Menu

Blog

A mundet një qen të dallojë ngjyrat?

Dr. Gerta Dhamo*

A jeni bërë kurioz ndonjëherë se çfarë ngjyrash shikon qeni juaj? Më herët shumica e veterinerëve mendonin se qentë shikonin bardhë e zi dhe në fakt, shumica prej nesh mendojnë ende se qentë nuk mund t’i shikojnë ngjyrat. Por kjo është vetëm pjesërisht e vërtetë.

Qentë kanë një spektër vizioni ku ata mund të shohin hijen e blusë, të verdhës dhe grisë. Por ndërkaq nuk mund të krahasohet vizioni i tyre me atë të njeriut, sepse njerëzit shikojnë një spektër më të gjerë ngjyrash.

Kuptimi i shikimit të qenit

Për shkak të disa arsyeve biologjike që qentë kanë dhe një karakteristikë e tillë i referohet faktit se, ato kanë vetëm dy tipe të qelizave të receptorëve të ngjyrës, krahasuar me njeriun që ka tre, bota e një qeni është kryesisht më pak e ndritshme sesa e njeriut. Ngjyrat që qentë shohin, i ngjajnë disi botës ku vetëm bluja dhe e verdha përjashtohet dhe pjesa tjetër e saj është grija. Megjithëse ka ndryshime në hijen e grisë, të verdhës dhe blusë, shikimi i tyre nuk është i aftë të perceptojë të kuqen, lejlanë, rozën dhe jeshilen. Ata kanë një shikim dikromatik që i lejon të shohin vetëm tre ngjyra.

Sidoqoftë, nuk duhen nënvlerësuar aftësitë e tyre, përkundrazi, qentë kanë aftësi më të mirë të shohin gjërat në errësirë dhe janë të aftë të zbulojnë lëvizjen më lehtë sesa njeriu. Përveç kësaj, qentë janë më efikasë në kuptimin e hijeve të ndryshme të grisë. Fusha e tyre e gjerë e shikimit i lejon ata të shohin gjëra (objekte) në 240 gradë,  krahasuar me këndin 180 gradë tek njeriu. / UBGreen.al

*Departamenti i Moduleve Klinike, Fakulteti i Mjekësisë Veterinare, UBT

Alert.al

Prindërimi, një detyrë e vështirë, që është ç'orientuar në kohët e sotme!!!

Nga Blerta Brati Kika*

Nisur nga ngjarjet e fundit, nje adoleshent aksidenton nje vajze…..
Prindërimi, një detyrë e vështirë, që është ç’orientuar në kohët e sotme!!
Kërkoni nga vetja, para së të kërkoni nga fëmija!
Mos u habisni me sjelljet e tij, ai është pasqyra juaj!
S’mund të jetoni rininë tuaj të pajetuar, në periudhën e prindërimit!
Edukimi i fëmijes tuaj, është vlerë për të, për ju, për ne, për shoqerinë!
Pamja klasike e roleve të prindërve është si më poshtë: Babai konsiderohet kryefamiljar, ai punon dhe siguron familjen. Mamaja është përgjegjëse për shtëpinë; ajo kujdeset për fëmijët, kujdeset për ta, i edukon, … … Fëmija, nga ana e tij, ruan një vizion më klasik të vendit të prindërve të tij.
Mamaja: Çfarë roli në jetën e fëmijës? Të jesh nënë mund të mësohet dita ditës. Nëna është shumë shpesh figura qendrore në jetën e fëmijës, kontakti i tij i parë me botën…. Nga lindja në adoleshencë dhe madje edhe më tej, amësia ju lejon të krijoni lidhje të forta me fëmijën tuaj.
Të jesh “një nënë e mirë” do të thotë të dëgjosh fëmijën tënd, të dish ta sigurosh, t’i japësh vetëbesim, të jesh bashkëpunëtor me të, por gjithashtu do të thotë të vendosësh kufij (duke e ndëshkuar kur është e nevojshme)), Mësoji “lirinë “(liria e mendimeve / autonomisë së tij, toleranca etj,), jini të shqetësuar për të …
Në adoleshencë, veçanërisht nëse keni qëndrime prindërore që demonstrojnë ngrohtësinë tuaj, dëgjimin tuaj dhe një mendje të hapur, adoleshenti juaj do t’ju respektojë, do t’ju besojë dhe do ta lejojë veten të ndikohet nga ju. Së pari dhe më e rëndësishmja, është që ju të pranoni që fëmija juaj të jetë një person i ndryshëm nga ju.
Një prind duhet të dijë për shëndetin; rregullat për një dietë të mirë, ritmet dhe higjenën e jetës, monitorimin mjekësor…
Edukimin: Karriera në shkollë, të mësuarit në shtëpi, aktivitete jashtë kurrikulës …
Ndaj mos harroni se:
të respektoni dhe dëgjoni fëmijën tuaj;
edukojeni të jetë një model i mirë në sjellje;
kujtoni se fëmijët janë të gjithë të ndryshem;
jeni i durueshëm, inkurajues dhe mirëkuptues me fëmijën tuaj;
vendosni rregulla të qarta dhe precize per sjellje tq pranueshme;
disiplinoni fëmijën tuaj ne një mënyrë pozitive, pa qenë shumë të ashpër;
mësoni më shumë për të ndryshimet, fazat e zhvillimit të një fëmije;
kërkoni ndihmë kur keni nevojë dhe ju duhet;
merrni pak kohë për të, sepse është në interesin më të mirë të fëmijes tuaj të ketë prindër të mirë, te pergjegjshem dhe te gezuar.
*Mjeke Mikrobiologe
Alert.al

