Menu

Konsumatori

Kikirikët me praninë e aflatoksinave përtej kufijve

Ministria e Shëndetësisë së Italisë raportoi tërheqjen nga prodhuesi të një grumbulli kikirikësh të pjekur me lëvozhgë të markës Alesto të Lidl sepse në një mostër produkti u gjetën gjurmë aflatoksinash përtej kufijve të lejuar. Paketimet në fjalë janë ato 500 gram me numër loti 19522P dhe jetëgjatësi minimale (Tmc) 07/2023.

Kikirikët e tërhequr me lëvozhgë u prodhuan për Lidl Italia Srl nga kompania Ciavolino Daniele & Figli Roma Srl në Romë. Si masë paraprake, kompania rekomandon të mos konsumoni produktin me numrin e treguar të lotit dhe jetëgjatësinë minimale dhe ta ktheni atë në pikën e blerjes Lidl për rimbursim. (IlFattoAlimemtare)

Qendra Alert/Alert.al

Coca-Cola, reklamat nxjerrin në pah më pak sheqer dhe kafeinë në pijen e gazuar

Ditët e fundit, një reklamë e Coca-Cola është shfaqur në faqen e plotë të gazetave që mund të duket si një ogur i mirë. Slogani është: “Më pak sheqer. Më shumë zgjedhje”. Dy linja nga të cilat mund të mendohet se kompania ka vendosur të plotësojë nevojat ushqyese të konsumatorëve dhe të ndjekë udhëzimet për një dietë të shëndetshme, të cilat tregojnë reduktimin e sheqerit në një mënyrë të detyrueshme. Këtë e konfirmojnë edhe fjalitë e fushatës, një Coca-Cola e re në të njëjtën kohë pa sheqer dhe pa kafeinë. Teksti thotë: Që nga viti 2000 kemi pakësuar sheqerin në recetat tona, duke futur pije të reja me pak ose pa kalori dhe duke ofruar pako me racione të reduktuara. Sot në Itali 71% e portofolit tonë është e ulët ose nuk ka përmbajtje kalorie me një rritje vetëm në 2021, prej 9% krahasuar me vitin e mëparshëm.

Ka një detaj që u shpëton shumë lexuesve. Selia italiane ka një asortiment shumë të gjerë ku gjejmë 31 lloje pijesh të ëmbla, 22 prej të cilave përmbajnë më pak se 5 g/ 100 ml sheqerna të shtuara. Megjithatë, është po aq e vërtetë se pjesa më e madhe e qarkullimit të kompanisë ende rrjedh nga shitjet e Coca-Cola dhe Fanta në versionet klasike, të cilat sigurojnë shtimin e 35 gram sheqer në çdo kanaçe 33 cl. Në vitin 2021, në fakt 73.4% e shitjeve të vëllimit të Coca-Cola dhe 93.8% e Fanta ende kanë të bëjnë me versionin klasik (Burimi: Nielsen; tot. Tregtia me pakicë e Italisë, në këto të dhëna nuk konsiderohet kanali i bareve, restoranteve dhe hoteleve). Kjo do të thotë se konsumatorët vazhdojnë të pinë kryesisht pije Coca-Cola me 35 g sheqer në çdo kanaçe.

 

(IlFattoAlimentare)

Qendra Alert/Alert.al

Ushqimet që nuk duhet të qëndrojnë së bashku dhe ato që nuk duhen mbajtur në qese

Shumica e konsumatorëve i vendosin në një enë frutat që bleje dhe e njëjta gjë vlen edhe për perimet. Megjithatë, sipas një studimi kjo gjë është e gabuar.

Duke i mbajtur në të njëjtën enë, një frut i cili fillon pjekjen edhe pas vjeljes, frymon intensivisht. Sapo merr frymë intensivisht, lëshon gaz, një hormon bimor që sinjalizon pjekjen e frutave përreth, gjë që përshpejton prishjen e frutave të tjera.

Për të njëjtën arsye nuk duhet t’i mbajmë domatet dhe kastravecët së bashku. Domatet janë gjithashtu një perime klimaterike, që do të thotë se ato do të zgjasin më shumë nëse qëndrojnë ndaras nga kastravecët.

Edhe ne gabojmë duke i mbajtur domatet në frigorifer, ndaj shpeshherë nuk kanë një shije të këndshme dhe se do të ishin shumë më e shijshme nëse do të qëndronin në temperaturën e dhomës. Dhe jo vetëm domatet, ja cilat jo perime të tjera nuk duhet të mbani në frigorifer!

Domate, shalqi, patate, qepë…Nuk është e dëmshme t’i mbani në frigorifer, thjesht përshtypja shqisore është shumë më e mirë nëse nuk mbahen. Teknologët ushqimorë kanë shpjeguar gjithashtu se ka ushqime që nuk duhet t’i mbajmë në thasë, e ndër to janë bananet, fiku, pjeshkat, kajsitë, kivi, kumbullat, pjepri, domatet dhe kërpudhat.

Qeset ndikojmë në shkurtimin e afatit, pra në përkeqësim më të shpejtë për shkak të asaj frymëmarrje intensive. Në disa raste, qeset e letrës ju vijnë në ndihmë edhe është më mirë nëse janë të paketuara në kuti. Përsa i përket kërpudhave, ato duhet të mbahen në frigorifer, por nuk duhen larë apo prerë shumë përpara përdorimit, pasi kështu shkurtohet afati i përdorimit, i cili normalisht është maksimumi 5 ose 6 ditë.

Qendra Alert

FoodSafetyNews

Grupet e konsumatorëve: Të shtohen përpjekjet për t'i bërë produktet e pulës më të sigurta

Disa grupe, duke përfshirë Raportet e Konsumatorëve dhe STOP Foodborne Illness kërkojnë nga USDA që të rrisë përpjekjet për sigurinë ushqimore në lidhje me Salmonellën në shpendë.

Grupet i përshkruajnë rregulloret aktuale si “të vjetra” dhe inkurajojnë sekretarin Tom Vilsack të ecë përpara për të zhvilluar standarde të reja dhe të zbatueshme që bazohen në produkte. Ata thonë se ndryshime të tilla janë “një qasje e arsyeshme” dhe do të ndihmojnë në mbrojtjen e konsumatorëve nga shpendët e rrezikshëm të kontaminuar me Salmonella.

