Menu

Këshilla

Kombinimi vdekjeprurës: plazhi dhe birrat

Megjithëse konsumimi i një birre gjatë ditëve të nxehta të verës mund të duket si një freskim i momentit, efektet e tij mund të amplifikohen në rast se e rrisni dozën pak më shumë se zakonisht.

Rreziku kryesor që paraqet alkooli është dehidratimi. Nëse qëndroni në diell për një kohë të gjatë – qoftë në plazh apo për një piknik – individët rrezikohen nga dehidratimi. Dhe konsumimi i alkoolit thjesht e bën më të madh këtë risk.

Alkooli redukton dhe çliron hormonin vasopresin, i cili ruan ekuilibrin e lëngjeve në organizëm. Në të njëjtën kohë, alkooli shërben gjithashtu si një diuretik, gjë e cila do të thotë urinim më të shpeshtë dhe njëkohësisht dehidratim edhe pa qenë shumë nxehtë. Dhe nëse alkooli shoqërohet me një pije që përmban kafeinë, e tillë si kafeja, pijet me gaz apo një përzierje tjetër pijesh, atëherë rritet akoma më shumë risku i dehidratimit.

Për shkak të efekteve negative të alkoolit, individët zgjedhin më mirë një birrë sesa një kokteil ose pije tjetër alkoolike, por në realitet kjo zgjedhje është më e ndërlikuar sesa mendohet.

Duke iu referuar të dhënave të Institutit Amerikan të Shëndetit, një kanaçe birre e zakonshme përmban 14 gram alkool, po aq sa përmban një gotë verë, apo një teke rumi, vodka, xhini apo uiski.

Për këtë arsye, konsumatorët duhet që të shohin vazhdimisht përmbajtjen e alkoolit në birrën e tyre. Ndërkohë që zakonisht firmat dhe kompanitë e mëdha prodhuese të birrës kanë rreth 4 ose 5% alkool për një shishe ose kanaçe, disa lloje birrash me krikëll mund të përmbajnë dhe 9% alkool për të njëjtën sasi birre.

Një gjë që duhet patur gjithmonë parasysh është fakti që pirja e shumë birrave nuk të hidraton. Po ashtu pijet me alkool përmbajnë dhe shumë kalori, dhe sheqeri është në një formë më të fshehur dhe që nuk mendohet shpesh nga konsumatorët. Një birrë mund të përmbajë rreth 400 ose 500 kalori.

Si mund të luftojmë dehidratimin nga alkooli?

Vetëm duke pirë ujë, ujë dhe vetëm ujë. Është e rëndësishme që të kemi një shishe me ujë gjithmonë me vete, e cila të konsumohet ndërmjet herëve që keni konsumuar alkool. Shishja duhet mbushur vazhdimisht dhe mund të hidhni në të dhe pjesë të frutave të ndryshme në mënyrë që ti japë shije dhe të konsumoni me tepër ujë.

Qendra Alert

alert.al/

Llojet e çajrave që duhet të shmangim

Njerëzit në të gjithë botën kanë pirë çaj për qindra shekuj, dhe për arsye të përfitimeve të shumta që kishin nga konsumi i tyre. Studime të shumta kanë treguar se një lloje të shumta çajrash mund të rrisin sistemin tuaj imunitar, të luftojnë inflamacionin, madje edhe të largojnë kancerin dhe sëmundjet e zemrës.

Ndërsa disa pije prodhojnë më shumë përfitime shëndetësore se të tjerët, ka shumë prova që pirja e rregullt e çajit mund të ketë një ndikim të qëndrueshëm në mirëqenien tuaj.

Por në ditët tona, kur teknologjia ushqimore po bëhet gjithnjë e më avancuar, ka edhe disa lloje çajërash që duhen evituar dhe shmangur.

