Menu

Blog

Pas Francës, edhe SHBA vendos të aplikojë dozën e tretë të vaksinës

Edhe SHBA-të kanë miratuar aplikimin e dozës së tretë të vaksinës për grupet e rrezikuara dhe që kanë imunitet të dobët.

Agjencia Amerikane për Ushqimin dhe Medikamentet ka autorizuar përdorimin e dozës së tretë të vaksinës për individët me sisteme imunitar më vulnerabël.

Njoftimi u bë nga Komisionerja e kësaj agjencie Dr. Janet Woodcock. Sipas saj ‘ky veprim do të nxisë doktorët që të rrisin imunitetin e disa individëve që e kanë të nevojshme të kenë një mbrojtje më të madhe ndaj Covid -19.

Agjencia u shpreh që këtë dozë të tretë të vaksinës mund ta marrin individët që kanë kryer transplante të organeve, pacientët që janë të infektuar me virusin HIV dhe ata që kanë një sistem imunitar të dobësuar. Këta individë megjithëse përbëjnë vetëm 2.7% të popullsisë së rritur amerikane, gjithashtu zinin 44% të hospitalizimeve të rasteve të infektimeve në gjendje të rënduar me Covid-19.

Dozat e vaksinave që këta individë mund të marrin mund të jenë Pfizer -BioNTech ose Moderna.

Gjithashtu, Agjencia Amerikane për Ushqimin dhe Medikamentet thekson që individët e tjerë të cilët kanë marrë të dy dozat e vaksinës mund të quhen të mbrojtur mjaftueshëm dhe aktualisht nuk kanë nevojë për një dozë tjetër të saj.

Burimi: FDA

Qendra Alert

alert.al

Marramendja dhe sëmundjet që fshihen pas saj

Në përgjithësi mjekët shprehen që ‘marramendja’ nuk është një çështje shëndetësore shqetësuese. Çdo individ mund ta përjetojë atë herë pas here si një efekt anësor në rastet kur ndihet i uritur, kur ngrihet menjëherë nga shtrati, ose pasi ka konsumuar shumë pije alkoolike. Në raste të caktuara, ajo mund të shfaqet edhe si një rezultat i dukshëm i migrenës, dehidratimit ose madje dhe koronavirusit.

Marramendja është diçka e zakonshme dhe shpesh kalon vetë. Por, megjithëse në përgjithësi nuk ka asgjë për tu shqetësuar, nëse ajo shkakton rënie të menjëhershme në tokë, ose nëse marramendjet kthehen në diçka të rregullt në jetën tuaj, atëherë duhet që të konsultoheni me një mjek sepse pas saj mund të fshihet diçka tjetër.

Ka simptoma të caktuara të marramendjes për të cilat duhet të tregoheni të kujdesshëm. Nëse përjetoni shikim të dyzuar ose turbullt, ose ndjeni mpirje në fytyrë, krahë ose këmbë, duhet të konsultoheni urgjentisht me një mjek, pasi këto simptoma mund të jenë shenja të diçkaje më serioze.

Por cilat janë shenjat që duhet të merrni seriozisht?

  • marramendja nuk largohet ose vazhdon të përsëritet;
  • keni vështirësi në dëgjim;
  • dëgjoni tringëllima ose tinguj të tjerë në veshët tuaj;
  • keni shikim të dyzuar, të paqartë ose ndryshime të tjera në shikimin tuaj;
  • fytyra, krahët ose këmbët tuaja ndihen të mpirë;
  • keni simptoma të tjera si të fikët, dhimbje koke, ndiheni të sëmurë.

Marramendja pa ndonjë arsye të dukshme mund të jetë:

  • Rënia e presionit të gjakut

Një shkak i zakonshëm i marramendjes është një rënie e papritur e presionit të gjakut, e quajtur hipotensioni postural. Nëse marramendja juaj ndodh kur qëndroni ose uleni papritur, ka të ngjarë të jetë kjo. Ndodh për shkak të një përgjigje të vonuar ndaj një ndryshimi të gjakut kur lëvizni. Njerëzit e moshuar kanë më shumë gjasa të vuajnë nga hipotensioni postural, duke prekur 1/5 e personave mbi 60 vjeç.

