Menu

Këshilla

Pse është e ndaluar të ushqehemi me peshk dhe djathë?

Kur një kuzhinieri italian, një klient anglez, i kërkoi ti gatuante sëbashku peshk me djathë, kuzhinieri refuzoi në mënyrë kategorike. Kjo si pasojë e traditës qindra vjeçare ku në disa zona të Italisë (por edhe të Shqipërisë) është traditë që të mos serviren sëbashku peshku me djathë. Ashtu siç ka dhe shumë kufizime të tjera si për shembull ndalimi i djathit me kërpudha apo djathit me dardhë. Kjo vinte si pasojë e një kundërshtie midis produkteve të bulmetit nga njëra anë si dhe produkteve të peshkut nga ana tjetër.

Sipas ekspertëve nuk kishte baza dietologjike por vinte si pasojë e mospërzierjes së produkteve të blegtorëve dhe të peshkatarëve dhe kishte lidhje të drejtpërdrejtë me praktikat e së shkuarës. Ata kishin gjithashtu metoda shumë të ndryshme të marrjes dhe të konservimit të ushqimit.

Kjo lloj kundërshtie nuk është vetëm shqiptare apo italiane, por është e përhapur gjithashtu në Izrael, ku vetë Jezu Krishti në mrekullitë dhe parabolat e tij bën dallimin midis blegtorëve dhe peshkatarëve. Po ashtu, djathërat zakonisht prodhohen në territore shumë larg detit dhe si peshkatarët dhe blegtorët nuk donin që ti ngatërronin prodhimet e tyre me njëri – tjetrin, edhe sepse prezenca e peshqëve mund të prishte prodhimin dhe konservimin e djathit.

Edhe hebrenjtë zakonisht nuk ushqehen njëkohësisht me mish dhe qumësht, dhe po ashtu të krishterët edhe për shkak ndoshta të të bërit ekonomi apo për të kursyer nuk bashkojnë bashkë djathin dhe peshkun. Prej këtej merr shkak dhe tradita e disa kuzhinave të njohura në rajonin e Mesdheut që të mos bashkojnë bashkë peshkun dhe djathin dhe nuk ka lindur një traditë apo një shije e tillë gastronomike.

Burimi: Il fatto alimentare

Qendra Alert

alert.al

Efektet anësore të mbajtjes së maskave në shkollë

Guvernatori i Floridës, Ron deSantis, është një nga të paktën qeveritarë sot në botë që është kundër vendosjes së maskave në shkollë. Ai i ka bazuar argumentat e tij në besimin që prindërit janë ata që vendosin se çfarë është më e mirë për fëmijën. Gjithashtu deSantis ka shumë dyshime në lidhje me uljen e kurbës së Covid nga përdorimi i maskave. Po ashtu ai ka cituar dhe efektet negative të mbajtjes së maskave në shkollë: ‘ka efekte anësore shumë negative nga mbajtja e masked gjatë tetë orëve në ditë nga fëmijët, duke u bazuar në argumenta që kanë të bëjnë me zhvillimin e fëmijës, anës emocionale të tij, anës akademike si dhe nga pikëpamja mjekësore. Por shumë pak studime janë bërë për këtë gjë.

Sipas një studimi të bërë nga Universiteti Johns Hopkins ‘përdorimi i maskave mund të rrisë nivelet e dioksidit të karbonit në gjak’ dhe ‘mund të zhvillohen një sërë bakteresh patogjene nëse ka lagështirë dhe nëse maskat përdoren për një kohë të gjatë’. Studiues të tjerë kanë paralajmëruar për efektet negative përsa i përket komunikimit verbal dhe jo verbal. Madje ka edhe psikologë që pretendojnë që ‘vënia e maskës së fëmijëve përbën një abuzim psikologjik me to’.

Për studiuesit shkencorë është e provuar tashmë që vendosja e maskës te fëmijët mund të përbëjë një rrezik më të madh sesa vetë Covid-i. Por disa efekte anësore në lidhje me frymëmarrjen apo pengimin e frymëmarrjes nuk kanë baza shkencore dhe nuk mbështeten nga studiuesit. Ndërkohë që mbështeten argumentat që maska mund të shërbejë si një pengesë për socializimin në klasë.

