Menu

Konsumatori

Fushata #PlantHealth4Life është rikthyer, më e madhe dhe më e mirë! Evropa bashkohet për të mbështetur shëndetin e bimëve, biodiversitetin dhe ekonominë

Një koalicion i gjerë partnerësh nga e gjithë Evropa kanë bashkuar forcat për të nisur sot vitin e dytë të fushatës #PlantHealth4Life, e cila synon të rrisë ndërgjegjësimin për lidhjet e thella midis shëndetit të bimëve dhe jetës sonë të përditshme, duke stimuluar veprimet e qytetarëve për të mbrojtur shëndetin e bimëve. Fushata drejtohet nga Autoriteti Evropian i Sigurisë Ushqimore (EFSA), Komisioni Evropian (KE) dhe 22 vende evropiane.

Si ndikon shëndeti i bimëve në jetën tonë?

Bimët përbëjnë 80% të ushqimit që hamë dhe pastrojnë ajrin që thithim. Por, kjo nuk është e gjitha: Bimët e shëndetshme nënkuptojnë rendiment të mirë bujqësor, i cili ndikon në disponueshmërinë e ushqimit dhe çmimet e ushqimit për konsumatorët. Ndryshimet klimatike dhe aktivitetet njerëzore, si tregtia dhe udhëtimet i vënë bimët nën presion të madh; përhapja e dëmtuesve dhe sëmundjeve të bimëve mund të ketë pasoja shkatërruese ekonomike dhe mjedisore. Mendoni për sëmundjen e patates, që në mesin e shekullit të 19-të çoi në një humbje shkatërruese të të korrave, e cila ishte një faktor kyç në urinë irlandeze të patates.

Megjithatë, shumë qytetarëve evropianë ende u mungon vetëdija e mjaftueshme, se përse ka rëndësi shëndeti i bimëve. #PlantHealth4Life synon të rrisë ndërgjegjësimin kolektiv për rreziqet për shëndetin e bimëve dhe për rolin që secili prej nesh duhet të luajë për të mbrojtur bimët.

“Shëndeti i bimëve ndikon jo vetëm në mjedis, ekonomi dhe zinxhirin ushqimor evropian, por edhe të tashmen dhe të ardhmen tone. Duke i mbajtur bimët të shëndetshme, ne po mbrojmë jetën. Prandaj është një burim krenarie të shohim, se si evropianët janë të angazhuar në këtë temë, siç tregohet nga pjesëmarrja e paprecedentë e shteteve anëtare në fushatën #PlantHealth4Life”, tha Tobin Robinson, Shefi i Njësisë së bimëve të EFSA, i cili prezantoi fushatën në simpoziumin “Shëndeti i bimëve pa kufij”, organizuar nga Presidenca belge e Këshillit të Evropës.

“Qytetarët e informuar evropianë, të armatosur me informacion të saktë mbi shëndetin e bimëve mund të ndihmojnë në mbrojtjen dhe ruajtjen e biodiversitetit tonë”, tha Claire Bury, Zëvendësdrejtoresha e Përgjithshme për Qëndrueshmërinë Ushqimore të DG SANTE. Sipas tij, “shëndeti i bimëve është një prioritet për Komisionin Evropian në kuadër të qasjes ‘Një Shëndet’. Duke informuar njerëzit për rëndësinë e mosimportimit të dëmtuesve në Bashkimin Evropian dhe duke i fuqizuar ata me njohurinë për të ndërmarrë veprimet e duhura, ne mund të bëjmë një ndryshim”.

Veprimet e çdo evropiani janë kyçe për t’i mbajtur bimët të shëndetshme. Vizitoni faqen e fushatës #PlantHealth4Life dhe zbuloni, se si mund të mbroni shëndetin e bimëve. Do të gjeni burime të disponueshme në të gjitha gjuhët e BE-së, duke përfshirë materialet e shtypit, postimet në mediat sociale për t’i shpërndarë në kanalet tuaja dhe video. Ju mund t’i gjeni informacione të dobishme veçanërisht nëse jeni:

  • Një udhëtar kurioz që i pëlqen të eksplorojë botën dhe natyrën.
  • Një kopshtar që rrit dhe kujdeset për perimet, lulet dhe pemët në shtëpinë, në oborrin e shtëpisë ose në ballkonin tuaj.
  • Një prind, i shqetësuar për ushqimin që hanë fëmijët tuaj dhe i etur për të mbrojtur komunitetet bujqësore, mjedisin dhe biodiversitetin për brezat e ardhshëm.

Këtë vit ka shumë mundësi për të marrë pjesë në fushatën, e cila do të vizitojë panaire, ekspozita dhe shkolla në vendet pjesëmarrëse. Shikoni faqen kombëtare të faqes së internetit të fushatës për të parë se çfarë po ndodh në vendin tuaj dhe qëndroni të sintonizuar për më shumë informacion kur të bëhet i disponueshëm!

Rreth fushatës

#PlantHealth4Life është një fushatë shumëvjeçare dhe shumëkombëshe e zhvilluar me kërkesë të KE-së dhe e bazuar në një analizë të thellë të perceptimeve dhe sjelljeve për shëndetin e bimëve në të gjithë BE-në. Këtë vit, fushata përfshin 21 shtete anëtare dhe një vend kandidat, duke dyfishuar shtrirjen nga viti i kaluar: Belgjika, Kroacia, Qiproja, Çekia, Danimarka, Estonia, Finlanda, Franca, Gjermania, Greqia, Hungaria, Irlanda, Letonia, Lituania, Malta, Polonia, Portugalia, Sllovakia, Sllovenia, Spanja, Suedia dhe Mali i Zi.

Burimi: Efsa.eu

Qendra ALERT / ALERT Center

Fushata 'Safe2Eat' 2024: Fuqizimi i konsumatorëve në të gjithë Evropën

Nga ‘EUChooseSafeFood’ në ‘Safe2Eat’: EFSA dhe partnerët e saj në Shtetet Anëtare të BE-së kthehen me angazhim të rinovuar dhe pjesëmarrje të zgjeruar në të gjithë Evropën, duke u mundësuar konsumatorëve të bëjnë zgjedhje ushqimore të besueshme.

Duke u mbështetur në suksesin e tre viteve të mëparshme, Autoriteti Evropian i Sigurisë Ushqimore (EFSA) dhe partnerët e tij në Shtetet Anëtare të BE-së kanë nisur fushatën Safe2Eat 2024. E njohur më parë si #EUChooseSafeFood, fushata rikthehet e riemërtuar dhe me një angazhim të rinovuar për të promovuar ndërgjegjësimin për sigurinë ushqimore tek qytetarët evropianë.

Këtë vit, fushata zgjeron shtrirjen e saj me 17 vende që bashkojnë forcat për të ndihmuar konsumatorët të marrin vendime të informuara për zgjedhjet e tyre ushqimore. Vendet pjesëmarrëse për vitin 2024 përfshijnë Rumaninë, Çekinë, Hungarinë, Greqinë, Estoninë, Kroacinë, Italinë, Letoninë, Qipron, Slloveninë, Spanjën, Luksemburgun, Sllovakinë, Austria, Poloninë, Portugalinë dhe Maqedoninë e Veriut.

