Menu

Këshilla

Kur sallata jeshile është e freskët?

Sallatat e përbëra nga zarzavatet me gjethe jeshile kanë vend në çdo vakt të ditës, duke filluar që nga baza për sallata të ndryshme e deri tek të qenurit një përbërës për lëngje të pasura në vlera. Për fat të keq, këto zarzavate shpesh prishen në momentin kur i nxirrni nga rafti. Dhe nëse nuk dëshironi që ato të prishen brenda një kohe të shkurtër, ndiqni mëposhtë këshillat për të ruajtur freskinë e tyre për një kohë më të gjatë.

Zgjidhni gjithmonë produktin më të freskët

Kur jeni duke bërë pazar, bëni një kontroll të plotë të produktit dhe zgjidhni vetëm marulet që janë të freskëta.

Zgjidhni më të fortat

Jo të gjitha zarzavatet janë të barabarta. Për shembull, zarzavatet delikate si rukola dhe spinaqi kanë një kohë më të shpejtë prishjeje.

Nëse jeni duke kërkuar për opsione me jetëgjatësi më të madhe, zgjidhni ato që janë më të forta, si për shembull lakra jeshile.

Largoni lagështirën

Një truk i thjeshtë për të shpëtuar sallatën është që me anë të një peshqiri të largoni prej saj lagëshitnë. Ky hap i thjeshtë është vërtetuar se ndihmon në parandalimin e prishjes.

Ruajeni në një enë hermetike

Ju mund të përdorni një enë plastike hermetike për t’i shtuar jetëgjatësinë sallatës jeshile.

Sigurohuni që frigoriferi po punon me temperaturën e duhur

Meqenëse frigoriferi juaj do të bëjë pjesën më të madhe të punës, sigurohuni që temperatura të jetë nën 4 gradë Celsius.

Përdorni sirtarët e poshtëm të frigoriferit

Mbani frutat dhe perimet tuaja në sirtarët e poshtëm, sepse ato janë për të çliruar larguar gazin dhe lagështinë që përshpejton prishjen. (Agroweb)

Qendra Alert/Alert.al

Si ta largoni mykun nga shtëpia

Disa pjesë në shtëpi shpeshherë mbulohen nga myku. Mbajtja e shtëpisë për një kohë të gjatë mbyllur, lagështia dhe mungesa e ajrimit të përditshme janë disa prej shkaqeve që çojnë në shfaqjen e mykut në mjediset e ndryshme të shtëpisë.

Thithja në sasi të mëdha të sporeve të mykut është shumë e dëmshme për shëndetin.

Për të larguar këtë ju duhet të merrni dy filxhana uthull të bardhë i vendosni në një shishe me ujë të nxehtë dhe filloni ta vendosni në pjesën ku ka myk. Kjo do të largojë mykun nga muret e shtëpisë suaj. (Express)

Qendra Alert/Alert.al

Si t'i heqim kilet pas festave

Ajo çfarë na mundon pas teprimit me ushqim gjatë festave është se si të heqim kilet e tepërta. Megjithëse një shprehje e njohur thotë që mëngjesin haje si perandor, drekën si mbret dhe darkën si lypsar, gjatë ditëve të festave askush nuk e mbajti parasysh këtë gjë.

Kjo nuk do të thotë t’i nënshtroheni sakrificave të mëdha, por të ndiqni disa këshilla të thjeshta.

Menjëherë pas festave vihen re disa kilogram më tepër, peshë më e rëndë dhe bark i fryrë. Mos u shqetësoni nëse do të gjendeni me 2 – 3 kg më shumë, mjafton të ndjekësh rregullat e drejta ushqimore për të detoksikuar organizmin, për rregullimin e funksioneve të aparatit tretës dhe për pak kohë do t’i ktheheni formave tuaja të mëparshme.

Kjo dietë është një dietë 3 ditore detoksikuese dhe që pastron organizmin, dhe mund të ndiqet nga një person i rritur që gëzon shëndet të mirë për një periudhë jo më të gjatë se 3 ditë.

Dita 1

Mëngjes: 1 filxhan çaj jeshil me 1 lugë të vogël mjaltë dhe 10 kokrra bajame

Paradite: 1 filxhan kos me kanellë dhe 1/2 mollë

Drekë: Supë me thjerrëza dhe sallatë me spinaq të freskët, portokall, finok dhe vaj ulliri dhe limon, bukë integrale.

