Menu

Konsumatori

Coca-Cola, lobim për të fshehur lidhjet mes konsumit dhe obezitetit

Sa herë që dikush ka kohë të shfletojë në gazeta gjen të pakten deri në vitin 2014, dëshmi të veprimeve lobuese, përpjekje për të ndikuar tek studiuesit, drejtuesit e opinionit ose gazetarët nga kompania Coca-Cola. Gjithçka bëhet vetëm për të fshehur lidhjet mes obezitetit dhe konsumimit të pijeve me sheqer dhe për të zhvendosur vëmendjen e tyre. Në krye të këtij operacioni të së vërtetës është Revista Mjekësore Britanike, e cila në vitin 2015 filloi të botonte raporte korrespondence dhe dokumente sekrete që demonstronin aktivitetin e përhapur të këtij lloji.

U publikua raporti i analizës së gati 37,000 faqeve të postës elektronike dhe dokumenteve të tjera që zv.drejtori i kompanisë Atlanta shkëmbeu me organizatorët e dy botimeve të Kongresit Ndërkombëtar mbi Aktivitetin Fizik dhe Shëndetin Publik (ICPAPH), mbajtur në Sidnei në vitin 2012 dhe Rio de Janeiro në vitin 2014. Studimi, i cili u botua në International Journal of Environmental Research and Public Health nga studiuesit që i përkisnin shoqatës së konsumatorit në SHBA identifikoi disa tema të përsëritura dhe në kundërshtim të plotë me atë që deklaron Coca-Cola në rregulloret e saj etike.

Për shembull, kompania loboi për të drejtuar çështjet që do të trajtoheshin në takime, u përpoq të diskreditonte përfaqësuesit e shoqatave të konsumatorëve dhe propozoi të përfshijë njerëz të besueshëm në organet drejtuese në mënyrë që të shpërqendrojë interesin nga hulumtimi mbi marrëdhëniet midis pijeve. Sheqeri dhe obeziteti. Në të dy botimet e kongresit, përpjekja ishte e suksesshme, të paktën në lidhje me zgjedhjen e temave që do të trajtoheshin.

Përfaqësuesit e ICPAPH, të intervistuar nga BMJ mohuan çdo ndikim nga Coca-Cola dhe theksuan se kompania nuk është në bordin e drejtorëve ose organeve të tjera vendimmarrëse. Në çdo rast, që nga viti 2017 ICPAH deklaroi se ka miratuar një politikë në përputhje me Konventën dhe ka ndaluar çdo mbështetje financiare nga kompanitë që madje shesin indirekt ushqime ose produkte të tjera jo të shëndetshme. (IlFattoAlimentare)

Qendra Alert/Alert.al

Ushqimet që shkatërrojnë trurin

Ngrënia e ushqimeve të duhura mund t’ju ndihmojë të ndiheni më mirë dhe madje edhe të luftoni problemet me shëndetin mendor, ushqimet e gabuara mund të ndikojnë negativisht në aftësitë tuaja dhe madje të rrisin rrezikun tuaj për të zhvilluar defekte në tru. Alzheimer dhe sëmundje të tjera që mund të ndikojnë në kujtesën tuaj. Këtu janë gjashtë ushqimet që duhet t’i shmangni, nëse doni të përmirësoni shëndetin e trurit tuaj dhe të jetoni një jetë të gjatë dhe të shëndetshme.

Ushqime me sheqer artifical

Sheqernat artificial, së bashku me sheqernat e rafinuar e të shtuara janë të këqija për për trurin tuaj. Në fakt, hulumtimi tregon që ekziston një lidhje e drejtpërdrejtë midis diabetit dhe demencës. Një studim i fundit ndoqi mbi pesë mijë njerëz gjatë një dekade dhe gjeti një lidhje midis rënies së aftësisë njohëse dhe konsumit të sheqerit. Shmangni ushqimet e paketuara, pasi ato pothuajse të gjitha përfshijnë sheqerna të shtuar dhe artificiale

 

Ushqime të larta në natrium

Pak kripë e bën gjithmonë më të shijshëm ushqimin. Shumë kripë është problem. Njerëzit që hanë një dietë me përmbajtje të lartë të natriumit janë në rrezik të rritur të zhvillimit të demencës ose Alzheimerit, sipas një studimi të fundit të bërë në laborator.