Ndërsa një shumicë e çajrave janë të dobishëm për shëndetin tuaj, ju duhet të largoheni nga këto varietete:

Çajrat detoks – të bërë për dieta të modës që sugjerojnë se shpejt do të humbni peshë. Këto çajra shpesh vijnë të lidhur me laksativë që mund të jenë të dëmshëm për shëndetin tuaj.

Latte dhe pije të zbukuruara të çajit nga dyqani juaj i preferuar apo supermarketet afër zonës tuaj të banimit. Ndërsa disa nga këto pije, të tilla si një lloj version i çajit jeshil, mund të duken të shëndetshme, ato janë të mbushura me sheqer.

Çajrat e modës me flluska (bubble tea) që janë gjithashtu të mbushura me sheqer, kalori dhe karbohidrate, dhe kanë pak ose aspak vlera ushqyese.

Çajra bimorë që mund të shkaktojnë alergji. Shumë çajra bimorë përmbajnë lloje të ndryshme të frutave, bimëve, erëzave dhe luleve ndaj të cilave disa njerëz janë alergjikë. Nëse keni alergji, gjithmonë lexoni përbërësit në paketim para se të konsumoni një çaj të ri bimor.

Qendra Alert

alert.al/

Miratohet mjekimi i plotë i kimio-terapisë për qentë e sëmur me tumor

Gjatë mesit të muajit korrik, Administrata Amerikane e Barnave dhe Ushqimit ka miratuar në mënyrë të plotë injeksionin Tanovea, e cila do të mjekojë limfomat dhe cistet tek qentë. Nuk është e pazakontë për të gjetur gunga të ndryshme në qen, sidomos me rritjen e moshës së tyre. Rritjet dhe masat mund të shfaqen në qentë në çdo moshë, por ato janë ndër çështjet më të zakonshme shëndetësore të vërejtura në qentë më të vjetër.

Gungat, cistet si dhe limfomat janë një lloj kanceri i cili mund të prekë shumë lloje të kafshëve, duke përfshirë dhe qentë. Tanovea është mjekimi i parë  i miratuar në mënyrë të plotë dhe më specifikisht për qentë. Në këtë mënyrë , Administrata Amerikane e Barnave dhe Ushqimit kërkon që ta bëjë këtë mjekim të përdorshëm për të gjithë pacientët – përfshirë dhe kafshët që vuajnë nga sëmundje të rralla.

‘Miratimi i parë i plotë i sotëm i këtij medikamenti të ri për kafshët për trajtimin e limfomës në qen demonstron ndikimin pozitiv që programi i Administratës Amerikane të Barnave dhe Ushqimit mund të ketë në disponueshmërinë e trajtimeve të reja të kafshëve”, tha Komisioneri i FDA-së Janet Woodcock. Sipas saj, ata janë të përkushtuar për të vazhduar përdorimin e të gjithë autoritetit të tyre për të ndihmuar në krijimin e mundësive të trajtimit, në bazë të kërkesës së shoqëruesve të kafshëve.

Programi i Administratës Amerikane të Barnave dhe Ushqimit ka për qëllim që të vendosë nga ana ligjore më shumë medikamente në dispozicion për veterinerët dhe pronarët e kafshëve për trajtimin e sëmundjeve të pazakonta. Ky program ofron mënyra inovative për të sjellë produkte në treg për këto popullata të vogla dhe është krijuar për të ndihmuar kompanitë farmaceutike të kapërcejnë bllokimet e rrugëve financiare me të cilat përballen në sigurimin e barnave të kafshëve me kërkesë të kufizuar. Para miratimit të legjislacionit që krijoi këtë program në vitin 2004, kompanitë farmaceutike rrallë do të përpiqeshin të sillnin barna për këto kafshë në treg, sepse tregjet ishin shumë të vogla për të gjeneruar një fitim të duhur financiar.