“Këto reforma nevojiten urgjentisht. Shkalla e sëmundjes së salmonelës në Shtetet e Bashkuara nuk është ulur në 20 vitet e fundit”, thuhet në letër. “Gati 1/4 e sëmundjeve të Salmonellës që vijnë nga ushqimi janë për shkak të ngrënies së pulës ose gjelit të detit.”

Koalicioni i grupeve të mbrojtjes së konsumatorit thotë në letrën drejtuar sekretarit të USDA që të vazhdojë të punojë drejt standardeve të përditësuara të testimit, zbulimit më të madh të pajtueshmërisë së ndërmarrjes me standardet e sigurisë ushqimore dhe mjeteve të mbikëqyrjes së shpërthimit të sëmundjeve ushqimore.

“NCC (Këshilli Kombëtar i Pulës) është i shqetësuar për precedentin e vendosur nga ky ndryshim i papritur në politikën afatgjatë, të bërë pa të dhëna mbështetëse, për një kategori produkti që është shoqëruar me një shpërthim të vetëm që nga viti 2015”-tha Peterson.

“Përpjekjet e zgjatura për të paralajmëruar konsumatorët për këto produkte përmes etiketimit nuk kanë funksionuar, pasi këto produkte mendohet të jenë pa ndotje të rrezikshme patogjene. Megjithatë, për të arritur progres real dhe të qëndrueshëm në reduktimin e numrit të infeksioneve nga Salmonella, USDA do të duhet të kërkojë masa më të forta parandaluese për të gjitha produktet e papërpunuara të shpendëve, jo vetëm për produktet e pulave të pjekura dhe të mbushura.

“Ne jemi të gatshëm të mbështesim USDA në arritjen e reformave të rëndësishme për të mbrojtur konsumatorët nga Salmonela në shpendë.”

Letra nënshkruhet nga grupet e mëposhtme:

Qendra për Kërkimin dhe Parandalimin e Sëmundjeve nga Ushqimi

Qendra për Sigurinë Ushqimore

Qendra për Shkencë në Interes Publik

Federata e Konsumatorëve të Amerikës

Raportet e Konsumatorit

Qendra Ushqimi dhe Uji

Lidhja Kombëtare e Konsumatorëve

NDALO sëmundjen e shkaktuar nga ushqimi

Qendra Alert/Alet.al

FoodSafetyNews

Vezët nga Serbia dhe Turqia? Ja si shmanget AKU për gjurmueshmërinë, analizat, rezultatet. Ku po shkojnë milionat e importuara nga këto dy shtete?

Çështja e vezëve të importit nga Serbia dhe Turqia, duket se po shndërrohet në një lojë “ping pongu”, duke mos u marrë asnjë masë e duhur. Sakaq, Autoriteti Kombëtar i Ushqimit vazhdon të mos iu përgjigjet pyetjeve të Qendrës ALERT në lidhje me; së pari, lejimin e importit të vezëve të Klasit A, në kundërshtim me rregulloret e Komisionit Europian dhe së dyti, me mungesën e gjurmueshmërisë për Klasin B, të cilat nuk duhet të vijnë në tryezat e shqiptarëve, por të shkojnë për industrinë përpunuese.

Megjithëse çdo muaj vazhdojnë të importohen miliona vezë nga Serbia dhe Turqia, AKU nuk iu dha përgjigje pyetjeve të Qendrës ALERT, duke krijuar kështu hije dyshimi për pamundësi të ndalimit të tyre, të gjurmueshmërisë së tyre e mbi të gjitha, për produkte të pasigurta për konsum.

Me datën 25 gusht 2022, në vijim të komunikimeve dhe e-maileve të mëparshme totalisht të paqarta dhe pa përgjigje, pa përmbajtje, Qendra ALERT i dërgoi AKU-së pyetjet e mëposhtme:

“–Për të dyja shtetet, është thënë që importohen vezë, Klasën e të cilave askush nuk na e vërteteton. Por, nëse janë A, përse duhet të vijnë në Shqipëri, kur BE, rregulloret e saj e ndalojnë???!!! Përse, kur Shqipëria është e detyruar të zbatojë rregulloret e Komisionit Europian???!!! Përse Ministria e Bujqësisë nuk urdhëton institucionet e varësisë, ligjzbatuese, të zbatojnë legjislacionin shqiptar, por detyrimisht dhe atë të BE???!!!

Nëse janë B, ku kanë shkuar???

–Ku kanë shkuar? Cilat janë kompanitë/subjektet që përpunojnë vezët e klasit B, kanë pajisjet dhe teknologjinë e duhur, që bëjnë ndarjen e tyre, desinfektimin, heqjen e lëvozhgës, ndarjen e të bardhës nga e verdha, përpunimin e tyre, shndërrimin në pluhur apo forma tjera dhe bërjen gati për industrinë e prodhimit që përdor vezë në produktet e tyre? Cilat? Sa kokrra vezë janë importuar të kategorisë A dhe B të importuara nga të dy shtetet, Serbia dhe Turqia?????

–Qendra ALERT i ka kujtuar AKU-së për të dytën herë rregulloret e Komisionit Europian, të cilat e saktësojnë shumë qartë se nga cilat shtete duhet të eksportohen drejt BE vezë të klasit A dhe nga cilat jo. Këtu janë të përfshira dhe Serbia e Turqia. Ne nuk jemi vend i BE, por jemi të detyruar të punojmë me legjislacionin dhe rregulloret e BE.

–Sëmundje virusale, si influenca e pseudopesti nuk janë problem për sigurine ushqimore, por për parandalimin e mbërritjes së infeksionit në vendin tonë.

Meqenëse përmendni në përgjigjen tuaj dhe pseudotestin dhe influencën, ç’lidhje kanë këto me vezën?! Këto janë analiza qe kryhen në shpend të gjallë!!!

–Sa është numri i mostrave për vezët e importuara nga Turqia dhe Serbia që kanë marrë inspektorët në PIK, por edhe nëpër stabilimentet ku janë magazinuar, që janë analizuar???!!!

