Menu

Këshilla

Shkaku kryesor i tensionit të lartë të gjakut sipas shkencës

Sa herë që paraqitemi për një kontroll mjekësor, veprimi i parë dhe më i shpejtë i mjekëve është matja e tensionit të gjakut. Tensioni i gjakut është matja e presionit të gjakut në arteriet dhe enët e gjakut sa herë që zemra tkurret (tensioni i lartë) dhe sa herë që ajo qetësohet (tensioni i ulët).  Zemra arrin që ta shpërndajë gjakun e pompuar në të gjithë trupin me anë të  arterieve.

Ndërsa është normale që presioni i gjakut të rritet dhe të ulet gjatë gjithë ditës, ai mund të dëmtojë zemrën tuaj dhe të shkaktojë probleme shëndetësore nëse qëndron i lartë për një kohë të gjatë. Termi hipertension, i quajtur edhe presion i lartë i gjakut, përdoret për të përshkruar presionin e gjakut i cili është më i lartë se zakonisht.

Lënia e pakontrolluar e presionit të lartë të gjakut mund të çojë në gjendje serioze mjekësore, të tilla si sulmi në zemër, goditje në tru, dëmtim i zemrës ose i veshkave. Tensioni i lartë i gjakut mund të dëmtojë organet tuaja, duke përfshirë dhe trurin, zemrën, veshkat dhe sytë.

Ajo që duhet patur parasysh është që tensioni i lartë i gjakut nuk është diçka që zhvillohet brenda një dite apo brenda një nate. Ai zakonisht krijohet me kalimin e kohës dhe mund të jetë rezultat i një stili jetese jo të shëndetshme, duke përfshirë dietën e keqe ushqimore, mungesën e ushtrimeve fizike, duhanpirjen apo dhe stresin. Disa kushte shëndetësore, të tilla si diabeti dhe obeziteti mund të rrisin mundësitë për të zhvilluar tensionin e lartë të gjakut.

Por cili është shkaku kryesor i hipertensionit?

Sipas shkencëtarëve, shkaku më i zakonshëm për të pasur tension të lartë të gjakut është predispozita gjenetike. Tensioni i lartë i gjakut është i trashëgueshëm, kështu që nëse prindërit e tu vuajnë nga tensioni i lartë, atëherë edhe ju keni më shumë gjasa që të vuani nga kjo sëmundje, shpjegojnë studiuesit shkencorë.

Por, ekzistojnë mënyra për ta parandaluar atë, ose për të minimizuar shanset që ta zhvilloni një sëmundje të tillë. Mënyra më e mirë për ta bërë këtë është që të kini kujdes me dietën tuaj ushqimore, të kontrolloni sasinë e kripës dhe të mos ekzagjeroni me ushqimin. Gjithashtu është e këshillueshme që të bëni disa ushtrime të lehta kardiovaskulare të tilla si ecja në natyrë, përdorimi i biçikletës ose vrapimi për së paku 30 minuta, pesë herë në javë, në mënyrë që të kontrolloni presionin tuaj të gjakut.

Burimi: Yahoo Wellness

alert.al

Marramendja dhe sëmundjet që fshihen pas saj

Në përgjithësi mjekët shprehen që ‘marramendja’ nuk është një çështje shëndetësore shqetësuese. Çdo individ mund ta përjetojë atë herë pas here si një efekt anësor në rastet kur ndihet i uritur, kur ngrihet menjëherë nga shtrati, ose pasi ka konsumuar shumë pije alkoolike. Në raste të caktuara, ajo mund të shfaqet edhe si një rezultat i dukshëm i migrenës, dehidratimit ose madje dhe koronavirusit.

Marramendja është diçka e zakonshme dhe shpesh kalon vetë. Por, megjithëse në përgjithësi nuk ka asgjë për tu shqetësuar, nëse ajo shkakton rënie të menjëhershme në tokë, ose nëse marramendjet kthehen në diçka të rregullt në jetën tuaj, atëherë duhet që të konsultoheni me një mjek sepse pas saj mund të fshihet diçka tjetër.

Ka simptoma të caktuara të marramendjes për të cilat duhet të tregoheni të kujdesshëm. Nëse përjetoni shikim të dyzuar ose turbullt, ose ndjeni mpirje në fytyrë, krahë ose këmbë, duhet të konsultoheni urgjentisht me një mjek, pasi këto simptoma mund të jenë shenja të diçkaje më serioze.