  • Anemi

Anemia është një gjendje ku nuk ka mjaft qeliza të kuqe të shëndetshme të gjakut për të transportuar oksigjenin në trup. Pa këtë oksigjen jetësor, mund të shkaktojë që një pacient të ndihet i trullosur, i lodhur dhe i dobët. Gjendja mund të jetë afatgjatë dhe afatshkurtër, në varësi të shkakut të saj. Shkaku më i zakonshëm rrënjësor është mungesa e hekurit, e ndjekur nga mungesa e vitaminave të B12 dhe folatit, të gjitha këto mund të rregullohen me suplemente. Shpesh vërehet tek njerëzit që nuk janë në gjendje të thithin vitamina ose veganë, të cilët nuk hanë mish ose qumësht.

  • Arteriet e bllokuara

Marramendja, së bashku me humbjen e dëgjimit, shikimin e dyfishtë, shikimin e paqartë dhe fytyrë, krahë dhe këmbë të mpirë, mund të jetë një shenjë e arterieve të bllokuara.

E quajtur ateroskleroza, është kur arteriet ngurtësohen dhe ngushtohen për shkak të bllokimit të substancave yndyrore. Është një gjendje shumë serioze, pasi gjaku është më pak i aftë të udhëtojë nëpër trup. Mund të sjellë atak në zemër ose goditje në tru nëse nuk trajtohet. Më të rrezikuarit janë personat më të vjetër në moshë, ata që janë në mbipeshë, duhanpirësit, ata që ushqehen në mënyrë të pashëndetshme, që nuk lëvizin shumë, konsumojnë alkool etj.

Zakonisht, në raste të tilla, mjekët këshillojnë stërvitjen dhe shëtitje sa më të gjata në natyrë.

Tumori i trurit

Në raste shumë të rralla, marramendja mund të jetë shenjë e një tumori të trurit. Tumoret e trurit mund të rriten në zonat e trurit që ndihmojnë në kontrollin e ekuilibrit, prandaj personat që vuajnë nga këto sëmundje ndihen të c’ekuilibruar.

Zonat e tjera të prekura janë të përfshira në shikimin dhe lëvizjen e syve (duke ju dhënë shikim të dyfishtë) dhe hormonet, duke i bërë ato të çekuilibruar.

Nëse keni ndonjë nga këto simptoma, shihni mjekun tuaj ose bëni një vizitë tek okulisti për sytë.

Efekti anësor i medikamenteve

Ilaçet mund të sjellin shumë efekte anësore, dhe marramendja është njëra prej tyre. Nëse keni konstantuar marramendje që kur keni nisur një medikament të ri, ose një dozë më të lartë të një medikamenti ekzistues, atëherë si shkak për marramendjen mund të fajësohen ilacet.

Medikamentet më të shpeshta që shkaktojnë marramendje janë ilaqet kundër depresionit si dhe të gjitha llojet e qetësuesve për dhimbje të ndryshme.

Në veçanti, ilaçet për uljen e presionit të gjakut mund të shkaktojnë zbehje nëse ato ulin shumë presionin e gjakut, paralajmëron Klinika Mayo.

Problemi i veshit të brendshëm

Nëse, krahas humbjes së dëgjimit,  keni dhe probleme me ekuilibrin, mund të jetë një shenjë e një problemi thellë në vesh. Zakonisht inflamacionet në vesh ndikojnë jo vetëm në humbjen e dëgjimit por ndikojnë edhe në rrotullimin e botës përreth jush si dhe mund të shkaktojnë dhe të vjella.

Në përgjithësi, simptomat e marramendjes kanë tendencë të fillojnë papritmas dhe mund të duhen disa javë që të ndiheni përsëri të normalizuar kur gjendeni në këmbë.

Ekspertët theksojnë që ndonjëherë, problemet e ekuilbirit mund të zgjasin shumë më gjatë – për shumë muaj apo edhe vite.

Burimi: The Sun 

Qendra Alert

alert.al

Aloe Vera dhe rreziqet që ajo mbart

Në Sistemin e Alarmit të Shpejtë Europian për Ushqimin (RASFF) shpesh raportohen raste kur pije të ndryshme dietike me Aloe Vera kanë përmbajtje të lartë të aloinës, e cila ka po aq efekte pozitive, sa mund të bëhet e rrezikshme nëse merret në sasi mbi normën e lejuar. Një rast i tillë është verifikuar së fundmi gjatë muajit gusht në Gjermani, ku një lëng organik me përmbajtje Aloe Vera, i prodhuar në Itali, është denoncuar me përmbajtje të lartë mbi normën e lejuar të aloinës.