Fuqizimi i konsumatorëve për të bërë zgjedhje të besueshme

Hulumtimi i kryer nga EFSA në bashkëpunim me IPSOS në 2023, zbuloi se gati 70% e evropianëve shprehin interes për sigurinë ushqimore. Megjithatë,rreth 60% e konsiderojnë informacionin e sigurisë ushqimore shumë teknik dhe sfidues për t’u kuptuar. Si përgjigje, ky botim i ri synon të komunikojë shkencën që qëndron pas ushqimit tonë në një mënyrë të qartë, të saktë, por siguruese dhe të kuptueshme. Objektivi është t’u mundësohet qytetarëve që të marrin vendime të mirëinformuara për konsumin e ushqimit, duke garantuar sigurinë dhe shëndetin në zgjedhjet e tyre të përditshme.

Nën flamurin e #Safe2EatEU, fushata vazhdon të fokusohet në edukimin e qytetarëve për aspekte të ndryshme të sigurisë ushqimore. Këto përfshijnë sëmundjet që vijnë nga ushqimi, teknikat e duhura të trajtimit të ushqimit, rëndësinë e leximit të etiketave ushqimore dhe promovimin e praktikave të reduktimit të mbetjeve ushqimore.

Fushata thekson gjithashtu rëndësinë e një diete të ekuilibruar, sigurinë e suplementeve ushqimore dhe nevojën për të vërtetuar shkencërisht pretendimet shëndetësore mbi produktet ushqimore. Për më tepër, ai synon të rrisë ndërgjegjësimin për sigurinë e aditivëve ushqimorë dhe ushqimeve të reja, dhe praninë e alergeneve ushqimore.

“Në gjithë Evropën, konsumatorët zgjedhin çdo ditë çfarë të blejnë dhe çfarë të hanë, duke peshuar faktorë të tillë si kostoja, shija, qëndrueshmëria dhe origjina e ushqimit. Falë standardeve të larta të sigurisë ushqimore të mbështetura nga BE, konsumatorët mund të besojnë se çfarëdo që vendosin të blejnë dhe konsumojnë, është e sigurt për t’u ngrënë. Fushata #Safe2EatEU synon pikërisht të krijojë lidhjen midis shkencës së sigurisë ushqimore dhe ushqimit që ne shijojmë, duke i lejuar njerëzit të bëjnë zgjedhje të informuara me besim”, tha Drejtori Ekzekutiv i EFSA, Bernhard Url.

Me fillimin e fushatës së 2024-ës, iniciativat po shpërndahen si në nivel të BE-së ashtu edhe në nivel kombëtar në të 17 vendet pjesëmarrëse. Qytetarët inkurajohen të vizitojnë faqen e internetit për informacion të plotë mbi temat e sigurisë ushqimore dhe të shkarkojnë paketën e mjeteve të fushatës ku do të gjejnë burime të disponueshme në gjuhë të ndryshme.

Burimi: Efsa.eu

@Qendra ALERT

Qendra ALERT dhe Industria e Përpunimit të Qumështit marrëveshie bashkëpunimi për alarmet ushqimore. Konsumatorët do të njoftohen dhe nëpërmjet aplikacionit Alert.al

Komunikimi i riskut për konsumatorët nga kompanitë prodhuese e tregtuese të profukte ushqimore, është një nga detyrimet ligjore më të rëndësishme, e po ashtu nga praktikat e mira në tregtti e detyrimet e Operatorëve të Biznesit. Kompanitë prodhuese e tregtuese, pavarësisht se sa e si ndodh sot, kanë detyrimin që kur një produkt i tyre ushqimore apo jo, për shumë arsye mund të jetë i pakonsumueshëm ose i papërdorshëm, duhet të njoftojnë konsumatorët për produktin konkret, shoqëruar me foto, ku të duket qartë dhe barkodi, si dhe elementët e tjerë, aftet e përdorimit (prodhimi e skadenca), numri i lotit etj. Dhe, njoftimi shoqërohet me tekstin spjegues për problematikën që paraqet produkti. Njëkohësisht me detyrimin për ta tërhequr nga tregu, subjektet u bëjnë të ditur konsumatorëve që, nëse e hasin në markete të mos e marrin, ose nëse e kanë blerë më herët dhe e kanë gjendje, t’a kthejne aty ku e kanë blerë, kundrejt kthimit të parave ose zëvendësimit me të njëjtin produkt të një loti, serie që është konform. Njëkohësisht, subjektet duhet të njoftojnë dhe institucionet publike (inspektoriatet e kontrollit) dhe këto të fundit të bëjnë komunikimin e riskut për konsumatorët. Por sa ndodh realisht? Në nivelet minimale të mundshme, e herë herë, këto njoftime bëhen të “fshehura mes rreshtash” në faqet e institucioneve publike, duke bërë që konsumatorët të mos marrin njoftimin dhe informacionin e duhur.

Qendra ALERT, organizatë për mbrojtjen e konsumatorëve, në kuadër të Projektit “Alert për mbrojtjen e konsumatorëve”, nënshkroi një marrëveshie bashkëpunimin me Shoqatën “Industria e Përpunimit të Qumështit, pikërisht me qëllimin e informit të publikut nga kjo industri, përmes Aplikacioni “Alert.al” dhe mjeteve të komunikimit Alert.al apo/dhe emisionit Alert, në rastet e problematikave që mund të shfaqin produkte të ndryshme të kësaj industrie.

Por si do të funksionojë? Kompanitë e përpunimit të qumështit dhe nënprodukteve të tij, anëtarë të IPQ, në rast se një produkt i tyre shfaq problemed he duhet hequr nga tregu, përveç masave që do të ndërmarrin vetë për t’a tërhequr, si dhe njoftimit të AKU, do t’ë dërgojnë dhe një njoftim zyrtar me të gjitha të dhënat e produktit dhe informacionin shterrues pranë Qendrës ALERT. Kjo e fundit, do ta pblikojë njoftimin “Alert” në ëebsit-m e saj Alert.al. Përvec publikimit aty e shpërndarjes në rrjetet sociale, si njoftim për konsumatorët, këta të fundit, do të marrin dhe një njoftim (notification) nëpërmjet aplikacioni Alert.al, i vlefshëm ky në IOS dhe Android, mjafton t’a kenë të shkarkuar në telefonin e tyre.

Marrëveshja me Qendrës ALERT dhe Industrisë së Përpunimit të Qumështit, përfaqësuar nga Z.Donjaldo Hoxha, ka për qëllim bashkëpunimin dhe komunikimin e riskut nga IPQ në rubrikën “Food Alerts” në aplikacionin Alert.al dhe ëebsite Alert.al, si dhe shpërndarjen në rrjetet sociale të Qendrës ALERT, me qëllim informimin e konsumatorëve në rastet e problematikave të ndryshme që mund të shfaqin produket e kompanive anëtare të kësaj shoqate prodhuese. Gjithashtu, qëllimi i marrëveshies së bashkëpunimit, është edhe informimi e ndërgjegjësimi i konsumatorëve dhe i mediave, duke bërë shmangien e panikut, ruajtjen e imazhit të kompanisë prodhuese që shfaq Alert-in, detyrimin indirekt të institucioneve shtetërore të komunikojnë risk në mënyrë të qartë dhe të drejtë, mundësinë e uljes së rasteve abuzive nga mediat për keqinterpretim të rasteve, si dhe edukimin e prodhuesve me komukiminin e rregullt të riskut për produkte që rezultojnë jokonform dhe të papërshtatshme për konsum njerëzor.

