Menu

Shëndet

Pija natyrale që rrit rrezikun e kancerit të gjirit me 80%

Disa studime pretendojnë se qumështi rrit rrezikun e kancerit të gjirit me 80%. Studimi i kryer në Universitetin Loma Linda në Kaliforni dhe i financuar nga Instituti Kombëtar i Kancerit dhe Fondi Global i Kërkimit të Kancerit në Britani dha alarmin për konsumin e qumështit. Në studim, studiuesit analizuan të dhënat nga një grup prej 50,000 femrash gjatë një periudhe prej 8 vjetësh. Grave iu kërkua të përgjigjen në pyetësorët në lidhje me zakonet e tyre të të ngrënit dhe u duk se gjysma e tyre ishin vegjetarianë dhe pinin qumësht soje, ndërsa të tjerët konsumonin qumësht të plotë.

Eksperimenti filloi me qëllimin për të përcaktuar lidhjen midis konsumit të sojës dhe kancerit të gjirit, tha Gary E. Fraser, i cili drejtoi studimin. Siç tregohet në studim, 1057 gra u shfaqën nga kanceri i gjirit. Duke qenë se studiuesit nuk mund të gjenin një lidhje midis sojës dhe kancerit të gjirit, ata arritën në përfundimin se qumështi i freskët ishte “fajtori”.

“Pirja e qumështit të plotë natyral çdo ditë edhe në sasi të vogla, mund të rrisë rrezikun e kancerit të gjirit deri në 80%”, paralajmëroi Fraser.

“Ne zbuluam se në sasi relativisht të ulëta, më pak se një filxhan në ditë, kishte një rritje të mprehtë të rrezikut të kancerit të gjirit. Me një filxhan në ditë, pamë më shumë se 50% rritje të rrezikut. “Me dy deri në tre filxhanë në ditë, rreziku u rrit me 70 deri në 80%,” shtoi ai.

Gjetjet e hulumtimit potencialisht mund t’i atribuohen stimuluesve natyralë që gjenden në qumështin e plotë. (Shëndeti Sot)

Qendra Alert/Alert.al

Pijet më të këqia për kolesterolin

Kolesteroli shkaktohet kryesisht nga ngrënia e ushqimeve të yndyrshme, mos ushtrimi i mjaftueshëm, mbipesha, pirja e duhanit dhe pirja e alkoolit. Ju mund të ulni kolesterolin duke ngrënë shëndetshëm dhe duke ushtruar më shumë.

Nëse jeni duke luftuar me kolesterolin e lartë, duhet të shmangni pije të caktuara.

Tri prej tyre ua sjellim më poshtë:

Alkooli

Nëse jeni në rrezik për kolesterol të lartë, mund të dëshironi të anashkaloni alkoolin. “Alkooli mund të rrisë nivelet e kolesterolit sepse stimulon mëlçinë të prodhojë më shumë”, tha dietologu Ronlad Smith.

Sipas CDC, vetëm dy pije alkoolike në ditë mund të rrisin nivelet totale të kolesterolit deri në 20 për qind.

Lëngjet e frutave

Lëngjet natyrale të frutave mund të jenë një shtesë e shëndetshme diete, veçanërisht nëse përmbajnë shumë antioksidues. Por kur bëhet fjalë për lëngjet e frutave me sheqer të shtuar, ato mund të rrisin rrezikun e kolesterolit të lartë.

Pijet e gazuara

Edhe pse janë të shijshme, pijet e gazuara mund të jenë shumë të dëmshme për sa i përket niveleve të kolesterolit. Janë plot me sheqerna dhe fosfate që rrisin nivelin e kolesterolit, shkruan Eat This.

