Menu

Blog

Çfarë duhet të kemi parasysh kur marrim ushqim me vete?

Ushqimet duhet të gatuhen në një temperaturë të caktuar për të eleminuar bakteret, por ato gjithashtu duhet të ruhen siç duhet për t’u siguruar që bakteret të mos rriten midis kohës që përgatitni ushqimin deri kur mbërrin ora e drekës.

‘Ushqimet me rrezik më të lartë nuk duhet të përdoren në një drekë që do të qëndrojë në temperaturën e dhomës për më shumë se disa orë’, shprehet Barbra Brown, specialiste e ushqimit. Ushqimet me rrezik të lartë përfshijnë mishin, mishin e pulës, ushqimet e detit, vezët, produktet e qumështit (qumësht, djathë dhe kos), fruta të konservuara të hapura, fruta të gatuara dhe perime, fruta dhe perime të freskëta të prera/të qëruara, makarona dhe oriz.

Ushqimet e sigurta për tu paketuar dhe ruajtur në temperaturës së dhomës përfshijnë: sanduiçe me gjalpë kikiriku, kokoshka, bukë, bagels, fruta të freskëta, konserva frutash, lëng frutash, mish të përgatitur komercial, mish pule i pahapur, ushqim deti dhe fasule të konservuara të cilat mund të hapen dhe hahen menjëherë; fruta të thata; arra; biskota; kek drithërash dhe kek granola.

‘Kur paketoni ushqimet që kanë nevojë për ngrirje në frigorifer, kur nuk ka frigorifer, ftohini ato ushqime para se të shtohen në çantën e drekës dhe merrni me vete gjithashtu një pako akulli, një xhel frigoriferi ose ujë ose lëng të ngrirë në një shishe plastike’, thotë Brown.

Për të ruajtur temperaturën e ftohtë deri në drekë, mbani të paktën dy burime të ftohta në çantën e izoluar të drekës. Për ta paketuar më mirë ushqimin e drekës, vendosni ushqimin më delikat për tu prishur më afër burimeve të ftohta.

Paketat e akullit të ngrirjes dhe shishet e ujit të ngrirë do ta mbajnë ushqimin të ftohtë në mënyrë të sigurt në më pak se 40 gradë Celcius. Zhvillimi i një rutine për të kthyer paketat e akullit në frigorifer është vendimtare, prandaj ato do të jenë gati për paketimin e drekës ditën tjetër.

Kur paketoni sende të nxehta, përdorni një enë të izoluar për ta mbajtur ushqimin të nxehtë. Për të ngrohur enën e zbrazët para se të paketoni ushqimin e nxehtë, mbushni me kujdes enën me ujë të valuar. Nëse ena lihet e mbyllur deri në drekë, ushqimi do të qëndrojë i nxehtë deri në 60 gradë Celcius ose më lart.

Gjithashtu është e rëndësishme të përdorni një qese dreke të izoluar, në vend të një qese letre kur paketoni sende ushqimore që prishen. Për ta mbajtur qesen e izoluar të ftohtë, konsideroni ta ruani çantën në frigorifer brenda natës për t’u siguruar që të jetë sa më e ftohtë që të jetë e mundur para se ta paketoni në të një drekë. Nëse dreka është e paketuar paraprakisht, ruani të gjithë çantën në frigorifer derisa të vijë koha për t’u nisur për në punë apo për në shkollë.

Siguria e ushqimit nuk ka të bëjë vetëm me ushqimin. Çanta e drekës në vetvete mund të strehojë baktere të rrezikshme nëse nuk pastrohet rregullisht. Në varësi të cilësisë  së çantës së drekës, përdorimi i një makine larëse mund të eliminojë bakteret e padëshiruara.

‘Nëse zgjedhja juaj është një mbajtëse letre ngjyrë kafe, ajo duhet të përdoret posaçërisht për konservimin e ushqimit me vete dhe një e re të përdoret çdo ditë,” shprehet Brown. “Nëse zgjidhen enë të cilat mund të përdoren sërish, të forta ose të buta, ato duhet të lahen me ujë të nxehtë dhe detergjent pas çdo përdorimi. E njëjta gjë vlen edhe për termuset dhe shishet e ujit’.

Hedhja e mbeturinave dhe mbetjeve të ushqimit gjatë drekës do të ndihmojë në mbajtjen e çantës së drekës të pastër nga çdo aromë e pakëndshme ose bakterie.