–Çfarë analizash u janë bërë këtyre vezëve, për çfarë? Me çfarë metode, me çfarë reagentësh janë kryer analizat? Sa analiza për salmonelë janë bërë për vezët e importuara nga Turqia e Serbia??? Si kanë rezultuar????

–Duke qenë se me Serbinë, reciprociteti dhe miratimi i cetifikatës veterinare funksionon në baze të ‘Open Balkan’ dhe jo si vend anëtar i BE-së: A ju ka vënë në dispozicion shteti serb të dhena mbi gjurmueshmerinë e produktit vezë kokërr të kategorisë A? Cilat janë skemat e vaksinimit dhe a ka marrë informacion MBZHR mbi rastet me influencë aviare në territorin e këtij shteti???

–Turqia a ndodhet në listen e vendeve të kufizimit të importit dhe tranzitit të shpendëve të gjallë dhe produkteve të tyre, sipas përditësimeve të shfaqjes se kësaj semundjeje në shpendë???
— Sa mostra janë marrë në PIK nga inspektoret dhe në vendet e magazinimit? Si kanë rezultuar? Për çfarë janë analizuar dhe përse nuk i publikoni apo me këtë rast të na i vini në dispozicion raport-analizat??!!

 

Ndersa përgjigjia e AKU erdhi më 8 shtator 2022. Siç mund ta lexoni të plotë më poshtë, për asnjë prej pyetjeve nuk është dhënë përgjigjia e saktë dhe e qartë.

“Të nderuar, 

Lidhur me sqarimet e kërkuara nga qendra “Alert”, sa i përket një komunikimi publik, bëjmë me dije si më poshtë vijon:

Shqipëria ka importuar nga shteti serb 13 ngarkesa vetëm vezë të klasit A. Shqipëria ka importuar nga shteti turk 36 ngarkesa vetëm vezë të klasit B.  Të gjithë ngarkesat e importit të vezëve të klasit B kanë patur si destinacion tregun e industrisë së përpunimit në përputhje me legjislacionin në fuqi, në kompani të licencuara për kryerjen e veprimtarisë. 

Veza e klasit B për strukturat e Bashkimit Evropian është ajo që eksportohet nga vende të treta për listimin e produkteve për BE-në: si Shqipëria, Turqia, Kanadaja, SHBA, Singapori, etj..

Pavarësisht çka rezultojnë në vërejtjet e dokumentacionit gjatë kontrolleve zyrtare rutinë, AKU po monitoron me program pune të gjithë sektorin e operatorëve të biznesit ushqimor që operon me produktin vezë.

Duke marrë shkas nga mungesa e informacionit, bëjmë me dije se Shqipëria ka detyrim të zbatojë legjislacionin e BE-së, kur bëhet shtet anëtar i saj dhe për momentin është ende në rrugën e përafrimit të legjislacionit sipas kapitujve në negocim. Legjislacioni në fushën e sigurisë ushqimore vijon të përafrohet në përputhje me kapitullin XII “Siguria ushqimore, veterinaria dhe politikat fitosanitare” dhe është një proces në vazhdim.

Të gjitha produktet vezë që kanë hyrë në territorin e vendit tonë janë importuar nga vende të pastra nga influenca aviare dhe pseudopesti, të shoqëruara me certifikatë veterinare, e cila vërteton gjendjen shëndetësore të shpendëve nga kanë ardhur këto vezë, si dhe sigurinë e këtij produkti. Kjo është një kërkesë që jo vetëm e parashikon certifikata veterinare e produktit vezë, por edhe certifikatat e vendeve të BE-së e parashikojnë një konformitet të tillë.

Siç është shpjeguar edhe me sipër, vezët e importuara në Republikën e Shqipërisë vijnë nga zona të pastra nga influenca aviare dhe as Turqia dhe as Serbia nuk ndodhen në listën e vendeve që është kufizuar/ ndaluar importi/ tranziti i shpendëve të gjallë dhe produktet e tyre, ku përfshihet edhe veza.

Gjithësi, Shqipëria është pjesë e Organizatës Botërore të Shëndetit të Kafshëve, ku siç njoftohet lidhur me shfaqjen e sëmundjeve të ndryshme, ashtu edhe njofton nëpërmjet strukturave të Ministrisë së Bujqësisë dhe Zhvillimit Rural.

Këto produkte veç nënshtrimit të kontrollit zyrtar në pikat e inspektimit kufitar, i nënshtrohen kontrolleve zyrtare edhe në industrinë e përpunimit, ku për treguesin “salmonelë” mostrohen dhe analizohen në mënyrë të vazhdueshme. Për periudhën janar-qershor 2022 nga drejtoritë rajonale janë marrë në total 31 mostra për t’u analizuar për tregues mikrobiologjikë për produktin vezë të cilat kanë rezultuar brenda normave të lejuara.

Trupat inspektuese të Autoritetit Kombëtar të Ushqimit janë në gatishmëri për kryerjen e kontrolleve zyrtare, me objekt inspektimi produktin vezë kundrejt kërkesave ligjore dhe në rastet e konstatimit të shkeljeve, janë marrë masat administrative përkatëse për gjetjet e evidentuara si: masë administrative “gjobë”, bllokime dhe ndërprerje aktiviteti. 

Siç thënë dhe më lart, AKU po monitoron me program pune të gjithë sektorin e operatorëve të biznesit ushqimor që operon me produktin vezë dhe sipas rastit po kryen bashkëpunime me organe të tjera ligjzbatuese.

Ju faleminderit!”

Çdokush që merr sadopak vesh nga komunikimi, nga mediat, si dhe nga siguria ushqimore, e kupton lehtë që  kjo përgjigje e AKU është kthyer vetëm për të zbatuar afatet ligjore e për të mos lënë shteg që Qendra ALERT të ankohet për mungesë përgjigjie pranë Komisinerit për të Drejtën e Informimit.

Gjithashtu, çdokush e kupton lehtësisht se, një përgjigje e tillë, për pyetjet e sipërcituara, është dhënë në këtë mënyrë, edhe për faktin që personat që e kanë përgatitur nuk kanë kuptuar pyetjet, nuk e kuptojnë detyrën dhe punën që duhet të bëjnë në raport me sigurinë ushqimore, kontrollet në PIK, importet, analizat e për të gjithë zinxhirin e sigurisë së një produkti ushqimor.