Qendra Alert/Alert.al

Britani, një test i ri më i ndjeshëm ndaj Covid-19

Studiuesit në Britani thonë se kanë krijuar një test të ri më të ndjeshëm PCR për COVID-19. Në ndryshim nga testet akuale PCR, testi i ri rezulton pozitiv vetëm nëse virusi vazhdon të jetë ngjitës. Ky zhvillim vjen rreth më pak se një ditë pas njoftimit të qeverisë britanike për reduktimin e numrit të ditëve që njerëzit duhet të izolohen, në vetëm pesë ditë. Shkencëtarëve në universitetin ‘Exeter’ iu kërkua të prodhonin një test PCR më të ndjeshëm nga ato në qarkullim. Ata përshtatën testin ekzistues dhe e aplikuan atë në mostrat e marra nga 176 pacientë të shtruar në spital, për të zbuluar nëse virusi ishte potencialisht ende aktiv.

Testet PCR, me të cilat jemi familjarizuar gjatë pandemisë, zbulojnë materialin gjenetik nga një organizëm specifik, siç është koronavirusi. Problemi është se testi jo vetëm që zbulon praninë e një virusi nëse jemi të sëmurë me COVID-19 apo nëse jemi infektues në atë periudhë, por ai gjithashtu mund të zbulojë fragmente të virusit edhe pasi nuk jemi më infektues.

Sipas Lorna Harries, Profesoreshë e Gjenetikës Molekulare, në Universitetin e Shkollës Mjekësore ‘Exeter’, testi i prodhuar në këtë laborator funksionon paksa ndryshe. Ai është pozitiv vetëm kur je ende infektues.

“Një test normal PCR është në thelb si një fotokopje molekular, kështu që kërkon praninë e materialit gjenetik të virusit, e përforcon atë dhe e mat në mënyrë që të mund ta shihni nëse është aty ose jo. Testi konvencional nuk bën dallimin mes virusit, i cili është aty dhe aktiv, dhe virusit që ka mbetur pas infektimit. Testi ynë është pak më ndryshe. Ai kërkon posaçërisht për atë pjesë të virusit, që është i pranishëm vetëm kur ai është duke u ndarë në mënyrë aktive, ndaj ai e zbulon virusin vetëm kur ai është aktiv”, thotë ajo.

Qendra Alert/Alert.al

Virozat dhe covid, 5 mënyra për uljen e temperaturës

Temperatura normale e trupit shkon nga 36°C deri në 37°C, edhe pse te disa persona mund të kalojë 37 gradë nëse qëndrojnë në diell për një kohë të gjatë. Temperatura e trupit luhatet gjatë ditës, kështu që është më e larta ndërmjet 17 dhe 20 orë, dhe më e ulëta midis tre dhe pesë orë. Gjithashtu, temperatura mesatare e trupit të njeriut ulet me moshën dhe ndryshon shumë nga temperatura e fëmijëve.

Kur duhet ta ulim temperaturën?

Temperatura te të rriturit zvogëlohet vetëm kur kalon 38 °C, ndërsa më e ulëta nuk ulet sepse ne e lëmë trupin të luftojë. Por nëse i kalon 38 dhe nuk e ulim, ethet mund të kenë pasoja si dehidratimi dhe mund të ndikojnë në tru. Temperatura tek fëmijët zvogëlohet nëse është mbi 37.7 °C. Nëse temperatura  e fëmijës suaj është më e lartë se 38.5 °C, kontaktoni menjëherë mjekun tuaj.

Si të ulni temperaturën?

Ethet shfaqen si në infeksionet bakteriale ashtu edhe në ato virale, por trajtimi është shumë i ndryshëm. Bakteret vriten nga antibiotikët, por ato nuk janë efektive kundër viruseve. Gjithçka që mund të bëni nëse keni një të ftohtë ose grip është të pushoni dhe të pini shumë lëngje, mundësisht ujë ose çaj pa sheqer, dhe nëse keni oreks, hani ushqime të lehta si supat që do t’ju fuqizojnë dhe do ta përshpejtojnë shërimin.

Mënyra më e lehtë dhe më e shpejtë për të ulur temperaturën është marrja e medikamenteve me bazë paracetamol (në disa raste ibuprofen), por gjithashtu mund të hiqet në mënyrë efektive në mënyrë natyrale, gjë që është gjithmonë një zgjedhje më e mirë. Këtu janë disa nga më të famshmet që janë përdorur në mjekësinë popullore prej shekujsh.

