Menu

Blog

Si ta zgjedhim ujin me shishe që konsumojmë?

Uji është baza e të gjitha formave të njohura të jetës, dhe veçanërisht uji në shishe është një nga produktet më të konsumuar në vendin tonë. Në treg ka lloje të ndryshme të ujit në shishe që ndryshojnë sipas disa kritereve: le të shohim se çfarë janë dhe pse është e rëndësishme (ose e dobishme) të bëhet dallimi midis llojeve të ndryshme të ujit.

Llojet e ndryshme të ujit të paketuar në shishe

Kriteri kryesor që mundëson klasifikimin e ujit në shishe është sasia e kripërave minerale që ai përmban, e cila bën dallimin midis llojeve të ujit, në ujë mineral minimalisht të mineralizuar, ujë mineral, si dhe ujë i pasur me kripëra minerale. Sasia e kripërave në ujin mineral natyral gjithashtu përcakton qëllimin e përdorimit të tij. Le të shohim në detaje ndryshimet dhe llojet e ndryshme të përdorimit.

I mineralizuar në mënyrë minimale

Uji minimalisht i mineralizuar është ai që ka një përmbajtje kripërash minerale, të llogaritura si një mbetje fikse në 180 ° C, e cila nuk kalon 50 mg / l; është një ujë i lehtë, i cili ka veti diuretike, që do të thotë se ka substance që ndihmojnë largimin e ujit dhe elektroliteve nga organizmi. Ai kryesisht rekomandohet kur përdorni qumësht pluhur dhe ushqime të tjera për fëmijë;

Oligomineral

Uji i ulët mineral ose pak i mineralizuar ka një përmbajtje kripe minerale që nuk i kalon 500 mg / l; gjithashtu ka veti diuretike dhe përdoret në dietat me pak kripë duke pasur parasysh përmbajtjen e ulët të natriumit;

Uji Mineral

Në ujin mineral ose të mesëm-mineral, përmbajtja e kripërave minerale ka një vlerë midis 500 dhe 1500 mg / l; është shumë e dobishme në verë ose gjatë aktiviteteve sportive, sepse ju lejon të rimerrni lëngjet dhe kripërat minerale të humbura me anë të djersitjes;

Ujë i pasur me kripëra minerale

Në ujin e pasur me kripëra minerale, mbetja fikse në 180 ° C është më e lartë se 1500 mg / l dhe duhet të konsumohet vetëm nën mbikëqyrjen mjekësore.

 

Leximi i etiketës së ujit mineral

Të dish të lexosh saktë etiketën e ujit në shishe është shumë e rëndësishme sepse të lejon të zgjedhësh llojin më të mirë të ujit të përshtatshëm për ne. Por cilat janë indikacionet për të kontrolluar? Gjëja e parë që duhet parë kur shqyrtoni etiketën e një shisheje me ujë mineral është verifikimi i pranisë së formulimit ‘ujë mineral’: do të thotë që uji në shishe mund të tregtohet sepse përputhet me kërkesat specifike ligjore.

Elementi i dytë që duhet vlerësuar kur lexoni etiketën është vendi i origjinës së ujit, i cili duhet të jetë i shkruar në etiketë: si dhe duhet që të preferohen burimet malore duke qenë se janë në përgjithësi janë më të varfër në kripëra minerale.

Pasi të keni konstatuar se nga vjen uji dhe se është një ujë mineral natyral, është koha për të lexuar tabelën e parametrave analitikë, dhe këtu po përmendim elementet më kryesore:

Mbetjet fikse. Uji avullon në temperaturën 180 ° C dhe ajo që mbetet është mbetja fikse, pra mineralet që nuk avullojnë në atë temperaturë: sa më i lartë të jetë, aq më i pasur është uji me kripëra minerale.

pH – ose thënë thjeshtë masa e aciditetit të ujit: vlera e tij varion nga 1 në 14, por në përgjithësi uji në shishe ka një pH të barabartë me 7. pH varet nga jonet që përmbahen në ujë dhe mund të jetë acid ose alkalik (nga 6, 5 deri në 8).

Natriumi. Natriumi vepron drejtpërdrejt në shëndetin tonë dhe uji në shishe mund të tregohet në etiketë si natrium nëse vlera e tij tejkalon 200 mg / l ndërsa mund të tregojë se është i përshtatshëm për dietat me pak natrium, nëse përmbajtja e tij me natrium është më pak se 20 mg / l. Në thelb, është gjithmonë mirë të përqëndrohemi në ujë me një përmbajtje të ulët të natriumit pasi dieta jonë tashmë është e pasur me kripë, megjithatë  mjafton të jemi të vetëdijshëm për faktin se uji nuk është burimi kryesor i kësaj kripe minerale.

Nitratet. Agjencia Ndërkombëtare për Kërkimin mbi Kancerin ka vërtetuar se nitratet janë ndoshta substanca kancerogjene: ato mund të gjenden në ujërat nëntokësore të vendit tonë, megjithëse në një mënyrë shumë të kufizuar. Prandaj është mirë t’i kushtohet vëmendje vlerës së nitrateve të pranishme në ujin në shishe: në mënyrë që të konsumohet, uji nuk duhet të përmbajë më shumë se 50 mg / l natrium, por që të jetë i përshtatshëm për foshnjat, nuk duhet të kalojë 10 mg / L.

Si të ruani ujin në shishe

Ruajtja e ujit në mënyrën e duhur është një kërkesë themelore për të mbajtur të paprekur karakteristikat e tij origjinale. Më poshtë janë renditur disa sugjerime dhe këshilla:

  • mbajini shishet larg dritës së diellit dhe çdo burimi nxehtësie;
  • mbyllni shishet mirë pasi të jenë hapur;
  • Në restorante dhe bare kërkoni gjithmonë paketimin origjinal dhe të mbyllur;
  • Mos përdorni akull: mund të ndryshojë shijen dhe të kontaminojë pastërtinë origjinale;
  • mos e derdhni kurrë në gotë ose enë, as për arsye higjienike, në mënyrë që të shmangni ngatërrimin e tij me ujëra të tjerë;
  • pasi të keni mbaruar shishen, shtrydheni atë për të zvogëluar madhësinë e saj dhe riciklojeni në enët e përshtatshme për shishet plastike.