Burimi: Yahoo Life

Qendra Alert

alert.al

Ruajini fëmijët nga ftalatet, të cilat gjenden në shumë pajisje shkollore

Muaji shtator njihet edhe si muaji i fillimit të shkollës, dhe pjesa më e bukur e fillimit të saj janë parapërgatitjet dhe blerjet e materialeve mësimore. Një nga pjesët më të rëndësishme, si për djemtë ashtu dhe për vajzat, është blerja e kuletës e cila mban lapsat apo stilolapsat që do të përdoren gjatë mësimit.

Autoritetet europiane kanë publikuar së fundmi informacione për rrezikun që paraqesin kuletat apo portofolat plastikë të prodhuar në Kinë për shëndetin e fëmijëve. Këto lloj produktesh janë gjerësisht të përhapur dhe në Shqipëri.

Bëhet fjalë për një këllëf shkolle me zinxhir, pa ndarës brenda dhe me ngjyrë të rozë më shkëlqim, por autoritetet njoftojnë që mund të ketë ngjyra të ndryshme. Zakonisht përdoret nga nxënësit e shkollës fillore si dhe adoleshentët.

Vetëm kjo pajisje e shkollës përmban disa elementë kimikë të tillë si di (2-etilheksil) ftalete (DEHP), vlera e matur e të cilit është deri në 7.8% të peshës. Ftalatet mund të dëmtojnë rëndë shëndetin e fëmijëve tuaj, duke ju shkaktuar dëmtim të organeve të riprodhimit.

Ftalatet janë kimikate të zakonshme, të cilat përdoren për ti bërë objektet plastike më të buta dhe më elastike. Ata gjenden në shumë produkte si ato kozmetike, të kujdesit për fëmijët e vegjël, materialet e ndërtimit, makina, materiale pastrimi dhe ato shkollore. Ftalatet përthithen nga lëkura dhe hyjnë në organizëm përmes frymëmarrjes. Ato njihen si lëndë që çrregullojnë veprimin e hormoneve të trupit.

Në mënyrë që të shmangni rrezikun e ftaleteve, të cilat gjenden kryesisht tek pajisjet plastike, zgjidhni kuleta të përbëra nga materiale të tjera të tilla si copë apo poliestër.

Burimi: Safety Gate

Qendra Alert

Alert.al

Tërhiqen nga tregu europian konservat e specave të kuq të mbushur

Për shkak të prezencës së alergjenëve, përkatësisht të sojës dhe të selinos, konservat e specave të kuq të prodhuara në Maqedoninë e Veriut janë tërhequr nga tregu. Por në fakt, njoftimi është bërë nga autoritetet italiane të kontrollit të sigurisë ushqimore për shkak se janë prodhuar nga një markë italiane. Bëhet fjalë për markën Le Conserve Toscane, dhe produktin speca të kuq pikantë të mbushur me ton dhe kaperi. Kodi i produktit 314 ML.

Sipas njoftimit të autoriteteve italiane, të publikuar edhe në faqen e Komisionit Europian për alertet ushqimore, këto konserva përmbanin alergjentë të padeklaruar, të cilat kanë qenë të pranishme pas analizimit të këtij produkti. Një gjë e tillë ka rezultuar pas një kontrolli zyrtar nga autoritetet italiane në treg, të cilat kanë nxjerrë edhe përbërës të tjerë të padeklaruar në etiketën e produktit.

Autoritetet italiane kanë bërë të ditur që është detyra kryesore e prodhuesve që të informojnë klientët e tyre për përbërësit ushqimorë të cilët ata nxjerrin në treg, dhe përderisa në këtë produkt nuk ka një njoftim të tillë, atëherë ky produkt duhet tërhequr nga tregu. Në rast se produkti i është shitur konsumatorëve, atëherë vetë operatori i sektorit të ushqimit duhet që ta tërheqë nga tregu, duke informuar konsumatorët për produktet që përbëjnë një rrezik për shëndetin e tij, si dhe duke vendosur informacione të shkruara në pikat e shitjes, si dhe duke e publikuar produktin e tërhequr në faqet zyrtare të internetit.

 

Burimi: 

www.salute.gov.it

https://webgate.ec.europa.eu/rasff-window/screen/list

Qendra Alert

alert.al 

Si të inkurajojmë fëmijët që të ushqehen në mënyrë sa më të shëndetshme?

