Menu

Konsumatori

Siguria ushqimore në kohën e coronavirusit, listë verifikimi ndaj subjekteve

Autoriteti Kombëtar i Ushqimit, si pjesë e Task Forcës, për zbatimin me rigorozitet në marrjen e masave për të luftuar Covid-19, ka vënë në zbatim listën e verifikimit për operatorët e biznesit ushqimor, të hartuar nga aktet ligjore të dala nga Ministria e Shëndetësisë dhe Këshillit të Ministrave , për të monitoruar specifikisht furrat e bukës, tregjet ushqimore marketet dhe supermarketet , në zbatim të kritereve të higjenës , prodhimit , cilësisë, ruajtjes dhe ofrimit të produkteve të sigurta për konsumatorin. Elementët të kesaj liste verifikimi janë:
1. Përdorimi i masave mbrojtëse dhe dorezave, ruajtja e largësisë gjatë shërbimit ndaj konsumaorëve si dhe respektimi në mënyrë rigoroze i futjes së konsumatorëve në subjekt jo më shumë se një individ
2. Hartimi dhe afishimi i masave mbrojtëse i një plani masash që duhet të ndiqen nga stafet brenda ambienteve të punës
3. Prania e dezinfektantevë në ambientet ku shërbehet produkti ushqimor
4. Mirëmbajtja , pastrimi dhe dezinfektimi , kontaminimi nga ajri dhe kushtet e përshtatshme të punës
5. Eleminimi i prerjes së bukës dhe largimi nga ambientet e shërbimit të makinës prerëse të bukës për subjektet që tregtojnë bukë dhe prodhime brumi
6. Tregtimi i produkteve të sigurta brenda afatit të përdorimit për konsumatorin
7. Etiketimi i rregullt i produkteve ushqimore
8. Respektimi i kushteve së ruajtjes së produkteve ushqimore .
AKU do jetë e pranishme , në çdo rast përmes trupave të posacme të inspektorëve për parandalimin e abuzimit dhe garantimin e sigurisë ushqimore.

Qendra Alert/Alert.al

EFSA: Nuk ka prova që ushqimi është burim apo rrugë transmetimi i Covid-19

Auroritetet Evropiane të Sigurisë Ushqimore (EFSA), janë pronocuar në lidhje me mundësinë e kontaminimit nga produktet ushqimore me Covid-19.
Nuk ka asnjë provë që koronavirusi i ri mund të transmetohet nga ushqimi. Autoriteti Evropian për Sigurinë e Ushqimit (EFSA) përsërit këtë përmes fjalëve të drejtoreshës së saj shkencore Marta Hugas, i cili shprehet se “përvojat me shpërthime të mëparshme të epidemive që i atribuohen koronaviruseve, siç janë ato të SARS dhe MERS, tregojnë se transmetimi përmes konsumit të ushqimit nuk vërtetohet. Aktualisht nuk ka asnjë provë që coronavirus është i ndryshëm nga viruset e tjerë për sa i përket transmetimit përmes konsumit të ushqimit”.
Edhe sipas ECDC, Qendrës Evropiane për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve, eshte e pamundur qe ushqimi të jetë një burim i transmetimit të virusit. Në fakt, edhe nëse në origjinën e epidemisë në Kinë ka pasur një kalim të koronavirusit të ri nga kafshët te njerëzit, tani patogjeni po përhapet nga një person në tjetrin, kryesisht përmes teshtitjes dhe kollitjes.

Po keshtu edhe Instituti Federal Gjerman për Vlerësimin e Riskut (BfR) ka të njëjtin mendim: “Aktualisht nuk ka raste të provuara të infektimit nga ky lloj i ri i koronavirusit përmes rrugëve të tjera të infeksionit, siç është konsumimi i ushqimit të kontaminuar”.
OBSH gjithashtu, pretendon se aktualisht nuk ka prova të transmetimit të koronavirusit përmes ushqimit. Sidoqoftë, pasi njohuritë tona për virusin e ri janë akoma të kufizuara, OBSH ka publikuar një numër rekomandimesh paraprake për përgatitjen dhe konsumimin e ushqimit, siç është:
• mbajtja e distancës të pakten 1 metër nga njëri tjetri gjatë blerjes së produkteve ushqimore.
• larja e duarve gjithmonë para gatimit dhe pasi prek ushqimin e papërpunuar,
• shmangien e konsumit te produkteve ushqimore me origjinë shtazore te papjekur ose pak te pjekur,
• larjen e frutave dhe perimeve
• respektojnë rregullat normale të higjienës për të shmangur kontaminimin e kryqezuar.