Në këto kushte, kur Autoriteti Kombëtar i Ushqimit, me miratimin në heshtje të Ministrisë së Bujqësisë, rrezikon shëndetin e shqiptarëve. Miliona vezë importohen nga Serbia dhe Turqia çdo muaj, pa asnjë barrierë, ndërsa askush nuk e di se çfarë vezësh vijnë, ku shkojnë, sa janë analizuar, si kanë dalë rezultatet etj., etj., pyetje të cilave AKU mund dhe duhet t’u ishte përgjigjur.

Në këto kushte, AKU dhe Ministria e Bujqësisë, jovetëm stabilimentet e prodhimit të vezëve, por çdonjëri që dëshiron, mund të hapë një NIPT në QKB nga zyra e tij, për kioskë qoftësh, librari apo autoshkollë dhe të nesërmen porosit kamionët me vezë në Rusi, Serbi, Turqi, Indi e ku të dëshirojë. Askush s’do ta ndalojë dhe kjo mënyrë funksionimi e institucioneve është e frikshme dhe e jashtëligjshme!!!

©Qendra ALERT

Kujdes!!! Fruta pylli të ngrira të infektuara ne Hepatit A / Foto

Këto fruta pylli të ngrira, nëse i gjeni në markete, refuzojini. Janë të kontaminuara me Hepatit A. Bëhet fjalë për produktin “Ardo fruit berry mix”, të prodhuara në Hungari. AKU, si dhe sistemi RASFF (Sistemi i Alertimit të Shpejtë për Ushqimin dhe Ushqimin për Kafshë) në portalin e konsumatorit, kanë njoftuar për produktet me numër loti I42013 se është i kontaminuar me Hepatit A.

“Referuar njoftimit të ardhur nga sistemi RASSF (Sistemi i Alertimit të Shpejtë për Ushqimin dhe Ushqimin për Kafshë), pas analizave laboratorike të kryera është konstatuar prani e virusit të Hepatitit A në fruta pylli të ngrira në produktin “Ardo fruit berry mix” (përzierje fruta pylli), me Nr. Loti I42013 dhe me origjinë nga Hungaria.

Autoriteti Kombëtar i Ushqimit ka ndërmarrë të gjitha masat e nevojshme nëpërmjet kontrolleve zyrtare në operatorët e biznesit ushqimor për identifikimin, bllokimin dhe tërheqjen e produktit. Në bashkëpunim me operatorët e biznesit ushqimor janë kryer menjëherë njoftimet paraprake dhe thirrja për konsumatorët që e kanë blerë atë, të mos e konsumojnë, por ta kthejnë pranë subjektit pranë subjektit ku e kanë blerë”, njofton Autoriteti Kombëtar i Ushqimit.

Institucionet qendrore përgjegjëse në fushën e mbrojtjes së konsumatorit nuk kanë as rubrikë në faqet zyrtare dedikuar atyre

Mbrojtja e konsumatorit konsiderohet një nga çështjet e rëndësishme për Integrimin Evropian të vendit në aspektin ekonomik. Aktualisht, vendi ynë është larg realizimit të standarteve, madje edhe në aspektin formal në këtë fushë.  30  bashki  nuk kanë ende Zyra për Mbrojtjen e Konsumatorëve, ndërsa pjesa më e madhe e institucioneve në qeverisjen qendrore, nuk kanë dedikuar as një rubrike të posacme online për konsumatorin.

Qendra “Konsumatori shqiptar”, në kuadër të projektit “Përmirësimi i kapaciteteve të organizatave të shoqërisë civile dhe sistemit të mbrojtjes së konsumatorëve në Shqipëri për të arritur standardet evropiane – PROTECT ME”, mbështetur nga Bashkimi Evropain monitori 24 institucione në nivel qendror me kompetenca në fushën e mbrojtjes së konsumatorit. Nga ky monitorim rezultoi se pjesa me e madhe e këtyre strukturave nuk ofrojnë as informacionin bazë për qytetarët, në nivel qendror. Në nivel vendor mbrojtja e konsumatorëve është përgjegjësi e 61 bashkive.

Në nivel vendor, situata është po aq shqetësuese. Vetëm në 16 bashki ka zyra të posaçme, ku konsumatorët mund të marrin informacion por edhe të ankohen kur përballen me praktika të padrejta si nga institucionet  ashtu edhe sipërmarrja private. Në të gjitha njësitë e tjera vendore, nuk ofrohet asnjë nformacion për konsumatorët edhe në faqen zyrtare të bashkisë.

Mbrojtja e konsumatorëve nënkupton ekzistencën e mekanizmave të nevojshëm të garantuar nga ligji dhe aktet nënligjore  për mbrojtjen e konsumatorëve, si aktorët       më  të  dobët në marrëdhënien juridike konsumatore.

Ekspertja e kontraktuar nga Qendra “Konsumatori shqiptar” monitoroi faqet zyrtare dhe rubrikave dedikuar  mbrojtjes  së konsumatorëve së 24 institucione të qeverisjes qendrore, me kompetenca në fushën e mbrojtjes së konsumatorëve, si edhe 61 bashkitë. Nga monitorimi rezulton se 1 nga 24 institucionet shtetërore nuk edhe ka faqe zyrtare.

Vetëm shtatë institucione  qendrore kanë pjesë të faqes së tyre zyrtare një rubrikë të dedikuar për mbrojtjen e konsumatorëve dhe në të pasqyrojnë të gjithë informacionin e detajuar për mbrojtjen e tij. Institucionet e tjera nuk e kanë konsideruar ende si përgjegjësi ofrimin e një shërbimi të tillë. Në vetëqeverisjen  vendore,  mbrojtja  e  konsumatorëve është fokusuar tek bashkitë. Për herë të parë Zyra e Mbrojtjes së Konsumatorëve në vetëqeverisjen vendore u hap në vitin 2011 në Bashkinë e Tiranës dhe sot  funksionon si Agjencia e Mbrojtjes së Konsumatorit, me një staf prej 188 punonjësish. Vec Tiranës zyrat për Mbrojtjen e Konsumatorëve funksionojnë edhe në 15 bashki, por me një apo dy specialist në secilën prej tyre.  Ndërsa në 15 njësi të tjera detyrat për mbrojtjen e konsumatorëve, edhe për produktet jo-ushqimore, u janë besuar nënpunësve të tjerë të bashkisë. Në 30 bashki nuk ka asnjë përpjekje për ngritjen e zyrave të tilla.