Përzgjedhja apo refuzimi i ushqimit është një problem i zakonshëm me të cilin përballen të gjithë prindërit në një moment të caktuar, duke u kthyer shpesh në një vuajtje të madhe për prindërit.  Në shumicën e rasteve është vetëm një fazë e cila kalon shpejt, por shpeshherë ka të bëjë dhe me hedhjen e bazave të një ushqyerje sa më të shëndetshme me të cilët fëmijët mësohen që gjatë fëmijërisë.

Më poshtë po iu prezantojmë një listë të thjeshtë të gjërave të cilat duhet bërë ose jo nga prindërit.

Gjerat që duhet të bëni: 

  • Duhet të kufizoni konsumin e qumështit për fëmijën në një gotë në ditë;
  • Duhet që pijet dhe lëngjet të lejohen vetëm pas ushqimit;
  • Duhet të mundësoni që fëmija të pijë ujë atëherë kur është i etur;
  • Duhet ta lavdëroni shumë atëherë kur ushqimi është ngrënë;
  • Duhet ti ofroni shpesh ushqime të reja dhe ato të cilat i ka refuzuar më parë;
  • Duhet ti jepni mundësinë e zgjedhjes midis dy ushqimeve të cilat nuk i ka të preferuara;
  • Duhet ti ofroni çdo ditë 3 vakte të plota dhe 3 vakte të ndërmjetme. Bëhuni krijues në mënyrën sesi ia ofroni ushqimin fëmijëve.
  • Duhet ta kufizoni kohën e ushqimit 30 minuta për vaktet e plota dhe 15 minuta për vaktet e ndërmjetme.
  • Duhet të ushqeheni sëbashku me fëmijën, dhe kthejeni të ngrënit në një kohë të gëzuar për të gjithë familjen;
  • Duhet të përfshini fëmijët gjatë përgatitjes së ushqimit;
  • Duhet të mbani një listë të ushqimeve që fëmija do të hajë dhe shtoni ushqimet e reja të cilat nuk i njeh ose nuk i ka provuar më parë;
  • Mund të lexoni një histori apo përrallë gjatë ushqimit në mënyrë që fëmija të harrojë ushqimet që nuk i ka preferuara.

 

Gjerat që nuk duhet të bëni:

  • Nuk duhet të lejoni që fëmija të ushqehet me qumësht ose më lëngje përpara ose pas ushqimit;
  • Nuk duhet të ofroni një ushqim alternativ atëherë kur ushqimi i parë refuzohet;
  • Nuk duhet të bërtisni atëherë kur ushqimi refuzohet;
  • Nuk duhet të mendoni që nëse ushqimi refuzohet një herë atëherë ai do të rezufohet gjithmonë;
  • Nuk duhet ti jepni mundësinë e zgjedhjes midis një ushqimi që e pëlqen dhe një ushqimi që nuk e pëlqen;
  • Nuk duhet që ta lini fëmijën për një kohë të gjatë pa ushqim;
  • Nuk duhet ta zgjasni shumë procedurën e ushqimit të fëmijës;
  • Nuk duhet ta ndiqni fëmijën me pjatë nga mbrapa kur ata ngrihen nga tavolina;
  • Nuk duhet ta tregoni frustrimin tuaj si prind;
  • Mos i lejoni fëmijët që të ushqehen ndërkohë që po shohin televizor.

Burimi: www.SafeFood.net

Qendra Alert

alert.al 

Salmonela më e përhapur në mishrat e përgatitur sipas stilit Italian

Inspektorët amerikanë të kontrollit të ushqimit po kërkojnë burimet specifike të infektimeve pas dy shpërthimeve të reja të salmonelës të cilat mendohet se janë të lidhura me mishrat e përgatitur sipas mënyrës italiane. Deri tani, dhjetëra qytetarë amerikanë nga 17 shtete të ndryshme janë konfirmuar të infektuar me salmonelë sipas Qendrës Amerikanë për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve.

Nuk ka pasur ndonjë tërheqje nga tregu të produkteve të kontaminuara, sepse inspektorët e kontrollit të ushqimit po përpiqen akoma që të gjejnë shkaqet specifike të këtyre infektimeve.