‘Nëse paketoni një drekë për një fëmijë, mësojini ta hedhë paketimin e ushqimit të përdorur, si dhe ushqimet që prishen në fund të drekës’,  thotë Brown. ‘Nëse ai/ajo duhet që të konsumojë diçka edhe më vonë gjatë ditës, vetëm për këtë qëllim paketoni një artikull që nuk prishet”.

Duke paketuar edhe dezinfektuesin e duarve ose peceta të lagura për drekë, fëmijët apo të rriturit mund t’i pastrojnë plotësisht duart para se të shijojnë ushqimin e tyre.

Burimi: Food Safety News

Qendra Alert

alert.al

Salca e domateve dhe përfitimet kryesore për shëndetin

Përveç kripës dhe sheqerit, të cilët mund të jenë përbërës të rëndësishëm të salcës së domateve, pjesa tjetër e përbërësve të saj, e veçanërisht domatet kanë shumë vlera pozitive për shëndetin e njeriut. Në përgjithësi, sipas studimeve, vlerat e salcës së domateve për shëndetin mbeten të rëndësishme, pavarësisht nëse është e freskët apo e konservuar.

  1. Përmban vitamina dhe minerale

Domatet, qoftë të freskëta apo të gatuara si salcë, janë të pasura me vitamina dhe minerale natyrore përfshirë keëu Vitaminat A, K, B1, B3, B5, B6, B7 dhe Vitaminë C. Gjithashtu përmban kalium, folate, hekur, magnez, krom, kolinë, zink dhe fosfor. Me përmbajtjen e lartë të vitaminës C, domatet janë një ushqim natyral i bukurisë, që promovojnë lëkurë të shëndetshme ndërsa mangani dhe kaliumi ndihmojnë trupin tuaj të ndërtojë kocka më të forta dhe lehtëson ngërçet e muskujve. Vitamina A në përgjithësi përmirëson shikimin dhe parandalon një sërë sëmundjesh të tij.

  1. Parandalon kancerin

Likopeni, një përbërës fitokimik me të cilin janë të pasura domatet, luan një rol të madh si një antioksidant që mbron indet e trupit tuaj nga dëmtimet dhe radikalet e lira. Disa kancere, përfshirë atë prostatës, qafës së mitrës, të fytit, stomakut, ezofagut, zorrës së trashë dhe vezoret mund të parandalohen ose zvogëlohen me domate!

  1. Rregullon sheqerin në gjak

Duke qenë një burim i mirë i kromit, domatet mbajnë sheqerin në gjak të qëndrueshëm.

  1. Ndihmon lëkurën, kockat dhe flokë të shëndetshëm

Kolagjeni, i krijuar nga Vitamina C, është një përbërës thelbësor i lëkurës, indeve lidhëse dhe thonjve. Mungesa e vitaminës C e lë lëkurën më të prekshme ndaj dëmtimit nga rrezet e diellit, siç janë rrudhat, lëkura e varur dhe njollat. Salca e domates është e pasur me Vitaminë K që forcon fijet e flokëve dhe rigjallëron rritjen e flokëve. Gjithashtu ndërton kocka më të forta. Likopeni gjithashtu është treguar se përmirëson masën e eshtrave, e cila është një mënyrë e shkëlqyer për të luftuar osteoporozën.

  1. Redukton dhimbjet kronike

Nëse jeni një nga miliona njerëz që përjetojnë dhimbje kronike të buta deri të moderuara nga inflamacioni (të tilla si dhimbja e shpinës, dhimbja e muskujve ose artriti), domatet mund të japin lehtësim dhe të parandalojnë dhimbjen falë sasisë së lartë të bioflavonoideve dhe karotenoideve, të cilat janë agjentë të njohur anti-inflamatorë.

Burimi: LivingStrong.com 

Qendra Alert

Alert.al

 

Vetitë e tetë djathrave më të mirë europianë, tre prej tyre nga Ballkani

Më shumë se 200 varietete të djathrave janë të mbrojtura nga Komisioni Evropian. Këto djathra sëbashku me ushqime të tjera cilësore janë të mbrojtura me etiketa dhe marka të cilësisë. Markat ruajnë emrat e produkteve të cilat janë të lidhura me rajone specifike dhe me procese prodhimi tradicionale.