Pasdite:1 filxhan çaj hibiskus me 1 kivi dhe 10 kokrra bajame.

Darkë: Brokoli dhe karrotë të zier me vaji ulliri, limon, bukë integrale, 1 vezë të zier dhe djathë dhie.

Dita 2

Mëngjes: 1 filxhan çaji mali dhe 1 kivi dhe 10 kokrra bajame.

Paradite: 1 filxhan dhallë dhe bukë integrale të lyer me avokado, gjizë dhe 1 mandarinë.

Drekë: Supë me perime (karrotë, presh, selino, brokoli dhe pak patate), sallatë jeshile, peshk ton, qiqra të ziera, karrotë me vaj ulliri dhe bukë integrale.

Pasdite: 1 filxhan çaji mali, 1 karrotë dhe 10 kokrra bajame.

Darkë: Panxhar të zier me vaji ulliri, uthull dhe 1 kupë kos me arra, kopër, bukë integrale dhe 1 frut

Dita 3

Mëngjes: 1 vezë të zier me pak rigon, bukë integrale me gjizë ose rigota dhe 1 mandarinë.

Paradite: 1 gotë dhallë dhe 1 frut.

Drekë: sardele të pjekura me vaj ulliri dhe supë me perime.

Pasdite: 1 filxhan kakao ose 30 gram çokollatë të zezë dhe 1 frut.

Darkë: sallatë jeshile me limon dhe vaji ulliri, bukë integrale të lyer me hummus (qiqra dhe vaj ulliri , karrotë të grira) dhe 1 frut.

1. Mos harroni përdorimin e erëzave si rigon, kurkuma, piper, rozmarinë, kanellë dhe konsumin e reduktuar të kripës.

2. Personat që vuajnë nga kostipacioni (jashtëqitja jo e rregullt) do të këshilloheshin të përdornin kefirin ose probiotikët.

3. Sa më pak yndyrë shtazore këto ditë duke zëvendësuar me yndyrë bimore si frutat e thata dhe vaji i ullirit.

4. Mirë është të ulni konsumin e mishit të kuq, sidomos atë që kanë yndyrat e larta në gjak.

5. Mos harroni aktivitetin fizik.

Qendra Alert/Alert.al

Pse nuk duhet derdhur asnjëherë në lavaman vaji i gatuar

Çfarëdo që të bëni, nuk duhet ta hidhni vajin e gatimit të përdorur tek kullesa e lavamanit tuaj.

Kjo do të infektonte ujin dhe do ta bënte të pamundur trajtimin e mëtejshëm. Kjo vlen edhe për hedhjen e vajit në tualet pasi mund të bllokojë tubat e shtëpisë tuaj. Kur bëhet fjalë për të hequr qafe vajin e gatimit është më mirë të dini sesi qyteti juaj e trajton këtë lloj mbeturine.

Disa vende kanë një politikë riciklimi që në të vërtetë mund t’i lehtësojë gjërat për ju. Por rekomandimi i paracaktuar është që ta vendosni vajin në enë të riciklueshme dhe më pas ta hidhni. (Ekspress)

Qendra Alert/Alert.al

Ushqimet e skuqura, 4 këshilla si t’i gatuani në mënyrë të shëndetshme

Ushqimet e skuqura preferohen nga shumë njerëz,.por dihet që nuk janë aq të shëndetshme. Megjithatë, nëse ndiqni disa këshilla mund t’i gatuani në mënyrë të shëndetshme.

Vaji i ullirit është ndoshta më i miri që mund të përdorni kur gatuani ushqime të skuqura. Është më i qëndrueshëm në temperatura të larta që do të thotë se mund ta përdorni më gjatë se llojet e tjera të vajit. Për më tepër, ruan vlerën dhe cilësitë e tij ushqyese.

Përdorni vaj të pastër

Nëse jeni duke skuqur në një tigan, është e rëndësishme që vaji të jetë i pastër. Nëse përdorni një vaj, me të cilin më parë keni skuqur gjëra të tjera, do të fillojë të digjet dhe ushqimi do të ketë shije të djegur. Për më tepër, mund të ketë humbur dhe vlerat e tij ushqyese. Mënyra më e mirë është ta ndërroni vajin rregullisht.