Baza Ligjore për nënshkrimin e kësaj marrëveshie është Ligji Nr. 9863, datë 28.01.2008 “Për Ushqimin” (i ndryshuar), Neni 5, Komunikimi i Riskut, Pikat c dhe ç, “Komunikimi i riskut bëhet nga; operatorët e biznesit të ushqimit për njerëz dhe kafshë; organizatat e konsumatorëve; dhe Ligji Nr. 9902, datë 17.04.2008 “Për mbrojtjen e konsumatorëve”, Neni 6, Pika 1: “Tregtarët janë të detyruar, në kufijtë e veprimtarive përkatëse, t’u japin konsumatorëve të dhëna të plota dhe të sakta për mallrat dhe shërbimet e vendosura në treg ose të parashikuara për t’u vendosur në treg”; Pika 3, Rreziqet, që lidhen me mallrat dhe shërbimet, kur këto rreziqe nuk janë të kuptueshme pa paralajmërimin përkatës.

 *Kjo marrëveshje mes Qendrës ALERT dhe IPQ, u nënshkrua në kuadër të Projektit “ALERT për mbrojtjen e konsumatorit”, me mbështetjen e Programit #SustainMedia, i bashkëfinancuar nga Bashkimi Evropian dhe Qeveria Gjermane e që zbatohet nga GIZ, DË Akademi dhe Internews.

Pjatat plastike të prodhuara në Shqipëri hiqen për të dytën herë nga tregu Italian. Po në tregjet tona a gjenden? Institucionit, asnjë komunikim për konsumatorët

Ministria italiane e Shëndetësisë ka raportuar tërheqjen nga tregu të pjatave plastike të thella dhe të sheshta të markës “Rey Natura”, pjatave të ëmbëlsirave të markës “Rey Desserts” dhe pjatave të ushqimit “Rey Natura T500” të prodhuara nga kompania “Rey Plastica” në Durrës (përditësuar më 17/05/2024). Arsyeja e përmendur në njoftimin e tërheqjes është një shkallë e përgjithshme e migrimit që tejkalon kufijtë e lejuar. Pjatat në fjalë nuk janë në përputhje me dispozitat ligjore (neni 3, germa b, e rregullores KE 1935/2004), sipas të cilës materialet në kontakt me ushqimin në kushte normale përdorimi nuk duhet të transferojnë përbërës në sasi si p.sh. për të çuar në një modifikim të papranueshëm të përbërjes së tyre (migrim i substancave kimike).

Produktet e prekura shiten në pako prej 20 copë, të barabarta me 300 gram (poshtë dhe sipër) dhe 25 copë, të barabarta me 550 gram (ëmbëlsirë). Njoftimet në portalin e Ministrisë tregojnë se pllakat plastike të tërhequra mund të mos kenë numër grupi, ose, vetëm për ato të poshtme, i përkasin loteve P000001 OP02 05/12/2023 dhe P.09/10/2023 OP_2 (përditësuar 20 / 05/2024).

Kompania Rey Plastica SHPK prodhoi pjatat plastike të tërhequra në një fabrikë në Durrës, Shqipëri (shenja identifikuese L71325502Q).

Janarin e kaluar, Ministria në Itali kishte raportuar tërheqjen e pjatave të sheshta plastike Rey Natura, së bashku me ato të markës Super Rey, për shkak të migrimit të tepërt të substancave kimike (lexoni artikullin për tërheqjen e parë të pjatave të kompanisë Rey Plastica) .

Prandaj, si masë paraprake, rekomandohet të mos përdorni pllaka plastike me karakteristikat e treguara më sipër. Konsumatorët që mund të kenë produktet e tërhequra mund t’i kthejnë ato në pikën e blerjes, raporton Ilfattoalimentare.it

Për pjatat plastike të prodhuara në Durrës, Ministria e Shëndetësisë në Itali ka njoftuar që në janar dhe njoftimin e dytë për një tjetër sasi e ka bërë në muajin maj. Ndërkohë, autoritetet në Shqipëri nuk kanë pasur asnjë njoftim zyrtar nëse këto produkte me përmbajtje materialesh kimike a ndodhen në tregjet e marketet shqiptare? Përsa kohë kompania prodhon dhe eksporon në Itali, dyshimi i arsyetuar qëndron edhe në faktin se këto produkte janë të disponueshme për përdorim edhe në treg në Shqipëri e ndoshta dhe në Kosove e rajon.

@Qendra ALERT – Dedikuar Konsumatorit

Enë kuzhine plastike të markës “Mastërshef” të prodhuara në Kinë hiqen nga tregu

Ministria e Shëndetësisë në Itali ka raportuar tërheqjen nga tregu të një grupi enësh kuzhine plastike të markës “Masterchef” të prodhuara në Kinë dhe të shitura nga zinxhiri Action. Arsyeja e treguar në njoftimin për tërheqje është “migrimi i aminës aromatike parësore përtej kufijve ligjorë”. Seti në fjalë përbëhet nga lugë, skamer dhe shpatull, me numër loti 2023-10207.

Pavarësisht datës 24.04.2024, Ministria e Shëndetësisë e publikoi dispozitën vetëm sot, më 20.05.2024, me gati një muaj vonesë.

Kompania Arovo BV importoi kompletin e enëve plastike të tërhequra nga Kina. Selia e kompanisë është e vendosur në Doblijn 26, Amsterdam, Holandë.

Si masë paraprake, Action rekomandon të mos përdorni grupin e enëve të kuzhinës me numrin e mësipërm të lotit. Konsumatorët që mund të kenë produktin mund ta kthejnë atë në çdo pikë shitje të zinxhirit, ku do të rimbursohet edhe pa paraqitur faturën, njofton Ilfattoalimentare.it

Megjithëse nuk ka një Alert zyrtar për Shqipërinë apo Kosovën, këto produkte mund të gjenden edhe në tregjet apo marketet e vendeve tona. Ndaj, konsumatorët duhet të tregojnë kujdes duke verifikyar numrin e lotit. E kujdesi duhet të jetë më i madh nga blerjet online apo nëpërmjet telemarketingut.

@Qendra ALERT – Dedikuar Konsumatorit

 

“Privatizohet” AKU e Fierit, drejtori “masakron” stafin, krijon bandën e inspektorëve dhe përgatit bashkëjetuesen për shefe finance. Makina e shtetit lëviz pa logo

Të jesh drejtues në Autoritetin Kombëtar të Ushqimit është luks; vjen pa mbathje e ikën me kostum. Përtej imazhit e perceptimit dhe shpesh herë edhe fakteve se, inspektorët bëhen të pasur, të jesh në krye të Drejtorive Rajonale të AKU nuk është e lehtë. Duhet t’i kesh shërbyer mirë partive, udhëheqësve e mbi të gjitha, të jesh dallaverexhi, hajdut, të dish të abuzosh, të dish të mbledhësh lekë nga bizneset ushqimore e mbi të gjitha, nëse do jetëgjatësi, të dish t’i ndash ato që merr. Por, ka dhe raste përjashtimore, që drejtuesi nuk merr dhe sigurisht nuk e ka jetën e gjatë aty. Ose aq më keq, kur i merr dhe nuk di t’i bëjë “share”.

