Menu

Ekonomi

Dr. Oneida Kycyk: Shqipëria prodhim të lartë të vajit të ullirit, kushtet në të cilat duhet ruajtur

E ftuar në emisionin “Alert” në News24 nga Granit Sokolaj, Dr. Oneida Kycyk, pedagoge e bioteknologjisë ushqimore në UBT foli për prodhimin e vajit të ullirit në Shqipëri, ndikimin e kushteve klimaterike në cilësinë e tij dhe dha disa këshilla se si duhet të ruhet ky produkt i rëndësishëm për shëndetin e njeriut.

“Spanja mban peshën më të madhe të prodhimit të vajit të ullirit dhe këtë vit kanë më pak prodhim dhe cilësinë jo shumë të mirë. Pasi e kanë vënë re se cilësia e vajit të ullirit ka rënie në krahasim me vitet e mëparshme, pasi kanë ndikuar kushtet klimaterike. Ne duhet të marrim masa për të ngritur produktet tona shqiptare. Ne kemi fat që kemi vajin e ullirit, këtë kulturë shekullore. Nuk njihet cilësia e këtij vaji që po tregtohet dhe kushtet e ruajtjes së vajit nuk janë të përshtatshme, pasi nuk mund të mbahet në bidona. Mos i lini hapur bidonat e vajit të ullirit për të larguar aciditetin, pasi ndodh e kundërta vetëm e shtoni sepse oksigjeni prish cilësinë e vajit të ullirit. Mbajeni në kushte pa lagështirë, me temperaturë të ulet, mbyllini tapat pasi po konsumoni vaj ulliri që është shumë i rëndësishëm për shëndetin. Duhet të konsumojmë vaj ulliri, nuk kemi pse të gatuajmë më vajra të tjera vegjetal, kur ne kemi prodhim dhe çmimi i vajit është njësoj”-deklaroi Dr. Oneida Kycyk.

Qendra Alert/Alert.al

Krifca "fajësoi" fermerët për mbiprodhim të vajit të ullirit, prof. Vuksani: I keqardhur, përgjegjësi e saj!

I ftuar në emisionin “Alert” në News24 nga Granit Sokolaj, prof.Gjokë Vuksani pedagog në Universitetin Bujqësor të Tiranës ka folur për prodhimin e bollshëm të vajit të ullirit, faktorët që po bllokojnë eksportimin e tij jashtë dhe ka komentuar deklaratën e ministres së Bujqësisë Frida Krifca, e cila “fajësoi” fermerët për mbjelljen “pa strategji” të ullirit.

“Jam i keqardhur për deklaratën e ministres së Bujqësisë, të cilët do e cilësoja deklaratë komiko-tragjike. Komike sepse kur thotë se nuk janë realizuar strukturat për përpunimin apo ruajtjen e  vajit të ullirit është detyra e saj, duhet t’i kishte paraprirë këtij momenti. Sot jemi me 12 milionë rrënjë ulliri dhe janë rreth 8.8 maksimumi rrënjë ullinj që janë në prodhim, pra kemi edhe 4 milionë rrënjë të tjera. Ajo dhe stafi i ministres duhet të përgatiten për një sasi akoma më të madhe të ullirit dhe vajit të ullirit. Kujt ja kërkon ajo përgatitjen? Ne që jemi pedagogë? Ne kemi detyrë tjetër, t’i mësojmë studentëve. Krifca deklaron se ka mbiprodhim të vajit të ullirit, ku sivjet gjithë Europa ka uri në prodhimin e vajit të ullirit, ne kemi prodhime dhe nuk i dërgojmë dot. Ne kemi vaj ulliri të pashitur në bidona plastik që rrijnë, ndërsa ministrja e Bujqësisë thotë se kjo është fatkeqësi, i thotë fermerit se pse ka prodhuar vaj ulliri? Është një nga vajrat më cilësor se ka ndikim të jashtëzakonshëm në shëndetin e njeriut. Shiptarët me të ardhurat më të pakta dhe në krahasim me vendet e rajonit konsumojnë më shumë vaj ulliri, që ka ndikuar në jetëgjatësinë tonë. Nëse do kishim treg të formalizuar, situata do ishte komplet ndryshe”-deklaroi prof. Gjokë Vuksani.