Marka apo etiketa e cilësisë për BE-në do të thotë që: 1)  përbërësit e produktit duhet që të jenë të zonës në të cilën ai prodhohet; 2) së paku njëra nga fazat e prodhimit, të procesimit dhe të përgatitjes duhet që të zhvillohet në zonën gjeografike nga ka marrë dhe emrin si dhe3)  reputacioni dhe karakteristikat e tij duhet ti atribuohen vetëm zonës së origjinës.

  1. Djathi FETA, në Greqi

Prodhohet nga qumështi i bagëtive të imëta, më së shumti delet dhe dhitë, të cilat ushqehen në florën unike të fshatrave greke, për këtë arsye djathi grek FETA ka një status gati mitik. Forma më e hershme e djathit FETA përmendet në një fragment të poemës Odisea të Homerit, në të cilin heroi Odiseu rrëmben djathin e prodhuar nga Polifemus ndërkohë që arratiset nga shpella e tij. Sot, djathi feta zë 10% të eksporteve greke, gjë e cila është dëshmi e reputacionit të tij të njohur tashmë.

  1. Jihočeská Niva PGI, në Republikën Çeke

Ky lloj djathi çek shquhet për shijen e tij të kripur, dhe prodhohet kryesisht në rajonin shumë të populluar të Bohemisë së jugut në Çeki. Zona ndodhet ndërmjet pyjeve të Çeski Krumlov dhe kodrave të Sumavës, të cilat janë deklaruar një trashëgimi e UNESCO në vitin 1990, si dhe ushqehen nga ujëra të freskëta dhe ka një flora dhe fauna të shumëllojshme. Djathi prodhohet nga qumështi i lopës, dhe brenda tij përmban një krem me ngjyrë të bardhë, me nuanca të tjera të gjelbra.

  1. Djathi Guda në Holandë

Nëse bëni një udhëtim në qytetin holandez të Gudës, nuk mund ta quani të plotë udhëtimin nëse nuk vizitoni tregun më të madh të djathit, i cili daton në shekullin e 14-të. Këta djathëra të pasuruar edhe me arra prodhohen në klimën detare të Holandës, ku bari i gjelbër me të cilat ushqehen lopët rritet në një shtrat me tokë ranore.

  1. Telemea de Sibiu në Rumani

Djathi telemea e ka zanafillën në rajonin e Transalvanisë, dhe sekreti i tyre njihet vetëm nga cobanët, të cilët merren edhe me rritjen e bagëtive të imëta. Janë cobanët ata që merren me të gjithë procesin, duke përdorur mjete tradicionale dhe teknika për ta transformuar qumështin e freskët të bagëtive në një djathë të bardhë kremoz dhe i cili përmban dhe aromat e barërave dhe luleve të egra.

  1. Paški sir PDO në Kroaci

Paški sir PDO prodhohet në ishullin kroat Pag në detin Adriatik, i cili është i dominuar nga peisazhi i ashpër karstik. Djathi prodhohet nga qumështi i deleve Pag, një racë vendase që mbijeton në bimësinë e pakët të bimëve aromatike dhe mjekësore që rriten në kullota shkëmbore. Për ta bërë gati djathin në klimën e lagësht mesdhetare, prodhuesit e lajnë dhe lyejnë djathin me vaj ulliri, duke krijuar një lëkurë të butë dhe të fortë që ndryshon nga ngjyra e verdhë e artë në të kuqërremtë-kafe të zbehtë.

  1. Comté PDO, Francë

Prodhohet në rajonin e Burgonjës në Francë që nga shekulli i 13-të, dhe ngjyra e tij nga e artë në të argjendtë përmban një sërë aromadh të pasura. Qumështi i përdorur për këtë varietet të famshëm të djathit të fortë vjen nga dy racat e bagëtive lokale: Montbéliarde dhe Pie rouge de l’Est. Djathi prodhohet nga “fruitières”, grup fermerësh dhe prodhuesish djathi të cilët mblidhen në baza bashkëpunimi për të ndarë punën dhe prodhimin e tyre.