Por cilat janë shenjat që duhet të merrni seriozisht?

  • marramendja nuk largohet ose vazhdon të përsëritet;
  • keni vështirësi në dëgjim;
  • dëgjoni tringëllima ose tinguj të tjerë në veshët tuaj;
  • keni shikim të dyzuar, të paqartë ose ndryshime të tjera në shikimin tuaj;
  • fytyra, krahët ose këmbët tuaja ndihen të mpirë;
  • keni simptoma të tjera si të fikët, dhimbje koke, ndiheni të sëmurë.

Marramendja pa ndonjë arsye të dukshme mund të jetë:

  • Rënia e presionit të gjakut

Një shkak i zakonshëm i marramendjes është një rënie e papritur e presionit të gjakut, e quajtur hipotensioni postural. Nëse marramendja juaj ndodh kur qëndroni ose uleni papritur, ka të ngjarë të jetë kjo. Ndodh për shkak të një përgjigje të vonuar ndaj një ndryshimi të gjakut kur lëvizni. Njerëzit e moshuar kanë më shumë gjasa të vuajnë nga hipotensioni postural, duke prekur 1/5 e personave mbi 60 vjeç.

  • Anemi

Anemia është një gjendje ku nuk ka mjaft qeliza të kuqe të shëndetshme të gjakut për të transportuar oksigjenin në trup. Pa këtë oksigjen jetësor, mund të shkaktojë që një pacient të ndihet i trullosur, i lodhur dhe i dobët. Gjendja mund të jetë afatgjatë dhe afatshkurtër, në varësi të shkakut të saj. Shkaku më i zakonshëm rrënjësor është mungesa e hekurit, e ndjekur nga mungesa e vitaminave të B12 dhe folatit, të gjitha këto mund të rregullohen me suplemente. Shpesh vërehet tek njerëzit që nuk janë në gjendje të thithin vitamina ose veganë, të cilët nuk hanë mish ose qumësht.

  • Arteriet e bllokuara

Marramendja, së bashku me humbjen e dëgjimit, shikimin e dyfishtë, shikimin e paqartë dhe fytyrë, krahë dhe këmbë të mpirë, mund të jetë një shenjë e arterieve të bllokuara.

E quajtur ateroskleroza, është kur arteriet ngurtësohen dhe ngushtohen për shkak të bllokimit të substancave yndyrore. Është një gjendje shumë serioze, pasi gjaku është më pak i aftë të udhëtojë nëpër trup. Mund të sjellë atak në zemër ose goditje në tru nëse nuk trajtohet. Më të rrezikuarit janë personat më të vjetër në moshë, ata që janë në mbipeshë, duhanpirësit, ata që ushqehen në mënyrë të pashëndetshme, që nuk lëvizin shumë, konsumojnë alkool etj.

Zakonisht, në raste të tilla, mjekët këshillojnë stërvitjen dhe shëtitje sa më të gjata në natyrë.

Tumori i trurit

Në raste shumë të rralla, marramendja mund të jetë shenjë e një tumori të trurit. Tumoret e trurit mund të rriten në zonat e trurit që ndihmojnë në kontrollin e ekuilibrit, prandaj personat që vuajnë nga këto sëmundje ndihen të c’ekuilibruar.

Zonat e tjera të prekura janë të përfshira në shikimin dhe lëvizjen e syve (duke ju dhënë shikim të dyfishtë) dhe hormonet, duke i bërë ato të çekuilibruar.

Nëse keni ndonjë nga këto simptoma, shihni mjekun tuaj ose bëni një vizitë tek okulisti për sytë.

Efekti anësor i medikamenteve

Ilaçet mund të sjellin shumë efekte anësore, dhe marramendja është njëra prej tyre. Nëse keni konstantuar marramendje që kur keni nisur një medikament të ri, ose një dozë më të lartë të një medikamenti ekzistues, atëherë si shkak për marramendjen mund të fajësohen ilacet.

Medikamentet më të shpeshta që shkaktojnë marramendje janë ilaqet kundër depresionit si dhe të gjitha llojet e qetësuesve për dhimbje të ndryshme.

Në veçanti, ilaçet për uljen e presionit të gjakut mund të shkaktojnë zbehje nëse ato ulin shumë presionin e gjakut, paralajmëron Klinika Mayo.