Burimi: AltroConsumo

Qendra Alert

alert.al

 

Punonjësit e pavaksinuar të IKEA detyrohen të drekojnë jashtë

Një foto e punonjësve të IKEA në Piacenza të Italisë është bërë virale në median sociale për shkak të ndarjes së punonjësve, në punonjës që kanë pasaportën e gjelbër dhe të cilët janë të vaksinuar, dhe atyre që nuk janë të vaksinuar apo të cilët  nuk kanë një pasaportë të gjelbër.

Punonjësit që nuk zotëronin pasaportën e gjelbër, e cila tani është bërë e detyrueshme në shumë vende anëtare të BE, i ka detyruar ata që gjatë pushimit të drekës të drekojnë jashtë ambienteve të kompanisë IKEA dhe me tabakatë e ushqimit të vendosura përtokë.

Në fakt, në magazinën e gjigantit suedez, është vendosur që të ndalohet pushimi dhe konsumimi i ushqimit në hapësirat e kompanisë, përfshirë zonat e pushimit, për ata që nuk kanë një certifikatë vaksinimi.

Brenda ambienteve mund të konsumohet kafe, por nuk mund të ndaleni që ta pini aty. As për disa sekonda, as për një ngrënie super të shpejtë. Për më tepër, prej disa muajsh tashmë, çdo punonjës në mensë ka qenë i zënë me higjienizimin e vendit të tij të ushqimit.

Autoritetet italiane kanë imponuar pasaportën e gjelbër në vendet në të cilat ekziston një administratë, dhe kompania IKEA e ka zgjeruar këtë interpretim edhe për punonjësit e saj. Gjithashtu kompania ka zvogëluar kohën e aksesimit të mensës për punonjësit. Nëse më parë punonjësit mund të zgjidhnin kohën e pushimit të drekës nga ora 11:00 deri në 14:00, tani ata mund ta aksesojnë mensën vetëm në orarin 12:00 – 13:00. Sidoqoftë, menaxherët e logjistikës pranë kësaj kompanie kanë bërë të ditur se po organizojnë diçka më elastike dhe dinjitoze për punonjësit e saj. Po ashtu ata duan që të vendosin edhe qendra vaksinimi brenda pikave të tyre të shitjes.

Ditët e fundit, çështja e Pasaportave të Gjelbra dhe qasja në mensa ka shkaktuar debate jo vetëm me autoritetet që merren me kontrollin ndaj tyre, por edhe brenda vetë kompanive. Hanon, një kompani automobilistike koreane me qendër në Torino, u përfshi nga grevat e punonjësve pasi njoftoi që do të vendoste paraqitjen e Pasaportave të Gjelbra për të aksesuar mensën. Greva pushoi vetëm pasi kompania u tërhoq nga ky vendim. Ndërkohë që punonjësit e Electrolux në zonën e Trevisos janë shprehur që vendosja e mensës në ambientet e jashtme është një “shkelje serioze e rregullave të shëndetit dhe higjienës”.

Sindikatat kanë bëre thirrje për rregulla të qarta nga kompanitë dhe autoritetet duke kërcënuar me greva në rast të mosplotësimit të kushteve minimale në punë.

alert.al

Akulloret: çfarë duhet të dimë përpara se ti konsumojmë

Autoriteti irlandez për kontrollin e ushqimeve (FSA) ka publikuar së fundmi një udhëzues mbi rrezikshmërinë që paraqesin akulloret duke e vënë përgjegjësinë në radhë të parë tek ato që i tregtojnë ato. Sipas këtij udhëzuesi, praktikat e dobëta të mbajtjes dhe ruajtjes së  ushqimit mund të sjellin që akullorja të bëhet e pasigurt për t’u ngrënë dhe kjo mund të çojë në helmim nga ushqimi.

Helmimi nga ushqimi, ndonëse diçka e zakonshme, mund të kthehet në diçka serioze dhe ndonjëherë edhe fatale, sidomos për fëmijët e vegjël, gratë shtatzëna, të moshuarit dhe të sëmurët kronikë. Simptomat tipike të helmimit nga ushqimi përfshijnë: të vjella, diarre, dhimbje të stomakut, dhimbje koke.

Të gjitha bizneset që tregtojnë akullore kanë detyrime ligjore:

  • Për të prodhuar ushqime në një mënyrë sa më higjienike:
  • Zbatimin e masave të sigurisë ushqimore;
  • Të zbatojnë masat e gjetjes së burimit të ushqimeve si dhe ndalimin dhe tërheqjen e tyre nga tregu në rast rrezikshmërie;
  • Të sigurohet që stafi të jetë i supervizuar nga kamerat dhe të jetë i trajnuar për çështjet e higjienës ushqimore.

Çfarë rreziku paraqesin akulloret?

Rreziqet mund të ndodhin në rastin e prodhimit, të ruajtjes si dhe të servirjes së akulloreve duke rrezikuar shëndetin e klientëve. Risqet janë të shumta dhe përfshijnë rreziqet mikrobiologjike, kimike, fizike, si dhe alergjenët e ndryshëm. Shkaku kryesor i helmimit nga ushqimi është rreziku mikrobiologjik.

  • Cilat janë rreziqet mikrobiologjike?

Bakteret janë lloji më i zakonshëm i rrezikut mikrobiologjik. Bakteret janë krijesa mikroskopike që nuk mund të shihen me sy të lirë. Shumë baktere janë të padëmshme, por disa prej tyre shkaktojnë helmim nga ushqimi. Baktere të tilla quhet baktere patogjene dhe gjenden kudo: në ushqime, në ujë, te njerëzit, në veshje, në mjedis si dhe te kafshët (kafshë shtëpiake, insektet, zogjtë etj.).