  1. Mozzarella di Bufala Campana PDO, Itali

Shija unike e Mozzarella di Bufala Campana vjen nga qumështi i buallit të ujit, dieta e të cilit është nxjerrë nga fushat vullkanike të Italisë Jug-Qendrore. Pasi të jetë mbledhur qumështi i buallicës së ujit, fermerët kanë vetëm 60 orë kohë për të filluar procesin e prodhimit të djathit. Pasi të jetë shkrirë me kujdes, djathi vendoset në ujë të ftohtë dhe më pas zhytet në shëllirë. Gjatë këtij procesi, një kore e hollë formohet rreth djathit, duke përfshirë thelbin e tij të butë dhe kremoz.

  1. Allgäuer Bergkäse PDO, Gjermani

Në rajonin Allgaü të Gjermanisë, lopët kullosin mbi kullotat e harlisura malore në ultësirën e Alpeve. Qumështi i tyre, i mbushur me aroma alpine, është përdorur për të prodhuar Allgäuer Bergkäse PDO që nga shekulli i 19 -të. Prodhimi filloi me barinjtë alpinë zviceranë, të cilët sollën teknika të prodhimit të djathit nga vendlindja e tyre dhe i zbatuan ato në bergkäse (djathin malor) lokal të rajonit.

Burimi: Komisioni Evropian

Qendra Alert

alert.al

Perime të skuqura vs. të ziera: Rezultatet e papritura të testit të kryer nga Universiteti i Granadës

Skuqja është “demonizuar” nga mjekët dhe nutricionistët, pasi konsiderohet mënyra më e pashëndetshme e gatimit.

Ekspertët rekomandojnë zgjedhjen e pjekjes ose gatimit për të siguruar vlerën maksimale ushqyese të ushqimit dhe për të mbrojtur shëndetin tonë.

Sidoqoftë, një studim i ri i kryer nga studiuesit në Universitetin e Granadës vjen për të përmbysur gjithçka që besonim deri më sot.

 

 

Në studimin, rezultatet e të cilit u botuan në revistën Food Chemistry, studiuesit shikuan profilin ushqyes të perimeve që janë tradicionalisht pjesë e dietës mesdhetare, kur gatuhen në mënyra të ndryshme.

Studiuesit gatuan kubikë me patate, kunguj, domate dhe patëllxhanë në mënyrat e mëposhtme: tiganisje me vaj ulliri ekstra të virgjër, tiganisje në vaj ulliri ekstra të virgjër, zierje në ujë dhe zierje në një përzierje uji dhe vaj ulliri ekstra të virgjër.

Profili ushqyes i perimeve pas çdo metode gatimi u krahasua gjithashtu me profilin ushqyes të perimeve të papërpunuara. Studiuesit matën nivelet e lagështisë, yndyrës dhe nivelet totale në polifenole dhe antioksidantë.

Eksperimenti ka gjetur se vaji i ullirit rrit fenolet vegjetalë, një grup kimikatesh të dobishme që mbrojnë qelizat dhe zvogëlojnë rrezikun e kancerit, diabetit dhe plakjen e parakohshme nga degjenerimi i disa përbërësve të lëkurës.

Meqenëse vaji transferon nxehtësinë tek perimet në një mënyrë të ndryshme sesa uji, është treguar se rrit polifenolet në perime, duke shtuar nivelet e tyre. Përqendrimi i polifenoleve nuk duket se preket nga zierja.

Bazuar në sa më sipër, studiuesit arritën në përfundimin se skuqja në vaj ulliri ekstra të virgjër ose një përzierje vaji ulliri ekstra të virgjër dhe ujë është mënyra ideale për të gatuar perime për të rritur profilin e tyre ushqyes.

Qendra Alert

alert.al/

Cili është vaji më i mirë për të skuqur peshkun, do habiteni nga rezultati i studimit!

Studiuesit nga Universiteti i Barcelonës ekzaminuan se sa i shëndetshëm është peshku në varësi të llojit të vajit në të cilin është skuqur.

Ata gjithashtu studiuan nëse teknika specifike e ndjekur në tiganisje dhe lloji i peshkut shoqërohen me ndryshime specifike në profilin lipidik të peshkut.

Sipas gjetjeve të publikuara në revistën Food Research , lloji i vajit dhe mënyra e tiganisjes përcaktojnë nivelet e substancave toksike të prodhuara gjatë tiganisjes.