Znj Ersida Teliti, nga Qendra “Konsumatori Shqiptar” thekson se: “Hapja e zyrave për konsumatorin është detyrim ligjor për njësitë e vetëqeverisjes vendore. Ekzistenca e rubrikave dedikuar konsumatorëve me informacione që lidhen me kuadrin ligjor, detyrimet e palëve, mjetet dhe mënyrat e ankimit, lidhen jo vetëm me të drejtën e informimit, por gjithashtu me realizimin efektiv të të drejtave të konsumatorëve.” Teliti pohon se rezultatet e këtij monitorimi u janë bërë me dije institucioneve respektive, duke kërkuar prej tyre  edhe përmbushjen e detyrimeve ligjore.

*Ky raport monitorimi është kryer në kuadër të projektit “Përmirësimi i kapaciteteve të organizatave të shoqërisë civile dhe sistemit të mbrojtjes së konsumatorëve në Shqipëri për të arritur standardet evropiane – Protect me”, që po zbatohet nga Qendra “Konsumatori Shqiptar”, me mbështetjen e Bashkimitr Evropian. Projekti ka në fokus të tij, rritjen e kapaciteteve të institucioneve publike, organizatave të shoqërisë civile dhe jo vetëm, në kuadër të mbrojtjes së konsumatorëve në nivel qendror apo vendor.   

Vezët nga Serbia e Turqia, reagimi i AKU dhe disa pyetje që duan përgjigje nga ky institucion dhe Ministria e Bujqësisë!

TIRANE, 25.08.2022 – Pas publikimit të një dite më parë, të materialit nga Qendra ALERT, me titull, “Ministria e Bujqësisë dhe AKU rrezikojnë shëndetin e shqiptarëve e dalin kundër rregullave të BE, asnjë masë për ndalimin e importit të vezëve nga Turqia e Serbia”, ka reaguar Autoriteti Kombëtar i Ushqimit, i cili nën “iso-n” e Ministrisë së Bujqësisë, e cila ia bën dhe “share” postimin në rrjetet e veta zyrtare, vazhdojnë të mos plotësojnë detyrimet ndaj Komisionit Europian dhe ndaj legjislacionit shqiptar për “vezët” në Republikën e Shqipërisë. Aq më pak, transparencë në lidhje me punën e përditshme, të cilën AKU e reklamon me të drejtë, në këtë sqarim, reagim apo përgënjeshtrim të saj.

Për këto arsye, Qendra ALERT i drejtoi sot me e-mail zyrtar AKU-së disa pyetje të tjera, të cilat do t’i gjeni me shkronja “bold” (të zeza) poshtë çdo paragrafi të përgjigjes së tyre dhe njëherësh e ftojmë të na vendosë në dispozicion përgjigjet, fletë-analizat etj. Gjithashtu, duke zbatuar dhe parimet e gazetarisë, publikojmë të plotë dhe postimin e AKU në faqet zyrtare të instutucionit.

***
“Komunikim i Autoritetit Kombëtar të Ushqimit

Sqarojmë dhe sigurojmë konsumatorin shqiptar se shëndeti i tyre nuk është në asnjë moment i rrezikuar nga importet e produktit vezë, siç ndryshe ka përshkruar lajmi dizinformues i shpërndarë ditën e djeshme në disa media.
Bëjmë me dije, duke u nisur nga informacioni i pasaktë i publikuar ditën e djeshme, se Shqipëria ka importuar nga shteti serb vetëm vezë të klasit A, ndërsa nga shteti turk vetëm vezë të klasit B”.

-Kjo nuk është thënë aspak në këtë mënyrë nga ana jonë dhe nuk janë ndarë në asnjë moment shtetet se nga njëri vijnë A dhe nga tjetri B. Për të dyja shtetet, është thënë që importohen vezë, Klasën e të cilave askush nuk na e vërteteton. Por, nëse janë A, përse duhet të vijnë në Shqipëri, kur BE, rregulloret e saj e ndalojnë???!!! Përse, kur Shqipëria është e detyruar të zbatojë rregulloret e Komisionit Europian???!!! Përse Ministria e Bujqësisë nuk urdhëron institucionet e varësisë, ligjzbatuese, të zbatojnë legjislacionin shqiptar, por detyrimisht dhe atë të BE???!!!

Nëse janë B, ku kanë shkuar???

“Të gjithë ngarkesat e importit të vezëve të klasit B kanë patur destinacion tregun e industrisë së përpunimit në përputhje me legjislacionin në fuqi”.

-Ku kanë shkuar? Cilat janë kompanitë/subjektet që përpunojnë vezët e klasit B, kanë pajisjet dhe teknologjinë e duhur, që bëjnë ndarjen e tyre, desinfektimin, heqjen e lëvozhgës, ndarjen e të bardhës nga e verdha, përpunimin e tyre, shndërrimin në pluhur apo forma tjera dhe bërjen gati për industrinë e prodhimit që përdor vezë në produktet e tyre? Cilat? Sa kokrra vezë janë importuar të kategorisë A dhe B të importuara nga të dy shtetet, Serbia dhe Turqia?????

“Autoriteti Kombëtar i Ushqimit gjatë importit të produktit vezë ruan parimet e rregulloreve 404 dhe 405 të Komisionit Europian, duke garantuar në çdo moment shëndetin dhe jetën e konsumatorit shqiptar”.

-Qendra ALERT i ka kujtuar AKU-së për të dytën herë rregulloret e Komisionit Europian, të cilat e saktësojnë shumë qartë se nga cilat shtete duhet të eksportohen drejt BE vezë të klasit A dhe nga cilat jo. Këtu janë të përfshira dhe Serbia e Turqia. Ne nuk jemi vend i BE, por jemi të detyruar të punojmë me legjislacionin dhe rregulloret e BE.