Qendra Alert/Alert.al

Italia ofron punë për mbi 82 mijë krah pune

Qeveria Meloni kapërcen në numër qeverinë Draghi, në mundësitë që jep për të punësuar në sistemin italian punonjës sezonalë nga vende ekstrakomunitare.

Qeveria Meloni ka aprovuar draftinligjin mbi fluksin e punonjësve që mund të mbërrijnë nga vendet jo anëtare të BE, mes të cilave dhe Shqipëria me një kuotë prej 82 705 të punësuar të rinj.

Qeveria Draghi një vit më parë mundësoi punësimin e rreth 69 mijë punonjë sezonalë mes të cilëve dhe shqiptarë e ekzekutivi i ri italian ofron një kuotë më të lartë në numër në sektorë të ndryshëm të ekonomisë në ndihmë të sipërmarrjeve e familjeve që kanë nevojë për punëtorë e janë në vështirësi për të çuar para prodhimin e kompanive të tyre.

Për nënsekretarin e Këshillit të Ministrave, Alfredo Mantovano, është rritur jo vetëm kuota me 13 mijë punonjës më shumë se një vit më parë, por dhe larmishmëria e sektorëve ekonomikë ku ata do të punësohen.

Sektori i bujqësisë dhe i turizmit do të kenë fetën më të madhe të kësaj kuote me rreth 44 mijë të punësuar.

Prioritet do të kenë vendet me të cilat Italia ka nënshkruar marrëveshje të tilla bashkëpunimi si Shqipëria, Bangladeshi, Tunizia, Nigeria, Peruja, Ukraina etj.

Rreth 30.105 do të punësohen në sektorin e autotransportit, ndërtimit, në kantiera detare e të tjerë në fusha si në asistencë shtëpiake, në prodhimin ushqimore, blegtorale etj.

Ky draftligj do të japë mundësi dhe për të konvertuar lejen e qëndrimit të mjaft emigrantëve që ndodhen në Itali për motive të tjera jo punësimi.

Draftligji do të hyjë në fuqi menjëherë pas publikimit në Fletoren Zyrtare e do të publikohen data kur do të nisë aplikimi i tyre përmes sistemit online të Ministrisë së Brendshme Italiane.

Risia që sjell ky dekret ka të bëj me faktin se para se të kërkojnë të punësuar nga jashtë pronarët e kompanive duhet të verifikojnë në territorin ku operon biznesi i tyre, nëse ka apo jo mundësi punësimi për emigrantë e punonjës, banues në atë zonë. Ndërkohë nuk mungojnë dhe debatet mbi këtë normativë të re, pasi Shoqata përfaqësuese e sipërmarrëve të bujqësisë konstaton se kërkesat e tyre për mungesë krahë pune është mbi 100 mijë punëtorë e një kuotë e tillë nuk përmbush zgjidhjen e problemeve që ka sot ekonomia italiane.

Qendra Alert/Alert.al

Konsumatorët evropianë janë të shqetësuar rreth rritjes së çmimeve ushqimore

Konsumatorët evropianë janë të shqetësuar për rritjen e çmimeve ushqimore, kryesisht atribuar luftës në Ukrainë, dhe janë duke ndryshuar sjelljet e tyre, duke i kushtuar shumë më tepër vëmendje se më parë asaj që blejnë dhe duke u përpjekur për të kursyer sa më shumë.