 

Produktet e pjekura të paketuara

Mund të jenë të shijshme dhe të lehta për tu ngrënë në lëvizje, por produktet e pjekura e të paketuara, përfshirë opsione në dukje të shëndetshme si muffins, janë të këqija për shëndetin e trurit tuaj. Kjo sepse ato përmbajnë yndyrna trans. Studimet kanë treguar një lidhje midis një diete të lartë në yndyrna trans dhe vëllimit të ulët të trurit, kujtesës së dobët dhe një rënie në funksionimin konjitiv. Yndyrnat trans kontribuojnë në një strukturë të dëmtuar të membranës qelizore, e cila çon në degjenerim të rritur të qelizave në trurin tuaj.

Toni dhe disa peshq të tjerë

Disa peshq janë të mirë për trurin tuaj, por peshqit që janë me shumë mërkur mund të ndikojnë negativisht në funksionin tuaj njohës. Peshqit që hyjnë në këtë kategori përfshijnë tonin (e freskët ose të ngrirë), peshku shpatë, peshkaqeni, peshku i kuqërremtë dhe toni i konservuar. Fatkeqësisht, peshqit janë shumë të ndjeshëm ndaj mërkurit pasi mërkuri është i bollshëm në oqean. Ata e thithin atë nëpër gushat e tyre dhe mund ta ruajnë për një kohë të gjatë. Ndaj, kujdes!

Fast Food

Ky ndoshta nuk është lajm shokues për këdo! Ushqimi i shpejtë është në qiell të lartë në yndyrna të ngopura, gjë që mund ta bëjë të vështirë për trupin tuaj luftimin e pllakës që shkakton Alzheimerin. Përveç kësaj, ushqimi i shpejtë është i ngarkuar me natrium, i cili shkakton rënie pothuajse të menjëhershme të kujtesës. Nëse nuk mund të shmangni ngrënien në një restorant të ushqimit të shpejtë, zgjedhni një sallatë ose sanduiç pule të pjekur në skarë për të kursyer kalori dhe për të zvogëluar marrjen e natriumit.

Ushqimet e skuqura

Nuk ka asnjë kundërshtim që ato shijojnë mirë, por çdo gjë e skuqur është e dëmshme për ju. Përveçse janë të ngarkuara me yndyrë dhe kalori, ushqimet e skuqura shkaktojnë inflamacion në trurin tuaj, duke çuar në humbje të kujtesës dhe mjegullim të trurit. (Gazeta Sot)

Qendra Alert/Alert.al

Masat që duhet të merrni nëse keni intolerance ndaj ushqimeve të caktuara

Masat paraprake që duhet të merrni nëse ju ose dikush që njihni ka alergji.

Nëse keni alergji ushqimore ose intolerancë është e rëndësishme që të keni informacionin që ju nevojitet për të bërë zgjedhje të sigurta ushqimore.

Nëse jeni duke ngrënë jashtë ose duke përgatitur ushqimin tuaj, ka ligje të etiketimit të alergenit dhe informacion që bizneset ushqimore duhet t’ju japin në lidhje me përbërjen e ushqimit.

Nëse ndiheni të sëmurë ose keni një reaksion alergjik pas ngrënies, duhet të kërkoni menjëherë ndihmë mjekësore.

Agjencia e Standardeve të Ushqimit është përgjegjëse për etiketimin e alergenit dhe sigurimin e udhëzimeve për konsumatorët me mbindjeshmëri ndaj ushqimit, e cila përfshin alergji ushqimore, intolerancë dhe sëmundje. Ju mund të regjistroheni në shërbimin tonë të alarmit për alergji për të marrë njoftime kur publikojmë kujtimet e produkteve alergjike të rëndësishme për alergjinë tuaj ushqimore.

14 alergene

Në Britani, bizneset ushqimore duhet t’ju informojnë sipas ligjit për ushqimin. Kjo listë është identifikuar me ligjin e ushqimit si alergenët më të fuqishëm dhe më të përhapur.

14 alergenët janë: Selino, drithëra që përmbajnë gluten (si elbi dhe tërshëra), krustace (si karkaleca, gaforre dhe karavidhe), vezë, peshk , qumësht, molusqe (të tilla si midhje), mustardë, kikirikë, susam, soje, dioksid squfuri e sulfite dhe arra (të tilla si bajame, lajthi, fasule).