“Legjislacioni në fushën e sigurisë ushqimore vijon të përafrohet në përputhje me kapitullin XII “Siguria ushqimore, veterinaria dhe politikat fitosanitare” dhe është një proces në vazhdim”.

-Pikërisht për këtë, AKU është e detyruar të zbatojë rregulloret e KE…!!!

“Të gjitha produktet vezë që kanë hyrë në territorin e vendit tonë janë importuar nga vende të pastra me influencën aviare dhe pseudopestin, të shoqëruara me certifikatë veterinare, e cila vërteton gjendjen shëndetësore të shpendëve nga kanë ardhur këto vezë, si dhe sigurinë e këtij produkti”.

-Sëmundje virusale, si influenca e pseudopesti nuk janë problem për sigurine ushqimore, por për parandalimin e mbërritjes së infeksionit në vendin tonë.

Meqenëse përmendni në përgjigjen tuaj dhe pseudotestin dhe influencën, ç’lidhje kanë këto me vezën?! Këto janë analiza qe kryhen në shpend të gjallë!!!

“Këto produkte veç nënshtrimit të kontrollit zyrtar në pikat e inspektimit kufitar, i nënshtrohen kontrolleve zyrtare edhe në industrinë e përpunimit, ku për treguesin “salmonelë” mostrohen dhe analizohen në mënyrë të vazhdueshme”.

-Sa është numri i mostrave për vezët e importuara nga Turqia dhe Serbia që kanë marrë inspektorët në PIK, por edhe nëpër stabilimentet ku janë magazinuar, që janë analizuar???!!!

Çfarë analizash u janë bërë këtyre vezëve, për çfarë? Me çfarë metode, me çfarë reagentësh janë kryer analizat? Sa analiza për salmonelë janë bërë për vezët e importuara nga Turqia e Serbia??? Si kanë rezultuar????

“Vezë e klasit B për strukturat e Bashkimit Europian është ajo e eksportuar nga vende të treta për listimin e produkteve për BE-në si Shqipëria, Turqia, Kanadaja, SHBA, Singapori, etj”. (Keni harruar Serbinë).

-Duke qenë se me Serbinë, reciprociteti dhe miratimi i cetifikatës veterinare funksionon në baze të ‘Open Balkan’ dhe jo si vend anëtar i BE-së: A ju ka vënë në dispozicion shteti serb të dhena mbi gjurmueshmerinë e produktit vezë kokërr të kategorisë A? Cilat janë skemat e vaksinimit dhe a ka marrë informacion MBZHR mbi rastet me influencë aviare në territorin e këtij shteti???

Turqia a ndodhet në listen e vendeve të kufizimit të importit dhe tranzitit të shpendëve të gjallë dhe produkteve të tyre, sipas përditësimeve të shfaqjes se kësaj semundjeje në shpendë???

“Trupat inspektuese të Autoritetit Kombëtar të Ushqimit janë në gatishmëri për kryerjen e kontrolleve zyrtare, me objekt inspektimi produktin vezë kundrejt kërkesave ligjore, dhe në rastet e konstatimit të shkeljeve të kërkesave ligjore janë marrë masat administrative përkatëse për gjetjet e evidentuara si: masë administrative “gjobë”, bllokime dhe ndërprerje aktiviteti”.

-Përserisim pyetjen: Sa mostra janë marrë në PIK nga inspektoret dhe në vendet e magazinimit? Si kanë rezultuar? Për çfarë janë analizuar dhe përse nuk i publikoni apo me këtë rast të na i vini në dispozicion raport-analizat??!!

“I bëjmë thirrje konsumatorit dhe medias të ndjekë informacionin e plotë zyrtar lidhur me garantimin e sigurisë ushqimore nga Autoriteti Kombëtar i Ushqimit, duke mos u bërë pre e dizinformimit”.

Kur është përditësuar Urdhëri i Ministrit të Bujqësisë për zonat e prekura dhe të ndaluara për import nga Influenca Aviare, pas atij të Qershorit 2021?

Qendra ALERT i bën thirrje konsumatorit të jetë i kujdesshëm në zgjedhjet që bën, në blerjet e përditshme të produkteve ushqimore e veçanërisht vezë, por edhe të ndjekë mediat, si një mundësi shumë e mirë informimi, ndryshe nga dritaret e institucioneve që mbushin rrjetet duke bërë “share” njëra-tjetrën dhe aktivitetet e eprorëve!!!

 © Qendra ALERT

Zbulo, Parandalo, Raporto: Fushata e EFSA-s kundër Murtajës Afrikane të Derrave po vazhdon për të tretin vit

EFSA (Autoriteti Evropian për Sigurinë Ushqimore) vazhdon përpjekjet e saj për të ndaluar përhapjen e murtajës afrikane të derrave në Evropë duke zhvilluar fushatën për të tretin vit dhe duke nisur aktivitete të reja pilote në katër prej vendeve.

Autoriteti Evropian i Sigurisë Ushqimore po zhvillon një fushatë të madhe për të rritur ndërgjegjësimin ndaj MurtajësAfrikane të Derrave (MAD) në Evropë. Duke synuar rajonin juglindor të Evropës, fushata po zhvillohet në partneritet me autoritetet lokale dhe është duke u aplikuar në tetëmbëdhjetë vende: Shqipëri, Bosnje dhe Hercegovinë, Bullgari, Kroaci, Republikën Çeke, Estoni, Greqi, Hungari, Kosovë, Letoni, Lituani, Mali i Zi, Maqedonia e Veriut, Polonia, Rumania, Serbia, Sllovakia, Sllovenia.

Këtë vit, EFSA do të zhvillojë një sërë “aktivitetesh pilote” të reja në katër vende – Bullgari, Poloni, Rumani dhe Serbi – ku situata në lidhje me MAD-në është veçanërisht e rëndë. Fermerët, veterinerët dhe gjuetarët do të jenë grupet e synuara të fushatës, pasi ata kanë një rol të rëndësishëm në këshillimin e fermerëve për biosigurinë në fermë.