Java e nxehtë e politikës shqiptare

Nëse do flitej në gjuhën e parashikimeve yjore, kjo javë për të gjithë politikanët, pavarësisht nëse janë të lindur në pranverë, verë, vjeshtë apo dimër, do kishte një emërues të përbashkët, “ditë të nxehta debati”.

Java që sapo do vendosë politikën në llogoret e retorikës.

Të mërkurën 122 ligjvënësit do të mblidhen në seancë të jashtëzakonshme për të votuar shkarkimin e Ilir Metës nga posti i Presidentit të Republikës.

Më 28 Maj, komisioni hetimor parlamentar miratoi raportin përfundimtar ku propozohet shkarkimi i Presidentit Meta. Dokumenti voluminoz parashikon shkeljet kushtetutese që mazhoranca pretendon se ka kryer Ilir Meta gjatë fuhatës elektorale dhe ditën e heshtjes zgjedhore. Raporti evidenton se Ilir Meta nuk përfaqëson më unitetin kombëtar, ka mbajtur qëndrime të njëanshme politike, me sulmet kundër mazhorancës dhe mbështetjen për opozitën, duke shkelur parimin kushtetues për paanësi politike. Raporti thotë se me deklaratat e tij Presidenti Meta është përpjekur të krijojë krizë me SHBA. Po ashtu raporti thekson se Presidenti Meta ka kryer shkelje duke përdorur një gjuhë e cila ka nxitur dhunën, pasojë e të cilës ishte edhe vrasja në Elbasan, pak ditë para zgjedhjeve.

Në reagimin e tij, të premten e 4 Qershorit, Presidenti Meta tha nga Elbasani: “Lutja është që Zoti t’i falë ato se nuk dijnë çfarë bëjnë, dhe t’i udhëheqë të gjithë në rrugën e të mirës të përbashkët”

Për shkarkimin e Presidentit Meta, sipas parashikimeve kushtetutese, në seancë nevojiten 94 vota. Duket se mazhoranca socialiste ka bindjen se gëzon mbëhstetjen e nevojshme edhe të deputëteve të së ashtuquajturës opozitë parlamentre për t’ia arritur qëllimi të shkarkimit të Ilir Metës. Megjithatë vendimi final për këtë çështje i takon Gjykatës Kushtetuese.

Ngjarja e dytë që do prekë një pjesë të politikës, ka të bëjë me Kongresin e jashtëzakonshëm të PS-së. Socialistët do të mblidhen të shtunën e 12 Qershorit, një datë jo e zakontë për ta, pasi shënon 30 vjetorin e krijimit të kësaj partie. Kongresi do të analizojë rezultatin e zgjedhjeve të 25 Prillit dhe punën e çdo strukture partiake. Për këtë qëllim, pak ditë më parë, Asambleja Kombëtare e PS-së vendosi ngritjen e një Komisioni të Posaçëm të Analizës. Po ashtu, Kongresi do t’i shërbejë PS-së për të prezantuar edhe prioritetet e programit për mandatin e tretë qeverisës.

Të nesërmen e Kongresit socialist, do jetë dita e demokratëve. PD do të zhvillojë zgjedhjet për kryetarin e ri të saj. Lulzim Bashës mandati në krye të partisë i mbaronte më 22 Korrik, por bashkë me kupolën drejtuese të PD-së u vendos që zgjedhjet të kryhen më herët.

Demokratët do të duhet të zgjedhin kryetarin e 4 viteve të ardhshme, duke votuar një ndër 4 kandidatët: Lulzim Basha, Agron Shehaj, Edit Harxhi dhe Fatbardh Kadilli.