Për fat të keq, duke e ditur rëndësinë e këtij institucioni, drejtuesit në AKU, drejtori i përgjithshëm e për pasojë edhe drejtorët rajonalë ndërrohen aq shpesh, sa shumica prej tyre nuk mbajnë mend njëri-tjetrin e stffet e tyre jo e jo.

Megjithatë, Drejtori Rajonal i AKU-së Fier, i emëruar në nëntor të vitit 2023 në këtë detyrë, duket se po i shërben më së miri vetes e familjes së tij. Arnold Pashollari, duket i stërvitur nga një detyrë e mëhershme e mbajtur deri në vitin 2021, konkretisht sipas CV-së së tij, Specialist i Masave Shtërnuguese në UK Lushnjë. Problematikat e shfaqura nga ky drejtor nisin me subjektet në Qakun Fier, ku ankesat ndaj tij kanë qenë të shumta. E madje, edhe nga stafet e tij.

Shkeljet nisën kur menjëherë pas emërimit, Pashollari mori në dorëzim makinën e AKU me targa AA 457 VV, të zhveshur nga të gjitha logot e AKU, të cilat më herët ia kishte hequr ish-drejtori Eraldo Xhaja, të cilit dukej se nje makinë shteti, e loguar me prokurim publik e me paratë e taksapaguesve, do t’i prishte punë. E ka të ngjarë, që në këtë këndvështrim mund ta ketë parë situatën edhe Arnold Pashollari, i cili e mori në dorëzim e madje pagoi edhe 12 gjoba të policisë që i kishte makina, të trashëguara nga paraardhësi. Madje, “gojët e liga” thonë se kjo makinë shërben mbrëmjeve edhe për të shpërndarë pica nga piceria në Lushnjë, e cila është në emër të bashkëshortes së tij Herta Kolleshi, (zyrtarisht bashkëjetueses, sepse nuk kanë celebrim), me të cilën ka dhe një fëmijë. Siç tregon dhe ky akt inspektimi i AKU në vitin 2023, në picërinë e tyre, ku përfaqësuesi që ka firmosur, Arnold Pashollari (asokohe nuk ishte drejtor i AKU), janë gjetur shkelje dhe lënë detyra. Ndërkaq, nuk dihet nëse që nga nëntori i vitit 2023 e deri sot, është inskeptuar më.

Por, problematikat vazhdojnë. Prej disa kohësh, në Drejtorinë e Përgjithshme të AKU është emëruar si specialiste finance bashkëjetuesja e Pashollarit, Znj. Kolleshi, për të cilën nuk ka ndonjë informacion se sa herë në javë paraqitet në Tiranë, duke ditur se jetojnë në Lushnjë e kanë dhe një piceri për të menaxhuar. Megjithatë, e sigurt është që po praktikohet në këtë sektor, për arsye se bashkëshorti i saj, Drejtori i AKU Fier po përpiqet t’a sistemojë në detyrën e Shes së Financës në AKU Fier. Ky pozicion, “de facto” është lirë, pasi përgjegjësja e këtij sektori qëndron me raport. Jo se tashmë ka ndonjë problem të theksuar shëndetësor, përveç gjëndjes së ankthit e stresit, por sepse e di që sapo të kthehet në detyrë, do t’i gjendet “kleçka” për t’a larguar. Dhe, nuk është aspak e vështirë që nga viti 2020, kur AKU-në e nxorrën nga Shërbimi Civil, për t’a përdorur për qoka politike, punësime apo ndarje parashë.

Por, në të vërtet zonja që është vazhdon të jetë me raport, ka pasur një problem shëndetësor. Për shkak të një konflikti me drejtorin e saj, nga presioni i Z.Pashollari, ajo ka pësuar gjëndje të fikti në zyrë dhe ka qenë autoambulanca ajo që e ka dërguar në spital. E pikërisht për këto arsye, Drejtori i AKU Fier po trajnon në Drejtorinë e Përgjithshme të AKU bashkëjetuesen e tij, që të jetë e e aftë për punë kur t’a emërojë në institucionin që ai drejton.

Për të mos folur më tej për emërime shoqërore, pa ndonjë konkurs apo meritë, por hiq njerëz e emëron njerëz. Një prej rasteve është ish-kolegu dhe miku i tij me të cilin kanë punuar në Lushnjë, Shpendi Pollozhani, të cilin e ka emëruar specialist në Sektorin e Shërbimeve të Brendshme.

Ndërkohë që biznese të ndryshme ankohen për sjelljen edhe të një grupi inspektorësh të “çetës” së tij. Por, për shkak të frikës së masave ndëshkuese nga AKU, nuk japin detaje, përveç faktit se thonë që drejtori iu flet në emër të Taulant Ballës, si drejtues politik i Qakut Fier e si deputet dhe në emër të Drejtorit të Përgjithshëm të AKU, megjithëse ky i fundit mund të mos ketë asnjë dijëni apo mund të mos i ketë dhënë asnjë porosi.

©Qendra ALERT

Bustina çaji me Sibutraminë të ndaluar nga BE që në vitin 2010. Kujdes, ja ku gjendet

Ministria e Shëndetësisë së Italisë ka publikuar një alarm sigurie në lidhje me sekuestrimin e qeseve (bustinave) të çajit nga Turqia me një substancë të ndaluar. Në fakt, qeskat përmbajnë një ilaç me veprim dobësues. Produkti ka markën Meridetox Tea Premium (shih foton më poshtë) dhe mund të blihet në faqe të ndryshme të tregtisë elektronike, thotë Ministria. Italia e raportoi produktin në Sistemin Evropian të Paralajmërimit të Shpejtë për Ushqimin dhe Ushqimin Rasff (njoftim 2024.3007) më 15/04/2024. Megjithatë, paralajmërimi për konsumatorët është publikuar vetëm sot, më 30.04.2024.

Grupi i Policisë Financiare të Triestes dhe Seksioni Kundër Mashtrimit dhe Kontrollit Doganor zbuluan qeskat në fjalë të çajit të fshehura në një automjet që vinte nga Turqia që zbarkoi në portin e qytetit. Në total, autoritetet italiane sekuestruan 14,400 qese çaji Meridetox Tea Premium. Nga analizat e kryera në laboratorin e Doganës së Triestes u konstatua prania e sibutraminës, një substancë me aktivitet farmakologjik dobësues. Përdorimi i këtij përbërësi aktiv është i ndaluar në ushqime dhe suplemente ushqimore.