Më shumë se një në dy të anketuar (54%) mendojnë se ka ndikuar lufta në Ukrainë dhe se është përgjegjëse për rritjen e çmimit. Ushqimet që kanë pësuar rritjet më të mëdha janë mishi i kuq (55%), peshku (52%) dhe prodhimet e bulmetit (51%) dhe për këtë arsye pothuajse katër nga dhjetë evropianë (37%) thonë se kanë blerë më pak mish, për t’u përpjekur të mbajnë nën kontroll llogaritë e tyre, ndërsa një e treta (33%) pranojnë se kanë pakësuar blerjet e peshkut dhe pulës, por edhe fruta e perime. Prandaj, ka një rënie të sasisë së ushqimeve të blera, gjë që në vetvete nuk do të ishte shqetësuese, duke pasur parasysh se mesatarisht banorët e vendeve më të zhvilluara konsumojnë kalori më shumë se kërkesa e përditshme, duke luftuar pastaj me mbipeshën dhe dhjamosjen. Gjithashtu, 53% e të anketuarve thonë se janë të shqetësuar shumë për të ardhmen dhe efektet në rezervat ushqimore të shkaktuara nga lufta, për shkak të rolit themelor që Rusia dhe Ukraina kanë në sistemin global të zinxhirëve të furnizimit me ushqime. Evropianët, megjithatë, janë gjithashtu të bindur (në 48% të rasteve) se ka patur një spekullim të fortë nga ana e atyre që prodhojnë dhe shesin ushqime, gjë që do të thotë se kanë  përfituar nga situata për të rritur çmimet. (IlFattoAlimentare)

Qendra Alert/Alert.al

Eksportuesit e bimëve medicinale kërkojnë që të bëhën analiza të akredituara nga shteti

Nga mesi i vitit të ardhshëm edhe eksportuesit e bimëve medicinale do të mund të kryejnë analizat e akredituara për njohje në vendet e BE-së pranë laboratorëve shtetërore.

Mungesa e laboratorëve të akredituar shtetërorë për kryerjen e analizave në përputhje me kërkesat e shtuara të vendeve të BE-së, veçanërisht Gjermanisë ku eksportohen 32% e bimëve të mbledhura, krijoi që në 2022 të ktheheshin mbrapsht 45 kamionë me bimë medicinale.

Zv.ministri i Bujqësisë Dhimo Kote tha se kjo problematikë, veçanërisht te bimët e kultivuara do të zgjidhet shumë shpejt nëpërmjet akreditimeve të reja pranë ISUV.

“Instituti i Sigurisë Ushqimore dhe Veterinare (ISUV) kryen rreth 1,368 analiza të akredituara sipas standardit ISO/IEC 17025:2017 për njohje ndërkombëtare. Nga këto janë kryer 450 analiza aktive për lëndën e mbetjes në produkte.

Është në qendër të vëmendjes që për këtë vit për bimët medicinale në bashkëpunim edhe me GIZ t’i kryejnë analizat pranë ISUV. Pra të gjithë prodhuesit dhe përpunuesit e bimëve medicinale do t’i çojnë mostrat pranë laboratorit shtetëror ISUV, kundrejt tarifave shtetërore për çdo shërbim që do të kërkohet.

Pra ne kryejmë analizat e akredituara për njohje ndërkombëtare, por që të marrësh analiza shtesë në përputhje me kërkesat e shtuara të BE-së, nevojitet akreditimi dhe trajnimi i trupës. Nga diskutimet që kemi pasur edhe me drejtues të ISUV pritet që fazat e nevojshme t’i kalojmë shumë shpejt. Mendoj se nga mesi i vitit që vjen kjo çështje do të zgjidhet”, pohoi ai.

Aktualisht në Shqipëri funksionon vetëm një laborator privat i akredituar për kryerjen e analizave specifike për bimët medicinale që eksportohen jashtë. Kryetari i shoqatës së Bimëve Medicinale dhe Aromantike Filip Gjoka kërkoi zgjidhjen e kësaj problematike me ngritjen e laboratorëve shtetërore për kryerjen e analizave për një gamë të gjerë të bimëve medicinale të prodhuara në vend me distancon eksporti, pasi janë shtuar vështirësitë për kompanitë shqiptare. (Monitor)

Qendra Alert/Alert.al

 

Kriza, Banka Botërore nuk parashikon rezultate pozitive për Shqipërinë

Banka Botërore në raportin e fundit të saj, Perspektiva e Ekonomisë Globale thotë se ekonomia shqiptare do të zgjerohet me vetëm 2.2%, duke bërë që parashikimi i fillimvitit të jetë gati 1.3% më i ulët se ai i bërë në qershor 2022.