Nëse jeni alergjik ndaj përbërësve që nuk përfshihen në 14 alergenët, gjithmonë duhet të kontrolloni etiketën ose pyesni stafin për informacion në lidhje me alergjenin tuaj specifik ushqimor.

Informacioni dhe etiketimi i alergenit

Bizneset ushqimore duhet të informojnë klientët nëse ndonjë produkt që ata ofrojnë përmban ndonjë prej 14 alergeneve si përbërës.

Ka një numër mënyrash në të cilat informacioni alergjen mund t’ju jepet. Kjo mund të varet nga lloji i ushqimit që blini dhe lloji i biznesit të ushqimit nga i cili porositni.

Ushqim i paketuar

14 alergenët duhet të theksohen brenda listës së përbërësve të ushqimit ose pijeve të paketuara. Kjo mund të bëhet, për shembull, duke përdorur lloje të theksuara, të pjerrëta ose me ngjyrë, për t’i bërë përbërësit e alergjenit më të lehtë për t’u dalluar.

Ushqim jo i paketuar (i lirshëm)

Bizneset ushqimore të tilla si një furrë buke, kasap ose ushqimore, duhet t’ju japin informacion alergjen për çdo artikull të lirë që blini që përmban ndonjë nga 14 alergenët.

Paketuar për Shitje Direkte (PPDS)

Nga 1 Tetori 2021, ushqimi PPDS do të duhet të ketë një etiketë që shfaq një listë të plotë të përbërësve, me përbërës alergjikë të theksuar brenda tij.

Rregullat e reja të ushqimit PPDS do t’u sigurojnë klientëve më shumë informacion, për të bërë zgjedhje të sigurta ushqimore. Sidoqoftë, nuk duhet të zëvendësojë ose parandalojë konsumatorët që të kenë biseda rreth kërkesave të tyre alergjike, me biznesin e ushqimit. (FoodStandardsAgency)

Qendra Alert/Alert.al

 

Regjistrimi i verës Prosek kroate, ngre në protesta fermerët italianë: Emri i ngjashëm me Prosecco italiane

Një protestë nga institucionet dhe shoqatat e prodhuesve dhe fermerëve italianë u organizua pas lajmit për regjistrimin e emrit tradicional kroat te verës Prosek. Komisioneri Evropian për Bujqësinë Janusz Wojciechowski ka vlerësuar se vendimi është i arsyeshëm, pasi kërkesa dhe aplikimi është i rregullt nga vendi ballkanik, duke specifikuar se nuk ka rrezik konfuzioni nga ana e konsumatorit. Prosek (një verë e ëmbël) në fakt i përket një kategorie të ndryshme nga Prosecco Italiane dhe shitet në shishe të dallueshme qartë nga Veneto DOC dhe DOCG.

Në dy muaj pas publikimit, do të jetë e mundur të parashtrohen ankesa dhe kundërshtime të arsyetuara, të cilat do të jenë në gjendje të kontribuojnë në vendimin përfundimtar të Komisionit Evropian. Ministria e politikave bujqësore, ushqimore dhe pyjore dhe shoqatat kryesore të botës bujqësore italiane janë të angazhuar për t’i thënë jo asaj që ata besojnë se janë precedent i rrezikshëm për Made in Italy.

Në deklaratat zyrtare nënvizohet se specialiteti tipik kroat me një emër shumë të ngjashëm me Prosecco -n italiane mund të ngatërrojë konsumatorët e huaj që banojnë jashtë kufijve kombëtarë, duke dëmtuar eksportet e një produkti me rritje të shpejtë, i cili përfaqëson një nga zërat më të rëndësishëm të eksportit. (IlFattoAlimantare)

Qendra Alert/Alert.al

Post-pandemia, rritje të kërkesave për produkte joushqimore

Tregtia me pakicë në tremujorin e dytë të vitit 2021 u rrit me 9,9 për qind në krahasim me të njëjtën periudhe të një viti më parë si rrjedhoje kërkesës post pandemike.

Sipas të dhënave të INSTAT rritja erdhi nga artikujt jo-ushqimore si rrjedhojë e rikthimit blerjeve të munguara gjatë kufizimeve, ndërkohë që tregtia e ushqimeve erdhi në rënie si pasojë e mbi furnizimeve gjatë vitit të kaluar në tremujorin e dytë.