Sibutramina është një ilaç për uljen e oreksit që përdoret për trajtimin e obezitetit. Pas një rivlerësimi të sigurisë dhe efektivitetit të sibutraminës, Komiteti i Agjencisë së Barnave të Agjencisë Evropiane të Barnave arriti në përfundimin se përfitimet e ilaçit nuk i tejkalojnë rreziqet e mundshme. Prandaj, në vitin 2010, Bashkimi Evropian vendosi të pezullojë të gjitha autorizimet e marketingut për barnat që përmbajnë sibutramine, shkruan IlFattoalimentare.it

Këto çajra orfohen të shiten online dhe për Shqipërinë dhe Kosovën e ndoshta gjenden dhe në tregjet tona.

Fatkeqësisht, sibutramina përdoret ende si një shtesë për ilaçet bimore ose edhe në suplementet sportive. Dhe prodhuesit e tyre nuk raportojnë praninë e një substance të ndaluar në ushqim.

Lista e efekteve anësore nga përdorimi i sibutraminës është mjaft e gjatë. Ndër to janë:

Rritja e presionit të gjakut dhe rritja e rrahjeve të zemrës;

Rritja e rrezikut për goditje në tru, sulme në zemër;

nauze, diarre;

Agresiviteti, mungesa e kontrollit mbi sjelljen, ankthi;

shqetësim i shijes, humbje e oreksit, tharje e gojës;

Çrregullim i gjumit;

Vizion i paqartë;

Shkelje të termorregullimit, ndezje të nxehta, djersitje;

Shkelje e ciklit menstrual, impotencë;

Çrregullime mendore, depresion;

Varësia.

Përdorimi i sibutraminës është veçanërisht i rrezikshëm tek njerëzit me sëmundje të zemrës dhe hipertension. Edhe doza të vogla mund të çojnë në vdekje.

@Qendra ALERT

Transporti publik në Tiranë, shërbimi që nuk njeh përmirësim për konsumatorët

Nga Dallandyshe Xhaferri*

Transporti publik i Tiranës nuk përdoret vetëm nga qytetarët e saj, por edhe nga studentë të qyteteve të tjera, si Elbasan dhe Durrës, të cilët përmes urbaneve u drejtohen autobuzave që i dërgojnë në shtëpi çdo ditë.

Për çdo përdorues të ri të transportit urban në Tiranë është mjaft i vështirë orientimi.

Mungesa e informacionit bën të mundur që udhëtarët të mos dinë se cilën linjë të marrin për të shkuar në destinacionin e tyre; të dinë oraret e autobusit; tarifat e shërbimit duke përfshirë edhe abonetë; të kenë dijeni për kompaninë që ofron shërbimin dhe kontakte për ankesa etj. Kjo mungesë informacioni i bën qytetarët konfuz, ua vështirëson orientimin.

Ana D. është studente e mjekësisë në Tiranë, që çdo ditë përdor trasportin publik për t’u kthyer në qytetin e saj, Elbasan.

Çdo ditë ajo vjen nga Elbasani drejt kryeqytetit për t’u arsimuar duke përdorur transportin publik. Por sfidat e saj të përditshme janë gjithnjë të lidhura me marrjen e këtij shërbimi në kryeqytet, Tiranë.

“Për të marrë urbanin që më dërgon në Terminalin Lindor harxhoj shumë kohë. Ndonjërerë rri 30 minuta duke i pritur,”– thotë studentja, e cila pranon se, nuk kanë munguar rastet kur vonesat e urbaneve të linjave që dërgojnë pasagjerët në Terminalin Lindor u kanë kushtuar atyre qëndrimin në Tiranë.

“Ka patur edhe rast ekstrem që kam pritur që në orën gjashtë e njëzetë të pasdites (18:20) në stacionin pranë qendrës së Tiranës deri në orën tetë pa dhjetë(19:50) për urbanin e linjës së terminalit.  Atë natë kam mbetur në Tiranë, sepse në orën tetë (20:00) largohet nga terminali autobusi i fundit që dërgon pasagjerët në Elbasan”,- thotë Duraku.

Por vonesa e urbaneve nuk është e vetmja problematikë me të cilën përballen përdoruesit e transportit publik në Tiranë. Edmond Çera tregon se gjatë realizimit të një studimi rreth vështirësive të marrjes së këtij në Tiranë, rezultoi se problematikat fillojnë që në marrjen e shërbimit në kohë, tek mbipopullimi dhe mosfunksionimi i kondicionerëve.

“Sipas gjetjeve të këtij studimi vihet re se në rreth 39% të rasteve autobusët kanë qenë ngarkuar aq shumë me pasagjerë sa ishte e vështirë të lëvizet ose e pamundur për të lëvizur brenda tij apo për të zbritur prej tij (31% dhe 8% të rasteve në mënyrë respektive)”,- shkruhet në studimin e realizuar nga Çera.

Në përgjigjen e kërkesës për Informacion dërguar në adresën e Bashkisë Tiranë dhe deleguar pranë Agjencisë së Mbrojtjes së Konsumatorit (AMK), nënvizohet se një nga detyrat funksionale që AMK-ja ka lidhet me kontrollin e shërbimit të transportit publik, të strukturuar në një sektor të ngritur për këtë qëllim, deri në konstatim dhe dënim të kundërvajtjeve administrative.

“Thënë kjo, përveç numrit të ankesave të ndryshme që na vijnë çdo ditë në adresat tona të vendosura në dispozicion të konsumatorit, ne ushtrojmë kontrolle në mënyrë të vazhdueshme nëpërmjet inspektorëve tanë, çdo ditë, dy herë në ditë, kryesisht në oraret e pikut të fluksit të qytetarëve, që udhëtojnë me mjetet e transportit urban, në të dy senset e udhëtimit (sensi orar/kundërorar), në të gjitha linjat e transportit publik që operojnë në Bashkinë e Tiranës”,- shkuan AMK-ja në përgjigjen e kërkesës për informacion.

Një tjetër problematikë lidhet me mënyrën se si ofrohet shërbimi nga ana e faturinove. Sipas të dhënave të nxjerra nga studimi, rezulton se faturiton shpesh nuk kanë një mjet identifikues.

“Sipas të dhënave të grumbulluara nga studimi vihet re se pjesë problematike për fatorionon është mosmbajtja e një bexhi (etikete) që tregon emrin dhe përshtypja që lë tek pasagjeri si profesional apo jo10 si dhe veshja e uniformës. Në rreth 68% të rasteve fatorino nuk ka mbajtur një etiketë për emrin, 40% të rasteve nuk është dukur profesional dhe në 29% nuk ka mbajtur një uniformë (jelek apo bluzë sipas standardit)”,- shkruhet në studim.

Përfundimisht, problemet në sistemin e transportit publik në Tiranë janë të qarta dhe ndikojnë në përdoruesit e tij në mënyrë të drejtpërdrejtë. Në këtë kontekst, mungesa e informacionit dhe vonesat e autobusëve janë vetëm disa nga sfidat që ballafaqohen përdoruesit si Ana D. dhe shumë të tjerë. Për të përmirësuar këtë situatë, është e rëndësishme që autoritetet lokale dhe operatorët e transportit të ndërmarrin masa për të siguruar qasje të lehtë dhe të drejtë për të gjithë përdoruesit, duke përfshirë një mënyrë më efikase të ofrimit të shërbimeve dhe sigurimin e informacionit të nevojshëm për udhëtarët. Vetëm nëpërmjet përmirësimeve të tilla mund të arrihet qëllimi i një transporti publik më të efektshëm dhe të përshtatshëm për nevojat e komunitetit.