Problemi i veshit të brendshëm

Nëse, krahas humbjes së dëgjimit,  keni dhe probleme me ekuilibrin, mund të jetë një shenjë e një problemi thellë në vesh. Zakonisht inflamacionet në vesh ndikojnë jo vetëm në humbjen e dëgjimit por ndikojnë edhe në rrotullimin e botës përreth jush si dhe mund të shkaktojnë dhe të vjella.

Në përgjithësi, simptomat e marramendjes kanë tendencë të fillojnë papritmas dhe mund të duhen disa javë që të ndiheni përsëri të normalizuar kur gjendeni në këmbë.

Ekspertët theksojnë që ndonjëherë, problemet e ekuilbirit mund të zgjasin shumë më gjatë – për shumë muaj apo edhe vite.

Burimi: The Sun 

Qendra Alert

alert.al

Aloe Vera dhe rreziqet që ajo mbart

Në Sistemin e Alarmit të Shpejtë Europian për Ushqimin (RASFF) shpesh raportohen raste kur pije të ndryshme dietike me Aloe Vera kanë përmbajtje të lartë të aloinës, e cila ka po aq efekte pozitive, sa mund të bëhet e rrezikshme nëse merret në sasi mbi normën e lejuar. Një rast i tillë është verifikuar së fundmi gjatë muajit gusht në Gjermani, ku një lëng organik me përmbajtje Aloe Vera, i prodhuar në Itali, është denoncuar me përmbajtje të lartë mbi normën e lejuar të aloinës.

Aloina dhe derivate të tjera të hidroksiantracenit janë laksativë irritues, të cilët janë të përqendruara në lëngun e verdhë të gjethes së Aloe Verës. Një dozë e shtuar e lateksit Aloe mund të jetë burim i dhimbjeve të barkut, spazmave, dhe madje edhe hepatitit.

Një konsumim afatgjatë i aloinës mund të stimulojë shkatërrimin e elektroliteve, sjell një mospërthihje të lëndëve ushqyese, humbje të peshës, dhe sëmundje të tjera të ndryshme.

Xheli nga Aloe Vera apo produktet e ndryshme dietike apo kozmetike nuk duhet të përmbajë aloinë, por megjithatë ndarja mekanike e tyre është e pamundur.

Ushqimi me aloe vera dhe suplementet e tjera të cilët janë të pastra nga aloina konsiderohen më të sigurta sesa ato që e përmbajnë atë.

Në vendet europiane, kufiri për përmbajtjen e aloinës në ushqime apo në pije të ndryshme është përafërsisht 1 mg për litër, përjashtim bëjnë pijet alkoolike ku kufiri është 50 mg për kg.

Përdorimi i zgjatur dhe i vazhdueshëm i çdo substance mund të ketë efekte anësore të shumta. Dhe Aloe Vera nuk bën përjashtim në këtë gjë.

Ndonëse xheli i Aloe Verës është i sigurtë për përdorim të jashtëm, si për shembull për tu vendosur në lëkurë, ai gjithashtu mund të shkaktojë skuqje, djegie, dhe në disa individë të ndjeshëm dhe dermatit.

Burimi: RASFF & Science Direct

Qendra Alert

alert.al

“Peshku harabel” i rrezikshëm, mjekja: Kujdes, pickimi sjell alergji dhe paralizë!

Sezoni i verës përveç temperaturave të larta, në plazhin e Darzezës në Fier është shoqëruar edhe me pickimet e të ashtuquajturit “peshku harabel” si dhe të gaforreve duke u  kthyer në një rrezik për pushuesit dhe vizitorët që zgjedhin të frekuentojnë këtë plazh ranor. Kontakti me këtë lloj peshku shkakton dhimbje të forta, madje dhe paralizë të pjesshme të trupit për 24 orë.

Janë gjallesa që me anë të pickimit infektojnë njeriun, dhe në mungesë të një ndihmë të shpejt, mund të shkaktojnë fatalitete. Mjekja e Qendrës Shëndetësore verore në Darzezë, Inva Sulejmani tregon se këtë vit sezonal ka patur një fluks të shtimit të rasteve të pickimeve nga peshku harabel, sidomos tek fëmijët. “Problematikat më të mëdha që kemi patur në këtë sezon veror janë rastet me fëmijët e vegjël, sidomos pickimi nga peshku që njihet në këtë zonë si peshku harabel, pickimet nga gaforret”, tha mjekja.