Mendohet se numri i të infektuarve të jetë më i madh, por deri tani rezultojnë rreth 36 njerëz të infektuar, si dhe gjurmët e ADN-së tregojnë që bakteret e individëve të sëmurë janë gjenetikisht të lidhura me njëra tjetrën. Gjë e cila do të thotë, që të gjithë këta njerëz janë sëmurë nga i njëjti ushqim.

Inspektorët e ushqimit po punojnë akoma për identifikimin e produkteve ushqimore që po shkaktojnë këto infektime, megjithëse mendohet se mund të jenë mishrat e gatuar sipas stilit apo mënyrës italiane. Duke iu referuar të dhënave të marra nga 16 individë të infektuar, 14 prej tyre janë përgjigjur që kishin konsumuar prodhime mishi italiane të tilla si sallame dhe proshutë.

Simptomat e infektimit me salmonelë

Ushqimi i kontaminuar me bakteret e salmonelës zakonisht nuk duket i prishur apo të ketë erë të keqe.  Çdokush mund të sëmuret me një infeksion të tillë, por më të rrezikuar janë njerëzit me sistem imunitar më të dobët të tillë si foshnjat, fëmijët, të moshuarit etj.

Simptomat e infeksionit të Salmonelës mund të përfshijnë diarre, dhimbje barku dhe ethe brenda 12 deri në 72 orë pas ngrënies së ushqimit të kontaminuar. Ndërsa të rriturit e shëndetshëm zakonisht sëmuren për katër deri në shtatë ditë. Në disa raste, megjithatë, diarreja mund të jetë aq e rëndë sa pacientët kërkojnë shtrimin në spital.

Të moshuarit, fëmijët, gratë shtatzëna dhe njerëzit me sistem imunitar të dobësuar, siç janë pacientët me kancer, kanë më shumë gjasa të zhvillojnë një sëmundje të rëndë dhe kushte më serioze të saj, të cilat  ndonjëherë mund të jenë dhe kërcënuese për jetën.

Disa njerëz infektohen pa u sëmurur ose pa shfaqur ndonjë simptomë. Sidoqoftë, ata ende mund të përhapin infeksionet tek të tjerët.

Burimi: Food Safety News

Qendra Alert

alert.al

 

Raporti i EUROPOL: Mishi i kuajve u shit si mish viçi për hamburgera

Agjencitë europiane të kontrollit të ushqimit dhe Europol kanë mbetur të heshtur në lidhje me akuzat që janë publikuar në median kroate që mishi i kalit është shitur si mish viçi në këtë vend.

Mediat lokale kanë raportuar që këto zbulime janë bërë si pjesë e operacionit Opson X, i cili është koordinuar nga Europol dhe Interpol. Ndërkohë, Komisioni Europian iu ka bërë thirrje vendeve anëtare që të hetojnë mbi shitjet e mishit të kuajve në vendin e tyre.

Disa media kroate kanë cituar Ministren e Bujqësisë së Kroacisë, Marija Vuckovic, e cila është shprehur që zëvendësimi i mishit nuk është identifikuar në Kroaci, por në vende të tjera europiane.

Gjatë vitit 2013, autoritetet irlandeze zbuluan që mishi i kuajve shitej si mish viçi për hamburgera dhe ky mashtrim ishte i përhapur në shumë vende europiane, duke sjellë ndalimin dhe tërheqjen nga tregu të miliona produkteve.

Hetimet mbi mishin e kuajve

Duke iu referuar raportit të Europolit Opson X, operacioni i autoriteteve europiane përfshiu verifikimin e dokumentave të mishit në disa vende të tilla si Belgjikë, Kroaci, Danimarkë, Francë, Irlandë, Itali dhe Spanjë. Hetimet zbuluan zëvendësim dhe mashtrime të tjera me mishin dhe këto çështje kanë dalë përpara gjykatave në vendet përkatëse.

Në Belgjikë u kontrolluan 230 dokumenta të mishit të kuajve, ku 35 rezultuan të falsifikuara.

Operacioni në të gjitha vendet kontrolloi mishin e së paku 157 000 mijë kuajve apo thënë ndryshe 117 tonëve të mishit të kuajve. Gjithashtu operacioni vëzhgoi dhe kushtet e thertoreve në disa vende të tilla si Belgjikë, Irlandë, Itali, Spanjë dhe Holandë. Inspektimet e thertoreve treguan shkelje të pasaportave dhe dokumenteve të mishit në së paku 20% të rasteve.