*Autorja ka mbaruar studimet Bachelor për Gazetari në Universitetin “Aleksandër Xhuvani” dhe prej vitesh punon si gazetare pranë organizatave me fokus hulumtimin.

 

E drejta për ujë të pijshëm dhe pa orar të kufizuar

Nga Ina Allkanjari*

Konsumatorët në Shqipëri kanë përballuar një situatë të vështirë në furnizimin me ujë për shumë vite. Ata paguajnë faturat pa siguruar respektimin e të drejtave për ujë të pastër, pa orare ndërprerje dhe të faturuara në bazë të konsumit real. Vetëm 11 qytete në Shqipëri furnizohen me ujë të pijshëm për 24 orë. Rritja e çmimit dhe blerja e ujit të pijshëm janë kosto që i ngarkohen konsumatorëve.

Kohëzgjatja e furnizimit me ujë mbetet një sfidë, me shumë shoqëri që ende nuk arrijnë të plotësojnë objektivin e furnizimit me ujë për 24 orë në ditë. Ka disa raste suksesi, por në raportin e Entit Rregullator të Ujit (ERRU), vërehet se ende ka një numër të madh shoqërish që nuk arrijnë të ofrojnë furnizim me ujë pa ndërprerje, duke lënë në nevojë konsumatorët.

Në raport evidentohet se disa prej shoqërive ujësjellësve arrijnë të furnizojnë me ujë konsumatorët me maksimumi 10 orë në ditë. Me furnizim më të pakët me ujë për vitin 2022 paraqitet Kurbini me vetëm 2 orë ujë në ditë, e ndjekur nga Kamza me 4 orë ujë në ditë, Roskoveci me 5 orë ujë në ditë, Dropulli dhe Selenica me 7 orë ujë furnizim në ditë.

Në një shoqëri ku uji është jetik për shëndetin e popullsisë dhe zhvillimin e ekonomisë, krizat e ujit kanë ndikime të thella në sektorë të ndryshëm ekonomikë. Në Shqipëri, një vend me burime ujore të pasur, por me sfida të mëdha në furnizimin dhe kualitetin e ujit, pasojat ekonomike mund të jenë thelbësore dhe të ndjeshme. Eksperti ekonomis Elvin Meka ndalet te ndikimi që mund të ketë furnizimi me ujë me orar të kufizuar në bujqësinë vendase.

“Shqipëria përjeton një paradoks që nuk haset në vende të tjera; kemi bollëk burimesh ujore, por njëkohësisht nuk kemi 24 orë në ditë ujë, madje dhe ai që vjen nuk është plotësisht dhe kudo i pijshëm, e kjo tërësisht për faj të politikave të gabuara ndër vite. Sigurisht, një sektor uji problematik do jetë me ndikim të madh jo vetëm në cilësinë e jetës së qytetarit, por dhe në ekonomi, e cila do vuante drejtpërdrejt pasojat jo vetëm në bujqësi por kudo!”, tregon eksperti i ekonomisë.

Kohëzgjatja e furnizimit me ujë në disa qytete të Shqipërisë, ERRU

Mungesa e furnizimit të vazhdueshëm me ujë ndikon në cilësinë e ujit të pijshëm dhe rrezikon shëndetin e popullatës. Ka ende nevojë për përmirësime në këtë drejtim, sidomos në kryeqytet, ku koha e furnizimit me ujë nuk ka përmirësim nga viti 2021 në vitin 2022.

Kohëzgjatja e furnizimit me ujë mbetet një tregues kyç në vlerësimin e performancës së shoqërive ujësjellëse. Në raportin e ERRU, vërehet se ende ka një numër të madh shoqërish që nuk arrijnë të ofrojnë furnizim me ujë pa ndërprerje, duke lënë në nevojë konsumatorët për orare të kufizuara të furnizimit.

Cilësia e ujit të pijshëm

Cilësia e ujit është një tjetër shqetësim i rëndësishëm, ku ekspertët bëjnë thirrje për kontroll të rregullt dhe të hollësishëm për të siguruar pastërtinë dhe sigurinë e konsumimit. Ata shprehin shqetësimin se uji i pijshëm mund të jetë i papastër dhe me nivele të larta të klorit.

Një aspekt i rëndësishëm i kësaj problematike është rritja e çmimeve të ujit të pijshëm, e cila shton barrën e shpenzimeve për konsumatorët.

Eksperti Elvin Meka tregon se rritja e çmimit të ujit përgjatë viteve të fundit, në raste të caktuara është shoqëruar me rritjen e sasisë së furnizimit, por jo domosdoshmërisht dhe kudo me rritjen e cilësisë së ujit të pijshëm.

“Mjaft qytetarë shqiptare vijojnë ende të blejnë ujë për të pirë, në një kohë që uji duhej të shkonte në çdo familje me cilësinë i pijshëm,” thotë eksperti i ekonomisë.

Pas përfundimit të reformës në sektorin e furnizimit me ujë, nisi rishikimi i tarifave që abonentët paguajnë për ujin. Ujësjellësi i Vlorës rriti tarifat e ujit të pijshëm në muajin shkurt të këtij viti duke shtuar 15 lekë për metër kub ujë.

Në kuadër të këtij vendimi eksperti Meka tregon se ishte i pritshëm, por sipas tij këto vendime zbulojnë keqadministrimin ekonomik të këtyre ndërmarrjeve dhe nivelin e lartë të abuzimit.

“Vendime të tilla janë tipike që zbulojnë jo vetëm praktikat e keqadministrimit ekonomik të këtyre ndërmarrjeve, por dhe nivelin e lartë të abuzivizimit dhe korrupsionit, të cilat në fund të ditës prodhojnë kosto që duhen përballuar, ose nga buxheti i këtyre ndërmarrjeve ose nga qytetari. Rruga më e thjeshtë është si përherë t’i ngarkohen konsumatorit final, pra qytetarit, i cili detyrohet të mbajë në kurriz jo vetëm koston reale të ujit dhe shëbimit, por dhe keqadministrmitn, abuzivizmin dhe korrupsionin respektiv”, thekson Elvin Meka.

Përveç Vlorës, pritet të rriten tarifat e ujit të pijshëm edhe për qytete të tjera të vendit. Në kryeqytet, tarifat për furnizimin me ujë janë më të larta, duke arritur në 65 lekë për metër kubë për konsumatorët familjarë.

Sigurisht kostot përbërëse të faktorëve ekonomikë janë rritur dhe do të rriten në mënyrë objektive, si në çdo sektor tjetër, por kjo rritje nuk justifikon rritjet e forta që ka pësuar çmimi i ujit ndër vite”, tregon eksperti i ekonomisë.

Enti Rregullator i Ujit ka ndjekur vazhdimisht analizimin e numrit të punonjësve dhe pozicioneve në organogramet e shoqërive të Ujësjellës Kanalizimeve për të siguruar efikasitet në sektor. Megjithatë, është vërejtur se sektori ka numër më të madh nënpunësish se sa nevojitet.