Në tregtinë me pakicë, pa përfshirë këtu tregtinë me pakicë të hidrokarbureve, volumi i shitjeve në tremujorin e parë 2021 është rritur me 5,5 %, kundrejt tremujorit të dytë të vitit 2020.

Në grupin “Ushqime, pije, duhan në njësi tregtare jo të specializuara dhe të specializuara”, volumi i shitjeve ka pësuar rënie 1,2 %, krahasuar me të njëjtin tremujor të vitit 2020.

Volumi i shitjeve, për grupin “Artikuj jo-ushqimorë në njësi tregtare të specializuara dhe jo të specializuara”, është rritur 10,9 %, kundrejt të njëjtës periudhë të vitit paraardhës.

Në grupin “Tregti hidrokarbure në njësi tregtare të specializuara“, volumi i shitjeve është rritur me 23,9 %, krahasuar me të njëjtin tremujor të vitit 2020.

Në ndryshimin vjetor prej +9,9 %, në tremujorin e dytë 2021 ndaj tremujorit të dytë 2020, në tregtinë me pakicë, grupet kanë kontribuar si më poshtë:

Grupi “Artikuj jo-ushqimore në njësi tregtare të specializuara dhe jo të specializuara” me +5,9 pikë përqindje.

Grupi “Tregti me pakicë e hidrokarbureve në njësi tregtare të specializuara” me +5,5 pikë përqindje.

Grupi “Ushqime, pije e duhan në njësi tregtare jo të specializuara dhe të specializuara” ka kontribuar me -1,5 pikë përqindje.

Në tremujorin e dytë 2021, volumi i shitjeve, përshtatur sezonalisht, në grupin “Tregti me pakicë, pa përfshirë këtu tregtinë me pakicë të hidrokarbureve në njësi tregtare të specializuara”, ka pësuar rënie me 0,4 %, krahasuar me tremujorin paraardhës.

Në grupin “Ushqime, pije, duhan në njësi tregtare jo të specializuara dhe të specializuara”, volumi i shitjeve, përshtatur sezonalisht, nuk ka pasur ndryshim krahasuar me tremujorin paraardhës.

Volumi i shitjeve, përshtatur sezonalisht, në tregtinë me pakicë, për grupin “Artikuj jo-ushqimore në njësi tregtare të specializuara dhe jo të specializuara”, ka pësuar rënie me 0,7 %, kundrejt tremujorit të mëparshëm.

Në grupin “Tregti me pakicë hidrokarbure në njësi tregtare të specializuara“, volumi i shitjeve, i përshtatur sezonalisht, ka pësuar rënie me 2,3 %, kundrejt tremujorit të parë 2021. (Monitor)

Qendra Alert/Alert.al

McDonald's miraton etiketën Nutri-Score, ja për çfarë shërben

McDonald’s është zinxhiri i parë i ushqimit të shpejtë që miratoi etiketën e ushqimit të njohur si Nutri-Score. Për momentin, zgjedhja ka të bëjë vetëm me Francën dhe specifikimet e etiketës së re mund të gjenden në një faqe të dedikuar të faqes. Kështu McDonald’s shpjegon se si funksionon Nutri-Score, përmes përdorimit të pesë ngjyrave (nga jeshile në të kuqe), që korrespondojnë me pesë shkronja të alfabetit, i atribuohen produkteve të vlefshme dhe më pak të vlefshme. Ngjyra vlerëson cilësinë e përbërësve, të tilla si fibra, fruta dhe perime, ashtu edhe ato që duhet të kufizohen, siç janë sheqernat, kripa, yndyrnat e ngopura, si dhe kaloritë.

 

Në fakt, mjafton të shihni ngjyrën që i atribuohet llojeve të ndryshme të hamburgerëve ose produkteve të tjera, siç janë sallatat ose pijet. Por kini kujdes, sepse Nutri-Score i referohet 100 g ushqim, kështu që pjesa e vogël e patateve të skuqura do të ketë të njëjtin gjykim ushqyes. Përkundër asaj që natyrshëm mendohet në asortimentin e pasur të McDonad, vetëm dy produkte kanë ngjyrën e kuqe (Coca-Cola klasike dhe salca), shumë prej tyre kanë atë portokalli dhe drita jeshile që i atribuohet karrotave të papërpunuara, domateve ose sallatës klasike Cesar. Nutri-Score është një shtesë vullnetare që i shtohet informacionit tjetër të detyrueshëm në etiketa. (IlFattoAlimentare)

Qendra Alert/Alert.al

Kujdesi që duhet të tregojmë kur blejmë konserva peshku

Ritmi i punës na bën shpeshherë të shkojmë drejt zgjedhjeve të gabuara, përsa i përket ushqimit.