Në më shumë se 50 përqind të rasteve nuk kishte informacion për trajtimet apo medikamentet që kuajt kishin marrë përpara se të përfundonin në thertore. Analizat treguan gjurmë të molekulave të cilat ishin të autorizuara, por që mund tju jepeshin kuajve vetëm në raste të veçanta.

Burimi: Food Safety News

Qendra Alert

alert.al

Si ta zgjedhim ujin me shishe që konsumojmë?

Uji është baza e të gjitha formave të njohura të jetës, dhe veçanërisht uji në shishe është një nga produktet më të konsumuar në vendin tonë. Në treg ka lloje të ndryshme të ujit në shishe që ndryshojnë sipas disa kritereve: le të shohim se çfarë janë dhe pse është e rëndësishme (ose e dobishme) të bëhet dallimi midis llojeve të ndryshme të ujit.

Llojet e ndryshme të ujit të paketuar në shishe

Kriteri kryesor që mundëson klasifikimin e ujit në shishe është sasia e kripërave minerale që ai përmban, e cila bën dallimin midis llojeve të ujit, në ujë mineral minimalisht të mineralizuar, ujë mineral, si dhe ujë i pasur me kripëra minerale. Sasia e kripërave në ujin mineral natyral gjithashtu përcakton qëllimin e përdorimit të tij. Le të shohim në detaje ndryshimet dhe llojet e ndryshme të përdorimit.

I mineralizuar në mënyrë minimale

Uji minimalisht i mineralizuar është ai që ka një përmbajtje kripërash minerale, të llogaritura si një mbetje fikse në 180 ° C, e cila nuk kalon 50 mg / l; është një ujë i lehtë, i cili ka veti diuretike, që do të thotë se ka substance që ndihmojnë largimin e ujit dhe elektroliteve nga organizmi. Ai kryesisht rekomandohet kur përdorni qumësht pluhur dhe ushqime të tjera për fëmijë;

Oligomineral

Uji i ulët mineral ose pak i mineralizuar ka një përmbajtje kripe minerale që nuk i kalon 500 mg / l; gjithashtu ka veti diuretike dhe përdoret në dietat me pak kripë duke pasur parasysh përmbajtjen e ulët të natriumit;

Uji Mineral

Në ujin mineral ose të mesëm-mineral, përmbajtja e kripërave minerale ka një vlerë midis 500 dhe 1500 mg / l; është shumë e dobishme në verë ose gjatë aktiviteteve sportive, sepse ju lejon të rimerrni lëngjet dhe kripërat minerale të humbura me anë të djersitjes;

Ujë i pasur me kripëra minerale

Në ujin e pasur me kripëra minerale, mbetja fikse në 180 ° C është më e lartë se 1500 mg / l dhe duhet të konsumohet vetëm nën mbikëqyrjen mjekësore.

 

Leximi i etiketës së ujit mineral

Të dish të lexosh saktë etiketën e ujit në shishe është shumë e rëndësishme sepse të lejon të zgjedhësh llojin më të mirë të ujit të përshtatshëm për ne. Por cilat janë indikacionet për të kontrolluar? Gjëja e parë që duhet parë kur shqyrtoni etiketën e një shisheje me ujë mineral është verifikimi i pranisë së formulimit ‘ujë mineral’: do të thotë që uji në shishe mund të tregtohet sepse përputhet me kërkesat specifike ligjore.

Elementi i dytë që duhet vlerësuar kur lexoni etiketën është vendi i origjinës së ujit, i cili duhet të jetë i shkruar në etiketë: si dhe duhet që të preferohen burimet malore duke qenë se janë në përgjithësi janë më të varfër në kripëra minerale.