Studiuesit skuqën levrekun (Dicentrarchus labrax) dhe karkalecat (Sparus aurata) në një tigan (“tiganisje të cekët”) po ashtu në një furrë me mikrovalë me vaj ulliri ekstra të virgjër ose vaj luledielli të rafinuar. Ndryshimet në profilin lipidik të vajit dhe peshkut u regjistruan duke përdorur rezonancë magnetike bërthamore.

Gjetja kryesore e studiuesve ishte se gjatë “skuqjes së cekët” me vaj luledielli u formuan produkte oksidimi (aldehide), disa prej të cilave konsiderohen toksike . Ky reagim nuk u vu re gjatë skuqjes me vaj ulliri ekstra të virgjër as gjatë skuqjes në furrë me mikrovalë me vaj luledielli.

Gjithashtu u vu re se përmbajtja e yndyrës në karkalecat e detit u zvogëlua pas skuqjes, ndërsa për peshkun e detit u rrit ose mbeti në të njëjtat nivele.

Kështu, studiuesit sugjerojnë përdorimin e vajit ekstra të virgjër të ullirit kur skuqni peshkun dhe madje edhe në mikrovalë në vend të tiganit.

Qendra Alert

alert.al/

Kosova, buxhet pesë herë më të madh se Shqipëria, për subvencionimin e fermerëve

Faton Peci, Ministër i Ministrisë së Bujqësisë, Pylltarisë dhe Zhvillimit Rural në Republikën e Kosovës me anë të një statusi në median sociale ka njoftuar që përkrahja për fermerët këtë vit do të jetë 50 milionë euro, vetëm në kategorinë e subvencioneve.

Ndërkohë, që mjafton të kujtojmë këtu që kryeministri i Shqipërisë Edi Rama do të lajmëronte një vit më parë se që nga viti 2021 fermerët do të përfitonin naftën për punimin e tokës pa akcizë, pa taksën e qarkullimit dhe pa taksën e karbonit. E gjithë skema për mbështetjen e fermerëve ishte një fond prej 10 milionë dollarë. Gjë e cila do të thotë se Kosova ka vënë në dispozicion të mbështetjes së fermerëve një buxhet pesë herë më të madh se ai i Shqipërisë.

Pas çeljes së aplikimeve në pranverë të këtij viti, në Shqipëri, vetëm 20 mijë fermerë arritën që të përfitonin nga 60 mijë aplikime. Ndërkohë që shumë prej tyre që përfituan kanë shprehur pakënaqësi nga mbështetja e vogël financiare. Dhe rezultati është që fondi prej 10 milionë dollarësh nuk rriti konkurueshmërinë në rajon. Dhe, as uljen e çmimit të prodhimit bujqësor në treg. Shumë fermerë të mëdhenj në Shqipëri, për të plotësuar kërkesat e tregut, sipërfaqet e të mbjellave i kanë shtrirë në tokat që kanë marë me qira. Një kontratë noteriale qiraje fermerit, qiradhënësit i kushton 4 mijë lekë, kjo shumë është e barasvlefshme me çmimin e naftës pa akcizë që i takon.

Mbetet për tu parë sesi fondi prej 50 milionë dollarësh do të ndikojë fermerët kosovarë, dhe vlen të përmendet që tashmë vetëm procedurat ligjore dhe procedurale të udhëzimit administrativ kanë mbetur, që ky fond të vihet në zbatim.

Mirëmëngjes qytetarë të Republikës së Kosovës,

50 milionë euro përkrahja për fermerët këtë vit, vetëm në kategorinë e subvencioneve.

Sapo nënshkruva Programin e Pagesave Direkte / Subvencioneve për vitin 2021 i cili do të jetë një përkrahje për të gjithë fermerët të cilët përmes këtij programi do ta kenë mundësinë e ushtrimit dhe zgjërimit të aktiviteteve të tyre bujqësore dhe blegtorale, në dobi të komunitetit dhe zhvillimit ekonomik të vendit.

Me shpalljen e këtij programi vlera e përkrahjes vetëm në kategorinë e subvencioneve për këtë vit arrin 50 milionë euro. Ka ngelur tashmë vetëm procedurat ligjore dhe procedurale të udhëzimit administrativ, deri tek hapja e aplikimit.

Qendra Alert

Alert.al

Pijeni kafenë, pa pasur frikë nga aritmia

Nëse iu është thënë që të shmangni kafenë sepse ju shkakton rrahje të parregullta të zemrës, një studim i fundit iu bën të ndryshoni mendim në lidhje me këtë rekomandim.