Dush me ujë të vakët

Mënyra e vjetër e uljes së temperaturës është padyshim të bëni dush me ujë të vakët. Ftohja nuk rekomandohet aspak sepse trupi mund të pësojë tronditje dhe të rrisë edhe më shumë temperaturën. Sigurohuni që të matni temperaturën para dhe pas dushit.

Mbështjellja

Kompresat e buta të vendosura në kokë mund të ndihmojnë gjithashtu në lehtësimin e temperaturës, por gjithashtu kini kujdes që të mos i njomni në ujë shumë të ftohtë. Kur mbështjellja të jetë e ngrohtë, kthejeni atë. Kur të jetë ngrohur, njomni sërish kompresën me ujë të vakët dhe vendoseni në ballë.

Hiqni temperaturën me patate

Patatet janë një nga kurat natyrale më efektive për uljen e temperaturës. Pritini dy deri në katër feta të trasha patatesh, vendosini në thembra dhe vishni çorape. Mbajini ato për të paktën gjysmë ore ose derisa temperatura të bjerë. Nëse është e nevojshme, përsërisni trajtimin me një raund të ri patate.

Trajtim me raki

Alkooli largon nxehtësinë si patatet, ndaj rekomandohet masazhimi i tij në lëkurë, veçanërisht në shputat e këmbëve, gjoksit, gjurit dhe shpinës. Nëse nuk keni raki, alkooli mjekësor do të mjaftojë.

Ftohni dhomat

Kur keni temperaturë, mos qëndroni në dhoma me ngrohje, por hapni një dritare për të ulur temperaturën e dhomës dhe në këtë mënyrë temperaturën e trupit. Por mos e teproni – nëse filloni të dridheni, mbyllni dritaren dhe mbulohuni.

Ulja e temperaturës te fëmijët

Gjithashtu mund të ulni temperaturën e fëmijëve në mënyra natyrale, si dushi me ujë të vakët, kompresa të vakëta apo patate, por konsultohuni me mjekun për një masazh me raki. Gjithashtu, jepini fëmijës tuaj shumë lëngje dhe ftohni dhomën e tij. Nëse temperatura kalon 38.5°C dhe nuk mund ta ulni, sigurohuni që të kontaktoni mjekun tuaj. Nëse fëmija juaj djersitet, ndërroni rrobat e lagura në mënyrë që të mos ftohet. (Telegrafi)

Qendra Alert/Alert.al

 

Covid-19, puna kërkimore për vaksina nëpërmjet spërkatjes në hundë

Sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH), në të paktën 9 laboratorë dhe kompani në mbarë botën po punohet për të prodhuar një vaksinë kundër COVID-19 në formën e një spërkatësi në hundë.

Krahas faktit që nuk shkaktojnë shqetësimin e gjilpërës në krah, këto vaksina mund të jenë edhe më të efektshme se injeksioni pasi mund ta ndalin koronavirusin që në momentet kur fillon të hyjë në trup.

Dhe duke ia ndaluar virusit që të shumohet në hundë dhe në grykë, vaksinat nazale mund të jenë më të efektshme edhe për të parandaluar përhapjen nga një person tek tjetri. Kjo është veçanërisht e rëndësishme për variantin Omicron, i cili po përhapet me shpejtësi.

Shumica e këtyre vaksinave janë në fazën e hershme apo të mesme të testimit dhe nuk është e qartë se kur do të jenë të disponueshme. Njëra prej vaksinave është përjashtuar tashmë nga procesi i testimit.

“Jam optimist se do të ketë një kontribut nga ky lloj vaksine kundër pandemisë, në veçanti në fazën përmbyllëse të saj”, tha Michael Diamon, profesor i imunologjisë në Universitetin Washington në St. Louis.

Pika e dobët

Ndërsa vaksinat aktuale kundër COVID-19 kanë arritur shumë mirë të përgatisin pjesën më të madhe të sistemit tonë imunitar, ato kanë një pikë të dobët kryesore: hunda, gryka dhe membranat e mukozës, ku trupi bie në kontakt me botën e jashtme.