Ajo thekson se në këto ditë të nxehta nuk duhet të mungojë vëmendja e qytetarëve për kujdesin ndaj higjienës dhe temperaturave të larta. “Problem tjetër i madh mbete goditja nga nxehtësia, sidomos për moshat  e mëdha dhe për këtë rekomandojmë që të mos ekspozohen në diell nga ora 12:00-16:00”, thekson Sulejmani.

Burimi: Gazeta Express

Qendra Alert

alert.al

Nga gjumi deri te zemra: efektet anësore të kanabisit

Bima e kanabisit, apo siç njihet ndryshe me emrin e hashashit apo marijuanës, përdoret për qëllime dhe arsye të ndryshme, disa prej të cilave janë të lidhura edhe me mjekësinë dhe shëndetin. Pavarësisht qëllimit të përdorimit, ka shumë efekte anësore të saj, të cilat mund të kenë efekte negative ose pozitive. Më poshtë po shpjegojmë efektet kryesore anësore të saj:

  1. Ngadalëson reagimet e trupit të njeriut

Një efekt anësor i shkurtër i përdorimit të kanabisit është ngadalësimi i reagimeve. Mendohet se lëndët në përmbajtje të saj nxisin veprimet e shpejta të trurit, por  kjo gjë nga ana tjetër e bën të duket sikur gjithçka është ngadalësuar rreth personit që e konsumon atë.

  1. Krijon një formë të rëndë të ankthit

Megjithëse kanabisi ka efekte qetësuese në disa njerëz, për disa të tjerë mund të shkaktojë forma të rënda të ankthit. Nivelet e lartë saj stimulojnë trurin e individëve duke i bërë të ndjejnë një ankth shumë të madh.

  1. Ndikon negativisht zemrën

Përdorimi i kanabisit bën që zemra të rrahë më fort, gjë e cila mund të rrisë rrezikun për një atak në zemër apo sëmundje të tjera të saj. Këto të dhëna kanë ardhur kryesisht nga njerëzit që e kanë tymosur atë, gjë e cila bën që efektet e saj në organizëm të jenë të ngjashme me duhanin, sidomos për mushkëritë dhe sistemin kardiovaskular.

  1. Nga përdorimi i zgjatur mund të dëmtojë trurin

Për shumë arsye, kanabisi ndikon në zhvillimin e trurit. Kur kanabis përdoret nga adoleshentët, droga sjell vështirësi për tu përqendruar apo mungesë vëmendje, dëmton kujtesën, funksionet e të mësuarit dhe sesi truri kryen funksionet e tij ndërlidhëse ndërmjet fushave të ndryshme.

  1. Ndihmon gjumin

I vetmi efekt pozitiv në afatshkurtër i kanabisit është që iu ndihmon të flini më mirë. Kanabisi është një nxitës i gjumit për shkak se ai zgjat kohën në të cilën njeriu është në gjumë të thellë dhe shkurton kohën që i duhet për ta zënë gjumi.

  1. Rritet rreziku i përdorimit të drogërave të tjera

Një efekt negativ në afatgjatë i kanabisit është rritja e riskut për abuzim me drogërat e tjera. Studimet tregojnë që individët që konsumojnë kanabis kanë më shumë gjasa që të përdorin drogëra të tjera, edhe më të forta.

  1. Ndihmon në trajtimin e dhimbjeve kronike

Një efekt pozitiv në afatgjatë i bimës së kanabisit është që ajo shërben për trajtimin e dhimbjeve kronike. Marijuana redukton perceptimin ndaj dhimbjeve duke ngadalësuar sinjalizimin e tyre nga receptorët nervorë.

Burimi: Yahoo Wellness

Qendra Alert

alert.al

 

Java më e nxehtë që nga viti 1987: maksimalet më shumë se 45 gradë Celsius

Sipas mediave italiane dhe atyre greke java në vazhdim do të jetë më e nxehta e kësaj vere, me temperatura që mund të shkojnë 28 -30 gradë dhe në lartësitë 1500 metra dhe 45 gradë në pjesën qendrore dhe në ishuj. Sipas mediave greke, një gjë e tillë është verifikuar vetëm në vitin 1987.

E gjithë pjesa e Evropës Jugore dhe Juglindore do të përshkohet nga rrymat e nxehta të ajrit që vijnë nga Afrika. Meteorologët shpjegojnë që ky do të jetë një mot ekstrem, dhe që nuk ka shumë precedentë të mëparshëm. Temperaturat më të larta pritet që të jetë rreth dative 12 dhe 14 gusht.