  • Si mund të kontaminohen akulloret me baktere?

Tregtuesit e akulloreve të cilët nuk kanë kushte higjienike të mira mund të përhapin bakteret tek akulloret, për shembull nëse nuk mbajnë doreza, përdorin makineri të cilat nuk plotësojnë kushtet higjienike, përdorin lugë për shpërndarje të cilat nuk janë pastruar mirë përpara përdorimit etj.

Zakonisht bakteret rriten atje ku ka ushqim, ngrohtësi, lagështi dhe iu nevojitet gjtihashtu kohë për tu rritur dhe dyfishuar. Ato rriten veçanërisht shumë në ushqime të cilat kanë nivel të lartë proteinash dhe lagështie, si për shembull akulloret. Gjithashtu, shumica e baktereve ka nevojë për ngrohtësi që të rriten. Patogjenët rriten më shumë atëherë kur është temperatura rreth 37 gradë celsius, sa temperature e trupit, por mund të rriten duke filluar nga 5 gradë Celsius deri në 63 gradë. Nëse kushtet janë të favorshme, duke përfshirë ushqimin, lagështirën dhe ngrohtësinë, bakteret mund të rriten dhe të dyfishohen brenda 20 minutave.

  • Si duhet të veprojë tregtuesi i akulloreve?

Higjiena personale është shumë e rëndësishme për të shmangur përhapjen e baktereve. Ata duhet të jenë të pastër, të kenë veshje mbrojtëse dhe këto veshje duhet të jenë ato të duhurat, kjo veçanërisht për prodhuesit dhe shpërndarësit e mëdhenj të akulloreve. Ata gjtihashtu duhet ti kenë flokët e mbledhura në një kapuç, ose të mbajnë kapele, të kenë thonj të shkurtër dhe të pastër, të kënë maska dhe veshje kundër ujit. Gjtihashtu ata nuk duhet të jenë konsumator të duhanit, të ushqehen gjatë orarit të punës, të kenë të ekspozuara plagë në lëkurë etj.

Duhet patur parasysh që duart janë një nga mjetet kryesore të transportimit të baktereve, dhe ato duhet që të jenë të pastra gjatë gjithë kohës. Për këtë është e rëndësishme që pranë shpërndarjes së akulloreve të ndodhet edhe një lavaman për larjen e duarve, dhe i cili të jetë i pajisur me sapun si dhe me produkte të tjera për tharjen e tyre.

Praktikat më të mira për higjienën e akulloreve

Higjiena e mirë fillon që në vendosjen korrekte të makinerive që prodhojnë akullore apo konservuesve të tyre. Këto pajisje duhet që të jenë të vendosura gjithmonë brenda, larg dritës së diellit, nxehtësisë apo lagështisë, larg dyerve dhe dritareve të hapura, larg kondicionerëve. Këto masa duhet të zbatohen që nga koha e prodhimit të akullores dhe deri tek servirja e saj.

Burimi: Food Safety Authority of Ireland (FSA)

Qendra Alert

Alert.al

Njerëz të ndryshëm, fate të ngjashme

Nga Bislim Ahmetaj

Unë jam një njeri që e dua dhe e çmoj fort natyrën dhe njerëzit sidomos të vendit tim.

Kjo më bën të mos resht së eksploruari natyrën dhe njerëzit.

Të udhëtosh është të fitosh eksperienca, ndërsa të takosh njerëz është ti shtosh shpirtit thesare.

Dje pasdite kur po ktheheshim nga Pogradeci e hodha në diskutim brenda familjes time të vogël se ku mund ta hamë drekën, përjashto mundësitë që të japin dy anët e rrugës nacionale.

Endi ishte rast i përjashtimit tim dhe u skualifikua pa vërtetim , Vetimi si oportunist që është tha ku të doni.

Ajrisi tha që donte të kthehej sa më parë në shtëpi, ndërsa nana e tyre Mimoza, bashkëudhëtarja ime e jetës këtu e 30 vite, tha që dua të shkojmë në Gjinar.

I kishin mbetur në mendje përshkrimet që i kisha bërë unë një udhëtimi në atë vend me miqtë e mi të letrave.

U tha u ba, gruaja vendos në shpi, kot mburremi ne burrat.

Deri sa mbërritëm në fshat pati vetëm ankesa ndaj Mozës, aty e mbrapa deri sa kthyem në Tiranë veç lavdrime për vendimmarrjen e saj.

Por unë s’dua të ndalem hiç te gastronomia, shërbimi, çmimi simbolik i drekës, ajri i pastër dhe klima e freskët që afron ky atraksion i njohur në tregun turistik të Shqipërisë.

Diçka tjetër më shtyu të hedh disa mbresa nga kjo vizitë në fshatin Gjinar dhe ajo diçka ishte pikërisht njeriu.

Ai njeriu që po e humbim, ai njeriu që ka nevoj për një fjalë të mirë, për një përshendetje me dorë.

Ai njeriu që e gjen cep e në cep të Shqipërisë .

***

Unë si poet e shkrimtar flas dhe ju afrohem njerëzve edhe pa i njohur fare.

I pyes për shëndetin, për familjen, për jetën që bëjnë.

Kryesisht këtë e bëj me njerëzit e moshës së tretë por edhe me të rinjtë.

Kam vënë re se ata jo vetëm nuk bezdisen, por përkundrazi ndihen mirë dhe të vlerësuar.

Mosha e mesme burra dhe gra kam konstatuar që janë ma pordhacë , gjasme s’kanë kohë për të humbur edhe pse shumicën e kohës e harxhojnë pa asnjë efektivitet.