Membranat e mukozës kanë antitrupa të ndryshëm nga antitrupat që qarkullojnë në gjak. Vaksinat nëpërmjet injeksionit në krah arrijnë vetëm tek gjaku. Ato nuk bëjnë shumë për të stimuluar prodhimin e antitrupave në mukozë.

“Duke qenë se i mësuam sistemit tonë imunitar se si ta identifikojë virusin tek muskujt, sistemi ynë imunitar nuk është i përgatitur për të krijuar mbrojtjen tek mukoza”, thotë Ben tenOever, profesor i imunologjisë në Universitetin e Nju Jorkut.

Vaksinat e spërkatura në hundë synojnë ta luftojnë virusin që në pikën e parë të kontaktit.

“Gjendesh i përgatitur për këtë pasi ke imunitetin e duhur, në vendin ku duhet më shumë”, thotë zoti Diamond.

Zoti Diamond dhe kolegët e tij prodhuan një vaksinë nazale për COVID-19 dhe ia dhanë liçencën kompanisë farmaceutike indiane Bharat Biotech. Kompania do të fillojë fazën finale të testimin klinik në masë të gjerë, që është i nevojshëm për të marrë miratimin e agjensive rregullatore.

Fakti që vaksinat e injektuara nuk prodhojnë shumë imunitet në mukozë mund të shpjegojë përse ka ndodhur infektimi me variantin Omikron i të vaksinuarve, megjithëse jo me pasoja serioze.

“Kemi shumë pak imunitet në rrugët e sipërme të frymëmarrjes, dhe prandaj njerëzit që infektohen kanë shpeshherë simptoma të rrugëve të sipërme të sistemit të frymëmarrjes, përfshirë kollë, ashpërsim të grykës, rrjedhje hundësh apo bllokim”- thotë zoti Diamond.

“Por, shumica e njerëzve nuk sëmuren rëndë pasi kanë këtë nivel mbrojtjeje të sistemit”.

Ndalimi i përhapjes

Për sa kohë që hundët dhe gryka mbartin virusin, ne mund ta përhapim atë lehtësisht, megjithëse mund të mos e dimë se jemi të infektuar. Ky është një problem i madh me COVID-19. Një vaksinë efikase në rrugë nazale mund të ndihmojë për ta zgjidhur këtë problem, thotë Ursula Buchholz, drejtuese e seksionit për viruset RNA në Institutin Kombëtar për Alergjitë dhe Sëmundjet Infektive (NIAID).

“Edhe individët që nuk kanë simptoma nuk do të rrezikoheshin nga mbartja e virusit” nëse mbrojtja do të ishte e mjaftueshme, thotë ajo.

Zonja Buchholz dhe kolegët e saj po prodhojnë një vaksinë nazale për fëmijët. Në testimet tek kafshët, ajo pati rezultate edhe më të mira se vaksina në parandalimin e virusit. Ajo është duke kaluar tashmë testet klinike të fazës së hershme. Zonja Buchholz nuk dëshiron të spekullojë se sa shpejt do të jetë gati ky lloj vaksine.

Një tjetër vaksinë nazale ka dështuar tashmë. Gjatë një testimi të fazës së hershme, vaksina e kompanisë farmaceutike Altimmune gjeneroi një reagim imunitar më të ulët se vaksinat nëpërmjet injeksionit që janë të disponueshme në treg. Kompania e anulloi testimin në qershor.

Disa i shohin vaksinat nazale si një mënyrë premtuese për të administruar dozat përforcuese. Kjo pasi gjysma e popullsisë së botës është tashmë e vaksinuar, por ka nevojë për doza shtesë për t’u përballur me variantet që shfaqen.

Gjithashtu, është më e vështirë në këtë pikë ku ka arritur pandemia që të gjenden persona që nuk janë vaksinuar ende, apo që nuk janë infektuar ende, dhe që dëshirojnë të ndihmojnë për të testuar një vaksinë të re.

