojtjen e bimëve të paregjistruara

Temë e bisedës së shtruar për diskutim në emisionin “Alert” në “Ora News” nga moderatori Granit Sokolaj ishin alarmet ushqimore që janë ngritur tek konsumatorët përgjatë këtij viti, duke u nisur dhe nga shqetësimi që vjen për mandarinat në tregun shqiptar.

Drejtoresha e Politikave të Mbrojtjes së Bimëve në MBZHR, Valdete Buça, u shpreh se ajo që ka ndodhur është fakti se fermerët kanë përdorur produkte për mbrojtjen e bimëve produkte të paregjistruara.

“Për rastin konkret është bërë shumë bujë në media, ka rezultuar me mbetje dhe ajo që është konstatuar është se tek mandarinat kanë rezultuar me dy mbetje të palejuara në Republikën e Shqipërisë, që janë klorifuorifosi dhe fosmeti. Dhe ashtu siç janë të ndaluara në BE, ashtu janë edhe në Shqipëri.

Ajo që ka ndodhur është fakti se fermerët kanë përdorur produkte për mbrojtjen e bimëve produkte të paregjistruara”, u shpreh Valdete Buça.

 

NDIQNI EMISIONIN E PLOTË “ALERT” NË “ORA NEWS”