Javët e fushatës zgjedhore në PD kanë treguar retorikë të fortë, ku nga 3 kandidtatët nuk kanë munguar sulmet kundër kreut në detyrë Lulzim Basha, duke e bërë atë përgjegjës për humbjen e zgjedhjeve politike të 25 Prillit. Ndërkohë që ky i fundit akuzon kryeministrin Rama, jo vetëm për manipulim të zgjedhjeve, por edhe si përçarës të demokratëve.

E nëse të gjithë politikanët do kenë një javë të nxehtë, qytetarit të thjeshtë i mbetet të zgjedhë se çfarë do të bëjë, të mendojë se për kë bien këmbanat, apo të mendojë për çatinë e shtëpisë së tij.

alert.al/

Me ty e kam me ty

Nga Ariglon Pali

Me ty e kam me ty

E kam me ty që ka 20 vite që nuk vjen në Shqipëri dhe nuk lë status pa komentuar “ju i duheni këtij vendi”.

E kam me ty që shitesh për 50 mijë lek të vjetra dhe 4 vite ankohesh që ky vend nuk bëhet.

E kam me ty që të rritet çmimi i naftës dhe nuk e ngre zërin sepse ke frikë se të heqin nga puna.

E kam me ty që lëpihesh lart e poshtë për një rrogë 300 mijë leksh dhe nga ajo pagë asgjë nuk të mbetet për të dërguar në shtëpi.

E kam me ty që nuk kanë lënë park pa bërë pallat dhe s’ka ku të të luajë fëmija dhe i jep celularin në dorë gjithë ditën.

E kam me ty që shkë****et nëna dhe në fund thua kështu e duam ne.

E kam me ty që mbyll sytë kur policia bashkiake dhunon ata që dalin për copë të bukës duke u marrë edhe një tufe majdanozi.

E kam me ty që akuzon fëmijën se deshi vetë pasi është përdhunuar nga disa persona.

E kam me ty që po të thanë fluturon gomari e beson.

E kam me ty pi kafe gjithë ditën dhe thua duhet të ngrihemi, por nuk guxon ta ngresh bythën dhe të kërkosh të drejtat.

E kam me ty që vjedhin lirinë dhe dorëzohesh pa kushte.

E kam me ty që nuk të kanë lënë gjë pa marrë dhe sërish thua “nuk ka kush të vijë”