Sipas meteorologëve italianë, temperaturat maksimale në Italinë e Jugut, dhe në dy ishujt e mëdhenj,  pritet të shkojnë në 45 gradë. Madje ata thonë që veçanërisht në ishullin e Siçilisë dhe në Puglia temperaturat mund të jenë dhe më të larta. Sipas tyre po flasim për temperatura nga 5 deri në 10 gradë më të larta sesa temperaturat mesatare të këtij muaji. Këtë herë i nxehti do të prekë dhe rajonet veriore të Italisë me temperature nga 36 – 37 gradë. Domethënë, piku i këtyre temperaturave maksimale pritet të jetë të enjten më 12 gusht deri të shtunën më 14 gusht.

Burimi: Rai News & Ekathemerini

Qendra Alert

alert.al

Embëlsirat dhe biskotat e gatshme: a janë vërtet kaq të dëmshme?

Në raftet e supermarketeve ndodhen qindra ëmbëlsira dhe biskota të gatshme, duke filluar që nga brioshët, kekët me shije të ndryshme dhe madje edhe tortat e gatshme dhe të paketuara. Disa prej tyre janë të mbushura me shtresa të ndryshme prej marmalate, reçeli, kakaoje ose të mbuluara sipër me çokollatë. Mbi të gjitha, janë praktike dhe komode për tu marrë me vete, por shpesh akuzohen edhe si produkte që ndikojnë negativisht për shëndetin. Nutricionistët nuk rekomandojnë shmangien plotësisht të tyre, por sugjerojnë që duhet që të zgjidhen me kujdes, pasi shpesh kanë sasi të mëdha sheqeri, yndyrnash dhe janë të varfëra përsa i përket vlerave ushqyese. Gjithashtu, ëmbëlsirat e gatshme kanë pak vitamina, minerale dhe fibra: kështu që nuk duhet ekzagjeruar me ngrënien e tyre dhe duhen alternuar me ushqime të tjera të cilat kanë vlera ushqyese të pasura.

Ëmbëlsirat e gatshme dhe fëmijët 

Këto lloj ëmbëlsirash janë një zgjidhje praktike dhe komode sidomos për fëmijët dhe të rinjtë. Sipas statistikave të ekspertëve, ëmbëlsirat e gatshme duhet të përfaqësojnë vetëm 5 deri në 8% të kalorive totale që ata marrin çdo ditë. Por nuk ka ndonjë tregues specifik për ëmbëlsirën e gatshme ideale për fëmijët apo për të rinjtë. Ajo që duhet të kihet parasysh është që:

  • Ëmbëlsirat deri në 130 kalori (kcal) janë të përshtatshme për fëmijët e shkollave fillore;
  • Ëmbëlsirat ndërmjet 130 – 180 kalorive (kcal) janë të përshtatshme për fëmijët nga klasa e 5 deri në klasën e 9-të.
  • Ëmbëlsirat e gatshme me më shumë se 180 (kcal) kalori janë të përshtatshme për më të rriturit.

Ëmbëlsira e gatshme ideale nuk ekziston, por megjithatë ekziston një rregull: përshtatja e këtyre ëmbëlsirave në bazë të moshës, dhe nevojave të momentit, duke zgjedhur ëmbëlsira më të lehta për ditët që nuk kanë shumë aktivitet fizik dhe ato me më shumë kalori të përdoren kur keni një aktivitet fizik më të madh.

Si të zgjedhim ëmbëlsirën e duhur të gatshme?

Duke i hedhur një sy listës së përbërësve apo tabelës së saj të vlerave ushqyese, aty ndodhen dhe vlerat kalorike, sheqernat dhe përbërësit e tjerë të produktit. Nuk ka një markë më të mirë sesa një tjetër përsa i përket ëmbëlsirave të gatshme, por gjithmonë duhen studiuar përbërësit e produktit për të bërë zgjedhjen e duhur.

Burimi: AltroConsumo 

Qendra Alert

alert.al 

AKU, këshilla për sigurinë ushqimore në shtëpi: Lani lëkurën e shalqirit!

Është pikërisht stina e këtij fruti të kuq. Lani lëkuren e shalqirit para se ta konsumoni, këshillon AKU. Ka disa pikëpyetje mbi larjen apo jo të tij përpara se ta prisni.