Ky parashikim i zymtë i organizmit ndërkombëtar, që është ndjeshëm më i ulët se pritshmëritë e qeverisë në 2.6%, lidhet kryesisht me efektet e luftës në Ukrainë që sipas saj do të shtrijë efektet e edhe përgjatë vitit 2023.

Rritja globale po ngadalësohet ndjeshëm sipas raportit të Bankës Botërore përballë inflacionit të rritur si dhe normave të larta të interesit që bankat kanë ndjekur për ta frenuar atë. Pasiguritë e shtuara po ashtu me një valë tjetër të mundshme të pandemisë mund ta çojnë ekonominë globale drejt recesionit.

Ndërkohë, për vitin e ardhshëm projeksionet e Bankës Botërore flasin për një rritje ekonomike të Shqipërisë në  3.4%.

Për të gjitha vendet e Ballkanit Perëndimor rritja parashikohet të jetë e ngadaltë këtë vit duke mos kaluar 2.5%.

Për një pjesë të vendeve thuhet në raport, ngërçet dhe pasiguritë e mëdha politike mund të rrezikojnë vonesa në zbatimin e reformave që mund të ndikojnë në ecurinë e ekonomive të vendeve të rajonit.

Qendra Alert/Alert.al

INSTAT: Dhjetori shënoi rritjen me të lartë historike të çmimit të vezëve dhe bulmetit

Çmimet e bulmetit dhe vezëve shënuan rritjen më të lartë me 25.4% në krahasim me dhjetorin e vitit 2021.

Të dhënat e INSTAT tregojnë se nga 13 grupet kryesore të ushqimeve bulmeti dhe vezën shënuan rritjen më të lartë. Me ritme të ngjashme u rrit edhe çmimi i yndyrave.

Kjo rritje u nxit nga kërkesa më e lartë për gjalpë dhe vezë gjatë muajit dhjetor në respektim të traditës për gatimin e ëmbëlsirave (bakllavasë dhe shëndetësisë).

Çmimet e bulmetit që ishin në rritje të vazhdueshme përgjatë gjithë vitit 2022 në dhjetor panë një rritje të paprecedente kur në ditët e fundit të muajit 600 gram gjalpë fshati u shit për 1500 lekë.

Përgjatë dhjetorit një kilogram gjalpë u shit mbi 1600 lekë, teksa shumë shpesh tregjet kishin mungesë të këtij produkti. Shqipëri po përballet me krizë të furnizimit të rregullt me bulmet.  Kjo krizë po vjen nga rënia e shpejtë e numrit të bagëtive sidomos fermave të vogla familjare dhe kufizimeve të importit, pasi fermat e mëdha kudo në Europë kanë reduktuar numrin e krerëve nga rritja e çmimeve të ushqimeve për kafshë pas luftës në Ukrainë.

Në Shqipëri blegtoria po kalon krizë për dy faktorë themelore. E para është tranzicioni demografik. Pakësimi i popullsisë dhe sidomos asaj në zonat rurale po shoqërohet me tkurrjen e krerëve të bagëtive. Së dyti fermat e vogla shqiptare nuk përfitojnë subvencione e për rrjedhojë nuk rezultojnë fitimprurëse.

Popullsia e rurale po shkon drejt plakjes dhe në pamundësi për ti shërbyer kafshëve për autokonsum, fermerët po shesin masivisht bagëtitë. Ky fenomen po krijon një kategori të re konsumatorësh të bulmetit që deri dje ishin prodhues. Bulmeti është baza e gastronomisë shqiptare, por ne zonat rurale është ushqim bazik.