Limfoma buron nga qelizat e bardha të gjakut të quajtura limfocite. Këto qeliza janë një pjesë normale e sistemit imunitar dhe mbrojnë trupin nga infeksioni, por ato rriten në mënyrë jonormale nëse ndikohen nga limfoma. Megjithëse limfoma mund të prekë pothuajse çdo organ në trup, ajo zakonisht fillon në organet që funksionojnë si pjesë e sistemit imunitar, siç janë nyjet limfatike, shpretka dhe palca e kockave. Shenjat e limfomës tek qentë ndryshojnë në varësi të organeve që preken. Shkaku i limfomës tek qentë është akoma i panjohur.

Barnat e kimioterapisë shpesh kanë efekte anësore të mundshme, por, ndryshe nga mjekësia njerëzore në të cilën pacientët mund të jenë të gatshëm të tolerojnë efekte anësore të pakëndshme në këmbim të një kurimi të mundshëm, qëllimi kryesor i kimioterapisë tek kafshët shtëpiake është të zgjasë mbijetesën e tyre, me një theks të veçantë te kafshët shtëpiake është cilësia e jetës dhe komoditeti. Përbërësi aktiv në Tanovea është rabacfosadine, një substancë që vret qelizat e kancerit në rritje të shpejtë. Tanovea duhet të rekomandohet nga një veteriner i licencuar sepse ekspertiza profesionale është e nevojshme për të diagnostikuar në mënyrë korrekte limfomën në qen, për të përcaktuar trajtimin më të mirë dhe për të menaxhuar efektet anësore të mundshme. Tanovea vjen në një formë të përqendruar dhe, pasi të hollohet, injektohet në venë për një periudhë prej 30 minutash. Trajtimi përsëritet çdo tre javë deri në një total prej pesë javësh. Meqenëse Tanovea është një ilaç kimioterapeutik, pronarët duhet të kenë shumë kujdes gjatë trajtimit dhe pastrimit të qenve të tyre për një periudhë prej pesë ditësh pas çdo trajtimi. Veterinerët duhet të diskutojnë këto masa paraprake me pronarët e qenve.

Qendra Alert 

alert.al/

Byzylyku i ADN-së për të kontrolluar ushqimet në supermarket

DNA Nudge është nderuar me çmimin e zbulimit të vitit nga Akademia Mbretërore Britanike për Inxhinierinë falë zhvillimit të avancuar teknologjik që ai ofron për identifikimin e gjenetikës së konsumatorëve. Në një kohë rekord, ky byzylyk shërben edhe si një test PCR për Covid-19.

E themeluar në vitin 1969, Akademia Mbretërore Britanike për Inxhinerinë shpërndan çmimet MacRobert, të cilat vlerësojnë arritjet më të mëdha inxhinierike dhe që kanë idetë më inovatore, përfitime për shoqërinë, dhe sukses komercial të faktuar.

Platforma e testimeve DnaNudge – është një teknologji e shumëfishtë, që bën rreth 72 analiza të ndryshme me vetëm me një tampon.

Kjo gjë ofron mundësinë për të bërë disa teste njëherësh dhe për të gjitha variantet e Covid-19, ndërkohë që tregon dhe risqet gjenetike për shëndetin duke përfshirë dhe hipertensionin dhe obesitetin, të gjitha vetëm me një testim.

Byzyluku dhe aplikacioni i saj që kushtojnë rreth 120 paund mund të përdoren për të bërë zgjedhje më të shëndetshme gjatë blerjeve në supermarket.

Byzyluku bën analizimin e ADN-së së konsumatorit dhe i paraqet produktet në supermarket si produkte që duhen konsumuar (ngjyra e gjelbër) ose që nuk duhen konsumuar (ngjyra e kuqe).

Megjithëse njerëzit nuk mund ta ndryshojnë ADN-në e tyre, ata mund ta mbajnë atë të shëndetshme. Stili i jetës luan një rol të rëndësishëm përsa i përket shëndetit në afatgjatë.