Ju si veproni? Në foton e dytë mund të mësoni përgjigjen e saktë.

 

Qendra Alert

alert.al/

Ushqimet që duhen shmangur gjatë shtatzanisë

Një dietë ushqyese dhe e ekuilibruar është një pjesë e rëndësishme e një shtatzanie të shëndetshme. Sidoqoftë, ushqime dhe pije të caktuara, mund të rrisin rrezikun e dëmtimit të foshnjës të palindur. Njohja e ushqimeve që duhet të shmangni dhe zgjedhja e alternativave të sigurta do të sigurojë shëndetin tuaj dhe të foshnjës tuaj. Sidoqoftë, nëse keni ngrënë aksidentalisht diçka potencialisht të rrezikshme, shanset janë të vogla që ajo të shkaktojë një dëm të menjëhershëm. Nëse shfaqni simptoma të helmimit nga ushqimi, gjithmonë kontaktoni mjekun tuaj, i cili mund t’ju këshillojë më tej.

Pse gratë shtatzëna duhet të shmangin ushqime të caktuara?

Gjatë shtatzënisë është e rëndësishme të shmangni disa ushqime që mund të dëmtojnë foshnjën tuaj të palindur. Disa përbërës të ushqimit ose shtesave të ushqimeve, si dhe agjentë infektues të tillë si, bakteret dhe toksinat e tyre, viruset ose parazitët, mund të shkaktojnë sëmundje, i cili njihet edhe si helmim nga ushqimi.

Helmimi nga ushqimi është zakonisht i ngadaltë dhe do të shfaqë vetëm simptoma të lehta të ngjashme me gripin dhe problemet e tjera gastro-intestinale si ethe, të vjella ose diarre. Megjithatë, me ndryshimin e sistemit imunitar gjatë shtatzënisë,gratë  shtatzëna janë në rrezik më të madh të sëmuren nga agjentë të caktuar infektivë si listeria në ushqime sesa popullata e përgjithshme. Për më tepër, disa mikrobe që shkaktojnë sëmundje mund të jenë të dëmshme për fetusin. Megjithatë, rreziqet e përgjithshme të marrjes së sëmundjeve të shkaktuara nga ushqimi janë të ulëta. Duke zgjedhur dhe përgatitur me kujdes ushqimin tuaj mund ta ulni rrezikun edhe më tej.

Ushqimet e mëposhtme duhen kufizuar ose shmangur gjatë shtatzanisë:

Djathëra dhe qumësht të papërpunuar/ pasterizuar

Pasterizimi është një proces ku nxehtësia aplikohet për të vrarë bakteret potencialisht të dëmshme. Gjatë shtatzënisë, këshillohet që të qëndroni larg qumështit dhe kremit të papasterizuar, si dhe të gjithë djathrave të butë me myk ose me një lëkurë të bardhë të bërë nga qumështi i papasterizuar (i papërpunuar), duke përfshirë djathërat brie, camembert, chèvre (një lloj djathi dhie), rokfort, gorgonzola dhe djathrat blu danezë. Këto djathëra mund të përmbajnë Listeri, një bakter që mund të shkaktojë një sëmundje të quajtur listeriozë.

Të gjithë djathërat e tjerë janë të sigurtë për tu ngrënë! Mund të ushqeheni me djathëra të butë të prodhuar me qumësht të pasterizuar, të tilla si djathi feta, djathërat kremozë, moxarela etj.

Të gjithë djathërat e fortë janë të këshillueshëm të konsumohen gjatë shtatzanisë, edhe pse mund të jenë të gatuar me qumësht që nuk është pasterizuar. Djathi parmexhan për shembull përmban shumë pak ujë, kështu që bakteret e kanë më të vështirë që të mbijetojnë dhe të rriten aty.

Mish i pagatuar mirë

Mishi i papërpunuar ose i pagatuar, duke përfshirë dhe sallamet, proshurat etj., mund të përmbajnë parazitë të dëmshëm si Toxoplasma gondi ose baktere si Salmonella ose Listeria. Mishi duhet gatuar gjithmonë mirë edhe në brendësi të tij.