Per sa me siper, AKU si pjesë e Task Forcës, për zbatimin me rigorozitet në marrjen e masave për të luftuar Covid-19 ka vëne në zbatim Listën e Verifikimit për OBU përmes masave të marra kundër përhapjes së Covid-19.
1. Përdorimi i masave mbrojtëse dhe dorezave, ruajtja e largësisë gjatë shërbimit ndaj konsumaorëve si dhe respektimi në mënyrë rigoroze i futjes së konsumatorëve në subjekt jo më shumë se një individ
2. Hartimi dhe afishimi i masave mbrojtëse i një plani masash që duhet të ndiqen nga stafet brenda ambienteve të punës
3. Prania e dezinfektantevë në ambientet ku shërbehet produkti ushqimor
4. Mirëmbajtja , pastrimi dhe dezinfektimi , kontaminimi nga ajri dhe kushtet e përshtatshme të punës
5. Eleminimi i prerjes së bukës dhe largimi nga ambientet e shërbimit të makinës prerëse të bukës për subjektet që tregtojnë bukë dhe prodhime brumi
6. Tregtimi i produkteve të sigurta brenda afatit të përdorimit për konsumatorin
7. Etiketimi i rregullt i produkteve ushqimore
8. Respektimi i kushteve së ruajtjes së produkteve ushqimore.

Qendra Alert/Alert.al

VIDEO /AKU: S’ka panik për sigurinë ushqimore, kontroll të gjitha pikave kyçe. Ushqimi nuk e transmeton COVID-19

Teksa flasim për situatë pandemie, frikë populate për mungesë ushqimesh, blerje dhe përtej nevojave familjare të përditshme e kur thuajse të gjitha strukturat janë të angazhuara në lidhje me COVID-19, mund të rritet dhe mundësia e abuzimit të tregtarëve e prodhuesve me sigurinë ushqimore.

AKU, prej disa ditësh është në terren, jashtë planeve zyrtare, por për të mbajtur nën kontroll situatën e ditëve të fundit. Pikërisht për këtë, në një video të shpërndarë, Drejtori i Përgjithshëm i AKU-së, Robert Lili, iu drejtohet konsumatorëve, duke thënë se, institucioni që ai drejton po monitorin pikat kyçe të kontrollit të prdukteve ushqimore, veçanërisht importin.

Ndërkohë, sipas tij, AKU është më komunikim me Autoritetin Evropian të Sigurisë Ushqimore (EFSA) dhe nuk ka asnjë tregues e provë që COVID-19 transmetohet nga ushqimi.

Ndiqeni videon…

Sëmundjet që shkakton përdorimi i tepërt i vajit të palmës, të rrezikuar moshat e reja

Autoriteti Europian për Sigurinë Ushqimore (EFSA), konstaton se vaji i palmës është i rrezikshëm e veçanërisht tek moshat e reja. Në një eksperiment të realizuar në kafshë, nga ky autoritet del se ky vaj i shkatërron veshkët, ADN-në dhe shkakton kancer.

EFSA ka vlerësuar rreziqet për shëndetin publik të tre ndotësve që gjenden në perime, vajra dhe ushqime të përpunuara: esteret e acidit yndyror glicidili (GE), 3-monokloropropanediol (3 MCPD), 2- monokloropropanediol (2-MCPD).

Substancat formohen kryesisht kur të rafinohen në vajra vegjetale në temperaturë të lartë mbi 200 gradë Celcius për të hequr aroma e tyre natyrore, duke i bërë ato të përdorshme si përbërës të ushqimit.