Fermerët blegtorë lajmërojnë se ky vit do të jetë edhe më i vështirë nëse qeveria nuk ndryshon politikën e subvencioneve për të ndihmuar fermat e vogla dhe për të nxitur përpunimin e qumështit në baxho. Blegtoria shqiptare është e zhvilluar në ferma të vogla dhe zinxhiri i përpunimit duhet të jetë i tillë.

Mbi investimet në fabrikat e përpunimit të qumështit ndër vite po rrisin çmimin e bulmetit në mënyrë të panevojshme. Psh fabrikat e mëdha qumështit shpesh vihen në punë me 20% të kapacitetit investues, nga mungesa e lëndës së parë. Kostot e fabrikës janë të njëjta sikur prodhimi të jetë 5- fish më i lartë. Këto kosto po transferohen në çmime, rritja e të cilit nuk ka një ndarje të drejtë për fermerët. Teksa çmimet e bulmetit janë dyfishuar për disa produkte, çmimi për blegtorët e vegjël u rrit me 10-15 vitin e kaluar. Kriza e blegtorisë përveçse ka sjellë një rritja të shpejtë të çmimeve të bulmetit po çon drejt zhdukjes disa raca autoktone, të cilat prodhonin bulmetin dhe mishin unik sidomos në zonat e Veriut të  vendit. (Monitor)

Qendra Alert/Alert.al

Shqipëria, skemë sigurimi për bletët

Sektori i bletarisë për herë të parë do të jetë i kontrolluar tërësisht nga institucionet shtetërore përmes përcaktimit të rregullave për prodhimin, regjistrimin, transportin, riprodhimin, mbrojtjen, etiketimin, përpunimin dhe ruajtjen e produkteve të bletarisë, si dhe për kontrollin e cilësisë dhe gjurmueshmërinë e këtyre produkteve.

Projektligjin për “Bletarinë” është depozituar për diskutim në komisionet parlamentare dhe synon rregullimin tërësor të sektorit. Konkretisht, drafti përcakton detyrimin e regjistrimit të bletarëve në regjistrat publikë që janë regjistri i fermës dhe regjistri i blegtorisë. Me hyrjen në fuqi të ligjit bletarët kanë detyrimin të regjistrohen dhe të përditësojnë të dhënat mbi numrin e zgjojeve, vendqëndrimet e parqeve dhe lëvizjen e tyre. Vëmendje e veçantë i kushtohet regjistrit të mbretëreshave.

Njoftimi është i rëndësishëm për disa arsye, fillimisht për shfrytëzimin e kullotave, informimin e veterinerit zyrtar të vendit ku ndodhen parqet me qëllim kontrollin dhe monitorimin, marrjen e masave të menjëhershme në rast konstatimi të sëmundjeve apo njoftimin e bletarëve të tjerë kur janë konstatuar sëmundje të cilat përhapen.

Brenda datës 30 prill të çdo viti do të njoftohet vendndodhja dhe në rast lëvizjeje gjatë vitit, bletarët janë të detyruar të përditësojnë informacionin për vendin ku gjendet parku i bletëve  Sipas draftit, prodhuesit janë të detyruar që në produktin final, në etiketë të kenë të shënuar çdo detaj, që nga firma që prodhon, substancat që përmban produkti si dhe kohën e përodorimit.

Ndërsa, parku i bletëve duhet të vendoset jo më pak se 10 metra nga rrugët e tranzitit publik dhe jo më pak se 5 metra nga kufinjtë e pronës publike ose private.

Po ashtu, projektligji, edhe pse jo në mënyrë detyruese, parashikon që bletarët të bëjnë sigurime vullnetare me qëllim dëmshpërblimin në raste të humbjes së popullatës nga fatkeqësitë natyre ose dëmtimeve për arsye të tjera.