Përdorni ujë të gazuar ose sodë buke

Një tjetër gjë që mund të ndihmojë kur shijoni diçka është të shtoni pak ujë të gazuar ose sodë buke. Gjatë skuqjes, flluska gazi do të dalin nga ushqimi, kështu që ushqimi do të thithë më pak yndyrë. Nëse e kombinoni këtë dhe trukun e mëparshëm, është e sigurt që vakti juaj do të jetë më i shëndetshëm.

Ruani temperaturën e vajit

Temperatura ideale për vajin e skuqjes është midis 162 dhe 204 gradë Celsius. Nëse vaji nuk është mjaftueshëm i nxehtë, ushqimi nuk do të skuqet aq shpejt sa duhet, kështu që do të thithë shumë më tepër yndyrë. (Express)

Qendra Alert/Alert.al

Përfitimet që sjell qumështi i kokosit

Qumështi i kokosit është si një krem natyral për flokët. Miksoni në mënyrë të barabartë me qumësht dhe shampo, dhe mbajeni për 15 minuta në flokë, pastaj lani kokën. Bëjeni këtë proces 3-4 herë në javë dhe rezultati do të jetë fantastik.

  1. Parandalon rrudhat

Qumështi i kokosit ndihmon në parandalimin e rrudhave. Përmbajtja e vitaminës C ndihmon në mbajtjen e freskisë të lëkurës. Vendosni qumësht në fytyrë dhe mbajeni për 15 minuta. Pastaj lajeni me ujë të ftohtë. Lëkura juaj do të bëhet më e butë.

 

  1. Largon skuqjen nga dielli

Qumështi i kokosit përmban veti antiseptike që ndihmon në heqjen e nxirjes së marrë nga rrezet e diellit. Aplikoni qumështin e kokosit në zonën e prekur nga dielli dhe mbajeni gjatë natës. Në mëngjes lani fytyrën dhe rezultati do të jetë i dukshëm.

 

  1. Hidraton lëkurën

Qumështi i kokosit hidraton lëkurën e thatë. Vitamina C që përmban, ndihmon në freskimin e lëkurës. Përdorni vazhdimisht duke lyer duart.

  1. Ndalon rënin e flokëve

Problemi më i madh që kanë vajzat sot, është rënia e flokëve. Por mos u shqetësoni më, sepse duke përdorur qumësht kokosi, ju jo vetëm do parandaloni rënien e flokëve, por flokët tuaj do të trashen. Aplikojeni në flokë dhe lëreni disa orë. Pasi të lani flokët, lërini të thahen në mënyrë natyrale.

Qendra Alert/Alert.al

Ushqimet që duhen shmangur për fëmijët

Teksa fëmija rritet i pëlqen kur provon ushqim nga pjata jote. Padyshim që do të keni dyshimet tuaja nëse fëmija juaj duhet të provojë diçka të ofruar nga gjyshi apo gjyshja. Sidoqoftë, t’i sërish dëshiron t’i ofrosh fëmijës tënd një gamë të gjerë ushqimesh,  për kënaqësi dhe ushqim më të mirë. Por a janë të gjitha ushqimet të sigurta për fëmijët? Sigurisht jo. Qoftë për shmangien e rrezikut të mbytjes apo reaksioneve alergjike të ushqimeve, këshillohet të jeni në linjë me ushqimet që do të lexoni në këtë artikull. Në këtë mënyrë do t’ia dilni të menaxhoni rreziqet që mund edhe të kërcënojnë jetën e bebes  apo thjesht të mërzitin rutinën e familjes për disa ditë.

Ndërsa fëmija rritet, kufizimet e përgjithshme reduktohen. Pas viti të 5-të, ju duhet të vijoni të jepni të njëjtën vëmendje ndaj ndjeshmërivë e reaksioneve alergjike të përjetuara nga fëmijët në vitet e mëparshme të jetës. Le të shohim për se duhet të kemi kujdes në çdo stad.