“Ata që dëshirojnë vaksinimin, tashmë janë ndoshta të vaksinuar”, thotë zoti Diamond. “Ata që nuk i dëshirojnë, nuk do të bëhen pjesë e testimit. Pra, përballemi me këtë lloj enigme”. (VOA)

Qendra Alert/Alert.al

Covid humbet 90% të aftësisë infektuese në ajër brenda 5 minutave

Covid-19 humbet 90% të aftësisë së tij për të na infektuar kur qëndron në ajër për 5 minuta, sipas studimeve të fundit mbi mënyrën se si virusi mbijeton në ajër pasi nxirret nga mushkëritë tona. Gjetjet e studimeve ritheksojnë probabilitetin e lartë të transmetimit të Covid në distanca të vogla, duke provuar se distancimi fizik dhe mbajtja e maskave ka të ngjarë të jenë mjetet më efektive për parandalimin e infektimeve. Ventilimi, megjithëse vazhdon të jetë një faktor pozitiv, ka ndikim më të vogël në uljen e mundësisë së infektimit.

“Njerëzit ishin më të shqetësuar për hapësirat ku mungonte ajrosja dhe për transmetimin në ajër në distanca prej disa metrash ose në një dhomë të mbyllur. Nuk po them se kjo nuk ndodh, por mendoj se rreziku më i madh i ekspozimit vazhdon të jetë kur po qëndron afër dikujt”, tha Prof. Jonathan Reid, drejtor i Qendrës Kërkimore të Aerosolit të Universitetit të Bristolit dhe autori kryesor i këtij studimi.

“Kur ruani distancën, jo vetëm që reduktohet sasia e virusit që merrni, por gjitashtu ai bëhet më pak infektiv sepse e ka humbur aftësinë e tij infektuese si rezultat i kalimit të kohës.”

Deri më tani, supozimet tona për kohëzgjatjen e qëndrimit të virusit në grimcat e vogla të ajrit janë bazuar në studime që përfshinin spërkatjen e virusit në disa enë të mbyllura, të cilat rrotullohen për të mbajtur pikat në ajër. Duke përdorur këtë metodë, studiuesit amerikanë zbuluan se virusi infektiv ishte prezent edhe pas tre orësh. Megjithatë, eksperimente të tilla nuk ngjajnë shumë me atë që ndodh realisht kur ne kollitemi ose marrim frymë.

Në vend të kësaj metode, studiuesit nga Universiteti i Bristolit zhvilluan disa aparate që i dhanë atyre mundësinë të gjeneronin një numër të ҫfarëdoshëm grimcash të vogla që përmbajnë virusin dhe t’i lëshonin ato me kujdes ndërmjet dy unazave elektrike, për rreth 5 sekonda deri në 20 minuta, duke kontrolluar në mënyrë shumë të saktë temperaturën, lagështinë dhe intensitetin e rrezeve ultraviolet të ambientit. “Kjo është hera e parë që është bërë i mundur simulimi real i asaj që ndodh me aerosolin gjatë procesit të frymënxjerrjes,” tha Reid.

Ky studim, i cili ende nuk është rishikuar nga shkencëtarët e tjerë, tregoi se kur grimcat virale dalin nga mushkëritë, të cilat janë relativisht të lagështa dhe të pasura me dioksid karboni, ato humbasin ujë me shpejtësi dhe, si rrjedhojë, thahen. Kalimi në ajër, ku nivelet e dioksidit të karbonit janë më të ulëta, shoqërohet me rritje të shpejtë të pH. Të dy këta faktorë reduktojnë ndjeshëm aftësinë e virusit për të infektuar qelizat njerëzore, por shpejtësia me të cilën thahen këto grimca varet nga lagështia relative e ajrit të ambientit.