Glycidol (GE- apo vajra bimor, që hyn edhe i palmës) është edhe gjenotoksike dhe kancerogje, që do të thotë se me kalimin e kohës ajo mund të dëmtojë ADN-në dhe mund të shkaktojë kancer. Ekspozimi ndaj 3-MCPD ka shkaktuar dëme në veshkat e kafshëve gjatë testeve që janë bërë.Prania e GE, 3-MCPD dhe esteret 3-MCPD që gjenden në ushqim tregon se shëndeti i të rinjve por edhe të gjitha grupmoshave është në rrezik të lartë. Hulumtimet e shumta kanë vërtetuar se përdorimi i tepërt i këtij vaji dëmton qelizat beta të ishujve të Langerhansit që ndodhen në pankreas (këto qeliza prodhojnë hormonin insulin) dhe si pasojë vjen deri të zvogëlimi i prodhimit dhe i sekretimit të insulines dhe mund të shkaktohet sëmundja e sheqerit.

Qendra Alert/Alert.al

 

EFSA: Ethet e Rift Valley, rreziku i ulët, por BE-ja duhet të mbetet vigjilente

Bashkimi Evropian nuk është në rrezik të menjëhershëm nga ethet e Rift Valley, por nga zhvillimet në vendet fqinje lind nevoja që autoritetet e BE-së dhe shtetet anëtare duhet të forcojnë, përmirësojnë dhe harmonizojnë aftësinë e tyre të mbikëqyrjes dhe përgjigjes, si dhe ekspertizën e tyre shkencore dhe teknike për t’u përgatitur më mirë për prezantimi i sëmundjes.

BE gjithashtu duhet të vazhdojë të bashkëpunojë ngushtë me vendet e Afrikës Veriore dhe Lindjes së Mesme për të vlerësuar mundësinë e etheve të Rift Valley që përhapet nga zonat e infektuara aktualisht dhe për të monitoruar evolucionin e epidemive në vendet e tjera.

Këto janë rekomandimet kryesore të një opinioni shkencor nga EFSA mbi rrezikun e futjes së etheve të Rift Valley në Evropë.

Ethet e Rift Valley janë një sëmundje e lindur nga vektori që transmetohet nga një gamë e gjerë e specieve të mushkonjave te kafshët dhe njerëzit. Shpërthimet e fundit në një departament francez dhe zbulimet e rasteve seropositive, kafshë me antitrupa të Rift Valley në gjakun e tyre, që tregon ekspozimin e mëparshëm ndaj virusit në vendet afër Evropës, kanë ngritur mundësinë e inkursionit në territorin e BE-së.

Rreziku i përgjithshëm i futjes së sëmundjes në BE përmes lëvizjes së kafshëve të infektuara konsiderohet të jetë shumë i ulët, duke pasur parasysh politikat e rrepta për importet e kafshëve. Rreziku i futjes përmes lëvizjes së vektorëve të infektuar është gjithashtu shumë i ulët, edhe në ato vende me lidhje ajrore dhe detare në zonat e infektuara.

Marrë nga EFSA

Qendra Alert/Alert.al

Eurobarometri i EFSA për herë të parë në Shqipëri, hedh dritë mbi perceptimet për sigurinë ushqimore

Autoriteti Evropian për Sigurinë Ushqimore, prej disa vitesh zhvillon për vendet anëtare të Bashkimit Evropian, Eurobarometrin, i cili hedh dritë mbi perceptimet në lidhje me sigurinë ushqimore. Por, për herë të parë, EFSA ka urdhëruar dhe zhvillimin e këtij instrumenti dhe në vendet që aderojnë anëtarësimin në BE, siç janë Shqipëria, Mali I Zi, Maqedonia e Veriut, Serbia dhe Turqia.

Pika e Kontaktit e EFSA-s në Shqipëri, bëri të ditur për emisionin ALERT se, eurobarometri ka për qëllim të krijojë njohuri të vlefshme për qëndrimet e konsumatorit, me rezultate të reja në dispozicion nga pesë prej shtatë vendeve të para-anëtarësimit, duke shtuar ato të mbledhura nga Shtetet Anëtare të BE-së vitin e kaluar .