Si e njoh unë prokurorin Anton Martini

Nga Elton QYNO

Prej më shumë se 1 viti e gjysëm, Anton Martini, prokurori energjik dhe i vendosur për të hetuar dhe çuar në burg anëtarët e bandave kriminale, i është nënshtruar shtrëngimit nga një “darë” e çuditshme që quhet “Vetting”. Them të çuditshme se në shumë raste vepron në mënyrë të çuditshme, ku shpesh herë kur nuk ka çfarë të kapë, fillon të bën hesapin e kafshatave dhe thërimeve të bukës që ka konsumuar familja. Lemeritëse kur e mendon, por tashmë kjo është fakt. Ashtu sikundër është fakt që procesi i vettingut në Shqipëri, drejtohet nga disa kunjuktura politike, interesa të huaja, të ndërthurura me oligarkë e krim të organizuar brenda. Pra është një lloj çorbe, që po hyre aty duhet ta japësh llogari tek disa njerës edhe për çmimin e çorapeve dhe brekëve që ke blerë. Në një kohë që paradoksi është se këta njerëz që qëndrojnë në atë podium gjykimi janë të krimbur në pasuri në Tiranë dhe bregdet. Ashtu sikundër lemeritëse është fakti që anëtarët e KPA dhe KPK-së, na marin mjaft para nga buxheti jonë, për mburojën që i krijon, Garda e Republikës, me masa ekstreme sigurie. Ndërsa, prokurorë e gjyqtarë nuk mbrohen nga aksush. Pyetja shtrohet se kush i kërcënon anëtarët e Vettingut, prokurorët e gjyqtarët që ata i quajnë subjekte të rivlerësimit apo krimi, mafia dhe organizatat terroriste që “Vettingasit” as nuk kanë shans ti hetojnë dhe dënojnë? Përkundër kësaj, sot në 1 qnershor ishte seanca e rradhës në Komisionin e Pavarur të Apelimit, për prokurorin Anton Martini. Një komisioner Publik, që nuk e di se sa po i shërben publikut apo ndonjë interesi okult tjetër, më ka habitur nga vendosmëria për të shkarkuar këtë prokuror. Vërtitej e vërtitej, dhe sërisht dilte në një pikë,tek shtëpia e prokurorit. Si gazetar që mbuloj prej vitesh sistemin e drejtësisë, dua ti bëj një pyetje komisionerit Publik. Pas dhënies së konkluzjoneve, ku kërkuat shkarkimin nga detyra të prokurorit Anton Martini, ju ku shkuat, në shtëpi apo poshtë urrës së Lanës? Nuk besoj se komisioneri që mbron interesin publik në procesin kundër Anton Martinit, te këtë shkuar dhe kaluar natën poshtë urrës së Lanës. Edhe ai e ka një shtëpi në Tiranë, madje mund të ketë dy dhe tre apo dhe ndonjë lokal, por nuk dua ti hyj kësaj pjese fare. Mua më shqetëson më shumë gjykimi i pisët dhe jo profesional që po bëhet me rastin e Anton Martinit. Ashtu sikundër ndodhi me prokurorin Bledar Maksuti që e shkarkuan për 1 shtëpi të trashëguar nga babai, ashtu sikundër ndodhi me prokurorin Adnand Kosova, ashtu sikundër ndodhi me prokurorin Arben Dollapi. Shpresoj që të mos ndodhë i njëjti skenar edhe me Anton Martinin, që prej 1 viti e gjysëm, i vërtiten ti gjenë cene në biografi, lidhje me bandat kriminale, të meta me hetimin e zagarit nga Zvicra dhe në fund kanë ngecur në një shtëpi. Si mundet të konceptohet që një prokuror karriere, që ka shërbyer për më shumë se 23 vite në sistemin e Drejtësisë, ku nga këto 17 vite puna janë, tek Prokuroria Kombëtare e Krimeve të Rënda, të mos ketë të drejtën të ketë një shtëpi. Një shtëpi, ku të fusë kokën dhe ku të strehojë familjen, për shkak të shantazheve dhe kërcënimeve që i vijnë nga të pandehur dhe familjarët e shokët e tyre të ndryshëm. A është e moralshme që një komision Vettingu apo një komisioner publik të gjykojë, për një shtëpi një prokuror karriere. Në bazë të ankimimit të Komisionerit Publik, Martini duhet të justifikojë para Kolegjit të Apelit , siç ka bërë në Komisonin e Vetingut, pagesën e apartmentit 97 metra katror që ka me të shoqen dhe dy fëmijët nga viti 2017. Në seancën dëgjimore kanë dalë informacione se Martini ishte martuar në shtëpi me qera dhe kishte lindur e rritur fëmijët po në shtëpi me qera. Madje edhe teksa qëndronte në shtëpinë me qëra afër komisariatit Nr.2 në Tiranë, ka mbajtur peshën dhe presionin e dosjeve më të bujshme të Krimeve të Rënda. Si Bandën e Durrësit, Bandën e Lushnjës, Bandën e Cërrikut së bashku me Adnand