Pasi të keni konstatuar se nga vjen uji dhe se është një ujë mineral natyral, është koha për të lexuar tabelën e parametrave analitikë, dhe këtu po përmendim elementet më kryesore:

Mbetjet fikse. Uji avullon në temperaturën 180 ° C dhe ajo që mbetet është mbetja fikse, pra mineralet që nuk avullojnë në atë temperaturë: sa më i lartë të jetë, aq më i pasur është uji me kripëra minerale.

pH – ose thënë thjeshtë masa e aciditetit të ujit: vlera e tij varion nga 1 në 14, por në përgjithësi uji në shishe ka një pH të barabartë me 7. pH varet nga jonet që përmbahen në ujë dhe mund të jetë acid ose alkalik (nga 6, 5 deri në 8).

Natriumi. Natriumi vepron drejtpërdrejt në shëndetin tonë dhe uji në shishe mund të tregohet në etiketë si natrium nëse vlera e tij tejkalon 200 mg / l ndërsa mund të tregojë se është i përshtatshëm për dietat me pak natrium, nëse përmbajtja e tij me natrium është më pak se 20 mg / l. Në thelb, është gjithmonë mirë të përqëndrohemi në ujë me një përmbajtje të ulët të natriumit pasi dieta jonë tashmë është e pasur me kripë, megjithatë  mjafton të jemi të vetëdijshëm për faktin se uji nuk është burimi kryesor i kësaj kripe minerale.

Nitratet. Agjencia Ndërkombëtare për Kërkimin mbi Kancerin ka vërtetuar se nitratet janë ndoshta substanca kancerogjene: ato mund të gjenden në ujërat nëntokësore të vendit tonë, megjithëse në një mënyrë shumë të kufizuar. Prandaj është mirë t’i kushtohet vëmendje vlerës së nitrateve të pranishme në ujin në shishe: në mënyrë që të konsumohet, uji nuk duhet të përmbajë më shumë se 50 mg / l natrium, por që të jetë i përshtatshëm për foshnjat, nuk duhet të kalojë 10 mg / L.

Si të ruani ujin në shishe

Ruajtja e ujit në mënyrën e duhur është një kërkesë themelore për të mbajtur të paprekur karakteristikat e tij origjinale. Më poshtë janë renditur disa sugjerime dhe këshilla:

  • mbajini shishet larg dritës së diellit dhe çdo burimi nxehtësie;
  • mbyllni shishet mirë pasi të jenë hapur;
  • Në restorante dhe bare kërkoni gjithmonë paketimin origjinal dhe të mbyllur;
  • Mos përdorni akull: mund të ndryshojë shijen dhe të kontaminojë pastërtinë origjinale;
  • mos e derdhni kurrë në gotë ose enë, as për arsye higjienike, në mënyrë që të shmangni ngatërrimin e tij me ujëra të tjerë;
  • pasi të keni mbaruar shishen, shtrydheni atë për të zvogëluar madhësinë e saj dhe riciklojeni në enët e përshtatshme për shishet plastike.

Burimi: AltroConsumo

Qendra Alert

alert.al

 

Akulloret: çfarë duhet të dimë përpara se ti konsumojmë

Autoriteti irlandez për kontrollin e ushqimeve (FSA) ka publikuar së fundmi një udhëzues mbi rrezikshmërinë që paraqesin akulloret duke e vënë përgjegjësinë në radhë të parë tek ato që i tregtojnë ato. Sipas këtij udhëzuesi, praktikat e dobëta të mbajtjes dhe ruajtjes së  ushqimit mund të sjellin që akullorja të bëhet e pasigurt për t’u ngrënë dhe kjo mund të çojë në helmim nga ushqimi.

Helmimi nga ushqimi, ndonëse diçka e zakonshme, mund të kthehet në diçka serioze dhe ndonjëherë edhe fatale, sidomos për fëmijët e vegjël, gratë shtatzëna, të moshuarit dhe të sëmurët kronikë. Simptomat tipike të helmimit nga ushqimi përfshijnë: të vjella, diarre, dhimbje të stomakut, dhimbje koke.

Të gjitha bizneset që tregtojnë akullore kanë detyrime ligjore:

  • Për të prodhuar ushqime në një mënyrë sa më higjienike:
  • Zbatimin e masave të sigurisë ushqimore;
  • Të zbatojnë masat e gjetjes së burimit të ushqimeve si dhe ndalimin dhe tërheqjen e tyre nga tregu në rast rrezikshmërie;
  • Të sigurohet që stafi të jetë i supervizuar nga kamerat dhe të jetë i trajnuar për çështjet e higjienës ushqimore.