12-24 muajsh

Yndyrna të ulëta ose qumësht i skremuar: Fëmija juaj ka nevojë për yndyrnat dhe kaloritë e qumështit të plotë për formimin dhe zhvillimin normal. Pas vitit të dytë të jetës, mund të nisni t’i jepni qumësht me pak yndyrna, kos ose djath, nëse ka një arsye specifike, siç janë pesha  e tepërt apo nevoja për të reduktuar marrjen e yndyrnave të ngopura.

Copa të mëdha dhe të trasha ushqimi: Copat e ushqimit në madhësinë e bizeleve janë të sigurta, përderisa ato nuk mund të ngecen në fytin e fëmijës suaj. Perimet, siç janë karrotat, bishtajoret dhe ushqime të ngjashme duhet të priten në copëza të vogla. Duhet të bëni të njëjtën gjë me frutat, si rrushin, copat e pjeprit, qershitë të cilat duhet të priten në copëza përpara se t’i jepen fëmijës.

Ushqime të vogla dhe të forta: bajamet, arrat, kokoshkat, karamelet madje dhe stafidhet apo fruta të tjera të thata duhet të shmangen pasi fëmija mund të mbytet me to.

Këshilla të tjera: Mos e lejo fëmijën të ushqehet kur nuk mund ta supervizosh (psh në makinë).

24-36 muajsh

Rreziku i mbytjes: Në këtë moshë fëmija mund të hajë shumë më mirë. Nuk i pëlqen më ushqimet e shtypura, ndërsa përpiqet të shijojë gjithmonë ushqime të reja që ju konsumoni. Duhet që ende të shmangni ushqimet me rrezik të lartë në moshën 12-24 muajsh dhe duhet të përpiqeni të bëni dallim të qartë mes kohës së ngrënies dhe asaj të lojës. Kështu  fëmija do të mësojë të përtypet dhe të gëlltitet më mirë.

 

Mbi 3 vjeç

Rrezik mbytjeje: Pas vitit të tretë të jetës, fëmija juaj do të nisë të garojë gjatë vakteve. Përpiqet të hajë shpejt ose më shumë dhe përpiqet të imitojë të tjerët, veçanërisht  prindërit e tij. Si rezultat shpesh mund të mos e përtypë ushqimin. Kështu përpiqu ta dekurajoni këtë sjellje dhe shmangni servirjen e ushqimit ndërsa shikoni televizor apo bëni diçka tjetër që ndërpret vëmendjen e tij.

Ushqimet alergjike: ashumica e fëmijëve nuk kanë reaksione alergjike pas vitit të parë të jetës.

Shenjat e reaksioneve alergjike: Shenjat fillestare të reaksioneve alergjike përfshijnë vjelljen, diarrenë, djersitjen e tepërt, dhimbje të barkut, gazra të shumta, kruarje, frymëmarrje e shpeshtë etj. Shenjat e para shfaqen pak orë pas ngrënies së ushqimit. Në këto raste, kontaktoni menjëherë pediatrin. Reaksionet alergjike shpesh shpejtohen dhe bëhen shumë të forta në hark të shkurtër kohor. (foodsafetynews)

Qendra Alert/Alert.al

7 këshilla kryesore që fëmijët tuaj të hanë shëndetshëm

Fëmijët e vegjël ndonjëherë hanë me vështirësi, duke shkaktuar shqetësim tek prindërit. Ata refuzojnë ushqime të caktuara, për shembull bazuar në ngjyrën ose llojin e aromës apo shijes, si perimet ose peshku. Në vitet e para të jetës, zhvillimi gradual i njohjes me aktin e të ushqyerit është normal dhe përfshin hapa të tillë: Si të hahet me duart tuaja, duke futur vetëm pjesë të vogla në të njëjtën kohë. Kur zakone të caktuara vazhdojnë përtej 6 viteve, situata mund të dalë jashtë kontrollit dhe të bëhet stresuese për prindërit dhe e lodhshme për fëmijët, të cilët gjithashtu mund të rrezikojnë mangësi ushqyese.

Me synimin për t’u dhënë prindërve këshilla të dobishme për të parandaluar këtë lloj sjelljeje, studiuesit në Universitetin e Australisë së Jugut u konsultuan me disa nga bazat e të dhënave kryesore ndërkombëtare të studimeve të kompanive ushqimore dhe biomjekësore, duke aplikuar kritere të rrepta shkencore. Siç ilustrohet në Gazetën Ndërkombëtare të Kërkimit Mjedisor dhe Shëndetit Publik, para së gjithash duhet bërë një dallim: Ka faktorë të brendshëm, por edhe të jashtëm, mbi të cilat mund të ndërhyni me rregulla të thjeshta dhe efektive.