Aloina dhe derivate të tjera të hidroksiantracenit janë laksativë irritues, të cilët janë të përqendruara në lëngun e verdhë të gjethes së Aloe Verës. Një dozë e shtuar e lateksit Aloe mund të jetë burim i dhimbjeve të barkut, spazmave, dhe madje edhe hepatitit.

Një konsumim afatgjatë i aloinës mund të stimulojë shkatërrimin e elektroliteve, sjell një mospërthihje të lëndëve ushqyese, humbje të peshës, dhe sëmundje të tjera të ndryshme.

Xheli nga Aloe Vera apo produktet e ndryshme dietike apo kozmetike nuk duhet të përmbajë aloinë, por megjithatë ndarja mekanike e tyre është e pamundur.

Ushqimi me aloe vera dhe suplementet e tjera të cilët janë të pastra nga aloina konsiderohen më të sigurta sesa ato që e përmbajnë atë.

Në vendet europiane, kufiri për përmbajtjen e aloinës në ushqime apo në pije të ndryshme është përafërsisht 1 mg për litër, përjashtim bëjnë pijet alkoolike ku kufiri është 50 mg për kg.

Përdorimi i zgjatur dhe i vazhdueshëm i çdo substance mund të ketë efekte anësore të shumta. Dhe Aloe Vera nuk bën përjashtim në këtë gjë.

Ndonëse xheli i Aloe Verës është i sigurtë për përdorim të jashtëm, si për shembull për tu vendosur në lëkurë, ai gjithashtu mund të shkaktojë skuqje, djegie, dhe në disa individë të ndjeshëm dhe dermatit.

Burimi: RASFF & Science Direct

Qendra Alert

alert.al

Blogerët aziatikë të ushqimit: të hiqet fjala ‘kerri’, e kanë shpikur kolonizatorët anglezë

Disa blogerë aziatikë të ushqimit kanë hapur një diskutim të madh për fjalën ‘curry’ (kerri), sepse sipas tyre po përdoret në mënyrën e gabuar, dhe nuk ka lidhje me traditën e ushqimit aziatik. Sipas tyre kjo fjalë është shpikur nga kolonizatorët britanikë.

Debati ka nisur fillimisht nga blogerja kaliforniane Chaneti Bansa, e cila ka publikuar një video në Instagram, e cila ka pasur miliona shikime, në të cilën Bansa shprehet që me këtë fjalë është abuzuar. Sipas saj, të huajt e përdorin për të përshkruar çfarëdo lloj pjate aziatike.

‘Curry (kerri) është një term i përgjithshëm, i cili është përdorur nga njerëzit me ngjyrë të bardhë, që nuk kishin kohë të mësonin emrat e vërtetë të pjatave tona’, shprehet blogerja, që nuk kërkon eleminimin plotësisht të fjalës, por që ajo të mos përdoret në mënyrën e gabuar.

Sipas profesorit të asociuar për studime të religjionit në Universitetin e Vermontit,  Ilyse Morgenstein Furest, në fakt fjala ‘curry’ nuk ekziston në asnjë gjuhë aziatike. Ndoshta ka lindur si një keqkuptim i shqiptimit apo i përkthimit nga anglezët të ndonjë fjale tjetër.

Qendra Alert

alert.al

“Peshku harabel” i rrezikshëm, mjekja: Kujdes, pickimi sjell alergji dhe paralizë!

Sezoni i verës përveç temperaturave të larta, në plazhin e Darzezës në Fier është shoqëruar edhe me pickimet e të ashtuquajturit “peshku harabel” si dhe të gaforreve duke u  kthyer në një rrezik për pushuesit dhe vizitorët që zgjedhin të frekuentojnë këtë plazh ranor. Kontakti me këtë lloj peshku shkakton dhimbje të forta, madje dhe paralizë të pjesshme të trupit për 24 orë.