Në raportin e performancës për vitin 2022, është theksuar nevoja për të hequr stafin e pajustifikuar dhe për të optimizuar numrin dhe pozicionet e punës.

“Efikasiteti i stafit nënkupton që shoqëritë të mos kenë njerëz në organikën e tyre që nuk justifikojnë pozicionin e punës që presupozohet të kryejnë. Edhe pse për vitin 2021 sektori ka operuar me 101 punonjës më pak, përsëri sektori paraqitet i mbingarkuar me staf të pajustifikuar që në mjaft raste janë të punësuar pa arsimin dhe kualifikimet përkatëse dhe bazuar në kritere partiake”, thuhet në raport.

Në kuadër të të dhënave të publikuara nga ERRU për numrin e punonjësve dhe pozicioneve në organogramet e shoqërive të Ujësjellës Kanalizimeve, eksperti i ekonomisë Elvin Meka thotë se është thelbësore mbajtja nën kontroll e shpenzimeve të personelit, duke larguar personat e papërshtatshme dhe të pakualifikuar.

Këtu duhet kuptuar që këto janë ndërmarrje ekonomike dhe duhet të funksionojnë mbi parime dhe logjike të pastër të eficiencës ekonomike e financiare. Në afatgjatë një personel i tejfryrë dhe jashtë kapaciteteve teknike kushton si në aspektin financiar dhe atë profesional, pasi shërbimi i ofruar është i dobët dhe abuzivizmi e korrupsioni do të rriten”, tregon eksperti.

Sfidat dhe problemet në sektorin e furnizimit me ujë në Shqipëri nuk janë të pakta. Ky problem prek thellësisht cilësinë e jetës së qytetarëve dhe zhvillimin e ekonomisë. Përpjekjet për rritjen e efikasitetit në menaxhimin e burimeve ujore dhe përmirësimin e cilësisë së shërbimit janë hapa të domosdoshëm. Vetëm në këtë mënyrë mund të sigurohet që të gjithë qytetarët të kenë akses të barabartë në ujë të pastër dhe të cilësisë së garantuar.

*Autorja është gazetare me eksperiencë 10 vjeçare në televizone dhe media të shkruar në Shqipëri e fokusuar kryesisht te çështjet sociale. Aktualisht ajo punon si gazetare investiguese e Qendrës Shqiptare për Gazetari Cilësore.

 

** Ky publikim është prodhuar në kuadër të projektit “ALERT pë mbrojtjen e konsumatorit”, me mbështetjen e Programit #SustainMedia, i bashkëfinancuar nga Bashkimi Evropian dhe Qeveria Gjermane. Përmbajtja e tij është përgjegjësi e vetme e Qendrës ALERT dhe nuk pasqyron domosdoshmërisht pikëpamjet e BE-së ose të qeverisë gjermane.

Abuzimi me blerjet online në “stratosferë”, qytetarët nuk denoncojnë, flasin ekspertët: Si të mbrohemi nga faqet e rreme

Nga Fation BINJAKU*

‘Shopping online’ po rezulton gjithnjë e më shumë në një tregti mashtrimi kundrejt qytetarëve. Të fshehur pas Instagramit apo Facebook-ut shumë prej subjekteve që tregtojnë veshje, produkte ushqimore apo elektronike, nuk janë të regjistruara në Qendrën Kombëtare të Biznesit, duke abuzuar kështu me të drejtat e konsumatorit.

Nëse bën një monitorim të thjeshtë nëpër faqe të tilla kupton se i njëjti produkt që ti do të blesh ka një diferencë në çmim me mesatarisht 10 deri 15 euro, dhe ky është vetëm një element mashtrimi kundrejt klientit. Kështu ka ndodhur me rastin që po ju rrëfejmë më poshtë. ‘’Për ditëlindjen e vazjës sime zgjodha të blija një fustan online, për arsye kohe me tepër. U nisa ta blija te një faqe e njohur që ka produkte të bukura dhe të mira. Kushtonte 35 euro. Ndërkohë që po lundroja në internet pashë se i njëti fustan pa asnjë ndryshim shitej në një tjetër faqe me çmimin 20  euro. Vendosa ta marr te kjo e fundit, dhe fustani ishte perfekt. Por nëse do e blija te faqja e parë do e merrja 15 euro më shtrenjtë plus dhe shërbimin për postën. Që atëherë vendosa që të ‘gërmoj’ gjithandej kur dua një produkt, dhe e porosis ku ta gjej më lirë,’’ thotë L.Zaimi, mami i dy vajzave.

Ankesat e konsumatorëve

Është e vështirë ti gjurmosh faqet online dhe të kërkosh ti kthesh produktin në rast se del i dëmtuar apo nuk vjen ashtu si ti e ke porositur në foton e reklamuar, kjo pasi jo vetëm që nuk kanë të dhëna të sakta  tek emërtimi i faqes dhe as numër kontakti, por edhe shkruajnë në krye të faqes se produkti i porositur nuk mund të kthehet apo të ndërrohet. Sipas të dhënave nga Ministria e Ekonomisë, (sektori që merret me monitorimin e subjekteve që operojnë online dhe mbrojtjen e konsumatorit), në vitin 2023 janë raportuar 85 ankesa, ku 20  prej tyre kanë qenë vetëm për blerjet online, ndërsa për 3 mujorin e parë të vitit 2024, janë listuar 14 ankesa për tregtinë online.  ‘’ Në përgjithesi per blerjet online është shumë e vështirë të zgjidhet një ankesë pavarësisht inspektimit që niset, pasi faqet nuk janë të regjistruara dhe nuk kanë NIPT. Konkretisht nga 14 ankesa që kanë ardhur për vitin 2024, vetëm 1 rast është zgjidhur, për shkak se nuk gjenden të dhënat e faqes si biznes,’’ shprehen specialistë pranë Ministrisë.

Edhe vetë qytetarët ankohen në denoncimet e tyre se në rastet e tregtisë/blerjeve të produkteve online hasin në mungesë informacioni në lidhje me identitetin e pronarit, kontaktet e tij, karaktersitikat e produkit, çmimi, mënyra e pagesës, trajtimi i ankesës apo koha e dorëzimit të porosisë. Gjithashtu një tjetër problematikë e vënë re është edhe mungesa e kuponit tatimor në momentin e dorëzimit të mallit, gjë që sjell më pas vështirësi në identifikimin e subjektit tregtar, në rast të një ankese nga konsumatori, sidomos në rastet e blerjeve në rrjetet sociale.  Për më tepër subjektet nuk njohin dhe nuk vënë në zbatim periudhën e garancisë ligjore të produktit 6 muaj deri në 2 vjet, për detyrimin e përputhshmërisë së mallrave, në rastet e blerjeve nga konsumatori të mallrave  të dëmtuara gjatë kësaj periudhe.

Si të mbrohemi nga mashtrimet online

Sipas Denisa Kele, pedagoge dhe eksperte e teknologjisë dhe inovacionit edhe vetë qytetarët duhet të bëjnë kujdes me ‘online shopping’ pasi krahas rasteve me mallra të dëmtuar vidhen edhe të dhënat personale duke i shtuar vetes edhe një tjetër risk.