Në 2019, EFSA urdhëroi rrjetin Kantar për zhvillimin e Eurobarometrit në 28 shtetet anëtare, midis datave 9 dhe 26 prill 2019. Rreth 27655 të anketuar nga grupe të ndryshme sociale dhe demografike, ishin të intervistuar ballë për ballë, në shtëpitë e tyre dhe në gjuhën amtare. Metodologjia e përdorur është ajo e anketave Standarde të Eurobarometrit të kryera nga Drejtoria e Përgjithshme për Komunikim, Njësia “Monitorimi i Medias dhe Eurobarometri”.

 

Eruobarometri shqyrtoi çeshtje te tilla si:

  • Interesi për sigurinë ushqimore,
  • Vetëdija
  • Si është perceptimi i riskut ose rrezikut që vjen nga ushqimi
  • Sa është besimi në burime të ndryshme të informacionit, në lidhje me sigurinë ushqimore

 

Risia e EFSA për vitin 2019 është fakti se, i njëjti studim u përserit dhe në vendet IPA, pra ato shtete që aderojnë të anëtarësohet në Bashkimin Evropian, në bashkëpunim dhe me Drejtoritë e Komunikimit të Komisionit Evropian.

Në Shqipëri, rrjeti Kantar ka zhvilluar 1046 intervista nga data 21 tetor deri më 13 nëntor 2019, afërsisht e njëjtë me mesataren e të pyeturve dhe në vendet e BE-së.

  • Por si është perceptimi i shqiptarëve për sigurinë ushqimore?
  • Cili është interesi i tyre për këtë temë dhe cilat janë burimet më të besueshme të informacionit?
  • Cilët janë faktorët më të rëndësishëm kur blejnë produkte ushqimore dhe a janë gjithmonë të vetëdijshëm për përgjigjet e tyre nga takimet ballë për ballë me personat që zhvilluan Eurobarometrin?

Qendra Alert/Alert.al

Etiketat, Paluka: Leximi i tyre është kulturë. Radovani: Kemi rritje të ndërgjegjësimit

Autoriteti Evropian për Sigurinë Ushqimore, prej disa vitesh zhvillon për vendet anëtare të Bashkimit Evropian, Eurobarometrin, i cili hedh dritë mbi perceptimet në lidhje me sigurinë ushqimore. Por, për herë të parë, EFSA ka urdhëruar dhe zhvillimin e këtij instrumenti dhe në vendet që aderojnë anëtarësimin në BE, siç janë Shqipëria, Mali i Zi, Maqedonia e Veriut, Serbia dhe Turqia. Eurobarometri ka për qëllim të krijojë njohuri të vlefshme për qëndrimet e konsumatorit, me rezultate të reja në dispozicion nga pesë prej shtatë vendeve të para-anëtarësimit, duke shtuar ato të mbledhura nga Shtetet Anëtare të BE-së vitin e kaluar.

Përsa i përket etiketave, në studion e emisionit “Alert” ekspertja e sigurisë Valbona Paluka tha se leximi i tyre është kulturë, ndërsa për intolerancën ushqimore, ajo nënvizoi se Shqipëria nuk mund ta ketë interesin ndaj kujdesit shëndetësor më të lartë se vendet e BE.

“Leximi i etiketave është kulturë dhe produktet e importit duhet të jenë të përkthyera në etiketë. Konsumatori është shumë më i fokusuar të produkti vendas. Prejardhja dhe kostoja nuk më bën sens në krahasim me përbërjen e produktit. Përsa i përket intolerancës ushqimore, në Gjermani kujdesi shëndetësor është shumë i lartë dhe nuk e mendoj se Shqipëria e ka më të lartë kujdesin se BE. Vendet e BE e kanë problem kur informacionet janë komplekse, në Shqipëri marrim një informacion të pakuptueshëm për masën e gjerë”-deklaroi Paluka.