Janë gjallesa që me anë të pickimit infektojnë njeriun, dhe në mungesë të një ndihmë të shpejt, mund të shkaktojnë fatalitete. Mjekja e Qendrës Shëndetësore verore në Darzezë, Inva Sulejmani tregon se këtë vit sezonal ka patur një fluks të shtimit të rasteve të pickimeve nga peshku harabel, sidomos tek fëmijët. “Problematikat më të mëdha që kemi patur në këtë sezon veror janë rastet me fëmijët e vegjël, sidomos pickimi nga peshku që njihet në këtë zonë si peshku harabel, pickimet nga gaforret”, tha mjekja.

Ajo thekson se në këto ditë të nxehta nuk duhet të mungojë vëmendja e qytetarëve për kujdesin ndaj higjienës dhe temperaturave të larta. “Problem tjetër i madh mbete goditja nga nxehtësia, sidomos për moshat  e mëdha dhe për këtë rekomandojmë që të mos ekspozohen në diell nga ora 12:00-16:00”, thekson Sulejmani.

Burimi: Gazeta Express

Qendra Alert

alert.al

Paralajmërim urgjent! Medikamentet për tensionin e gjakut që përmbajnë irbesartan të kontaminuar shkaktojnë kancer

Një medikament mëse i zakonshëm për tensionin e gjakut është ndaluar që të përdoret për shkak të frikës që ai përmban substanca që mund të rrisin riskun për zhvillimin e kancerit. Agjencia britanike për Kujdesin ndaj Shëndetit dhe Barnave (MHRA) ka lëshuar një njoftim në lidhje me 25 seri produktesh medicinale që përmbajnë irbesartan.

Irbesartani është një medikament që përdoret më së shumti për trajtimin e tensionit të lartë të gjakut por gjithashtu përdoret edhe në disa pacientë që kanë probleme me veshkat. Seria e 25 medikamenteve që përmbajnë irbesartan janë kontaminuar me një papastërti që potencialisht mund të rrisë rrezikun e kancerit me kalimin e kohës.  Kjo është marrë si një masë paraprake për të parandaluar përdorimin e mëtejshëm dhe nuk ka dëshmi se kjo papastërti (5- (4 ‘-(azidomethyl)-[1,1’-bifenil] -2yl) -1H-tetrazole), ka shkaktuar ndonjë dëm te pacientët.

Njoftimi i autoritetit britanik të shëndetit dhe barnave është bërë kryesisht për farmacitë dhe rekomanduesit e tjerë të medikamenteve.

Sipas paralajmërimit, për pacientët sugjerohet që ata të komunikojnë me mjekun e tyre, por të mos ndalojnë së marruri medikamentet e tensionit të lartë të gjakut sepse kjo mund të jetë e rrezikshme.

Mbikëqyrësi i medikamenteve tha se tërheqja është një masë “parandaluese” dhe se “nuk ka prova” se papastërtia kimike u ka shkaktuar ndonjë dëm pacientëve.

Ata paralajmëruan se ndalimi i papritur i medikamenteve për tensionin e lartë të gjakut mund të jetë i rrezikshëm.

Dr Alison Cave, zyrtari kryesor i sigurisë në MHRA, u shpreh: ‘Siguria e pacientit është në zemër të asaj që po bëjmë. Po studiojmë grupet e medikamenteve të caktuara që përmbajnë sartan si një masë paraprake ndërsa vazhdojmë hetimin tonë.

Ndalimi i medikamentit

Sipas njoftimit zyrtar, është e rëndësishme që profesionistët e kujdesit shëndetësor të kontrollojnë stokun e tyre në depot e medikamenteve dhe t’i kthejnë ato.

Këto produkte janë tërhequr nga tregu edhe gjatë vitit 2018, 2019 dhe hetimet që nisën në qershor 2021 janë pjesë e një investigimi të vazhdueshëm.

MHRA po punon me rregullatorët e tjerë të medikamenteve për këtë çështje.

Burimi: Medicines and Healthcare products Regulatory Agency

Qendra Alert

alert.al

Shfaqen raste të etheve të miut në Kosovë

Instituti Kombëtar i Shëndetësisë Publike të Kosovës, në një njoftim në median sociale ka bërë të ditur që janë raportuar raste të etheve të miut. Sëmundja e etheve të minjve është një virus që përhapet përmes ushqimit të prekur nga  brejtësit e kontaminuar. Për këtë arsye, Instituti Kombëtar i Shëndetësisë Publike të Kosovës ka kërkuar nga qytetarët që të kenë kujdes dhe të mos përdorin fruta mali të palara sepse mund të preken nga kjo sëmundje.