***

Pas drekës në Bujtinën “Andrra” u ulëm në qëndër të fshatit në njërën prej dy a tri bar-kafeve që gjendën aty .

Në qoshen e majtë të verandës ishin dy vajza të reja nën shoqërinë e kamarjerit simpatik.

Në qoshen tjetër qe ulur e vetme një grua në moshë, veshur me të zeza , me tipare të skalitura që tregonin që kishte qënë një grua të hijshme, veç kësaj me përsonalitet të fortë dhe krenare.

Sapo hodha nja dy a tri romuze tek tavolina e të rinjëve, shkova tek tavolina e zonjës së moshuar.

E nisa shtruar bisedën me të.

Historia e saj më bëri të qaj.

Burri e kishte lënë para shumë vitesh, e vetme ja kish dalë të rriste dy djemtë e tyre.

Ata, djemtë si shumica e të rinjëve kishin vite që jetonin në Itali, por më e keqja njëri prej tyre kishte vdekur në një aksident automobilistik tragjik pa i mbushur të 30-at.

“Ma ka lënë një djalë të paktën, prapë kam dy djem, djalin e vogël dhe nipin, djalin e djalit.”

Ndërsa sytë e mi pas syzeve u lagën, asaj i rrodhën dy lotë kristal që i fshiu pa i ra poshtë mollëzave…

Me zor e qerasa me një fanta.

E pranoj dhe më uroj me zemër në dorë për ato pak minuta që i kushtova.

“Jetoj mirë, s’më mungon asgjë, po na griu vetmia more bir.

Dalë e rri në këtë kafe, e cila pas pak mbushet plot me pleq e plaka.

Flasim për fëmijët, për nipër e për mbesa. Po nata nuk shtyhet, është e gjatë ferr.”

I mora leje të bëja një foto me të dhe i tregova që do ta nxjerr në rrjetet sociale ndoshta edhe në ndonjë gazetë .

“Nxire ku të duash mor bir, ta ruajtë perëndia kokën dhe familjen….”

***

Bisedën me zonjën fisnike nga Gjinari e ndoqën e gjithë familja ime që ishte vetëm një tavolinë larg.

Ashtu të prekur u nisëm të zbrisnim drejt Elbasanit.

Nja tre- katërqind metra më poshtë pashë një dardhë plot me kokrra që skuqnin nga pjekja.

U ndalëm, dolëm nga makina të gjithë.

Në rruginën që të nxirte në rrugën e asfaltuar po ngjitej një plak shumë i moshuar.

Ecte me hapa të lehtë, dhe tepër ngadalë duke u mbajtur në një shkop të sajuar.

E përshendeta nga larg, mu përgjigj me një zë burri që tregonte jo vetëm vëndosmëri por edhe dinjitet.

Pasi u afruam ja dhamë dorën njëri tjetrit sikur të ishim të njohur të vjetër.

Fjala e dytë që më tha ishte “Hajdeni shkojmë nga shpia, merri të gjithë familjen.”

I thashë që jemi për rrugë por ndalëm se pashë dardhën poshtë rrugës.

“Shko e merr sa të duash, por kujdes mos biesh e vritesh.”

I kishte kaluar të 90-at, dhe i tregonte, ishte i lëshuar, tërhiqej thuajse zvarrë për të mos zënë krevatin.

“Po u shtriva në krevat varri më çon prej tij, plaka më ka lënë tash 10 vite.

Siç duket se paskam dashur aq sa duhej dhe tani po e vuaj dënimin e saj.

Kam gjashtë djem të gjithë të martuar e me fëmijë.

Që të gjashtë bashkë me familjet e tyre jetojnë jashtë Shqipërisë nga Greqia në Amerikë.

Në verë vinë thuajse të gjithë, tani e kam shtëpinë plot.

Ndaj të thashë hajdeni në shpi se ka kush jua bënë kafenë, ka kush ju nxjerr rakinë dhe mezen.

Më kanë lutur djemtë t’ju shkoj nga pas, e kam provuar, por unë këtu kam lindur dhe këtu dua të vdes- vazhdonte e fliste gjithë mburrje plaku i urtë.”

Me burrin në moshë të thyer që nisi të më tregonte se ishte dikushi as qamë, as u jargavitëm por u ndamë si burrat e maleve duke u përqafuar me prekje krye për krye dy a tri herë…

***

Duke u larguar nga ato male dhe duke më rënduar mendimi që Shqipëria mund të jetë azili më i madh në botë për numër popullsie, gjithashtu më i paorganizuari në rruazin tokësor.

Rreth shtatëqind mijë pensionist jetojnë shumica e tyre sa nga krenaria, aq nga pamundësia të vetmuar nëpër shtëpitë që jua kanë ndërtuar në më të shumtën e rasteve fëmijët emigrant.

Ata fëmijë që i ka “përzënë” atdheu i tyre ndër më të beguarit në planet.

Herë me dëshirën e tyre dhe shumicën e herëve nga politikat e mbrapshta të qeverive antishqiptare që nuk vinë në pushtet përmes votës, por përmes dallavereve ballkanike, parave të drogës dhe korrupsionit.

Mosha e tretë kjo plagë e dhimbshme sociale po tretet nga vetmia, ajo ka nevojë për dashuri dhe respekt.

Ata kanë nevojë për një fjalë të mirë. Jepjuani o njerëz të moshës së mesme, se kohë edhe më të këqia ju presin, na presin…

Tiranë me 23 Gusht 2021

‘Nuk jeni ‘lopë’ apo ‘kuaj’ që të përdorni këtë medikament kundër Covid-19’, rekomandon Agjencia Amerikane për Ushqimin dhe Barnat

Agjencia Amerikane për Ushqimin dhe Barnat (FDA), me anë të një twitter-i ironik, ka paralajmëruar pacientët që të mos përdorin trajtime të pa autorizuara apo të pa miratuara nga autoritetet shëndetësore. Megjithëse kjo agjenci është e ndërgjegjshme dhe mirëkuptuese që qytetarët janë të frikësuar nga Covid – 19, për shkak të numrit të lartë të vdekjeve që ky virus ka shkaktuar, sërish FDA ka paralajmëruar që përdorimi i medikamenteve të paautorizuara mund të rrezikojë rëndë jetën e tyre.