Xholin, Bandën e Niklës, grupin e heroinës të Endrit Dokles, grupin e Gëzim Çelës së Fushë-Kuqes, Grupin e kokainës së Sokol Krasniqit, atë dosjen e famshme me Nr.339, grupin e Lazaratit. Aq shumë ditë qëndroi në Lazarat dhe sa orë punoi për të mbështetur procedurialisht hetimet dhe vënë para drejtësisë Gatet me shokë, sa teksa po shkruaj këtë shkrim mu kujtua ish-Drejtori i Përgjithshëm i Policisë së Shtetit,Artan Didi, që doli në media dhe tha “…ne këtu po luftojmë me një fshat të tërë me automatik dhe me letra. Por një prokuror i vetëm nuk ka çfarë të bëjë, nuk i përgjigjet dot shpejt dhe me dinamizëm, fluksit të punës tonë në terren…”. Ishte kjo deklaratë e Didit, që detyroi Prokurorin e Krimeve të Rënda të kohës, që të dërgonte një grup prej 5 prokurorësh në mënyrë që të përballonin fluksin e madh të veprimeve hetimore gjatë operacionit policor në fshatin Lazarat. Ndërsa ky prokuror i vetëm që përmendi Artan Didi,ishte Anton Martini, i cili para ngritjes së grupit të prokurorëve, qëndroi i vetëm skërkave, oborreve të shtëpive dhe përrenjëve të Lazaratit, për të bërë detyrën. Ashtu sikundër ka pasur presionin dhe kërcënimet në sallën e gjyqit me të pandehur Arben Frrokun. Kam qënë i pranishëm në sallën e gjyqit, kur një person i afërt i Arben Frrokut, pas leximit të pretencës së Martinit që kërkoi burgim të përjetshëm ndaj Frrokut, për vrasjen e Dritan Lamaj, u ngrit në këmbë dhe ju drejtua “…ke dy djem tek shtëpia, po futesh në gjak me ne…”. Po për çfarë interesi e bëri detyrën, Anton Martini, dhe për cilin interes e mori këtë kërcënim, për jetën në atë kohë? Kush e mbron më shumë interesin publik në këtë rast, Anton Martini, që kërkon dënim maksimal për një vrasës, apo Komisioneri Publik, që kërkon dënimin me “pushkatim” të Anton Martinin. Dhe më e çuditshmja është se dënimi me “pushkatim” kërkohet ndaj këtij prokurori, se ka një shtëpi 97 metra katror të përfituar nga dy kredi të ndryshme. Dhe kjo është lehtësisht e verifikueshme dhe është pranuar dhe nga anëtarët e kolegjit, që kanë në shqyrtim çështjen. Por sërisht e habitshme është fakti se Komisioneri Publik nuk pajtohet me këtë fakt. Ai këmbëngul që Anton Martini, nuk meriton të ketë asnjë shtëpi, se dhe atë që ka nuk e justifikon dot, ndaj duhet të shkarkohet. Nuk e di se kush po e shtyn këtë Komisioner dhe ky i fundit po e çon yzmetin e punës deri në fund. Dikush po kërkon me çdo kusht qimen në pjatën e gjellës, për një prej prokurorëve më korrektë e më të ndershëm të vendit, me rekorde të njohura në përballjen me bandat dhe krimin, me mbrojtje policore të vazhduar për shkak të kërcënimeve të vazhdueshme, me zero konktakte me kriminelët, pa kontakte me asnjë krah të politikës. Si mund të ketë një Shqipëri dhe në çdo vend të botës, një prokuror me mbi 23 vite punë dhe me gruan mësuese, që s’ka të drejtën të ketë qoftë dhe një apartament 97 metra katror për vetë dhe familjen. Edhe këtë apartament ta ketë sigurua me 85 për qind të të ardhurave nga dy kredi bankare të ndryshme. Nëse kjo për shoqërinë dhe interesin publik është diçka e paligjshme dhe që ne si shoqëri duhet ta shohim prokurorin dhe gjyqtarin me pantallona doku apo teritali dhe me një banesë, tek kategoria e personave të pastrehë, atëherë turp për shtetin, turp për ekonominë, turp për demokracinë e Shqipërisë, turp për këdo që e heton dhe gjykon me psikologjinë e numërimit të thërimeve të bukës. A është në gjëndje ndonjë nga këta anëtarët e KPK apo KPA-së të përcaktojë nivelin e besimit të publikut për shërbimet që Martini, i ka bërë shtetit dhe publikut në tërësi? A kanë ata një ekspertizë, ku e bazojnë nivelin e cënimit të besimit nga prokurori Martini. Jam i sigurt se nësë do ishte gjallë i ndjeri Xhevat Hana, që gjithë jetën shërbeu me devotshmëri në prokurori dhe që në banesën e tij të fundit, shkoi me lekët e kontribuara nga shokët e tij prokurorë e gjyqtarë, ky vetting do e shkarkonte jo për pasuri e katandi Xhevatin e shkretë, por për “cënimin e besimit të publikut”.