“Murtajaafrikane ederrave është një sëmundje virale shumë ngjitëse që po përhapet në rajonet anembanë Evropës që më parë ishin të paprekura. Përhapja e sëmundjes është një kërcënim global dhe ka rezultuar në humbje shkatërruese për fermat e derrave në Evropë dhe më tej”, thotë Bernhard Url, Drejtori Ekzekutiv i EFSA-s.

“Së bashku me partnerët tanë nga autoritetet lokale po punojmë për të arritur tek fermerët, bagëtitë dhe mjetet e jetesës së të cilëve janë prekur nga kjo sëmundje vdekjeprurëse. Fushata #StopASF synon të informojë fermerët, veterinerët dhe gjuetarët, rreth asaj çfarë duhet të kenë kujdes nëpërmjet mesazhit tonë për zbulimin, parandalimin dhe raportimin e sëmundjes.”

Fushata “Stop Murtajën Afrikane të Derrave” është pjesë e përpjekjeve të vazhdueshme të Komisionit Evropian dhe organeve të tjera ndërkombëtare për të ndaluar përhapjen e MAD në BE dhe vendet fqinje

Çfarë ështëmurtaja afrikane e derrave?

Murtaja afrikane e derrave (MAD) është një sëmundje virale që prek derrat e butë dhe derrat e egër. Virusi është i padëmshëm për njerëzit, por ka shkaktuar dëme të konsiderueshme ekonomike në shumë shtete. Nuk ka vaksinë të aprovuar në Evropë, kështu që një përhapje e infektimeve mund të kërkojë therjen e një numri të madh të derrave që rriten në fermat e zonave të prekura.

Kë targeton kjo fushatë?

Fushata u drejtohet grupeve të njerëzve dhe individëve që janë në kontakt me derrat e butë dhe derrat e egër, veçanërisht fermerët që merren me rritjen e derrave, gjuetarët dhe veterinerët. Me ndihmën e grupeve  të fermerëve, organizatave veterinare vendore, shoqatave të gjuetisë dhe organeve të tjera përkatëse, fushata synon të rrisë ndërgjegjësimin për parandalimin e përhapjes së MAD.

Burimi: Efsa.eu

Ministria e Bujqësisë dhe AKU rrezikojnë shëndetin e shqiptarëve e dalin kundër rregullave të BE, asnjë masë për ndalimin e importit të vezëve nga Turqia e Serbia

Megjithë alarmin e ngritur nga Qendra ALERT për importin e vetëzve për konsum tavoline nga Serbia dhe Turqia, duke shkelur hapur Rregulloren 404 të Komisionit Europian, të vitit 2021, duke qartë që Ministria e Bujqësisë dhe Autoriteti Kombëtar i Ushqimit nuk kanë ndërmend të reagojnë, duke mos zbatuar as legjislacionin shqiptar për vezët.

Burime nga Drejtoria e Përgjithshme e Doganave bëjnë të ditur se edhe gjatë muajve korrik e gusht 2022, nga Turqia e Serbia janë importuar miliona kokrra vezë, të cilat sot gjenden nëtryezat e shqiptarëve, duke rrezikuar seriozisht shëndetin e tyre, veçanërisht nga salmonela.

Pas publikimit të lajmit për importin e vezëve që pas përhapjes së Gripit të Shpendëve, Qendra Alert i dërgoi disa pyetje Autoritetit Kombëtar të Ushqimit, përgjigjet e të cilit po i publikojmë sot, pasi importi vazhdon të mos ndalet.


“Bazuar
në Udhëzimin e Ministrit të Bujqësisë Nr.2, date 13.01.2021, Pika 2/b, Vezët e Klasës B te importit dorezohen vetem ne industrine ushqimore…; Pika 48, për vezët e Kategorisë B të importit, ku theksohet lejimi i zhdoganimit dhe kalimit në pikat kufitare, vetëm për industrinë e përpunimit dhe sipas dokumenteve të gjurmueshmërisë së AKU, ku kanë shkuar të gjitha këto veze? Sa në industri dhe ku konkretisht? Sa në treg për konsumatorët?“, ishte pyetja e parë për AKU. Sipas këtij institucioni, “Udhëzimi nr. 2 datë 13.1.2021, pika 1 germa “gj” e cilëson vezën si “vezë me lëvore, përveç atyre të thyera, të inkubuara ose vezë të gatuara që prodhohen nga pulat e specieve Galusgalus dhe janë të përshtatshme për konsum të drejtpërdrejt nga njerëzit ose për përgatitjen e produkteve të vezëve”. Referuar rregulloreve të BE-së, certifikata e vezës është vetëm një, si për vezën klasi A, ashtu dhe për vezën e klasit B. Ndryshimi qëndron vetëm tek miratimi i planit të kontrollit të salmonelozës nga strukturat e Brukselit për eksportet në BE.

Në këtë përgjigje, AKU nuk tregon nëse këto vezë qëimportohen a vijnë nga stabilimente në Turqi e Serbi, që e kanë kaluar kontrollin e salmonelozës nga strukturat e Brukselit. Nëse po, përse Komisioni Europian nuk e lejon eksportin e tyre drejt vendeve të BE dhe nëse jo, përse nëShqipëri futen lirshëm e përfundojnë në tavolinat tona?

Ndërkaq, duket qartë që nuk ka asnjë dokument gjurmueshmërie për të vërtetuar dhe për t’ju përgjigjur pyetjes se ku kanë shkuar.

Pyetja e dytë për AKU-në ishte: Cilat janë qendrat e përpunimit, sepse vezët e Klasit B duhet te shkojnë vetëm në qendra përpunimi dhe jo në kompani apo fabrika që mund të prodhojnë ëmbëlsira, akullore etj., dhe ato t’i përpunojnë vetë?

Përgjigjia e AKU: Referuar  Udhëzimit nr. 2 datë 13.1.2021, pika 1 germa “d” “industri ushqimore” do të thotë çdo stabiliment që prodhon produkte të vezëve të destinuara për konsum njerëzor, duke përjashtuar furnizuesit e ushqimit social;

Por, duket që AKU nuk e njeh mirë udhëzimin në fjalë, ose nuk është e aftë, apo nuk ka dëshirë ta zbatojë atë, ka të ngjarë dhe me miratimin në heshtje të Ministrisë së Bujqësisë. Dhe ja përse:

Sipas Udhëzimit Nr.2/2021, Pika 2, Germa A, Vezët e Klasës B dorëzohen vetëm në industrinë ushqimore, sipas kërkesës sëpikës 2 dhe 10, Pjesa A, Kapitulli II, Udhëzimi Nr.21, datë25.11.2010, “Mbi kërkesat specifike të higjienës dhe kontrollet zyrtare për produktet me origjinë shtazore”.