Studimi më i fundit ka shqyrtuar të dhënat e 380 mijë individëve dhe zbuloi që zakoni i pirjes së kafesë nuk ishin i lidhur me një rrezik të shtuar të aritmisë. Dhe nuk varej as nga aftësia e individëve për të metabolizuar kafeinën, sipas rezultateve të publikuara në JAMA International Medicine.

Në fakt, analizimi i konsumimit të kafesë, duket se tregon që ato që pijnë më shumë kafe, kishin dhe një risk më të vogël për të zhvilluar sëmundje të lidhura me aritminë, duke përfshirë dhe fibrilacionin atrial, ose AFib, i cili shkakton bllokim të enëve të zemrës, infarkt apo komplikacione të tjera të zemrës.

Kafeina është një ‘përbërës shumë i komplikuar’, thotë Daniel Cantillon, shef i kardiologjisë në Klinikën Kliveland të Shteteve të Bashkuara. ‘Mbi të gjitha është një stimulant shumë i fortë për sistemin nervor dhe stimulant i dobët për sistemin e enëve të gjakut’.

Fred Kusumoto, drejtor i Shërbimeve të Zemrës te Mayo Clinik vëren se ky studim është ‘i shkëlqyer’. Sipas tij ka pasur studime të shumta dhe në përgjithësi të gjitha këto studime theksojnë që nuk ka një lidhje ndërmjet artimisë, dhe madje ndoshta mund të ketë një përmirësim të saj, nga konsumimi i kafesë. Por kjo nuk do të thotë, që njerëzit duhet që të pijnë kafe me qëllim që të parandalojnë fibrilacionin atrial, u shpreh ai.

Edhe kërkuesit shkencorë të këtij studimi kërkojnë që të jenë sa më të kujdesshëm dhe nuk duan që ti rekomandojnë njerëzve që të pinë më shumë kafe për të reduktuar rrezikun e aritmisë.

Në këtë fazë të studimit është akoma e vështirë për të përcaktuar nëse konsumimi vetëm i kafesë shkakton një rrezik më të vogël të aritmisë. Faktorë të tjerë janë më të vështirë për tu matur, të tilla si dieta dhe gjumi, të cilat duhet të jenë gjithashtu të përfshira në studim.

Burimi: Washington Post

alert.al

Pse qeset plastike janë të rrezikshme për të ruajtur ushqimin?

Ruajtja e duhur e ushqimit është e rëndësishme për ta mbajtur atë të sigurt për t’u ngrënë. Ngrënia e ushqimit, i cili nuk është ruajtur në mënyrën e duhur, potencialisht përmban rrezikun e sëmundjes së individit, veçanërisht nëse ena e magazinimit është një plastikë që përmban kimikate të rrezikshme. Universiteti Shtetëror i Pensilvanisë rekomandon ruajtjen e ushqimit në qese plastike – të dizajnuara vetëm për këtë qëllim – si jetike për mbajtjen e ushqimit të sigurt. Sidoqoftë, ruajtja e ushqimit në çdo lloj të plastikës, qese për ruajtjen e ushqimit ose qese të tjera plastike, mund të paraqesë rreziqe të caktuara për njerëzit.

Kimikatet

E gjithë plastika është bërë nga kimikate që kanë mundësi të dëmtojnë shëndetin e një personi. Kimikatet që përbëjnë plastikën janë BPA dhe DEHA. Sipas Institutit Amerikan për Politikën e Bujqësisë dhe Tregtisë, qeset ushqimore janë të përbëra nga polietileni me densitet të lartë ose polietileni me densitet të ulët dhe zakonisht kodohen për riciklim si 2 ose 4. Kur ushqimi ruhet në qese plastike, këto kimikate mund të depërtojnë në ushqim dhe më pas të gëlltiten nga individët. Kjo gjithashtu përfshin mbështjellësin plastik, i cili përbëhet nga përbërës të ngjashëm. Me kalimin e kohës këto kimikate janë lidhur me ndryshimet e indeve, dëmtimet gjenetike, gabimet kromozomale, abortin, defektet e lindjes, fillimin e hershëm të pubertetit dhe ndryshimet hormonale. Tek fëmijët, depërtimi kimik i qeseve mund të shkaktojë dëm në zhvillimin e sistemit imunitar të tyre dhe mund të rezultojë në prishje të hormoneve dhe probleme të sjelljes.