Në veçanti, Agjencia Amerikane për Ushqimin dhe Barnat i referohet medikamentit Ivermectin, i cili nuk është aprovuar si një mjekim që mund të përdoret për trajtimin apo parandalimin e Covid -19 tek njerëzit.

Deri tani tabletat Ivermectin janë miratuar në doza shumë specifike për disa krimba parazitë, dhe për parazitë të tjerë që qëndrojnë në lëkurë të tilla si rosacea. Sipas FDA, Ivermectin nuk është një anti-viral (një ilaç për trajtimin e viruseve). Marrja e dozave të mëdha të këtij ilaçi është e rrezikshme dhe mund të shkaktojë dëm serioz.

‘Asnjëherë mos përdorni për veten tuaj ilaçe të cilat janë të destinuara për kafshët. Përgatitjet e Ivermectin për kafshët janë shumë të ndryshme nga ato të miratuara për njerëzit’, shprehet Agjencia Amerikane për Ushqimin dhe Barnat në njoftimin e saj.

Sipas këtij njoftimi, FDA nuk ka rishikuar të dhëna për të mbështetur përdorimin e ivermectin në pacientët me COVID-19 apo për të trajtuar dhe parandaluar COVID-19; megjithatë, disa kërkime fillestare për përdorimin e tij janë duke u zhvilluar. Marrja e një ilaçi për përdorim pa u miratuar nga kjo agjenci  mund të jetë shumë e rrezikshme dhe kjo gjë është e vërtetë edhe për medikamentin ivermectin.

Agjencia gjithashtu shton që ka shumë informacione të pavërteta rreth këtij medikamenti, dhe ju mund të keni dëgjuar se është në rregull të merrni doza të mëdha të ivermektinës, por kjo gjë është e gabuar.

Edhe nivelet e ivermektinës për përdorime të miratuara mund të ndërveprojnë me ilaçe të tjera, si për shembull holluesit e gjakut. Ju gjithashtu mund të merrni një dozë më të madhe sesa nevojitet të ivermectin, i cili mund të shkaktojë të vjella, diarre, hipotension (presion të ulët të gjakut), reaksione alergjike (kruajtje dhe urtikarie), marramendje, ataksi (probleme me ekuilibrin), asfiksi, koma dhe madje edhe humbje të jetës.

Produktet Ivermectin për kafshët janë të ndryshme nga produktet Ivermectin për njerëzit

Së pari, medikamentet për kafshë shpesh janë shumë të koncentruara sepse përdoren për kafshë të mëdha si kuajt dhe lopët, të cilat mund të peshojnë shumë më tepër se ne – një ton ose më shumë. Doza të tilla të larta mund të jenë shumë toksike për njerëzit.

Për më tepër, FDA rishikon ilaçet, jo vetëm për sigurinë dhe efektivitetin e përbërësve aktivë, por edhe për përbërësit joaktivë. Shumë përbërës joaktivë që gjenden në produktet për kafshë nuk vlerësohen për përdorim te njerëzit. Ose ato përfshihen në një sasi shumë më të madhe sesa ato që përdoren tek njerëzit. Në disa raste, nuk dihet se si ata përbërës joaktivë do të ndikojnë në mënyrën se si ivermektina përthithet në trupin e njeriut.

Ndërkohë, FDA sugjeron që mënyrat më efektive për të parandaluar dhe kufizuar përhapjen e COVID-19 vazhdojnë të jenë: maska, të qëndroni të paktën 6 metra nga të tjerët që nuk jetojnë me ju, të lani duart shpesh dhe të shmangni turmat.

Burimi: Food & drug Administration

Qendra Alert

alert.al

Lajthitë e Nutellës po shkatërrojnë ekosistemin italian

Fermerët italianë kanë nisur protestat kundër markës së famshme të çokokremit Nutella për shkak të mbjelljes së shumtë të pemëve të lajthive në kodrat që më parë mbilleshin me bimësi të ndryshme duke përfshirë ullinj dhe vreshta.

Por kohët e fundit, kompania Ferrero, prodhuesi Italian i Nutellës ka vendosur që shumë kodra në Itali të prodhojnë vetëm lajthi, duke krijuar plantacione me vetëm këtë pemë, duke mos pasur më fermerë të vegjël, kullota apo edhe vreshta me rrush.

Kultivimi i lajthive është bërë kaq masiv duke ndryshuar në mënyrë të shpejtë ekosistemin në të cilin banojnë fermerët italianë, dhe sipas tyre nuk ka më një mjedis të qëndrueshëm.

Ata deklarojnë që pemët me lajthi tashmë po kultivohen kudo, dhe kjo gjë po dëmton tokën e tyre.

Vendimi i kompanisë Ferrero për të mos u furnizuar më me lajthi nga Turqia, e cila është dhe prodhuesi kryesor i tyre në botë, erdhi si pasojë e dëshirës për të rritur prodhimin vendas në Itali, për të mos u varur nga furnizuesit e jashtëm si dhe për të pasur të drejta më të mëdha për punonjësit e përfshirë në këtë sektor. Kjo sepse konsumatorët po ndërgjegjësohen gjithnjë e më shumë për mënyrën sesi ushqimi i tyre është prodhuar dhe në lidhje me origjinën e tij.

Por, këto politika të kompanisë Ferrero, për ta përqendruar prodhimin e lajthive në Itali, kanë ngritur probleme të tjera mjedisore, duke e ndarë komunitetin në qëndrime të ndryshme: ata që kërkojnë që të rrisin fitimet e tyre duke prodhuar vetëm lajthi dhe ata që besojnë që rezultantja e kultivimit të vetëm kësaj bime do të thotë shkatërrim i mjedisit.