Sëmundje, të tilla si diabeti dhe sëmundjet e zemrës, janë të regjistruara në ADN-në e njerëzve. Por ato janë të ndikuara dhe nga ushqyerja dhe nga të qenurit aktiv. Nëse jeni pasiv për një kohë të gjatë, byzylyku i ADN-së do tju kujtojë duke pulsuar ngjyrën e verdhë, dhe produktet që dikur ishin të gjelbra do të bëhen edhe ato të verdha për shkak të pasivitetit tuaj. Në mënyrë që të merrni sërish dritë të gjelbër, duhet që të lëvizni pak më shumë.

alert.al/

Pesticidi klorpirifos në bananet e importuara nga Ekuadori

Gjatë dy viteve të fundit, BE ka ndaluar importin e frutave me pesticidin klorpirifos në vendet e saj anëtare, një pesticid që konsiderohet i dëmshëm për shëndetin e njeriut, sipas diplomatëve të BE-së.

Autoriteti Europian i Sigurisë së Ushqimit ka identifikuar shqetësimet në lidhje me efektet e mundshme gjenotoksike si dhe efektet neurologjike gjatë zhvillimit, të mbështetura nga të dhëna që tregojnë dhe efektet te fëmijët.

Vendimi i marrë nga një shumicë e vendeve anëtare, pason një ndalim të gjerë të BE-së për insekticidet, që përfundoi në janar të vitit 2020.

Por ndërkohë në Kroaci janë evidentuar disa raste të këtij pesticidi në bananet e freskëta me origjinë nga Ekuadori.

Klorpirifos mund të dëmtojë punonjësit, komunitetet si dhe mjedisin por nuk vihet re tek bananet e qëruara. Fëmijët janë veçanërisht të ndjeshëm ndaj përmbajtjes toksike të këtij produkti. Ky kimik mund të ndërpresë zhvillimin e trurit dhe të dëmtojë funksionet konjitive, të matura sipas testeve të inteligjencës, sidomos kur fëmijët ekspozohen ndaj këtij pesticidi gjatë shtatzanisë apo fëmijërisë së hershme.

Studiuesit nga Kosta Rika kanë zbuluar që fëmijët që jetojnë pranë fushave të bananeve në të cilat përdoret ky pesticid kishin në trupin e tyre më shumë klorpirifos sesa fëmijët që jetonin larg tyre.

Gjithashtu punonjësit e fermave të cilët aplikojnë pesticide në mënyrë të drejtëpërdrejtë në fushë rezultuan gati të gjithë pozitivë ne analizat për këtë produkt dhe kishin përmbajtje të lartë të kësaj lënde kimike.

Një studim i vitit 2013 në krokodilët që ushqehen me peshq në Kosta Rika zbuloi që ata kishin përqendrime të larta të këtij pesticide në gjakun e tyre nëse banonin pranë fushave me banane sesa ato që jetonin larg tyre.

Burimi: RASFF 

Qendra Alert – Alert.al

Britania e Madhe ndalon disa produkte të ushqimeve për mace

Agjencia e Standarteve Ushqimore në Britaninë e Madhe ka këshilluar individët që zotërojnë mace në shtëpi që të mos i ushqejnë më ato me ushqim specifik për mace për shkak të rritjes së rasteve të pancitopenisë feline, gjë e cila është shkaktare e një patologjie të rëndë shëndetësore.

Që nga prilli i vitit 2021 ka pasur rreth 130 raste të pancitopenisë së maceve, një sëmundje që shpeshherë ka pasoja fatale për to.

Pancitopenia është nje sëmundje shumë e rrallë ku numri i qelizave të gjakut (të kuqe, të bardha dhe pllakëzat) bien në mënyrë të shpejtë, duke shkaktuar sëmundje serioze për macet.

Aktualisht, shpërthimi i kësaj sëmundje në Britani është i lidhur me disa ushqime specifike për mace. Si rezultat i kësaj, janë ndaluar disa nga këto produkte.