Në lidhje me hartimin e pyetësorëve, Paluka u shpreh se në hartimin e tyre duhet një koeficient, sepse në pyetje mund të ketë keqkuptime.

Nga ana tjetër, Pamela Radovani nga AKU tha se nuk mund të ketë në përgjigje keqkuptim, nga një organizatë si EFSA, e cila mbledh informacione sa më të qarta për riskun, ndërsa për etiketat ajo u shpreh se ka një numër në rritje të konsumatorëve të ndërgjegjsuar.

“Nuk mendoj se në fokusin e përgjigjeve të anketës ka keqkuptim, pasi besoj se një organizatë si EFSA mund të bëjë një gjë të tillë, duke qënë se është organizatë  që mbledh informacione për të adresuar sa më qartë riskun. Kemi shumë konsumatorë të ndërgjegjsuar për etiketën dhe pjesë e inspetimit në terren është edhe shqyrtimi i etiketës”-tha Radovani.

Qendra Alert/Alert.al

Vlerësimi i Riskut, ekspertja Paluka: Në Shqipëri ka mungesa, problem zinxhiri që e zbaton

E ftuar në emisionin “Alert” në News24 nga Granit Sokolaj, ekspertja për Sigurinë Ushqimore Valbona Paluka ka folur rreth EFSA-s dhe deklaroi se vlerësimi i riskut në Shqipëri nuk ka ende vendin qe meriton për shkak të zinxhirit që merret me atë punë.

“Kemi qenë në lidhje të ngushtë me projektet e BE dhe në bashkëpunim me EFSA. Vlerësimi i riksut, te ne akoma ka vend për permirësin të zinxhirit dhe njerëzve që marrin pjesë në këtë proces. Përsa i përket komunkimit të riskut me konsumatorin, fatkeqësisht e vuajmë. Nga praktikat e EFSA-s dhe sjellja për mbrojtjen e konsumatorit kemi shumë për të mësuar”-tha Paluka.

Në anketën e Eurobarometrit të EFSA-s në Shqipëri i zhvilluar në prill-nëntor 2019, u anketuan 27655 persona nga grupe të ndryshme sociale dhe demografike, të intervistuar ballë për ballë, në shtëpitë e tyre dhe në gjuhën amtare. Nga ky anketim rezultoi se 18% e shqiptarëve ishin të interesuar për sigurinë ushqimore.

Valbona Paluka tha se me rëndësi është edhe vendi ku zhvillohet anketimi, pasi zonat urbane janë më të ndërgjegjësuara ndaj sigurisë ushqimore se ato rurale. Ajo shtoi më tej se duhet më shumë punë në ndërgjegjësimin e konsumatorit, që t’i afrohemi më shumë atij dhe që në kurrikulat e shkollave duhet të ketë patjetër më shumë për sigurinë ushqimore.

Qendra Alert/Alert.al

Eurobarometri i EFSA , Pamela Radovani nga AKU: E përkthejmë në plan pune për sigurinë ushqimore dhe ndërgjegjësimin

E ftuar në emisionin “Alert” në News24 nga Granit Sokolaj, Pamela Radovani nga AKU ka folur rreth Eurobarometrit të EFSA, ku për herë të parë është përfshirë edhe Shqipëria, si dhe rritjen e bashkëpunimt të Autoritetit Kombëtar të Ushqimit (AKU) me EFSA-n.

“EFSA është lideri i vlerësimit të riskut në BE, qendër që mbledh dhe shëben si evidencë për sigurinë ushqimore, e themeluar që në vitin 2002. Në fokus të saj është vlerësimi i riskut dhe komunikimit, hallkë në zinxhirin e sigurisë ushqimore. Risia është që për herë të parë bëhet edhe në Shqipëri, duke matur perceptimin dimë ta përkthejmë më vonë në plan pune për sigurinë dhe ndërgjegjësimin”-tha Radovani.

Në lidhje me ndërgjegjësimin, Radovani u shpreh së ka një interes në rritje të konsumatorit mbi problematikat e produkteve ushqimore.