Në shumë raste ushqimet e konservuara bëhen zgjidhja më komode për shumë familje.

Gjithashtu shumë prej këtyre ushqimeve duke qënë se janë të pasura me kripëra mund të kthehen edhe në një shije të preferuar.

Pse ushqimet e konservuara janë të rrezikshme

Mund të mendoni se dëmi që vjen nga ushqimi  mund të mos jetë fatal, por në të vërtetë është e kundërta.

Në rastin e konservave situata është më kritike se zakonisht për disa arsye që i gjeni mëposhtë.

Para se ushqimet të futen në konserva ato ngrohen në mënyrë që të shkatërrohen bakteret e këqija që ndohen në to.

Sipas një studimi të Universitetit të McGill   ushqimet  e konservuara janë të dëmshme.

Kur ato ngrohen dhe qëndrojnë të konservuara për një kohë të gjatë humbasin çdo vlerë minerale.

Kontrolloni gjendjen e konservës

Për të qënë gjithnjë të sigurtë në ushqimet që konsumoni gjithnjë kontrolloni kutinë.

Shikoni me kujdes në çfarë gjendje është metali i konservës pata se t’a blini.

Sa më i hollë të jetë ky metal aq më shumë përkulen anët e tij duke krijuar kështu të çara mikroskopike që prekin ushqimin tuaj.

Konservat e dëmtuara dhe helmimi nga ushqimi

Departamenti i Agrikulturës në SHBA shpjegon se gjatë dëmtimit të kutive të konservave brenda tyre mund të zhvillohen forma bakteresh helmuese.

Këto baktere të rralla mund të prekin sistemin nervor dhe të shkaktojnë helmime të tmerrshme nga ushqimi.

Simptomat përfshijnë turbullim të shikimit, vështirësi në frymëmarrje apo përtypje.

Kjo njihet ndryshe si sëmundja e botulizmit, një gjendje ku trupit pushtohet nga toksinat nervore te shkaktuara nga bakteret.

Megjithëse është një sëmundje e rrallë evitoni sa më shumë kutitë e konservave të dëmtuara sadopak.(Agroweb)

Qendra Alert/Alert.al

Pica, opsion më i shëndetshëm për mëngjes sesa drithërat

Shumë prej nesh ndjehen fajtorë kur hanë pica në mëngjes, por mund të mos jetë gjëja më e keqe që mund të zgjedhim.

Sipas nutricionistes Chelsey Amer, ngrënia e picës për mëngjes është në të vërtetë më e mirë për ju sesa drithërat me sheqer.

Sigurisht, pica nuk është zëvendësim për ushqimet më të shëndetshme të mëngjesit si drithërat e tjera me pak sheqer, por mund të jetë një zëvendësues i pranueshëm për çdo gjë të mbushur me sheqer.

Chelsey: “Çuditërisht, pica mund të jetë një opsion më i balancuar i mëngjesit sesa shumë drithëra të mëngjesit të mbushura me sheqer. Një tas me drithëra me sheqer dhe qumësht me yndyrë të ulët është kryesisht sheqer dhe jashtëzakonisht i rëndë në karbohidrate”. (ABCNews)

Qendra Alert/Alert.al

Sa të informuar janë konsumatorët mbi aditivët ushqimorë

Aditivët janë përbërës themelorë dhe të kudondodhur në ushqime, veçanërisht në ato ultra të përpunuara dhe për këtë arsye në Evropë ato kontrollohen në mënyrë strikte. Megjithatë, konsumatorët shpesh kanë frikë prej tyre dhe u atribuojnë atyre rreziqe shëndetësore që në realitet ose nuk ekzistojnë, ose mbivlerësohen. Prandaj ka shumë punë për të bërë për të informuar më mirë, dhe për të kuptuar edhe pasojat në organizmin e njeriut. Kjo konfirmohet nga një sondazh i fundit i kryer nga Instituti Federal Gjerman për Vlerësimin e Rrezikut (BfR), i cili i bëri një mijë njerëzve një sërë pyetjesh.