Një zëdhënës i qeverisë britanike është shprehur:

‘Duke bashkëpunuar me Kolegjin Veterinar Mbretëror, Agjencinë e Shëndetit dhe me departamente të tjera në katër shtetet e Britanisë së Madhe, si dhe me autoritetet lokale dhe me pikat e furnizimit të ushqimeve për kafshë shtëpiake, po hetojmë për një lidhje të mundshme midis disa ushqimeve specifike për mace si dhe pancitopenisë feline. Por sidoqoftë, nuk ka akoma prova të mjaftueshme për të konfirmuar një lidhje të tillë’.

‘Nuk kemi identifikuar ushqim të pasigurtë për macet, por prodhuesit e këtij ushqimi, bazuar në hetimet e deritanishme, po marrin masat e duhura për të hequr nga tregu ushqimet e maceve që janë të lidhura me macet e prekura nga kjo sëmundje.

‘Nuk ka ndonjë fakt që kjo sëmundje mund të përbëjë ndonjë risk për shëndetin e njerëzve’.

Këshilla për pronarët e maceve

Pancitopenia është një sëmundje serioze, por zakonisht shumë e rrallë. Nëse macja juaj nuk ndihet mirë dhe ka konsumuar ndonjë nga produktet e ndaluara, të tilla si ato të kompanisë Fold Hill, ju duhet që të kërkoni menjëherë ndihmën e veterinerit tuaj.

Nëse i ushqeni macet me produktet që tashmë janë të  ndaluara, atëherë përdorni një markë tjetër ushqimi për mace.

 

Burimi: Food Standards Agency

Rreziqet që vijnë nga konsumi i tepërt i kafeinës

Autoriteti Evropian i Sigurisë Ushqimore (EFSA)  ka publikuar së fundmi, rreziqet kryesore që vijnë nga konsumi i kafeinës. Sipas këtij autoriteti të rëndësishëm evropian, ‘kafeina’ është një përbërës kimik natyror që gjendet në bimë të tilla si kafeja dhe kakao, gjethet e çajit, manaferrat ‘guarara’ si dhe në arrat ‘kola’, dhe prej një kohe shumë të gjatë është konsumuar nga njerëzit. Ajo gjithashtu është pjesë e një sërë ushqimesh të tilla si ëmbëlsirat, akulloret, karamelet, si dhe pijet me gaz. Kafeina gjendet gjithashtu dhe në pijet energjetike, sëbashku me përbërës të tjerë të tilla si taurina, dhe glukuroni D lakton. Është e pranishme gjithashtu si një kombinim me sinefrinën P në një sërë përbërësish ushqimor që reklamohen për humbjen e peshës dhe për një performancë më të mirë sportive.

 

Disa produkte mjekësore dhe kozmetike gjithashtu përmbajnë kafeinë. Në momentin që konsumohet nga njerëzit, kafeina stimulon sistemin nervor qendror, dhe në doza të moderuara rrit vigjilencën  dhe redukton pagjumësinë.

Por si e proceson trupi kafeinën?

Në momentin që kafeina merret me anë të rrugëve orale, ajo përthithet shpejt dhe plotësisht nga trupi i njeriut. Efektet stimuluese të saj fillojnë nga 15 minuta deri në 30 minuta pas pirjes dhe zgjasin për disa orë. Tek të rriturit e shëndetshëm, 50 përqind e kafeinës eleminohet nga trupi për katër orë. Por, në individë të ndryshëm, eleminimi nga trupi i gjysmës së saj mund të zgjasë nga 2 deri në 8 orë, duke u varur nga faktorë të tillë si mosha, pesha trupore, nëse personi është shtatzanë apo jo, marrja e medikamenteve të tjera dhe nga shëndeti i mëlçisë së individit.

Cilat janë rreziqet kryesore?