Ne do të puthemi sërish, por pandemia nuk do të harrohet lehtë

Në librin e saj të famshëm “Sëmundja si metaforë”, Susan Sontag – vetë një e mbijetuar nga kanceri, e cila vite më vonë u prek nga një tjetër tumor – na paralajmëroi që të mos e shohim shëndetin e keq si një metaforë të disa të sëmundjeve të tjera sociale.

”Unë mendoj se sëmundja nuk është një metaforë, dhe kjo është mënyra më e vërtetë për ta trajtuar këtë sëmundje“–shkroi ajo. Por ndërsa pandemia globale nisi të përhapej me shumë vrull vitin e kaluar, shumë njerëz nuk arritën që të zbatojnë këshillën e saj.

Zërat të ndryshëm, nga një zëdhënës të Shtetit Islamik, sportisti i njohur amerikan HulkHogan dhe deri tek pastori konservator nga Florida, Rick Wiles, deklaruan se virusi ishte një ndëshkim nga Zoti. Zëra të tjerë, me një përmasë më shumë ambientaliste, sugjeruan se pandemia ishte hakmarrje e natyrës ndaj racës njerëzore.

Edhe pse të them të drejtën, kishte zëra më të fortë që paralajmëronin kundër antropomorfizimit të “Nënës Natyrë”. Ndërkohë qarkulloi edhe ideja e vjetër se raca njerëzore është virusi, nga i cili Toka po përpiqet ta marrë veten.

Politikanët e cilësuan pandeminë si një luftë. Arundhati Roy e quajti atë “ një portë hyrëse midis një bote dhe botës tjetër”. Dhe pati shitje rekord të romanit “Murtaja” të shkrimtarit francez Albert Camus, botuar për herë të parë në vitin 1947.

Unë nuk bleva asnjërën prej tyre, dhe asgjë që shkruhej rreth ndëshkimit hyjnor ose tokësor, apo mbi ëndrrat për një të ardhme më të mirë. Shumë njerëz donin të mendonin se disa të mira do të dilnin nga ky tmerr, se ne si specie do të mësonim në një fare mënyre disa leksione të virtytshme, dhe do të dilnim nga karantina si flutura të shkëlqyera të Epokës së Re, duke krijuar më me elegancë, me më pak lakmi, më me mençuri nga pikëpamja ekologjike, duke qenë shoqëri më pak raciste, më pak kapitaliste, dhe më shumë gjithëpërfshirëse.

Kjo më dukej, dhe më duket ende si një mënyrë të menduari utopik. Koronavirusi nuk më bëri përshtypje si ndonjë paralajmërues i socializmit. Strukturat e fuqisë botërore dhe përfituesit e tyre, nuk do t’i dorëzohen lehtë një idealizmi të ri.

Nuk mund të mos më dukej e çuditshme nevoja jonë e çuditshme, për ta imagjinuar të mirën që del nga e keqja. Evropa në kohën e epidemisë së Vdekjes së Zezë, dhe më vonë Londra gjatë Murtajës së Madhe, nuk ishin plot me njerëz që përpiqeshin të shihnin anën pozitive të gjërave. Njerëzit ishin shumë të zënë me përpjekjet për të mos vdekur.

Ne nuk jemi rastësisht speciet dominuese në këtë planet. Ne kemi aftësi të mëdha për mbijetesë. Dhe do të mbijetojmë. Por dyshoj se do të ketë një revolucion social, të nxitur nga leksionet që do të na lërë kjo pandemi. Por nga ana tjetër e është e sigurt se dikush mund të shpresojë për përmirësimin e gjërave dhe të luftojë për këtë, dhe ndoshta fëmijët tanë do ta shohin – ose do ta bëjnë – më të mirë këtë botë.

Është një pjesë e tragjedisë sonë, që në këtë kohë krize ne jemi të mallkuar, në shumë vendetë botës, përfshirë 3 vende që i kam më shumë për zemër, të kemi në krye udhëheqës cinikë dhe me mendje të mbrapshta. Në Indi, qeveria e Narendra Modi e përdori pandeminë për t’ua hedhur fajin myslimanëve.

Në Britani, Boris Johnson (megjithëse u sëmur vetë nga virusi), e trajtoi krizën me një paaftësi epike, duke minimizuar në fillim rreziqet, duke reaguar shumë pak dhe shumë vonë dhe duke vazhduar të luante kartën e mbështetësve të Brexit kundër emigracionit t, pavarësisht nga fakti se mjekët dhe infermierët që u kujdesën në spital ishin emigrantë, dhe nga faktit tjetër se Shërbimi Shëndetësor Kombëtar Britanik, varet në tërësi nga aftësitë dhe guximi i tyre.

Dhe në Amerikën e Donald Trump, ku asgjë nuk ishte më e paimagjinueshme, dhe pavarësisht sesa poshtë ra ai dhe ndjekësit e tij, ekzistonte gjithmonë një nivel edhe më i ulët për t’u zhytur. Në Trumpistan, virusi (ashtu si gjithçka tjetër) u politizua, u minimizua si rrezik, u quajtur një hile e demokratëve; u tallën shkencëtarët, dhe reagimi i dobët i administratës ndaj pandemisë u la në hije nga një mori gënjeshtrash.

Mbështetësit e Trump bullizuan ata që mbanin maska, numri i të vdekurve u rrit frikshëm, teksa këta të fundit nuk patën as respektin më minimal nga një sharlatan i dashuruar me vetene tij dhe që pretendonte, përballë të gjitha provave për të kundërtën, se po e bënte sërish madhështore Amerikën.