Kur lagështia ishte më e ulët se 50% , e ngjashme me ajrin relativisht të thatë që gjendet në shumë zyra – virusi humbiste gjysmën e aftësisë së tij infektuese brenda 10 sekondave. Më pas, rënia ishte më e ngadaltë dhe më e qëndrueshme. Në lagështinë 90%  që është afërsisht e barabartë me një dhomë me avull ose me lagështinë në dush, rënia e aftësisë infektuese ishte më graduale, pasi 52% e grimcave mbeteshin infektive edhe pas pesë minutave. Afësia e tyre infektuese binte në rreth 10% pas 20 minutash.

Megjithatë, temperatura e ajrit nuk sillte asnjë ndryshim në infektivitetin viral, duke kundërshtuar kështu pikëpamjen se transmetimi i virusit është më i ulët gjatë motit të ngrohtë.

“Kjo do të thotë që nëse takoj miqtë për drekë në një restorant sot, rreziku kryesor ka të ngjarë të jetë që unë t’ua transmetoj virusin miqve të mi, ose miqtë e mi të ma transmetojnë atë mua, në vend që të transmetohet nga dikush në anën tjetër të dhomës,” tha Reid. Kjo nënvizon rëndësinë e mbajtjes së maskës në rrethanat ku njerëzit nuk mund të distancohen fizikisht, shtoi ai.

Gjetjet e këtij studimi mbështesin vëzhgimet e epidemiologëve në terren, tha Dr. Julian Tang, një virolog klinik në Universitetin e Leicester, duke shtuar se “maskat janë shumë efektive… po ashtu është dhe distancimi social. Përmirësimi i ventilimit do të ishte gjithashtu diҫka pozitive – veçanërisht nëse ai bëhet pranë burimit të infektimit.”

Dr. Stephen Griffin, profesor i asociuar i virologjisë në Universitetin e Leeds, theksoi rëndësinë e ventilimit, duke thënë: ” Në mungesë të ventilimit të duhur, grimcat e virusit në ajër do të mbushin hapësirat e brendshme me shpejtësi, kështu që nëse supozojmë se individi i infektuar qëndron brenda në dhomë, nivelet e virusit në ajër do të mbeten të larta.” Të njëjtat efekte u vunë re për të treja variantet e Sars-CoV-2 që ekipi i studiuesve ka testuar deri më tani, duke përfshirë variantin Alpha. Ata besojnë se do të fillojnë në javët në vazhdim eksperimentet për variantin Omicron. ( The Guardian)

Qendra Alert/Alert.al

Kujdes, këto bimë janë të rrezikshme të mbahen në shtëpi

Disa bimë mund të na rrezikojnë dhe ne nuk jemi fare në dijeni. Më poshtë ju sjellim gjashtë llojet e bimëve që janë të rrezikshme për shëndetin nëse i mbani brenda në shtëpi.

 

1.Pema bonsai-dëllinjë

Nëse ju pëlqejnë pemët, mund të tundoheni të merrni një bonsai. Por, para se ta bëni këtë, është mirë të keni kujdes se çfarë lloj bonsai merrni. Meqenëse pemët e bonsait janë nga e njëjta specie si dëllinjat e maleve, ato mund të shkaktojnë simptoma alergjie siç janë bllokimi i hundës dhe lotimi i syve.

 

  1. Succulents

 

Këto bimë janë bërë gjithnjë e më të popullarizuara kohët e fundit dhe ka disa arsye pse. Ato janë të vogla, të lira dhe të lehta për t’u punuar. Por ato mund të infektohen me insekte që quhen “mealybug” dhe nëse futen te bimët përhapen lehtësisht dhe vështirë se largohen.

 

  1. Oleander Nerium

 

E njohur gjithashtu si oleander, kjo bimë me pamje kaq të bukur, në fakt është jashtëzakonisht helmuese. Padyshim që nuk rekomandohet ta mbani brenda shtëpisë tuaj dhe të mos i afroheni shumë nëse e keni jashtë.

 

  1. Dieffenbachia

 

Këto bimë janë të lehta për t’u rritur dhe për t’u kujdesur. Por nëse keni ndonjë kafshë shtëpiake, kjo bimë nuk është për ju, pasi përmban oksalat kalciumi i cili është helmues për macet dhe qentë.