Efektet në afatshkurtër të kafeinës tek të rriturit dhe tek fëmijët mund të përfshijnë çështje që kanë të bëjnë me sistemin nervor qendror të tilla si pagjumësia, ankthi dhe ndryshime të tjera në sjellje.

Efektet në afatgjatë të konsumimit të tepërt të kafeinës janë të lidhura me problemet kardiovaskulare dhe për gratë shtatzëna mund të sjellë dhe dëmtimin e zhvillimit të fetusit.

Burimi: EFSA

Prindërimi, një detyrë e vështirë, që është ç'orientuar në kohët e sotme!!!

Nga Blerta Brati Kika*

Nisur nga ngjarjet e fundit, nje adoleshent aksidenton nje vajze…..
Prindërimi, një detyrë e vështirë, që është ç’orientuar në kohët e sotme!!
Kërkoni nga vetja, para së të kërkoni nga fëmija!
Mos u habisni me sjelljet e tij, ai është pasqyra juaj!
S’mund të jetoni rininë tuaj të pajetuar, në periudhën e prindërimit!
Edukimi i fëmijes tuaj, është vlerë për të, për ju, për ne, për shoqerinë!
Pamja klasike e roleve të prindërve është si më poshtë: Babai konsiderohet kryefamiljar, ai punon dhe siguron familjen. Mamaja është përgjegjëse për shtëpinë; ajo kujdeset për fëmijët, kujdeset për ta, i edukon, … … Fëmija, nga ana e tij, ruan një vizion më klasik të vendit të prindërve të tij.
Mamaja: Çfarë roli në jetën e fëmijës? Të jesh nënë mund të mësohet dita ditës. Nëna është shumë shpesh figura qendrore në jetën e fëmijës, kontakti i tij i parë me botën…. Nga lindja në adoleshencë dhe madje edhe më tej, amësia ju lejon të krijoni lidhje të forta me fëmijën tuaj.
Të jesh “një nënë e mirë” do të thotë të dëgjosh fëmijën tënd, të dish ta sigurosh, t’i japësh vetëbesim, të jesh bashkëpunëtor me të, por gjithashtu do të thotë të vendosësh kufij (duke e ndëshkuar kur është e nevojshme)), Mësoji “lirinë “(liria e mendimeve / autonomisë së tij, toleranca etj,), jini të shqetësuar për të …
Në adoleshencë, veçanërisht nëse keni qëndrime prindërore që demonstrojnë ngrohtësinë tuaj, dëgjimin tuaj dhe një mendje të hapur, adoleshenti juaj do t’ju respektojë, do t’ju besojë dhe do ta lejojë veten të ndikohet nga ju. Së pari dhe më e rëndësishmja, është që ju të pranoni që fëmija juaj të jetë një person i ndryshëm nga ju.
Një prind duhet të dijë për shëndetin; rregullat për një dietë të mirë, ritmet dhe higjenën e jetës, monitorimin mjekësor…
Edukimin: Karriera në shkollë, të mësuarit në shtëpi, aktivitete jashtë kurrikulës …
Ndaj mos harroni se:
të respektoni dhe dëgjoni fëmijën tuaj;
edukojeni të jetë një model i mirë në sjellje;
kujtoni se fëmijët janë të gjithë të ndryshem;
jeni i durueshëm, inkurajues dhe mirëkuptues me fëmijën tuaj;
vendosni rregulla të qarta dhe precize per sjellje tq pranueshme;
disiplinoni fëmijën tuaj ne një mënyrë pozitive, pa qenë shumë të ashpër;
mësoni më shumë për të ndryshimet, fazat e zhvillimit të një fëmije;
kërkoni ndihmë kur keni nevojë dhe ju duhet;
merrni pak kohë për të, sepse është në interesin më të mirë të fëmijes tuaj të ketë prindër të mirë, te pergjegjshem dhe te gezuar.
*Mjeke Mikrobiologe
Alert.al