Indikacionet që dolën mund të përmblidhen në këto shtatë këshilla:

Jepni një shembull të mirë: Një familje që ha së bashku ka zakone më të mira të ngrënies.

Plani i rregullt i vakteve: Ushqimet e rregullta zvogëlojnë nivelet e stresit.

Përfshini fëmijët në përgatitjen e ushqimit, familjariteti dhe ndjenja e kontrollit mund të ndihmojnë

Provoni të hani një vakt të përshtatshëm për të gjithë, ngrënia veç e veç inkurajon sjellje të vështira

Fikni televizorin: Fokusohuni në vakt, jo në ekranet e tv

Mundohuni të mbroni kohën e vaktit, duke e mbajtur atë të qetë dhe pa stres: Do të jetë një përvojë më e mirë për të gjithë.

Shmangni dhënien e shpërblimeve ose ndëshkimeve për fëmijët. (IlFattoAlimentare)

Qendra Alert/Alert.al

Si të veprojmë kur hamë ushqime shumë pikante?

Disa nga ushqimet që duhet të merrni pasi të keni ngrënë diçka shumë pikante dhe disa të tjera që duhet t’i shmangni.

Ujë

Pirja e një gote me ujë të ftohtë është një reagim natyral në momentin kur mendoni se goja juaj po digjet. Sidoqoftë, edhe pse uji ndalon përkohësisht, në të vërtetë do të përhapë kapsaicinën, përbërës i specave djegës dhe vetëm do t’i përkeqësojë gjërat.

Qumësht ose kos

Qumështi përmban kazeinë, një proteinë që ndihmon në shpërbërjen e molekulave të kapsaicinës. Kjo është pikërisht arsyeja pse shumë pjata meksikane dhe indiane shërbehen me një lloj produkti të qumështit. Sa më shumë yndyrë qumështi të përmbajë, aq më i mirë është efekti, pasi yndyra përzihet me kapsaicinën dhe e shpërndan atë.

Alkool

Alkooli mund të ndihmojë në shpërbërjen e kapsaicinës, por sasia e alkoolit në atë rast duhet të jetë shumë e lartë, psh birra nuk do t’ju ndihmojë shumë. Tekila dhe vodka janë provuar të jenë të suksesshme. Sidoqoftë, një gotë alkool nuk është ideja më e zgjuar.

Sheqer

Mënyra më e thjeshtë që mund të “ftohni” gojën është të vendosni një lugë çaji sheqer (ose mjaltë) në të. Mbajeni atë në gojën tuaj për një kohë dhe pastaj pështyjeni atë, një shtresë do të formohet në gjuhën tuaj që do ta mbrojë atë nga ndjenja e nxehtësisë. (Telegrafi)

Qendra Alert/Alert.al

Si të bindim njerëzit për të blerë ushqime të shëndetshme

Si t’i bëni njerëzit të hanë më mire, sidomos ata që janë mbipeshë? Prej vitesh, pyetja ka qenë objekt diskutimi midis ekspertëve dhe krijuesve të politikave në shumë vende, në përpjekje për të parandaluar sëmundjet që lidhen me ushqimin e dobët. Tani dy studime, të publikuara në të njëjtat ditë, japin dy përgjigje me karakter të kundërt, duke treguar se ka strategji efektive dhe të tjera të padobishme.

 

Rasti i parë është ai i Kilit, një vend që ishte ndër të parët që miratoi një sërë masash në vitin 2016, me shpresën për të frenuar rritjen e peshës mesatare të qytetarëve të shkaktuar nga konsumimi i ushqimit me cilësi të dobët dhe përkeqësimin pasues të gjendjeve të përgjithshme shëndetësore. Në veçanti, u ndërhy tek të rinjtë, duke pasur parasysh se në vitin 2016, 51% e fëmijëve nën moshën 15 vjeç ishin mbipeshë ose obezë. Për këtë qëllim, u vendos që të vendosen etiketa shumë të qarta, me fjalët “përqendrim i lartë ” në ushqime dhe pije me sasi të tepërt kripe, sheqeri dhe yndyre, duke vendosur kufij gjithnjë e më të rreptë dhe në të njëjtën kohë, ndalimin e reklamave televizive të ushqimeve të padëshiruara dhe shitjen e ushqimeve të pashëndetshme në shkolla.