Por çfarë saktësojnë këto pika dhe ky udhëzim?

Pika 2 thotë: Operatorët e biznesit ushqimor sigurojnë qëstabilimentet për podhimin e produkteve të vezëve janë ndërtuar, praqitur dhe pajisur në mënyrë që të sigurojnë ndarjen e operacioneve të mëposhtme:

a) larjen, tharjen dhe dezinfektimin e vezëve të papastra ku kryhen;

b) thyerja e vezëve, marrja e përbërësve të tyre dhe heqja e pjesëve të lëvozhgës, membranës;

Ndërsa pika 10 sqaron: “Vezë të përshtatshme higjenikisht për përunim do të konsiderohen vezët;

a) të cilat janë të derfuara dhe të krisura

b) të cilat me ndriçim identifikohet se;

c) e erdha është zhvendosur në murin e brendshëm të lëvozhgës

d) të cilat janë të papastra në një shkallë të lartë

Edhe pika 11 dhe gjithë udhëzimi Nr.21, tregojnë qartë që, vezët e Klasës B, si ato që importohen sot në Shqipëri nga Turqia e Serbia, sepse nuk ka asnjë dokument zyrtar që ato janë të Klasës A sipas kontrolleve të strukturave të BE, nuk duhet të dalin të treg për konsum familjar, mpra tryezë për në tavolinat e konsumatorëve.

Por, ado duhet të shkojnë në kompani që janë tëspecializuara për përpunimin e tyre, ndarjen, thjarjet etj, nga ku më pas mund të blihen nga industria që prodhon produkte ushqimore me përmbajtje veze.

Ndërsa AKU ka pranuar se konsumatori mashtrohet me etiketimin e këtyre vezëve. Pyetjes së Qendrës Alert, se “përse lejohet tregtimi i vezëve të importit me ambalazh të kompanive të njohura në prodhimin e vezëve, pa asnje sqarim mbi etiketë(bikurinë) për vendin e origjinës, por shiten si prodhime shqiptare, duke çorientuarm mashtruar, por edhe rrezikuar konsumatorin?

Duke ju falënderuar për sjelljen ne vëmendje te problematikes, trupat inspektuese te Autoritetit Kombëtar te Ushqimit janë ne gatishmëri për kryerjen e kontrolleve zyrtare, me objekt inspektimi tregtimin e produktit veze. kundrejt kërkesave ligjore, dhe në rastet e konstatimit të shkeljeve të kërkesave ligjore jo më larg se javën e shkuar janë marrë masat administrative përkatëse për gjetjet e evidentuara”, përgjiget AKU.

Pyetja 4 për AKU: Përse lejohet importi i vezëve të katogorisë A nga Turqia? Nëse nuk janë A por B, ku kanë shkuar dhe përse tregtohen vezët me vule turke apo serbe, ndërsa në ambalazh, kompanite shqiptare i tregtojne si vezë të kategorisë A, duke theksuar se janë dhe prodhim shqiptar?

Ndërsa duket qartë që përgjigjia është për t’ju shpangur përgjegjësisë.

Të gjitha produktet vezë që kanë hyrë në territorin e vendit tonë, janë të shoqëruara me certifikatë veterinare, e cila vërteton gjendjen shëndetësorë të shpendëve nga kanë ardhur këto vezë, si dhe sigurinë e këtij produkti”, thotë AKU, por harron të sqarojë nëse janë Klasa A apo B, si dhe tëqartësojë nëse stabilimentet në Turqi i Serbi i kanë kaluar kontrollet zyrtare të salmonelozave nga strukturat zyrtare tëBrukselit.

Të gjitha vezët që eksporton Shqipëria në BE janë vezë klasi B. Për tregun e brendshëm shqiptar, janë vezë të klasit A. Ky standard ekuivalent ndodh edhe për shtetet që janë të listuara për eksportin e vezës në BE, ashtu sikurse edhe për produktin vezë të importuar nga shteti turk dhe ai serb”, sqaron më tej AKU. Por çdo të thotë kjo? A pranon BE vezë të klasit A nga Serbia e Turqia? Jo! Po Shqipëria përse duhet t’i pranojë, nëse janë vërtet të tilla? A po shkelen rregullohet e Komisionit Europian, hapur nga Ministria e Bujqësisë dhe AKU, ndërkohë që jemi në fazën e përafrimit, por edhe tëzbatimit të legjislacionit të BE-së?

Nga këto përgjigje, duket qartë që importuesit e këtyre vëzëve, së pari kanë influencë të madhe mbi strukturat tona shtetërore, të cilat janë të paafta t’i ndalojnë, duke mashtruar, por edhe rrezikuar hapur shëndetin e shqiptarëve. Nga ana tjetër, duket qartë që gjurmueshmëria e këtyre produkteve është zero, sepse nëse janë Klasa B, AKU nuk e di ku po shkojnë, ose lejon që të dalin në treg si vezë tavoline. Apo, nëse janë A, gjë që nuk vërtetohet nëasnjë dokument zyrtar, përse po shkelet rregullorja 404 e Komisionit Europian?

E njëjta situatë, si me vezët e Turqisë, ashtu edhe me tëSerbisë. Nga kjo e fundit, rregullat e Bashkimit Europian, si dhe legjislacioni shqiptar për sigurinë ushqimore, urdhëra, udhëzime e rregullore për vezën, po shkelen në emër të“Ballkanit të Hapur”, që sipas AKU-së, “në kuadër të marrëveshjes “Open Balkan”, e cila ka për qëllim tregtinë e lirë të produkteve, duke marrë në konsideratë garancitë që japin autoritetet kompetente të sigurisë ushqimore të dy vendeve, zhvillohet import-eksporti i produkteve ushqimore dhe e njëjta certifikatë vlen edhe për eksport drejt Serbisë.

Qendra ALERT / Alert.al