 

E para ka të bëjë me arsyet pse shtohen aditivët: 6 nga 10 të anketuar u përgjigjen për shijen dhe aromën. Del se për 81% të pjesëmarrësve, prania e përbërësve natyral është thelbësore, e ndjekur nga 74% që kërkojnë një konsistencë të këndshme dhe nga 70 % e cila i jep rëndësi pamjes. Më pak se një në dy mendon për ruajtjen dhe kursimet. Prandaj ne kërkojmë produkte të perceptuara si natyrale, por edhe tërheqëse, ndoshta pa e kuptuar që aditivët pothuajse gjithmonë e bëjnë një ushqim tërheqës.

 

Dhe kontradiktat vazhdojnë në pyetjen tjetër: A heq dorë nga një blerje për shkak të aditivëve? 55% thonë po, sepse përpiqen t’i shmangin (40% thonë jo). Konkretisht, ndër më të frikshmit janë përforcuesit e aromës (të renditur të parët me 84% të mostrës), ëmbëlsuesit (69%), ngjyrat (64%), konservuesit (60%) dhe emulsifikuesit (43%). Vitaminat ruhen nga lista e zezë, të cilën 47% e pjesëmarrësve thonë se e kërkojnë, si dhe minerale të vlerësuara nga 25% e publikut.

Pjesa tjetër ka të bëjë me lidhjen midis qëllimit për të cilin shtohet një shtues dhe sa pozitive mund të jetë ose jo një kategori e caktuar. Në këtë rast, opinionet për ruajtësit, aromat, ëmbëltuesit, ngjyrat dhe emulsifikuesit dolën të ishin shumë të fragmentuara, me vlerësime të përgjithshme të shpërndara midis atyre shumë negative dhe pozitive, me një përparësi besimi në lidhje me ruajtësit dhe mosbesimin ndaj ngjyrave.

Lidhur me rreziqet shëndetësore në mënyrë specifike, janë ëmbëlsuesit që konsiderohen më të rrezikshmit, të ndjekur nga përforcuesit dhe ruajtësit e aromës, ndërsa ngjyrat i kanë frikë 1 në 3 konsumatorë. Detajet e llojit të rrezikut që kanë treguar konsumatorët janë gjithashtu interesante: Në radhë të parë ka intoleranca, e ndjekur nga kanceri, obeziteti, diabeti dhe sëmundjet kardiovaskulare. Prandaj, frika është shpesh se aditivët shoqërohen me sëmundje shumë serioze.

Një pyetje më pas kishte të bënte me nivelin e informacionit të konsumatorit. Në këtë rast, shumica përgjigjen se ndihen të painformuar: Për kuptimin e asaj që raportohet në etiketë si dhe për rolin e aditivëve, për rreziqet shëndetësore si dhe për procesin industrial përmes të cilit merret një ushqim me aditivë. Së fundi, njohuritë për substancat individuale janë gjithashtu të dobëta: Nëse shumë njerëz e njohin beta karotenin, lecitinën dhe acidin laktik, vetëm një në dy e di se çfarë janë glutamati dhe aspartami, dhe vetëm një në katër e di se çfarë ështe dioksidi i titanit. (IlFattoAlimentare)

Qendra Alert/Alert.al

Si të bindim njerëzit për të blerë ushqime të shëndetshme

Si t’i bëni njerëzit të hanë më mire, sidomos ata që janë mbipeshë? Prej vitesh, pyetja ka qenë objekt diskutimi midis ekspertëve dhe krijuesve të politikave në shumë vende, në përpjekje për të parandaluar sëmundjet që lidhen me ushqimin e dobët. Tani dy studime, të publikuara në të njëjtat ditë, japin dy përgjigje me karakter të kundërt, duke treguar se ka strategji efektive dhe të tjera të padobishme.

 

Rasti i parë është ai i Kilit, një vend që ishte ndër të parët që miratoi një sërë masash në vitin 2016, me shpresën për të frenuar rritjen e peshës mesatare të qytetarëve të shkaktuar nga konsumimi i ushqimit me cilësi të dobët dhe përkeqësimin pasues të gjendjeve të përgjithshme shëndetësore. Në veçanti, u ndërhy tek të rinjtë, duke pasur parasysh se në vitin 2016, 51% e fëmijëve nën moshën 15 vjeç ishin mbipeshë ose obezë. Për këtë qëllim, u vendos që të vendosen etiketa shumë të qarta, me fjalët “përqendrim i lartë ” në ushqime dhe pije me sasi të tepërt kripe, sheqeri dhe yndyre, duke vendosur kufij gjithnjë e më të rreptë dhe në të njëjtën kohë, ndalimin e reklamave televizive të ushqimeve të padëshiruara dhe shitjen e ushqimeve të pashëndetshme në shkolla.