Vezët e pagatuara mirë

Vezët gjithashtu mund të kontaminohen me bakteret e salmonelës dhe mund të shkaktojnë helmim nga ushqimi. Salmonela nuk mund të mbijetojë në temperatura të larta. Prandaj vezët duhen gatuar mirë. Shmangni ushqimet që janë gatuar në shtëpi dhe që kanë në përmbajtjen e tyre vezë, të tilla si majoneza dhe ëmbëlsira. Por iu mund të ushqeheni me majonezë dhe akullore të blera në supermarket sepse ato janë të gatuara me vezë të pasterizuara dhe në këtë mënyrë janë të sigurta për tu konsumuar.

Produkte deti të pagatuara mirë dhe peshq që kanë përmbajtje të lartë të mërkurit

Mund të ushqeheni me peshk ose produkte të tjera deti përsa kohë ata janë të gatuara mirë, në mënyrë që të shmangni helmimin nga ushqimi. Ushqimet që përmbajnë produkte të pagatuara mirë të peshkut në brendësi të tyre, të tilla si sushi, si dhe të githa llojet e gaforreve dhe karkalecëve duhet që të shmangen.

Produktet e peshkut inkurajohen gjatë shtatzënisë sepse janë një burim i madh i acideve yndyrore të shëndetshme. Sidoqoftë, disa lloje peshqish që janë të pasur me mërkur duhet të shmangen sepse mërkuri përtej normave mund të dëmtojë fetusin. Kjo përfshin edhe konsumimin e shumicës së peshqve grabitqarë të tillë si peshkaqenët, peshkun shpatë etj.

Ngrënia e dy porcioneve të peshkut me mërkur të ulët në javë nuk paraqet rrezik në rritje për foshnjën e palindur. Ju mund të kufizoni marrjen tuaj të mërkurit duke zgjedhur peshk me nivele të ulëta të mërkurit si salmoni, merluci ose karkaleca deti. Kufizoni gjithashtu konsumimin e peshkut ton në një racion të freskët ose 4 racione ton të konservuar në javë.

Lakër të papërpunuar, sallata të gatshme për të ngrënë

Ushqimi i lakrave të papërpunuara mund të jetë i rrezikshëm gjatë shtatzënisë. Lakrat e papërpunuara, për shembull lakrat e fasuleve, jonxhës dhe rrepkës, si dhe sallatat e gatshme për të ngrënë mund të përmbajnë baktere të dëmshme si Listeria, Salmonella dhe E.coli. Larja e tyre nuk është e mjaftueshme për t’u siguruar që ato janë të sigurta prandaj mos i konsumoni  të papërpunuara. Për të vrarë bakteret e dëmshme, ato duhet të gatuhen tërësisht.

Ju ende mund të konsumoni marule dhe perime të paketuara dhe të lara paraprakisht, për sa kohë që i ruani në frigorifer dhe u jepni një larje tjetër para se t’i konsumoni.

Në përgjithësi, perimet dhe frutat janë të sigurta për t’u ngrënë dhe janë pjesë e rëndësishme e një diete të shëndetshme gjatë shtatzënisë. Sidoqoftë, mos harroni t’i lani gjithmonë mirë para se t’i konsumoni ose t’i përgatitni për të hequr çdo gjurmë të dherave në to. Ekziston një shans i vogël që frutat dhe perimet e palara mund të kontaminohen me baktere të dëmshme ose parazitë si Toxoplasma gondii.

Të brendshme të gjedhëve të tilla si mëlçia dhe suplementet e vitaminës A

Shmangni ngrënien e mëlçisë, pasi mëlçia është e pasur me vitaminë A. Disa studime kanë lidhur sasitë e mëdha të vitaminës A me defekte të lindura dhe dëmtime të mëlçisë. Prandaj nuk rekomandohet të merrni ndonjë shtesë dietike që përmban një dozë të lartë të Vitamina A gjatë shtatzënisë. Gjithashtu, ajo duhet shmangur pasi mund të përmbajë bakteret Listeria dhe virusin e hepatitit.

Alkooli

Pirja e alkoolit nuk është e sigurt në asnjë fazë gjatë shtatzënisë dhe nuk ka një nivel të sigurt të konsumimit të alkoolit gjatë shtatzënisë. Alkooli mund të kalojë nëpër placentë dhe fëmija do të ekspozohet ndaj alkoolit në gjak. Meqenëse mëlçia e foshnjës nuk është zhvilluar ende plotësisht, alkooli nuk do të prishet shpejt dhe nga ana tjetër mund të ndikojë në zhvillimin e foshnjës.