‘’Entuziastët e fishing po fokusohen gjithnjë e më shumë drejt online shopping, duke sjellë kështu risqe të asociuara me vjedhjen e të dhënave personale. Por të gjithë duhet të mbajmë parasysh disa këshilla eseneciale për të kuptuar nëse një website/faqe online është mashtrim apo jo. Së pari le të bëjmë verifikimin e autenticitetit të faqes, duke kontrolluar për një adresë fizike në website, një numër kontakti dhe informacione të kompanisë. Bizneset e ligjshme janë transparente me të dhënat e tyre. Tjetër element është edhe siguria e faqes, pra të sigurohemi që faqja përdor enkriptim SSL duke kontrolluar për “https”. Gjithashtu ka edhe shumë domaine të faqeve të rreme: Domainet e faqeve të rreme zakonisht janë të ngjashme me ato të markave prestigjioze, duke e plotësuar me një shtesë, e cila në shikim të parë nuk shkakton shqetësim për blerësin (si p.sh. “Zaraitaly”, “Zarasales”). Domaini kryesor përmban emrin zyrtar, plus “.com” për kompani ose .org për organizata etj, si dhe vendin ku operon i licensuar .al në vendin tonë,’’ shpjegon Denisa.

Ka edhe të tjerë elementë për të cilat nëse informohemi paraprakisht na mbajnë larg risqeve dhe mashtrimeve me tregtinë online. Një ndër to janë edhe procesorët e pagesave, çka do të thotë se konsumatori duhet të përdorë procesorë të sigurt të pagesave si PayPal për të shmangur vendosjen e të dhënave të kartës. ‘’Nëse nuk keni një procesor të tillë, pagesa duhet të kryhet me një kartë krediti me limit të caktuar dhe jo me kartë debiti, e cila është e lidhur me llogarinë rrjedhëse,’’ thotë më tej ekspertja e cila rekomandon gjithashtu edhe shmangien e Wi-Fi së lire (free) në vende publike gjatë blerjeve online, pasi hackerat mund të krijojnë Wi-Fi të rreme për të aksesuar të dhënat tuaja. ‘’Para blerjes, kontaktoni me shërbimin për klientët për të bërë pyetje rreth produktit. Një përgjigje e shpejtë dhe e saktë ju jep informacionin e nevojshëm, dhe bëni kujdes ndaj emaileve apo ofertave promocionale, duke mos klikuar në emaile të tilla, veçanërisht kur ato ju prezantojnë me oferta me alogjikë mbi çmimin  e produktit,’’ këshillon më tej Denisa.

G.Treska e cila ka vite që merret me shitje online, thotë se është shumë e rëndësishme të jesh serioze me klientët për të patur sukses në biznesin online. ‘’Jam e gatshme që ti kthej përgjigje çdo pyetje që ata kanë mbi produktin, edhe t’ua jap mundësinë e kthimit apo ndërrimit në rast se nuk iu përshtatet produkti për arsye të ndryshme dhe kështu kam krijuar një raport besimi me klinetët e mi që më japin dhe siguri për vijimin e punës sime, ndërkohë që sa vjen edhe kemi konkurencë në  tregun online se çdo ditë po hapen shumë faqe, dhe mendoj që ky raport besimi dhe serioziteti me klientët është çelësi i suksesit për ecurinë e një biznesi jo vetëm online por edhe fizkisht,’’ thotë G.T, e cila ka rreth 3 vite që tregton online produkte kozmetike por edhe veshje ‘second hand’.

Apeli për të rritur denoncimet

Rastet dhe eksperiencat janë të shumta, po ashtu edhe abuzimi në kurrriz të qytetarëve. E.Canaj prorositi një dhuratë për ditëlindjen e mbesës së saj, një kostum të një marke të njohur ndërkombëtarisht, por kur produkti erdhi në shtëpi dhe ajo hapi paketimin, pa që etiketa ku shkruhej emri i firmës ishte e prerë me gërshërë. E irrituar kontaktoi faqen duke i kërkuar llogari, dhe për ditë të tëra nuk mori përgjigje. Vetën në momentin që i shkruajti se do ta denonconte faqen pranë organeve kompetente sipas ligjit atëherë i kthyen përgjigje duke i kërkuar falje me arsyetimin se produkti nuk është i dëmtuar por se në doganë u presin etiketën, meqënese mallart që ata furnizojnë nuk janë produkte origjinale të markës në fjalë.

Nga ana tjetër edhe vetë qytetarët apo klientët kanë peshën e tyre të fajit sepse nuk vijojnë me hallkat e denoncimit sipas rastit, por mjaftohen me faktin që e bëjnë block faqen me të cilin nuk janë të kënaqur, bëjnë review negative, dhe nuk porositin sërish aty. Sipas të dhënave zyrtare nga Autoriteti Kombëtar i Ushqimit, numri denoncimive është shumë i ulët në raport me pakënaqësitë e njerëzve që dëgjojmë rreth e rrotull nesh. Për vitin 2023 janë evidentar vetëm 4 denoncime për raste të mashtrimeve me blerjet online për produkte ushqimore. ‘’Në rastet e denoncimeve të mashtrimit të blerjeve të produkteve online, procedura e ndjekjes për verifikim nga Autoriteti Kombëtar i Ushqimit, në të tilla raste është e njëjtë me procedurën normale për verifikim të denoncimeve që vijnë pranë AKU nga kanale të ndryshme komunikimi; Krijimi i çështjes;Delegimi në qarkun ku ndodhet subjekti; Verifikimi nga qarku (nipt, adresë dhe aktivitet që ushtron subjekti. Gjatë vitit 2023 janë evidentuar 4 raste të tilla të denoncuara nga konsumatorët pranë AKU,’’ thonë autoritetet zyrtare pranë AKU, ndërsa ftojnë çdo qytetar që të mos ngurrojë të bëj denoncimin në rrugë zyrtare duke adresuara problematikën konkrete.  Denoncimet e qytetarëve në AKU vijnë në kanalet e saj të komunikimit:[email protected]; Numri i gjelbër 08007575; Në rrjetet tona sociale; Në mënyrë shkresore. Lidhur me masat e reja që do të ndërmerren gjatë ketij viti për ta reduktuar këtë fenomen, Autoriteti Kombëtar i ushqimit u bën thirrje konsumatorëve që të jenë sa më vigjilent në blerjen e produkteve si dhe ti drejtohen institucionit në të gjitha rastet kur pretendohet për cenim të sigurisë ushqimore apo produkteve të tjera.

*Autori i shkrimit është gazetar me perfoje 15 vjeçare ne mediat e shkruara dhe elektronike. Aktualisht drejton median online Panorama.

 

 

 

** Ky publikim është prodhuar në kuadër të projektit “ALERT pë mbrojtjen e konsumatorit”, me mbështetjen e Programit #SustainMedia, i bashkëfinancuar nga Bashkimi Evropian dhe Qeveria Gjermane. Përmbajtja e tij është përgjegjësi e vetme e Qendrës ALERT dhe nuk pasqyron domosdoshmërisht pikëpamjet e BE-së ose të qeverisë gjermane.