Ndërkohë përcaktohen edhe masa administrative, ku shkeljet si ushtrimi i aktivitetit nga bletarët pa qenë të regjistruar në regjistrat publikë; Vendosja e parkut pa ruajtur distancat; Lëvizja e parkut pa miratimin e institucionit përgjegjës dhe pa certifikatë veterinare dhe Mosnjoftimi i institucionit përgjegjës në rast dyshimi të sëmundjeve dënohen me 5 mijë deri në 40 mijë lekë gjobë. (Scan)

Qendra Alert/Alert.al

Ekspertët: Kostoja e lartë e prodhimit të ullirit kufizon eksportet e vajit

Kostoja e lartë e prodhimit për shkak të fragmetizimit të tokës bujqësore, standardet e cilësisë dhe informaliteti i shitjeve konsiderohen arsyet kryesore pse eksportet e vajit të ullirit vendas janë të ulëta, sipas studimit të vitit 2021 “Për sektorin e ullirit dhe vajit të ullirit” të ekspertëve Drini Imami dhe Luciano Leonetti.

Në vitin 2022 pati mbiprodhim të vajit të ullirit, por shitjet e larta e informale brenda vendit dhe mungesa e tregjeve eksportuese rrezikon të demotivojë fermerët për të mos i shërbyer më kësaj kulture bujqësore.

Sipas studimit vlerësohet se janë rreth 70,000 – 100,000 fermerë të përfshirë në kultivimin e ullirit.

Sipas statistikave të fundit të mbledhura nga anketa me stafin e ekstensionit bujqësor të MBZHR-së, janë rreth 9,000 fermerë që kanë 1 deri 2 ha dhe 2,500 fermerë që kanë mbi 2 ha. Pra, vetëm një pjesë e vogël e fermerëve që angazhohen në prodhimin e ullirit (10%-15% e totalit) mund ta konsiderojnë atë si një aktivitet të rëndësishëm.

“Eksporti shqiptar i vajit të ullirit mbetet shumë i ulët në krahasim me prodhimin e vajit të ullirit dhe importin e ullirit. Shqipëria ka avantazhe të kufizuara konkurruese për eksportin e vajit të ullirit, për shkak të kostos së lartë të prodhimit, vëllimit të ulët në krahasim me vendet kryesore prodhuese të vajit të ullirit dhe standarde të diskutueshme të cilësisë. Megjithatë, disa kompani kanë arritur të gjejnë pikat e tyre të tregut dhe të eksportojnë vaj ulliri të cilësisë së lartë. Partnerët kryesorë janë vendet rajonale dhe ato fqinje. Në vitet 2019 dhe 2020 Shqipëria ka eksportuar vaj ulliri kryesisht në SHBA, Kosova dhe Maqedonia e Veriut.

Nga ana tjetër, importet mbeten të larta (pothuajse 1 milion litra) dhe luhaten nga viti në vit, në varësi të prodhimit vendas. Në vitet e fundit, sipas statistikave të UNSTAT-it, më pak se gjysma e vlerës së importit përbëhej nga vaj ulliri i virgjër ose ekstra i virgjër. Pra gjysma tjetër përbëhej nga lloji tjetër (cilësi më i ulët) i vajit të ullirit.

Për shembull, në 2017, u raportua importi i 138 ton vaj ulliri të virgjër dhe ekstra të virgjër (HS 150910) me një çmim mesatar prej 5.19 USD/litër, ndërsa importi i vajit të ullirit tjetër (jo të virgjër) (HS 150990) ishte 665 tonë me çmim mesatar 4.29 USD/litër. Në vitin 2019 shumica e importeve të vajit të ullirit u morën nga Italia (vendi i parë/partneri më i madh për importin e vajit të ullirit për Shqipërinë) dhe Greqia (e dyta), më shumë se 90% e importeve së bashku”, citohet në studim.

Përveç shitjeveinformale, në studimin “Për sektorin e ullirit dhe vajit të ullirit” theksohet për zhvillimin informal të importit dhe eksporteve nga banorët e zonave kufitare si Greqia apo dhe Italia që kanë prodhim të lartë të ullirit.