Instituti i shëndetësisë thekson se  për çdo vit paraqiten raste sporadike të tilla, të cilat në Kosovë janë të përhapura, në rajonin e Dukagjinit, rajonin e Karadakut dhe rajonin e Shalës.

“Sëmundja përhapet me ushqim, nga ajri dhe me kontakt., prandaj apelohet  për kujdes gjatë ruajtjes së ushqimit, ndërkohë që konsumimi i manave të palara mund të shkaktojë sëmundje vdekjeprurëse”, thuhet në njoftim.

Instituti i shëndetit apelon se të sëmurët duhet kërkojnë ndihmë pa vonesë pasi mund të paraqiten komplikime, e mund të bllokohen veshkat.

Masat parandaluese:

  1. Pengimi i futjes së brejtësve në shtëpi dhe stane.
  2. Ruajtja e ushqimit nga ekskretet e brejtësve.
  3. Përpunimi termik i artikujve ushqimor të dyshimtë;
  4. Frytet e pyllit mos të konsumohen pa u pastruar;
  5. Djathit të freskët t’i shtohet kripë dhe mos tē konsumohet si i freskët nëse dyshohet se është kontaminuar;
  6. Gjatë punës në fushë të punohet me maska nëse vërehet shtim të brejtësve;
  7. Larja e duarve me ujë dhe sapun te kosarët dhe punëtorët tjerë të fushës para ngrënies;
  8. Mos hidhni mbeturina kudo;
  9. Të bëhet klorimi i ujit të pijes;
  10. Zhdukja e vatrave natyrore të brejtësve;
  11. Dezinfektimi i sipërfaqeve të kontaminuara nga ekskretet e brejtësve.

Qendra Alert

Alert.al

Nga gjumi deri te zemra: efektet anësore të kanabisit

Bima e kanabisit, apo siç njihet ndryshe me emrin e hashashit apo marijuanës, përdoret për qëllime dhe arsye të ndryshme, disa prej të cilave janë të lidhura edhe me mjekësinë dhe shëndetin. Pavarësisht qëllimit të përdorimit, ka shumë efekte anësore të saj, të cilat mund të kenë efekte negative ose pozitive. Më poshtë po shpjegojmë efektet kryesore anësore të saj:

  1. Ngadalëson reagimet e trupit të njeriut

Një efekt anësor i shkurtër i përdorimit të kanabisit është ngadalësimi i reagimeve. Mendohet se lëndët në përmbajtje të saj nxisin veprimet e shpejta të trurit, por  kjo gjë nga ana tjetër e bën të duket sikur gjithçka është ngadalësuar rreth personit që e konsumon atë.

  1. Krijon një formë të rëndë të ankthit

Megjithëse kanabisi ka efekte qetësuese në disa njerëz, për disa të tjerë mund të shkaktojë forma të rënda të ankthit. Nivelet e lartë saj stimulojnë trurin e individëve duke i bërë të ndjejnë një ankth shumë të madh.

  1. Ndikon negativisht zemrën

Përdorimi i kanabisit bën që zemra të rrahë më fort, gjë e cila mund të rrisë rrezikun për një atak në zemër apo sëmundje të tjera të saj. Këto të dhëna kanë ardhur kryesisht nga njerëzit që e kanë tymosur atë, gjë e cila bën që efektet e saj në organizëm të jenë të ngjashme me duhanin, sidomos për mushkëritë dhe sistemin kardiovaskular.

  1. Nga përdorimi i zgjatur mund të dëmtojë trurin

Për shumë arsye, kanabisi ndikon në zhvillimin e trurit. Kur kanabis përdoret nga adoleshentët, droga sjell vështirësi për tu përqendruar apo mungesë vëmendje, dëmton kujtesën, funksionet e të mësuarit dhe sesi truri kryen funksionet e tij ndërlidhëse ndërmjet fushave të ndryshme.