“Nga Autoriteti Kombëtar i Ushqimit (AKU) po bëhet shumë punë për informimin e konsumatorit, ndërgjegjësimin e tij dhe ka rritje të interesit mbi produktet ushqimore. AKU bën pasqyrim jo vetëm pjesën inspektuese, por edhe faqen tjetër të  bashkëpunimit me organizata serioze për mbrojtjen e konsumatorit. Çdo hap ndërmerret i mbështetur mbi baza shkencore. Ka rritje të rasteve të konsumatorëve të ndërgjegjshëm, në raste kur në faqen e AKU bëhen denoncime, shkon trupa inspektuese dhe bën verifikimin. Kemi 10-12 kërkesa në ditë, shqetësime nga konsumatorët”-deklaroi Radovani.

Përsa i përket sigurisë së produkteve në vendin tonë, përfaqësuesja e AKU tha se kontrollet e produkteve bëhen përmes marrjes së mostrave dhe dërgimit në laboratore.

Qendra Alert/Alert.al

Shkenctarët ngrejnë alarmin për paketimin e produkteve: Kontakti i kimikateve dhe ushqimit

Hulumtimi i kryer nga 33 shkencëtarë të njohur ndërkombëtarisht nxjerr në pah rreziqet që lidhen me kontaktin midis kimikateve dhe ushqimit.
Dokumenti i paraqitur bazohet në 1,200 studime të rishikuara nga bashkëmoshatarët , nga të cilët lind nevoja për të specifikuar më mirë kornizën rregullatore, në mënyrë që të mbrohet shëndeti publik dhe të sigurohet kalimi nga materialet paketuese të disponueshme në paketim .

Rregullat e BE-së

Nga pikëpamja evropiane, theksohet se shumë materiale që përmbajnë kimikate në paketim i shpetojne legjislacionit . Në fakt, vetëm pesë nga shtatëmbëdhjetë materialet më të përdorura për përpunimin ose paketimin e ushqimit lejohen ligjerisht në nivelin Evropian. Shtë film qeramik, film celulozë i rigjeneruar, materiale inteligjente, plastike dhe plastike e riciklueshme. Materialet e përdorura gjerësisht si letra dhe kartoni – të konsideruara si një alternative e vlefshme për plastikën dhe respektimin e mjedisit – nuk janë të rregulluara në nivelin e Komunitetit . Që do të thotë se rregulla të ndryshme zbatohen kur kalojnë nga shteti në shtet.

Alarmi i hedhur

“Me lindjen e kulturës së disponueshme – lexohet në deklaratë – paketimi i ushqimit të disponueshëm ka zëvendësuar kryesisht format e paketimit të ripërdorshëm në të gjithë botën”. “Në vitin 2014, mbeturinat e paketimit të gjeneruara në Evropë u vlerësuan në .582.5 milion ton metrikë ” dhe 69.6 milion ton mbeturina të paketimit u mblodhën në mbeturinat e ngurta komunale në Shtetet e Bashkuara, ” studiues. “Plastikat po zëvendësojnë me shpejtësi format e tjera të paketimit ndërsa prodhimi plastik u rrit nga milioni2 milion ton në 1950 në më gjerë380 milion ton në 2015, “kujton deklaratën.

Marrëveshja e gjelbër evropiane

Natacha Cingotti , zyrtare e lartë e shëndetit dhe kimikateve të Aleancës për Shëndetin dhe Mjedisin (Shërimi) tha: “Askush nuk duhet të shqetësohet kurrë për t’u ekspozuar ndaj kimikateve të dëmshme përmes ushqimit”. Megjithatë, Cingotti vazhdon, “mijëra kimikate mund të përdoren në përpunimin dhe paketimin e ushqimit tonë pa u nënshtruar testeve të sigurisë”. “Kjo deklaratë – përfundon ai – shton urgjencën e mëtutjeshme për të bërë forcimin e kornizës rregullatore për materialet në kontakt me ushqimin një përparësi kryesore në Marrëveshjen e Gjelbër Evropiane dhe të vendosen shëndetin e parë”.

Qendra Alert/Alert.al