“Është e zakonshme që punëtorët sezonalë shqiptarë në Greqi të vjelin ullinj kundrejt një tarife, si 50% e prodhimit. Disa prej tyre sjellin vaj ulliri me mjete të ndryshme në Shqipëri, përfshirë këtu edhe autobusë, që më pas shiten në tregun e brendshëm.

Nga ana tjetër, është raportuar edhe eksport joformal i vajit të ullirit. Emigrantët që vizitojnë rregullisht Shqipërinë (p.sh. blejnë sasi vaj ulliri për të gjithë vitin, apo edhe për më shumë duke qenë se shumë udhëtojnë me makinat e tyre), ka pasur edhe raste të eksportit/transportit të rregullt informal të vajit të ullirit në Itali nga ndërmjetës shqiptarë (nëpërmjet detit Adriatik). Me të mbërritur në Itali, ajo u shitet joformalisht komuniteteve shqiptare përmes rrjeteve (joformale)”.

Studiuesit rekomandojnë se aktorët e industrisë së vajit të ullirit duhet të synojnë tregun vendas, pasi ka mundësi për rritjen e kërkesës.

Për vitet 2009-2021 sipas të dhënave të Ministrisë së Bujqësisë dhe Zhvillimit Rural tendenca e prodhimit të vajit të ullirit ishte e luhatshme. Në vitin 2012 janë prodhuar 13,745 ton vaj ulliri. Krahasuar me 2011 prodhimi u rrit 50%. Në 2013 prodhimi shënoi rënie 23%.

Për periudhën 2009-2019 tendenca e prodhimit serish shfaqet e luhatshme. Në 2019 janë prodhuar 20 mijë ton vaj ulliri. Krahasuar me një vit më parë prodhimi pësoi rritje të lehtë në 2%. Për vitin 2021 prodhimi i vajit të ullirit ishte rreth 26% më shumë se viti 2020. Për 2022 ministria e Bujqësisë parashikoi që sasia e vajit të prodhuar të jetë 70% më e lartë se në 2021. (Monitor)

Qendra Alert/Alert.al

FMN: Sektorët që rrezikohen nga ndryshimet klimatike

Fondit Monetar Ndërkombëtar bën të ditur se ndryshimet klimatike rrezikojnë popullsinë dhe ekonominë shqiptare. Në një dokument politikash, të publikuar në fund të vitit që sapo lamë pas FMN vlerëson se fatkeqësitë e lidhura me ndryshimet klimatike bëjnë që popullsia dhe industritë të humbasin aksesin në shërbime, duke përfshirë energjinë elektrike, ujin e pijshëm dhe objektet e kujdesit shëndetësor dhe arsimor.

Po ashtu, rritja e temperaturave dhe ndryshimi i reshjeve pritet të ketë ndikim negativ në sektorin e bujqësisë, i cili përfaqëson rreth 20 për qind të ekonomisë. “Temperaturat ekstreme përbëjnë një kërcënim për prodhimin bujqësor dhe reshjet e shumta rrisin rrezikun e humbjes së të korrave”-vlerësohet në dokument.

Po ashtu, theksohet se Shqipëria goditet nga afërsisht një fatkeqësi në vit, teksa çdo fatkeqësi natyrore shkakton dëme prej rreth 1.3 për qind të Prodhimit të Brendshëm Bruto dhe prek rreth 5 000 për 100 000 banorë.

Nisur nga kjo situatë, Fondi Monetar Ndërkombëtar ka përgatitur një listë të gjatë masash që duhet të ndërmarrë qeveria shqiptare, teksa pjesa më e madhe e tyre konsiderohen me prioritet shumë të lartë. Rritja e efikasitetit të përdorimit të ujit, diversifikimi i burimeve të prodhimit të energjisë dhe nxitja e eficiencës së energjisë janë 3 prej tyre. Ndërkohë që, sa i takon sektorit të bujqësisë, me priortiet shum ëtë lartë shihet promovimi i bujqësisë dhe peshkimit të qëndrueshëm, si dhe përmirësimi i sistemeve të ujitjes dhe kullimit. (Scan)

Qendra Alert/Alert.al