Çfarë rreziku paraqesin akulloret?

Rreziqet mund të ndodhin në rastin e prodhimit, të ruajtjes si dhe të servirjes së akulloreve duke rrezikuar shëndetin e klientëve. Risqet janë të shumta dhe përfshijnë rreziqet mikrobiologjike, kimike, fizike, si dhe alergjenët e ndryshëm. Shkaku kryesor i helmimit nga ushqimi është rreziku mikrobiologjik.

  • Cilat janë rreziqet mikrobiologjike?

Bakteret janë lloji më i zakonshëm i rrezikut mikrobiologjik. Bakteret janë krijesa mikroskopike që nuk mund të shihen me sy të lirë. Shumë baktere janë të padëmshme, por disa prej tyre shkaktojnë helmim nga ushqimi. Baktere të tilla quhet baktere patogjene dhe gjenden kudo: në ushqime, në ujë, te njerëzit, në veshje, në mjedis si dhe te kafshët (kafshë shtëpiake, insektet, zogjtë etj.).

  • Si mund të kontaminohen akulloret me baktere?

Tregtuesit e akulloreve të cilët nuk kanë kushte higjienike të mira mund të përhapin bakteret tek akulloret, për shembull nëse nuk mbajnë doreza, përdorin makineri të cilat nuk plotësojnë kushtet higjienike, përdorin lugë për shpërndarje të cilat nuk janë pastruar mirë përpara përdorimit etj.

Zakonisht bakteret rriten atje ku ka ushqim, ngrohtësi, lagështi dhe iu nevojitet gjtihashtu kohë për tu rritur dhe dyfishuar. Ato rriten veçanërisht shumë në ushqime të cilat kanë nivel të lartë proteinash dhe lagështie, si për shembull akulloret. Gjithashtu, shumica e baktereve ka nevojë për ngrohtësi që të rriten. Patogjenët rriten më shumë atëherë kur është temperatura rreth 37 gradë celsius, sa temperature e trupit, por mund të rriten duke filluar nga 5 gradë Celsius deri në 63 gradë. Nëse kushtet janë të favorshme, duke përfshirë ushqimin, lagështirën dhe ngrohtësinë, bakteret mund të rriten dhe të dyfishohen brenda 20 minutave.

  • Si duhet të veprojë tregtuesi i akulloreve?

Higjiena personale është shumë e rëndësishme për të shmangur përhapjen e baktereve. Ata duhet të jenë të pastër, të kenë veshje mbrojtëse dhe këto veshje duhet të jenë ato të duhurat, kjo veçanërisht për prodhuesit dhe shpërndarësit e mëdhenj të akulloreve. Ata gjtihashtu duhet ti kenë flokët e mbledhura në një kapuç, ose të mbajnë kapele, të kenë thonj të shkurtër dhe të pastër, të kënë maska dhe veshje kundër ujit. Gjtihashtu ata nuk duhet të jenë konsumator të duhanit, të ushqehen gjatë orarit të punës, të kenë të ekspozuara plagë në lëkurë etj.

Duhet patur parasysh që duart janë një nga mjetet kryesore të transportimit të baktereve, dhe ato duhet që të jenë të pastra gjatë gjithë kohës. Për këtë është e rëndësishme që pranë shpërndarjes së akulloreve të ndodhet edhe një lavaman për larjen e duarve, dhe i cili të jetë i pajisur me sapun si dhe me produkte të tjera për tharjen e tyre.

Praktikat më të mira për higjienën e akulloreve

Higjiena e mirë fillon që në vendosjen korrekte të makinerive që prodhojnë akullore apo konservuesve të tyre. Këto pajisje duhet që të jenë të vendosura gjithmonë brenda, larg dritës së diellit, nxehtësisë apo lagështisë, larg dyerve dhe dritareve të hapura, larg kondicionerëve. Këto masa duhet të zbatohen që nga koha e prodhimit të akullores dhe deri tek servirja e saj.