 

  1. Kaladiumi

 

Ndryshe njihet edhe si krahët e engjëllit ose veshët e elefantit, këto bimë konsiderohen toksike për kafshët shtëpiake dhe njerëzit.

 

  1. Ficus Benjamina

 

Ficus Benjamina, ose siç e njohim ne fikusi është një tjetër bimë që ne e mbajmë në shtëpi. Por nëse vuani nga astma dhe jeni alergjikë ndaj latexit bëni mirë mos e mbani brenda në shtëpi. (Ekspress)

Qendra Alert/Alert.al

 

 

 

Për çfarë shërbejnë farat e lulediellit

Hipertensioni shkakton sëmundje të zemrës dhe veshkave, goditje në tru dhe probleme të tjera të rënda shëndetësore. Me miliona njerëz në botë vuajnë nga presioni i lartë i gjakut dhe një përqindje e mirë nuk e kuptojnë, sepse nuk ka simptoma. Mosha juaj, historia familjare, gjinia dhe raca mund t’ju vënë në rrezik, por edhe dieta juaj.

Mjekët sugjerojnë që të ndiqni një dietë të pasur me kalium, magnez dhe fibër. Kështu, mollët, kajsitë, banane, pjeshkat, janë frutat që rekomandojnë ekspertët. Acidet yndyrore Omega-3 po ashtu janë yndyra super të shëndetshme, që trupi juaj duhet të funksionojë siç duhet. Omega-3 mund të ulë presionin e gjakut, zvogëlon inflamacionin dhe ul trigliceridet.

Ato gjithashtu përmbajnë vitaminë D, e cila ul presionin e gjakut. Ndaj konsumoni sa më shumë salmon, troftë dhe ton. Shijoni, po ashtu, farërat e pakripura si luledielli, kungulli ose fara të tjera. Ato janë plot me minerale me aftësi për të ulur presionin e gjakut. Sigurohuni që nuk janë të kripura. Bajame, arra, lajthi janë gjithashtu të shëndetshme. (Shendeti)

Qendra Alert/Alert.al

Ethet afrikane të derrave mbërrijnë në Itali. Alarmi në Piemont dhe Liguria

Pas gripit të shpendëve që brenda pak javësh shkaktoi vrasjen e 13 milionë pulave, gjelave të detit dhe shpendëve të tjerë në Lombardi dhe Veneto, autoritetet veterinare po luftojnë me një shpërthim të etheve afrikane të derrave. Tre derra të ngordhur u gjetën në Piemont dhe Liguria. Analiza u është besuar teknikëve të Institutit Eksperimental Zooprofilaktik të Piemontit, Ligurias dhe Valle d’Aosta. Arsyet për shqetësim janë të shumta dhe të ligjshme sepse është një virus jashtëzakonisht ngjitës dhe vdekjeprurës në 90% të rasteve. Instituti Zooprofilaktik i Torinos specifikon se ethet e derrave nuk janë të transmetueshme për njerëzit, por është një nga sëmundjet më serioze që mund të ndikojë në kafshë dhe është shumë e transmetueshme midis derrave. Prandaj, pa masat e nevojshme paraprake, fermat konsiderohen të jenë në rrezik serioz.

Më poshtë, video e EFSA (Autoriteti Evropian i Sigurisë Ushqimore) mbi problemin e etheve afrikane të derrave.

Qendra Alert/Alert.al

Dieta mesdhetare: Këshilla e nutricionistëve mbi burimet e proteinave

Dieta mesdhetare theksohet nga të gjitha organizmat ndërkombëtare, duke filluar me Organizatën Botërore të Shëndetësisë (OBSH), si dietë jetëgjatësie: Nxit humbjen e peshës dhe ndihmon në parandalimin e infarkteve, goditjeve në tru, diabetit të tipit 2 dhe vdekjes së parakohshme. E përfshirë në listën e Trashëgimisë Kulturore jomateriale të UNESCO-s në vitin 2010 është një mënyrë jetese që sheh në qendër të saj një dietë ‘të varfër’ (por në të njëjtën kohë të pasur me fibra dhe vitamina), aktivitet fizik.