Riparimi i dëmeve të shkaktuara nga këta njerëz në këto kohë, nuk do të jetë i lehtë. Unë mund të mos i shoh sa të jem gjallë. Mund të duhet një brez ose më shumë. Dëmi social i vetë pandemisë, frika nga jeta jonë e vjetër sociale, në bare dhe restorante, salla vallëzimi dhe stadiume sportive, do të kërkojë kohë për t’u zhdukur (edhe pse një përqindje njerëzish duket se nuk kanë më frikë).

Ne do të përqafohemi dhe puthemi sërish. Por a do të shihen më filma në kinema? A do të ketë librari? A do të ndihemi mirë në vagonat e metrove të mbushura me njerëz? Dëmi social, kulturor dhe politik i këtyre kohëve, thellimi i përçarjeve tashmë të thella në shoqëritë e shumë pjesëve të botës, përfshirë Shtetet e Bashkuara, Britaninë dhe Indinë, do të zgjasin më shumë.

Nuk do të ishte e ekzagjeruar të thuhet se ndërsa i shohim nga afër ato hendeqe, kemi filluar që t’i urrejmë njerëzit në anën tjetër. Kjo urrejtje është e nxitur nga cinikët dhe ajo ushqehet pothuajse çdo ditë në mënyra të ndryshme. Nuk është e lehtë të shohësh se si mund të kapërcehet kjo humnerë, se si dashuria mund ta gjejë një mënyrë për ta bërë këtë.

Shënim: Salman Rushdie, është një romancier, eseist dhe shkrimtar i njohur iranian. Kjo ese është shkëputur nga libri i tij i fundit “Gjuhët e së vërtetës: Ese 2003-2020”

Pesë rreziqet e mandatit të tretë

Nga Andi Bushati

Zgjedhjet e 25 prillit vërtetuan edhe njëherë, jo vetëm pamundësinë e përmbysjes së sistemit, por edhe atë të rotacionit të kukullave që janë në krye të tij. Ato flakën tej iluzionin e ndryshimit me votë të një regjimi autokratik dhe sanksionuan fillimin e letargjisë së gjatë nën sundimin e një njeriu.

Po ti shohim një e nga një, të gjithë faktorët e kontrollit dhe drejtpeshimit të pushtetit kanë tendencë që të jenë në regres.

Kështu DREJTESIA dhe propaganda rreth reformimit të së cilës që i ka shpenzuar të gjitha bateritë, nuk do të ketë shanc të ngrejë kokë. Në një piramidë autokratike do të ishte idiotësi të imagjinoje një prokurori dhe gjyqësor të pavarur.

Ata, të gjithë sëbashku, tani do të jenë të detyruar të zhveshin edhe maskën e paanësisë.

Provat e fillestare tashmë i kemi para syve. Menjëherë pas zgjedhjeve, me konfirmimin e zgjatjes së pushtetit të Ramës, kosa e ndëshkimeve po bie, ose mbi kundërshtarët politikë, ose mbi personazhet e anatameuar prej tij. Askush nuk është aq naiv që të mos i shohë të lidhura me fatin e 25 prillit sekuestrimet e pronave të gjyqtarëve të lartë, apo rihapjen e çështjes së Fatmir Mediut për Gërdecin.

Natyrisht, që të bëra në kohën e duhur, ato do të ishin të mirëseardhura, por përkimi i tyre me momentin e triumfit të rilindjes është një ogur i keq. Ai tregon se drejtësia është futur në rrugën pakthim të nënshtrimit përfundimtar ndaj politikës. Pra pikërisht në të kundërtën e asaj për të cilën u pretendua se do të reformohej.

Edhe MEDIAT nuk janë në gjendje më të mirë. E kjo nuk ka të bëjë vetëm me ndonjë tentativë të minutave të fundit për të kapur organe si AMA me sharlatanët e parlamentit të vjetër, ndërkohë që shqiptarët kanë kthyer në kuvend opozitën reale. Thelbi i nënshtrimit konsiston në heshtjen e turpshme të mediave të mëdha ndaj akuzave që rëndojnë mbi pushtetin.

Nuk është një tezë e re, por mjafton të përmendësh faktin se asnjë nga programet televizive të mbrëmjes nuk ka këllqe të bëjë temë të tij kryesore debatin (shikoni pra theshtë debatin jo investigimin e fakteve) nëse u ble vota, por vazhdojnë të merren vetëm me fatin e Bashës apo të Metës, duke dëshmuar se makineria e propagandës është vënë në funksion të shplarjes masive të trurit.