Burimi: Food Safety Authority of Ireland (FSA)

Qendra Alert

Alert.al

‘Nuk jeni ‘lopë’ apo ‘kuaj’ që të përdorni këtë medikament kundër Covid-19’, rekomandon Agjencia Amerikane për Ushqimin dhe Barnat

Agjencia Amerikane për Ushqimin dhe Barnat (FDA), me anë të një twitter-i ironik, ka paralajmëruar pacientët që të mos përdorin trajtime të pa autorizuara apo të pa miratuara nga autoritetet shëndetësore. Megjithëse kjo agjenci është e ndërgjegjshme dhe mirëkuptuese që qytetarët janë të frikësuar nga Covid – 19, për shkak të numrit të lartë të vdekjeve që ky virus ka shkaktuar, sërish FDA ka paralajmëruar që përdorimi i medikamenteve të paautorizuara mund të rrezikojë rëndë jetën e tyre.

Në veçanti, Agjencia Amerikane për Ushqimin dhe Barnat i referohet medikamentit Ivermectin, i cili nuk është aprovuar si një mjekim që mund të përdoret për trajtimin apo parandalimin e Covid -19 tek njerëzit.

Deri tani tabletat Ivermectin janë miratuar në doza shumë specifike për disa krimba parazitë, dhe për parazitë të tjerë që qëndrojnë në lëkurë të tilla si rosacea. Sipas FDA, Ivermectin nuk është një anti-viral (një ilaç për trajtimin e viruseve). Marrja e dozave të mëdha të këtij ilaçi është e rrezikshme dhe mund të shkaktojë dëm serioz.

‘Asnjëherë mos përdorni për veten tuaj ilaçe të cilat janë të destinuara për kafshët. Përgatitjet e Ivermectin për kafshët janë shumë të ndryshme nga ato të miratuara për njerëzit’, shprehet Agjencia Amerikane për Ushqimin dhe Barnat në njoftimin e saj.

Sipas këtij njoftimi, FDA nuk ka rishikuar të dhëna për të mbështetur përdorimin e ivermectin në pacientët me COVID-19 apo për të trajtuar dhe parandaluar COVID-19; megjithatë, disa kërkime fillestare për përdorimin e tij janë duke u zhvilluar. Marrja e një ilaçi për përdorim pa u miratuar nga kjo agjenci  mund të jetë shumë e rrezikshme dhe kjo gjë është e vërtetë edhe për medikamentin ivermectin.

Agjencia gjithashtu shton që ka shumë informacione të pavërteta rreth këtij medikamenti, dhe ju mund të keni dëgjuar se është në rregull të merrni doza të mëdha të ivermektinës, por kjo gjë është e gabuar.

Edhe nivelet e ivermektinës për përdorime të miratuara mund të ndërveprojnë me ilaçe të tjera, si për shembull holluesit e gjakut. Ju gjithashtu mund të merrni një dozë më të madhe sesa nevojitet të ivermectin, i cili mund të shkaktojë të vjella, diarre, hipotension (presion të ulët të gjakut), reaksione alergjike (kruajtje dhe urtikarie), marramendje, ataksi (probleme me ekuilibrin), asfiksi, koma dhe madje edhe humbje të jetës.

Produktet Ivermectin për kafshët janë të ndryshme nga produktet Ivermectin për njerëzit

Së pari, medikamentet për kafshë shpesh janë shumë të koncentruara sepse përdoren për kafshë të mëdha si kuajt dhe lopët, të cilat mund të peshojnë shumë më tepër se ne – një ton ose më shumë. Doza të tilla të larta mund të jenë shumë toksike për njerëzit.

Për më tepër, FDA rishikon ilaçet, jo vetëm për sigurinë dhe efektivitetin e përbërësve aktivë, por edhe për përbërësit joaktivë. Shumë përbërës joaktivë që gjenden në produktet për kafshë nuk vlerësohen për përdorim te njerëzit. Ose ato përfshihen në një sasi shumë më të madhe sesa ato që përdoren tek njerëzit. Në disa raste, nuk dihet se si ata përbërës joaktivë do të ndikojnë në mënyrën se si ivermektina përthithet në trupin e njeriut.

Ndërkohë, FDA sugjeron që mënyrat më efektive për të parandaluar dhe kufizuar përhapjen e COVID-19 vazhdojnë të jenë: maska, të qëndroni të paktën 6 metra nga të tjerët që nuk jetojnë me ju, të lani duart shpesh dhe të shmangni turmat.

Burimi: Food & drug Administration

Qendra Alert

alert.al