Që nga mesi i viteve 1960-të, lajthitë në Itali janë kultivuar vetëm në zonën e Vignanello-s, por ndërkohë projekti Nocciola Italia, thënë ndryshe projekti italian për lajthitë, kërkon që të rrisë prodhimin me 30% të tyre duke shtuar edhe 90 000 hektarë të tjerë deri në vitin 2025.

Ndaj kompanisë Ferrero u shtuan presionet nga politikanët që kërkonin që ata të mos ishin të varur nga furnizuesit turq. Po ashtu ndikoi dhe konkurenca me kompaninë vendase Barrilla, e cila lançoi një fushatë të produkteve të bëra nga “100 për qind lajthi italiane”.

Kompania Ferrero është shprehur që ajo është fokusuar vetëm në rajone ku ekzistonte rreziku që toka bujqësore mund të braktisej ose që nuk kultivohej. Por ekspertët e mjedisit paralajmërojnë që kjo politikë e kompanisë ka sjellë që fermerët të mbjellin pemët e lajthive edhe në zona që ato nuk mund të rriten, të tilla si afër bregdetit. Bujqësia intensive gjithashtu mund të pakësojë akuiferët nëntokësorë dhe të zhdukë habitatet e tyre nga speciet autoktone. Ambjentalistët gjithashtu thonë se monokulturat ndihmojnë në përhapjen e sëmundjeve dhe insekteve të bimëve, duke rezultuar në përdorimin më të madh të pesticideve dhe herbicideve. Megjithatë, plani kombëtar i rimëkëmbjes i qeverisë italiane ka një komponent bujqësor prej 6.8 miliardë euro, një pjesë e të cilit kërkon të nxisë bujqësinë organike, të përmirësojë biodiversitetin dhe të zvogëlojë përdorimin e kimikateve.

Ferrero ka kundërshtuar në mënyrë të prerë pretendimet se veprimet e saj dëmtojnë mjedisin.

“Kultivimi i lajthisë nuk po shkatërron fshatrat italiane; në fakt, vendi ka një histori të gjatë të kultivimit të lajthisë dhe është një nga vendet kryesore prodhuese, me lajthi italiane që përdoren nga kompanitë në industri të shumta”, është shprehur kompania në një deklaratë për Financial Times.

Kompania tha se ka mbledhur ekspertë bujqësorë dhe shkencorë për të adresuar sfidat e qëndrueshmërisë dhe se promovoi praktikat më të mira përmes programit të saj të qëndrueshmërisë. Shumë fermerë italianë kanë mirëpritur gjithashtu të ardhurat që siguron kultivimi i lajthive.

‘Ky debat është surreal’, shprehet Lorenzo Bazzana nga Coldiretti, sindikata e fermerëve italianë. “Monokultura, qoftë e grurit, misrit apo hardhisë, nuk është asgjë e re. I takon secilit sipërmarrës të bëjë zgjedhjet e veta dhe të ketë përgjegjësinë për të ndjekur teknikat e sakta agronomike’.

Rritja më shumë e prodhimit të lajthive në Itali e ndihmon kompaninë Ferrero të shkurtojë disa zinxhirë furnizimi dhe të rrisë aftësinë e saj të monitorimit. Aktualisht furnizohet me një të tretën e të korrave vjetore të lajthive të Turqisë, e cila përbën 65-70 përqind të prodhimit botëror të lajthisë, dhe gjithashtu ka furnizime nga Kili dhe Gjeorgjia.

Por ndërsa industria e lajthisë në Itali po rritet, ka një presion të shtuar mbi kultivuesit për të ruajtur furnizimet me cilësi të lartë.

“Tregu duhet të ushqehet vazhdimisht. Ai dëshiron lajthi të përsosur dhe e dëshiron shpejt atë, shprehet Marcello Lagrimanti, i cili filloi të rrisë lajthitë në Vignanello në 2017.

Duke vëzhguar fermat përreth tij, Andreocci pohon se i kuptonte argumentat e fqinjëve të tij, por ka frikë të shprehet.

“Nga pikëpamja ekonomike, tani [kjo] është gjëja më e mirë që ekziston. Kur mbërrin një kompani e madhe, komuniteti lokal përqendrohet në një produkt që paguan. Krjohet punë dhe fitim’, thotë ai.

‘Por, çfarë u lëmë brezave të ardhshëm? Nëse vazhdojmë të plaçkisim tokën, siç po bëjmë, nuk do të mbetet asgjë tjetër veç shkretëtirës’.

Burimi: Financial Times

Qendra Alert

alert.al

Shkaku kryesor i tensionit të lartë të gjakut sipas shkencës

Sa herë që paraqitemi për një kontroll mjekësor, veprimi i parë dhe më i shpejtë i mjekëve është matja e tensionit të gjakut. Tensioni i gjakut është matja e presionit të gjakut në arteriet dhe enët e gjakut sa herë që zemra tkurret (tensioni i lartë) dhe sa herë që ajo qetësohet (tensioni i ulët).  Zemra arrin që ta shpërndajë gjakun e pompuar në të gjithë trupin me anë të  arterieve.

Ndërsa është normale që presioni i gjakut të rritet dhe të ulet gjatë gjithë ditës, ai mund të dëmtojë zemrën tuaj dhe të shkaktojë probleme shëndetësore nëse qëndron i lartë për një kohë të gjatë. Termi hipertension, i quajtur edhe presion i lartë i gjakut, përdoret për të përshkruar presionin e gjakut i cili është më i lartë se zakonisht.

Lënia e pakontrolluar e presionit të lartë të gjakut mund të çojë në gjendje serioze mjekësore, të tilla si sulmi në zemër, goditje në tru, dëmtim i zemrës ose i veshkave. Tensioni i lartë i gjakut mund të dëmtojë organet tuaja, duke përfshirë dhe trurin, zemrën, veshkat dhe sytë.