Sidoqoftë, nëse keni pirë herë pas here para se të kuptoni se jeni shtatzënë, duhet të ndaloni pirjen pasi të zbuloni se jeni shtatzënë.

Sa më shumë që pini gjatë shtatzënisë, aq më të mëdha janë rreziqet. Pirja gjatë shtatzënisë mund të shkaktojë sindromën e alkoolit të fetusit (FAS), një gjendje serioze ku foshnja ka probleme të rënda mendore dhe fizike gjatë gjithë jetës.

 

Kafeina

Gjatë shtatzënisë, rekomandohet të kufizoni marrjen e kafeinës në 200 mg në ditë nga të gjitha burimet. Një filxhan kafe filtër (200 ml) përmban rreth 90 mg kafeinë. Kafeina gjithashtu mund të gjendet natyrshëm në çaj, çokollatë dhe disa pije të buta dhe energjike. Edhe pse rreziqet janë të vogla, marrja e madhe e kafeinës (> 300 mg në ditë) gjatë shtatëzanisë është shoqëruar me një rrezik në rritje të peshës së ulët të lindjes. Më tej, disa dëshmi sugjerojnë që nivelet e larta të kafeinës mund të lidhen me rritjen e rrezikut të abortit dhe lindje të vdekur të foshnjës, kështu që është mirë të qëndroni nën kufirin e rekomanduar të sigurt të sigurt prej 200 mg në ditë.

Nëse jeni një person që konsumoni shumë kafe, përpiquni të ulni gradualisht konsumin tuaj ose ta zëvendësoni kafen me çajra pa kafeinë.

Ushqehuni me qetësi gjatë gjithë shtatzënisë

Edhe pse ka disa ushqime të cilave duhet t’u kushtoni vëmendje gjatë shtatzënisë, kanë mbetur ende shumë ushqime për tu shijuar! Mos u shqetësoni nëse keni ngrënë aksidentalisht diçka potencialisht të rrezikshme. Shanset që të shkaktojë dëm janë shumë të vogla. Sidoqoftë, gjithmonë kontaktoni mjekun tuaj nëse jeni të shqetësuar ose nëse përjetoni simptoma që mund të tregojnë helmim nga ushqimi, të tilla si të vjella, ethe ose diarre.

Burimi: EUFIC

Qendra Alert

alert.al

Rastet e infektimit me Salmonelë në rritje, çfarë duhet të kemi parasysh për tu mbrojtur?

Gjatë muajve të fundit, rastet e infektimit të ushqimeve me Salmonelë kanë qenë në rritje, veçanërisht në Kanada, Gjermani dhe Britaninë e Madhe. Situata në Shqipëri paraqitet e stabilizuar dhe rastet nuk kanë qenë më të shumta sesa zakonisht.

Më poshtë do të japim disa këshilla sesi ta ruajmë dhe ta përgatisim mishin, veçanërisht atë të pulës që është dhe më i ndjeshëm ndaj këtij kontaminimi:

  1. Mishi i pulës të përgatitet në mënyrë të veçantë nga produktet e tjera.
  2. Mishi i pulës të ruhet në një temperaturë maksimale prej 4°C, dhe të gatuhet dhe të konsumohet brenda datës së skadencës.
  3. Pula e blerë të hiqet nga paketimi dhe të ruhet në një kuti, që të mund të mbajë ujin që mund të vijë si pasojë e shkrirjes.
  4. Materialet e paketimit të hiqen me kujdes dhe të hidhet menjëherë uji i përfituar nga shkrirja e pulës.
  5. Pula të mos lahet me ujë të rrjedhshëm sepse pikat e ujit mund të shpërndajnë baktere; është më mirë që të fshihet me kujdes me anë të një letre që thith ujin, e cila duhet që të hidhet menjëherë.
  6. Enët të cilat kanë mbajtur pulën e freskët apo sipërfaqet e tjera që kanë rënë në kontakt me të duhet që të lahen me ujë të nxehtë dhe me detergjent, përpara se ato të përdoren për diçka tjetër.
  7. Duart të lahen vazhdimisht me ujë të nxehtë dhe sapun pas çdo faze të përgatitjes së mishit të pulës.
  8. Pula të gatuhet mjaftueshëm, derisa të arrijë së paku +70°C në brendësi të saj dhe të qëndrojë të paktën për 2 minuta në këtë temperaturë.

Burimi: Corriere della Sera

Qendra Alert

Alert.al