 

Rregullat u hodhën nga 2016-2019 dhe tani studiuesit në Universitetin e Karolinës së Veriut në Chapel Hill kanë dashur të verifikojnë efektivitetin e tyre. Prandaj ata shkuan për të parë blerjet e 2,300 familjeve, për të kontrolluar nëse kishte pasur ndonjë ndryshim midis periudhës që i paraprin fillimit të rregulloreve të reja (në 2015) dhe asaj në vijim (në 2017). Studiuesit zbuluan se kishte vërtet një rënie të konsiderueshme në ato të pijeve dhe ushqimeve jo të shëndetshme të identifikuara me etiketa të larta. Në veçanti, ata raportuan në The Lancet Planetary Health, në këtë kategori kishte një rënie të kalorive të blera me 24% (e barabartë me 49 kalori në ditë për person), në sheqerna me 27% (21 kalori), në acide yndyrore të ngopura me 16% (6 kalori) dhe natriumi me 37% (97 miligramë).

Kjo përkthehet në një rënie edhe në një nivel të përgjithshëm, të të gjitha ushqimeve dhe pijeve, të etiketuara: Kaloritë e blera ranë me 3.5% për person në ditë, sheqernat me 10% (12 kalori), yndyrnat e ngopura me 3.9% (2 kalori), natriumi me 5% (28 mg). Ndër kategoritë më të penalizuara ishin lëngjet industriale të frutave dhe perimeve, derivatet dhe zëvendësuesit e qumështit, salcat dhe erëzat, drithërat e mëngjesit, ëmbëlsirat.

Në të njëjtën kohë, shitjet e ushqimeve jo të etiketuara që konsiderohen mjaft të shëndetshme janë rritur. Disa kilianë, të intervistuar nga BBC thanë se e kuptuan për herë të parë se produktet e blera nuk ishin të vlefshme nga pikëpamja ushqyese. Nëse marrim parasysh se sipas një studimi në vitin 2021 çdo familje prej 3 personash bleu mesatarisht 23 litra pije me sheqer çdo muaj, ne e kuptojmë se sa e rëndësishme është dhe sa efektive mund të jetë për të rritur ndërgjegjësimin e qytetarëve.

 

Shembulli i dytë vjen nga Mbretëria e Bashkuar dhe ka të bëjë me “presionin” ushtruar ndaj kompanive për të ndryshuar recetat e produkteve të tyre më të këqija. Rezultati, edhe në këtë rast, lë pak dyshime: Nuk funksionon. Studiuesit në Universitetin e Oksfordit në fakt kanë kërkuar të kontrollojnë atë që ka ndodhur në katër vjet, pasi qeveria ftoi prodhuesit të riformulojnë ushqimet dhe pijet me shumë kripë, sheqer ose yndyrë. Siç është raportuar në PLoS One, ata morën parasysh 10 kompanitë më të rëndësishme dhe analizuan recetat e viteve 2015, 2016, 2017 dhe 2018.

Rezultati ishte më shumë se negativ: Nuk pati ndryshime, me disa përjashtime, duke përfshirë Kellogg, të cilat pakësuan pak përqendrimin e sheqerit në drithërat e mëngjesit Coco Pop’s dhe Special K. Kishte gjithashtu një rritje të lehtë të produkteve që mund të përkufizohen si të shëndetshme, e cila shkoi nga 44% në 2015 në 45% në 2018. Për më tepër, pati një rritje të shitjeve, e cila shkoi nga 47 në 51%, ndoshta e lehtësuar nga rregullat e reja të prezantuara në 2018, të cilat vendosën një taksë për sheqernat e tepërta në pije. Por nga pesë markat kryesore të shitura nga secila prej dhjetë kompanive, vetëm gjashtë përmirësuan profilin ushqimor me të paktën 20%. (IlFattoAlimentare)

Qendra Alert/Alert.al