TV kryesore, pa përjashtim, janë bërë autoporlantë të mesazheve qeveritare, zërat kritikë seriozë janë gjithnjë e më të pakët dhe kudo ekziston një konsensus për të pranuar rendin aktual të gjërave. Në këto kushte, askush nuk do të guxojë më të transmetojë, kronika si ato për dasmën e Veliajt, që bëri televizioni tashmë i mbyllur Agon Channell, apo emisione si ato për skandalin e unazës së re, që sollën pezullimin e gjatë të “Të paekspozuarve”.

Një goditje të rëndë kanë marrë edhe LEVIZJET QYTETARE. 25 prilli u ka prerë krahët të gjithë atyre që mendonin se kishte vlerë të denoncoje korrupsionin dhe të militoje për ruajtjen e trashëgimisë, si në rastin e Teatrit Kombëtar. Studentët e universiteteve që dolën në rrugë, kuksianët që shkallmuan traun e autostradës së veriut, banorët e Astirit që regjistruan një nga rezistencat më të gjata në vend, adoleshentët që dogjën dhe shkatërruan në emër të moshatarit të tyre Klodian Rasha, kanë kuptuar më në fund se angazhimi i tyre vlen shumë më pak se një thes me para që mund të harxhojnë në pak kohë Toma edhe Qifja.

Nuk do të jetë çudi që ky lloj zhvlerësimi i militantizmit qytetar të pa politizuar, do të ketë pasoja afatgjata dhe do ndikojë në pllakosjen e apatisë dhe nënshtrimit, të cilat janë të rrënjosura prej kohësh në instiktet shqiptare të mbijetesës.

Eshtë paradoksale të mendosh se edhe DIPLOMATET e vendeve kryesore të perëndimit e kanë zbehur fuqinë e tyre të arbitrit drejtëpeshues, që kanë ushtruar deri në mesin e viteve 2000. Po të shohësh deklaratat dhe qëndrimet e tyre të fundit, shqetësimi që lexohet qartë ka të bëjë me ruajtjen e stabilokracisë dhe me presionet ndaj opozitës, për pranimin e një loje nga e cila ajo ka dalë e vjedhur. Shprehjet se PD duhet të futet në parlament, të shoqëruara me mesazhet shantazhuese ndaj Berishës dhe Metës e tregojnë qartë këtë. Dhe kjo nuk është një praktikë e re. Ata nuk janë këtu për ti rënë murit me kokë. Nuk i takon atyre të përmbysin regjimet tona. Madje praktika tregon të kundërtën. Emisarët perendimorë ishin shumë më tepër kritikë me Erdoganin, kur ai shfaqi shenjat e para të vrasjes së demokracisë, sesa janë sot. Kur nuk e shpëtojnë dot shtetin e së drejtës, ata përpiqen thjeshtë të mbajnë në këmbë fasadën e tij. Këtë po bëjnë edhe në Shqipëri në mënyrën më komike të mundshme.

Bashkë me elementët e mësipërm ka vdekur njëkohësisht edhe shpresa e korigjimit nga BRENDA PS. Natyrisht, këtu fjala nuk është për një puç pallati në radhët e rilindjes që do të kriste karrigen e Ramës. Por edhe iluzioni i disa zërave që do të përpiqeshin të thërrisnin në kufijtë e arsyes arratisjet autoritare të liderit tashmë është i kotë. Përjashtimi i Ditmir Bushatit që guxoi të ngrinte zërin kundër ndarjes së Kosovës, apo poshtërimi i Pandeli Majkos, që një herë të vetme doli nga reshti për të mos votuar shembjen e teatrit, nuk lë më vend për dyshime. I vetmi që i rrezistoi rrufeve ndëshkuese të liderit, ishte Fatmir Xhafaj. Por me sa duket ai është përjashtimi që përforcon rregullin.

PS tani është kopeja e individëve të nënshtruar, që jo vetëm nuk ngjall asnjë shpresë, qoftë edhe për korigjime të vogla, por që sa më shumë kohë të kalojë, do të gëlojë nga klonë të erionvelizuar.

Pra 25 prilli nuk është vetëm data e mandatit të tretë. As vetëm një episod i manipulimit të zgjedhjeve dhe vjedhes së votës, nga ato që kemi parë rëndom. Ai është shumë më tepër se kaq. Ai shënon një pikë kthese. Atë kur shoqëria ka humbur pothuajse të gjitha levat e kotrollit, valvulat e shkarkimit dhe aftësinë korigjuese ndaj një regjimi që po shkon drejt humnerës. Nëse kur erdhën në pushtet, Rama dhe PS premtuan ri-lindjen e vendit dhe demokracisë, tani është momenti kur po i zhysin ato, andej nga patën dalë.