 

Rregullat u hodhën nga 2016-2019 dhe tani studiuesit në Universitetin e Karolinës së Veriut në Chapel Hill kanë dashur të verifikojnë efektivitetin e tyre. Prandaj ata shkuan për të parë blerjet e 2,300 familjeve, për të kontrolluar nëse kishte pasur ndonjë ndryshim midis periudhës që i paraprin fillimit të rregulloreve të reja (në 2015) dhe asaj në vijim (në 2017). Studiuesit zbuluan se kishte vërtet një rënie të konsiderueshme në ato të pijeve dhe ushqimeve jo të shëndetshme të identifikuara me etiketa të larta. Në veçanti, ata raportuan në The Lancet Planetary Health, në këtë kategori kishte një rënie të kalorive të blera me 24% (e barabartë me 49 kalori në ditë për person), në sheqerna me 27% (21 kalori), në acide yndyrore të ngopura me 16% (6 kalori) dhe natriumi me 37% (97 miligramë).

Kjo përkthehet në një rënie edhe në një nivel të përgjithshëm, të të gjitha ushqimeve dhe pijeve, të etiketuara: Kaloritë e blera ranë me 3.5% për person në ditë, sheqernat me 10% (12 kalori), yndyrnat e ngopura me 3.9% (2 kalori), natriumi me 5% (28 mg). Ndër kategoritë më të penalizuara ishin lëngjet industriale të frutave dhe perimeve, derivatet dhe zëvendësuesit e qumështit, salcat dhe erëzat, drithërat e mëngjesit, ëmbëlsirat.

Në të njëjtën kohë, shitjet e ushqimeve jo të etiketuara që konsiderohen mjaft të shëndetshme janë rritur. Disa kilianë, të intervistuar nga BBC thanë se e kuptuan për herë të parë se produktet e blera nuk ishin të vlefshme nga pikëpamja ushqyese. Nëse marrim parasysh se sipas një studimi në vitin 2021 çdo familje prej 3 personash bleu mesatarisht 23 litra pije me sheqer çdo muaj, ne e kuptojmë se sa e rëndësishme është dhe sa efektive mund të jetë për të rritur ndërgjegjësimin e qytetarëve.

 

Shembulli i dytë vjen nga Mbretëria e Bashkuar dhe ka të bëjë me “presionin” ushtruar ndaj kompanive për të ndryshuar recetat e produkteve të tyre më të këqija. Rezultati, edhe në këtë rast, lë pak dyshime: Nuk funksionon. Studiuesit në Universitetin e Oksfordit në fakt kanë kërkuar të kontrollojnë atë që ka ndodhur në katër vjet, pasi qeveria ftoi prodhuesit të riformulojnë ushqimet dhe pijet me shumë kripë, sheqer ose yndyrë. Siç është raportuar në PLoS One, ata morën parasysh 10 kompanitë më të rëndësishme dhe analizuan recetat e viteve 2015, 2016, 2017 dhe 2018.

Rezultati ishte më shumë se negativ: Nuk pati ndryshime, me disa përjashtime, duke përfshirë Kellogg, të cilat pakësuan pak përqendrimin e sheqerit në drithërat e mëngjesit Coco Pop’s dhe Special K. Kishte gjithashtu një rritje të lehtë të produkteve që mund të përkufizohen si të shëndetshme, e cila shkoi nga 44% në 2015 në 45% në 2018. Për më tepër, pati një rritje të shitjeve, e cila shkoi nga 47 në 51%, ndoshta e lehtësuar nga rregullat e reja të prezantuara në 2018, të cilat vendosën një taksë për sheqernat e tepërta në pije. Por nga pesë markat kryesore të shitura nga secila prej dhjetë kompanive, vetëm gjashtë përmirësuan profilin ushqimor me të paktën 20%. (IlFattoAlimentare)

Qendra Alert/Alert.al