Ushqimet e dietës mesdhetare njihen nga të gjithë, që nga vaji i ullirit ekstra i virgjër, deri te drithërat e plota që kalojnë nëpër bishtajore dhe fruta të thata. Por disa studime kanë vërejtur se në Itali pak e ndjekin vërtet dhe kush e di se sa e dinë se cilat janë sasitë e çdo ushqimi që duhet vënë në pjatë. Në këtë artikull analizohen sasitë e duhura të çdo ushqimi të dietës mesdhetare për t’i vënë në pjatë çdo ditë ose gjatë javës. Duke filluar nga burimet proteinike.

Dietat me proteina të larta po adoptohen gjithnjë e më shumë nga popullsia, të cilat mund të përbëjnë rreziqe serioze për shëndetin dhe të rrezikojnë jetëgjatësinë. Ministria e Shëndetësisë së Italisë, në fillim të dhjetorit botoi një dokument në të cilin na paralajmëron rreth dietave me proteina të larta dhe me pak glukozë, duke theksuar rrezikun midis rritjes së proteinave dhetë sëmundjeve të veshkave dhe kancerit.

Dokumenti i Ministrisë së Shëndetësisë së Italisë sqaron se kërkesa e proteinave është 10-15% në krahasim me energjinë e konsumuar, me fjalë të tjera 0.9-1 g proteina për kile të peshës ideale trupore, duke specifikuar se si edhe tek atletët dhe njerëzit që praktikojnë sporte konkurruese është e nevojshme të respektohet kufiri maksimal prej 2 g për kg humbje trupore. Jo vetëm që teprimi nuk sjell përmirësime fizike dhe të performancës, por është i dëmshëm dhe jo shumë në përputhje me gjendjen fizike të mirëqenies tek atleti. Për një person 70 kg që kryen aktivitet fizik të moderuar dhe konsumon rreth 2.000 kcal në ditë, dieta mesdhetare siguron: Në praktikë çfarë duhet të vëmë në pjatë çdo ditë? Ja një shembull se si të kompozosh dietën.

Bishtaja të thara, 2 racione 30 g në javë (ose të freskëta ose të konservuara në sasi të përshtatshme),

Peshk, 2 racione 150 g në javë,

Mish, 2 racione 100 g në javë,

Djathëra të freskët (lloji mozzarella) 2 racione në javë prej 100 g (ose në mënyrë alternative 2 porcione të djathit prej 50 g)

Vezë, 2 në javë,

Qumësht ose kos, 2 racione 125 g në ditë,

Bukë e plotë, 3 racione 50 g në ditë,

Në këtë mënyrë, një person merr rreth 64 g proteina në ditë, të barabartë me 10% të shpenzimeve të përditshme kalorik prej 2,500 kcal dhe 13% të asaj të 2,000 kcal. Nëse personi në fjalë ka si peshë ideale 60 kg, futja e proteinave është pak më shumë se 1 g proteina për kile të peshës trupore. Nëse pesha e saj ideale është 70 kg, futja e proteinave është 0.9 g për kilogram të peshës trupore. Një mënyrë për të konsumuar në mënyrë të ekuilibruar proteinat e ndara në tre vaktet në ditë mund të jetë ajo e propozuar në tryezën më poshtë (dukshëm perimet, frutat, yndyrnat dhe kondimentet do të shtohen në menu).

Kur zgjedhim proteinat për të vënë në pjatë është e nevojshme të marrim parasysh cilësinë dhe sasinë. Nga ky këndvështrim, perimet janë më të mira. Drithërat dhe bishtajoret së bashku sigurojnë të njëjtat proteina me vlerë të lartë biologjike që gjejmë në burimet shtazore, por me një avantazh shtesë: ato pasurohen me fibra të tretshme dhekripëra minerale të çmuara si hekuri, kalciumi dhe vitamina që aktivizojnë metabolizmin. (IlFattoAlimentare)

Qendra Alert/Alert.al