Dëmtuesit

Sipas studimeve të ndryshme, ushqimi i konservuar duhet të ruhet në enë hermetike për të parandaluar që dëmtuesit të hyjnë në to, përfshirë insektet dhe brejtësit. Qeset plastike ushqimore nuk janë hermetike dhe nuk duhen përdorur. Qeset e ruajtjes së ushqimit mund të thyhen ose të hapen nga dëmtuesit. Përdorimi i kavanozëve të qelqit është metoda e rekomanduar për ruajtjen e ushqimit të konservuar pasi mund të ketë transmetim kimik kur ushqimi ruhet në enë plastike.

Bakteret

Kur ushqimi nuk ruhet siç duhet, ai mund të krijojë baktere të dëmshme që mund ti sëmurin njerëzit. Këshillohet që ushqimi të ruhet në enë hermetike në frigorifer për të parandaluar kontaminimin bakterial. Një ushqim që nuk është mbështjellë siç duhet mund të infektohet me baktere nga ushqime të tjera në frigorifer që tashmë janë prishur, dhe mund ta përhapen gjithashtu. Për më tepër, mishrat që nuk janë të mbështjellë në mënyrë hermetike mund të pikojnë në ushqime të tjera, duke i kontaminuar ato me patogjenë ushqimorë, si E.coli ose salmonella. Qeset plastike ushqimore dhe qeset e ruajtjes së ushqimit mund të grisen ose të prishen kur zhvendosni ushqimin në frigorifer, gjë që krijon kushte që mund të rriten dhe përhapin bakteret.

alert.al

Dieta CR7: Si ushqehet Kristiano Ronaldo?

I lindur më 5 shkurt 1985 dhe tashmë 36 vjeç, Kristiano Ronaldo, një nga futbollistët më të mëdhenj në botë, shquhet për jetën e tij strikte prej atleti. Ai frekuenton 5 herë në javë palestrën dhe ka vetëm 7% dhjamë në trupin e tij, ndërkohë që 50% përbëhet nga muskujt.

Miqtë e tij tregojnë që kur ai del me to konsumon vetëm sallatë, pulë dhe ujë. Nga ajo që vetë Kristiano Ronaldo publikon në median sociale, i pëlqen që të ushqehet vetëm me perime të freskëta dhe fruta, drithëra dhe shumë proteina. Ndër ushqimet e tij nuk mungojnë kurrë lëngjet e frutave: dardhë, mollë ose ananas.

Gjatë drekës ka gjithmonë sallatë, me pak pulë të pjekur dhe shumë pak bukë, dhe përjashtim bëjnë vetëm rastet kur ka ndeshje dhe duhet që të ketë maksimumin e ushqimit, duke përfshirë karbohidratet, makarona integrale dhe fruta. Ronaldo nuk ha asnjëherë më shumë seç duhet. Edhe darka përbëhet nga fibra, proteina dhe vitamina, dhe varion nga frutat deri tek mishi i pulës, nga orizi deri tek fasulet.

Nuk është e rrallë ku është fotografuar në restorant duke ngrënë biftekun e zakonshëm ose mish të zgarës, pa munguar sallata e shoqëruar më fruta deti. Ato që nuk shikohen kurrë në tavolinën e tij janë ushqimet me përmbajtje sheqeri. Gjithashtu ai pi shumë ujë, me litra të tëra të cilat i mundësojnë që të jetë gjithmonë i hidratuar. Në dietën e tij nuk është i përfshirë as alkooli dhe as ushqimet e para-përgatitura.

Gjatë stërvitjes ai konsumon pije tonike të përgatitura posaçërisht për të shmangur sheqernat e pijeve të tjera të tregtuara në supermarkete. Këtyre pijeve iu shton një sërë karbohidratesh për të përmirësuar rezistencën si dhe elektrolite dhe vitamine B12 për të luftuar lodhjen. Është i përqendruar për të ndërtuar muskujt, dhe nuk ka pushim më shumë se 90 minuta për të. Zakonisht ai zgjedh që të pushojë 5 herë gjatë ditës nga 90 minuta, po aq sa është kohëzgjatja e një ndeshjeje futbolli.

Aktualisht ai peshon 84 kg dhe është i gjatë 187 cm.