  1. Ndihmon gjumin

I vetmi efekt pozitiv në afatshkurtër i kanabisit është që iu ndihmon të flini më mirë. Kanabisi është një nxitës i gjumit për shkak se ai zgjat kohën në të cilën njeriu është në gjumë të thellë dhe shkurton kohën që i duhet për ta zënë gjumi.

  1. Rritet rreziku i përdorimit të drogërave të tjera

Një efekt negativ në afatgjatë i kanabisit është rritja e riskut për abuzim me drogërat e tjera. Studimet tregojnë që individët që konsumojnë kanabis kanë më shumë gjasa që të përdorin drogëra të tjera, edhe më të forta.

  1. Ndihmon në trajtimin e dhimbjeve kronike

Një efekt pozitiv në afatgjatë i bimës së kanabisit është që ajo shërben për trajtimin e dhimbjeve kronike. Marijuana redukton perceptimin ndaj dhimbjeve duke ngadalësuar sinjalizimin e tyre nga receptorët nervorë.

Burimi: Yahoo Wellness

Qendra Alert

alert.al

 

Humb jetën konkurentja e një reality show për dobësim: peshonte 250 kg

Pasi mori pjesë dhe u bë e famshme në një reality show për dobësim, Gina Krasley, ka humbur jetën në ditët e para të gushtit nga shkaqe akoma të panjohura.

E mbetur e paralizuar, shtetësja 30 vjeçare amerikane Krasley vdiq në shtëpinë e saj në New Jersey, e rrethuar nga familja dhe gruaja e saj Elisabeth Krasley.

Vdekja e saj ndodhi vetëm pak javë pasi shpërndau një video në internet në të cilën fliste për problemet e saj shëndetësore. Ajo u shpreh që nuk mund të lëvizte dot, duke folur për dhimbje të tmerrshme në këmbë si dhe në gishta.

Gjatë shfaqjes së saj në programin reality për humbjen në peshë, ajo ndau me publikun problemet e shumta që kishte me shëndetin si pasojë e peshës së saj të madhe. Ajo shtoi që nëse vazhdonte me të njëjtin stil jetese, nuk i mbetej dhe shumë kohë për të jetuar. Krasley ishte e ndërgjegjshme që kishte një marrëdhënie të tmerrshme me ushqimin e pashëndetshëm, dhe si një fëmijë i braktisur gjente shpesh ngushëllim tek të ngrënit. Në moshën dhjetë vjeçare ajo peshonte rreth 130 kg.

Ishin këto zakone të rrezikshme të të ushqyerit që fatkeqësisht shkaktuan vdekjen e të resë amerikane.

Burimi: The Sun

Qendra Alert

alert.al

Java më e nxehtë që nga viti 1987: maksimalet më shumë se 45 gradë Celsius

Sipas mediave italiane dhe atyre greke java në vazhdim do të jetë më e nxehta e kësaj vere, me temperatura që mund të shkojnë 28 -30 gradë dhe në lartësitë 1500 metra dhe 45 gradë në pjesën qendrore dhe në ishuj. Sipas mediave greke, një gjë e tillë është verifikuar vetëm në vitin 1987.

E gjithë pjesa e Evropës Jugore dhe Juglindore do të përshkohet nga rrymat e nxehta të ajrit që vijnë nga Afrika. Meteorologët shpjegojnë që ky do të jetë një mot ekstrem, dhe që nuk ka shumë precedentë të mëparshëm. Temperaturat më të larta pritet që të jetë rreth dative 12 dhe 14 gusht.

Sipas meteorologëve italianë, temperaturat maksimale në Italinë e Jugut, dhe në dy ishujt e mëdhenj,  pritet të shkojnë në 45 gradë. Madje ata thonë që veçanërisht në ishullin e Siçilisë dhe në Puglia temperaturat mund të jenë dhe më të larta. Sipas tyre po flasim për temperatura nga 5 deri në 10 gradë më të larta sesa temperaturat mesatare të këtij muaji. Këtë herë i nxehti do të prekë dhe rajonet veriore të Italisë me temperature nga 36 – 37 gradë. Domethënë, piku i këtyre temperaturave maksimale pritet të jetë të enjten më 12 gusht deri të shtunën më 14 gusht.

Burimi: Rai News & Ekathemerini

Qendra Alert

alert.al