Ajo që duhet patur parasysh është që tensioni i lartë i gjakut nuk është diçka që zhvillohet brenda një dite apo brenda një nate. Ai zakonisht krijohet me kalimin e kohës dhe mund të jetë rezultat i një stili jetese jo të shëndetshme, duke përfshirë dietën e keqe ushqimore, mungesën e ushtrimeve fizike, duhanpirjen apo dhe stresin. Disa kushte shëndetësore, të tilla si diabeti dhe obeziteti mund të rrisin mundësitë për të zhvilluar tensionin e lartë të gjakut.

Por cili është shkaku kryesor i hipertensionit?

Sipas shkencëtarëve, shkaku më i zakonshëm për të pasur tension të lartë të gjakut është predispozita gjenetike. Tensioni i lartë i gjakut është i trashëgueshëm, kështu që nëse prindërit e tu vuajnë nga tensioni i lartë, atëherë edhe ju keni më shumë gjasa që të vuani nga kjo sëmundje, shpjegojnë studiuesit shkencorë.

Por, ekzistojnë mënyra për ta parandaluar atë, ose për të minimizuar shanset që ta zhvilloni një sëmundje të tillë. Mënyra më e mirë për ta bërë këtë është që të kini kujdes me dietën tuaj ushqimore, të kontrolloni sasinë e kripës dhe të mos ekzagjeroni me ushqimin. Gjithashtu është e këshillueshme që të bëni disa ushtrime të lehta kardiovaskulare të tilla si ecja në natyrë, përdorimi i biçikletës ose vrapimi për së paku 30 minuta, pesë herë në javë, në mënyrë që të kontrolloni presionin tuaj të gjakut.

Burimi: Yahoo Wellness

alert.al

Industria indiane e peshkut akuzohet për prodhime të pasigurta

Organizata ndërkombëtare për të drejtat e kafshëve Animal Equality ka nisur një hetim ndaj stabilimenteve të prodhimit të peshkut në Indi dhe Skoci për kushtet e tmerrshme higjienike dhe sanitare si dhe vuajtjet e mëdha që iu shkaktohen këtyre kafshëve detare. Sipas tyre, stabilimentet e rritjes dhe konservimimit të peshkut në Indi kanë edhe një ndikim të madh përkeqësues në mjedisin e tyre rrethues.

Në Indi, organizata Animal Equality ka hetuar disa stabilimente të rritjes së peshqeve dhe karkalecave të detit, veçanërisht në qytetin e Bengalës, Andhra Pradesh, Tamil Nadu dhe Telangana, të gjitha zona shumë të njohura për prodhimin e peshqeve.

India kontribuon me rreth 6.3% të prodhimit të përgjithshëm botëror të prodhimeve detare, dhe po zhvillon gjithnjë e më shumë këtë industri, por duke përdorur gjithnjë e më shumë metoda agresive dhe të rrezikshme për mjedisin, si dhe për shëndetin e njerëzve dhe të drejtat e tyre.

Pamjet e marra nga kamerat e fshehta të organizatës Animal Equality tregojnë:

‘Mjeljen e peshqve’, e cila është një praktikë mizore në të cilën vezët e një peshku femër shtrydhen me dorë. Peshqit vuajnë nga dhimbje torturuese, trauma dhe stres gjatë kësaj procedure;

  • ‘Mjeljen e peshqve’, e cila është një praktikë mizore në të cilën vezët e një peshku femër shtrydhen me dorë. Peshqit vuajnë nga dhimbje torturuese, trauma dhe stres gjatë kësaj procedure;
  • Mbipopullimi me mijëra peshq të rritur në rezervuarë të vegjël, shpesh të infektuar me baktere dhe viruse, për shkak të cilësisë së dobët të ujit;
  • Ushqimi i mbingarkuar me antibiotikë, përdorimi masiv dhe i parregulluar që çon në rezistencë ndaj antibiotikëve midis konsumatorëve;
  • Peshqit e vrarë nga asfiksimi jashtë ujit ose duke qenë të gjallë dhe hidhen ashtu në kontenitorët e ftohtë akull, duke shkaktuar kështu një vdekje të ngadaltë në agoni;
  • Shumë peshq të shtypur për vdekje nga pesha e kafshëve të tjera kur kapen në rrjeta dhe hidhen në enë;
  • Peshq që ngordhin gjatë transportimit, të cilët tentojnë që të mbahen gjallë për tu konsumuar të freskët;
  • Punësimi i fëmijëve: Përveç shkeljes së të drejtave të kafshëve, kultivimi i peshkut shkel edhe të drejtat e njeriut. Videot tregojnë fëmijët që therin peshq në tregje, duke i ekspozuar kështu ndaj dhunës dhe gjithashtu duke shkelur ligjet që lidhen me ndalimin e punës së fëmijëve;
  • Mbeturinat e ujit: fermat e peshkut shfrytëzojnë sasi të mëdha uji që vijnë nga lumenjtë si Krishna, Godavari dhe Kaveri, duke zvogëluar kështu disponueshmërinë për bujqësinë dhe popullsinë vendase;
  • Degradimi i tokës: Fermat e peshkimit dhe akuakulturës kërkojnë sipërfaqe të mëdha toke. Kjo ka zvogëluar rendimentin bujqësor të këtyre zonave dhe gjithashtu kërcënon sigurinë ushqimore të rajonit;
  • Peshqit shiten në kushte josanitare në tregje, ku grykat e tyre priten pa vëmendje, duke rezultuar në vdekje nga gjakderdhja. Ata gjithashtu lihen në kontejnerë të hapur në mënyrë që të ngordhin, ngadalë dhe me dhimbje;

Organizata Animal Equality ka kryer gjithashtu një investigim – botuar në faqet e The Times – brenda një thertoreje në Skoci që furnizon supermarketet kryesore kombëtare dhe ndërkombëtare. Vlerësohet se deri në 77 milionë peshq rriten dhe theren në Mbretërinë e Bashkuar çdo vit. Skocia, në veçanti, është prodhuesi i tretë më i madh i salmonit të kultivuar në botë, pas Norvegjisë dhe Kilit.