 

Përshtatur nga SKY Sport

alert.al

Si të marrim vitaminë D nga dielli?

Vitamina D është e domosdoshme për shëndetin e kockave dhe pjesën më të madhe të kësaj vitamine e marrim përmes ekspozimit në diell. Trupi ka nevojë për vitaminën D për të përthithur kalciumin dhe fosforin nga ushqimi. Këto minerale marrin pjesë në mbrojtjen dhe zhvillimin e kockave.

Mungesa e vitaminës mund t’i bëjë eshtrat më të dobët dhe të brishtë, gjë që mund të shkaktojë deformim të tyre. Tek fëmijët, mungesa e vitaminës D mund të shkaktojë deformim të kockave. Tek të rriturit, ajo mund të shkaktojë osteomalaci, një çrregullim që shkakton dhimbje dhe ndjeshmëri të kockave.

Si e marrim vitaminën D?

Trupat tanë kryesisht e marrin vitaminën D gjatë ekspozimit në diell. Vitaminën D e marrim edhe përmes disa ushqimeve, si vezët, mishi dhe peshku i yndyrshëm (salmoni, sardelet). Vitamina D u shtohet produkteve të qumështit, drithërave për mëngjes, produkteve nga soja apo lëngut të portokallit.

Sa kohë duhet ta kalojmë në diell

Nuk ekziston ndonjë rregull i përgjithshëm. Kjo është për shkak se koha e cila nevojitet për ta kaluar të ekspozuar ndaj diellit që trupi juaj të fillojë të prodhojë vitaminë D varet nga shumë faktorë. Këto janë mosha juaj, koha e vitit apo edhe koha e ditës.

Ekspozimet afatshkurtra ndaj diellit pa mbrojtje, por në intervale, janë zakonisht të mjaftueshme për shumicën e njerëzve që trupat e tyre të prodhojnë vitaminë D. Hulumtimet tregojnë se më së miri është të ekspozohemi në intervale të shkurtra në diell në mes orës 11:00 dhe 15:00.

Ekspozimi i shkurtër ndaj diellit nënkupton disa minuta. Mjafton të ekspozoheni ndaj diellit vetëm 10 deri në 15 minuta për ta fituar sasinë e mjaftueshme të vitaminës D. Sa më shumë lëkurë që e ekspozoni ndaj diellit, aq më shumë trupi juaj do të prodhojë vitaminë D. Megjithatë, personat me lëkurë më të errët duhet të kalojnë më shumë kohë të ekspozuar ndaj diellit, në mënyrë që të prodhojnë të njëjtën sasi të vitaminës D.

Sa më gjatë që ekspozoheni ndaj diellit pa mbrojtje, aq më i lartë është rreziku nga kanceri i lëkurës. Mos harroni ta mbroni lëkurën me ndonjë veshje të lehtë pasi t’i keni kaluar 15 minuta në diell pa mbrojtje.

Kush janë më të rrezikuar nga mungesa e vitaminës D

Disa persona i takojnë grupit të rrezikut, apo përballen me një rritje të rrezikut të mungesës së vitaminës D në trup dhe ata duhet të konsultohen me ndonjë mjek rreth marrjes së suplementeve të vitaminës D. Këtu përfshihen:

  • Gratë shtatzëna dhe ato gjidhënëse
  • Foshnjat dhe fëmijët e moshës 6 muaj deri në 5 vjeç
  • Të moshuarit, të moshës mbi 65 vjeç
  • Personat të cilët nuk ekspozohen mjaftueshëm në diell
  • Personat me lëkurë më të errët.

A mund ta teproni me vitaminë D

Personat të cilët marrin suplemente të vitaminës D, në ditë duhet të marrin jo më shumë se 25 miligramë të vitaminës D, sepse më shumë se kaq mund të ketë efekte të dëmshme për shëndetin. Nivelet e tepërta të vitaminës D në trup mund të shkaktojnë nivele jashtëzakonisht të larta të kalciumit, dhe kjo mund të shkaktojë vjellje, konfuzion, ritme abnormale të zemrës dhe madje edhe gurë në veshka.

Ekspertët thonë se ka shumë pak gjasa që do të keni nivele të tepërta të vitaminës D në trup vetëm nëpërmjet ekspozimit ndaj diellit. Shumica e rasteve të nivelit të tepërt të vitaminës D në trup janë rezultat i suplementeve.

alert.al