Shqipëria prodhon dhe importon prodhime të detit. Vlera e eksporteve për vitin 2017 ishte 82.8 milion euro ndërkohë që ajo e importeve 65.2 milion euro. Shqipëria importon kryesisht nga Greqia dhe Spanja si dhe kryesisht karkaleca dhe molusqe nga India.

Burimi: Corriere della Sera & Trade Data Monitor 

Qendra Alert

alert.al 

Bien çmimet e produkteve ushqimore në rang ndërkombëtar, në Shqipëri nuk ka ndonjë ndikim domethënës

Indeksi i çmimeve ndërkombëtare të publikuara nga Organizata Ndërkombëtare e Ushqimit (FAO) tregon rënie të çmimeve të kategorive të ndryshme të ushqimeve, veçanërisht atyre të drithërave, bulmetit si dhe vajërave vegjetalë. Sidoqoftë, raporti për muajin korrik thekson që këto çmime janë më të larta sesa një vit më parë, gjatë vitit 2020.

Çmimi i produkteve të bulmetit në rang ndërkombëtar ka rënë për të dytin muaj radhazi me rreth 2.8% më lirë sesa muaji qershor. Në korrik, kuotimet ndërkombëtare për të gjitha produktet e qumështit të përfaqësuara në indeks ranë, me qumështin e skremuar që shënoi rënien më të madhe, të ndjekur nga gjalpi, qumështi pluhur dhe djathi, duke reflektuar kryesisht kërkesën e reduktuar të importit për furnizime vendore. Ndër faktorët kryesorë të kësaj rënie në hemisferën veriore mendohet që të jetë rënia e kërkesës gjatë pushimeve verore.

Ndërkohë statistikat shqiptare për çmimet e konsumit tregojnë që ato gjithashtu kanë pësuar rritje në krahasim me një vit më parë, por kanë një ulje të vogël në vogël në muajin qershor krahasuar me muajin maj. Statistikat për muajin korrik nuk janë publikuar akoma.

Kështu, duke iu referuar statistikave zyrtare të INSTAT:  Ndryshimi vjetor i matur nga Indeksi i Harmonizuar i Çmimeve të Konsumit në muajin Qershor 2021 është 2,1 %. Rritja më e madhe e çmimeve prej 4,2 % vërehet në grupin “Transporti”, pasuar nga grupet “Ushqime dhe pije joalkoolike” me 2,8 %, “Komunikimi” me 2,7 %, “Pije alkoolike dhe duhan” me 2,2 %, “Hotele, kafene dhe restorante” me 2,1 %, “Shëndeti” me 1,2 %, “Mobilim, pajisje shtëpie dhe mirëmbajtje” me 1,1 %, “Qira, ujë, lëndë djegëse dhe energji” dhe “Argëtim dhe kulturë” me 0,8 % secili, “Mallra dhe shërbime të ndryshme” me 0,7 %, “Veshje dhe këpucë” me 0,2 %.

Në muajin Qershor 2021, ndryshimi mujor i matur nga Indeksi i Harmonizuar i Çmimeve të Konsumit është -1,0 %. Ky ndryshim është ndikuar kryesisht nga ulja e çmimeve të grupit “Ushqime dhe pije joalkoolike” me 3,1 %, pasuar nga grupi “Veshje dhe këpucë” me 0,2 %. Nga ana tjetër çmimet e grupit “Hotele, kafene dhe restorante” u rritën me 1,0 %, pasuar nga “Argëtim dhe kulturë” me 0,5 %, “Pije alkoolike dhe duhan” me 0,4 %, “Transporti” me 0,2 %, “Mobilim, pajisje shtëpie dhe mirëmbajtje”, “Shëndeti” dhe “Mallra dhe shërbime të ndryshme” me 0,1 % secili.

Burimi: FAO & INSTAT

Qendra Alert

alert.al 

Pas Francës, edhe SHBA vendos të aplikojë dozën e tretë të vaksinës

Edhe SHBA-të kanë miratuar aplikimin e dozës së tretë të vaksinës për grupet e rrezikuara dhe që kanë imunitet të dobët.

Agjencia Amerikane për Ushqimin dhe Medikamentet ka autorizuar përdorimin e dozës së tretë të vaksinës për individët me sisteme imunitar më vulnerabël.

Njoftimi u bë nga Komisionerja e kësaj agjencie Dr. Janet Woodcock. Sipas saj ‘ky veprim do të nxisë doktorët që të rrisin imunitetin e disa individëve që e kanë të nevojshme të kenë një mbrojtje më të madhe ndaj Covid -19.

Agjencia u shpreh që këtë dozë të tretë të vaksinës mund ta marrin individët që kanë kryer transplante të organeve, pacientët që janë të infektuar me virusin HIV dhe ata që kanë një sistem imunitar të dobësuar. Këta individë megjithëse përbëjnë vetëm 2.7% të popullsisë së rritur amerikane, gjithashtu zinin 44% të hospitalizimeve të rasteve të infektimeve në gjendje të rënduar me Covid-19.

Dozat e vaksinave që këta individë mund të marrin mund të jenë Pfizer -BioNTech ose Moderna.

Gjithashtu, Agjencia Amerikane për Ushqimin dhe Medikamentet thekson që individët e tjerë të cilët kanë marrë të dy dozat e vaksinës mund të quhen të mbrojtur mjaftueshëm dhe aktualisht nuk kanë nevojë për një dozë tjetër të saj.

Burimi: FDA

Qendra Alert

alert.al