Menu

Konsumatori

Si të dallojmë vezët e shëndetshme

Veza e shëndetshme vjen nga pula e shëndetshme. Prandaj, ushqimi i shpezëve shtëpiake ka rëndësi të jashtëzakonshme për vezë të shëndetshme.

Pula patjetër duhet të ketë vend të mjaftueshëm për të lëvizur, si edhe ajër të pastër.

Pulat e mbyllura në hapësirë të vogël me siguri nuk do të japin vezë të cilësisë së njëjtë si ato të cilat jetën e kalojnë në kushtet e sipërpërmendura.

Sot do t’ju tregojnë se si t’i dalloni vezët e mira dhe të shëndetshme nga ato të tjerat.

Gjithmonë keni parasysh:

1. Ngjyra e së verdhës së vezës

Ngjyra ideale e së verdhës së vezës do të duhej të ishte sa më afër portokallisë! Pra, më mirë shmangni vezët me të verdhë të shndritshme.

2. Trashësia e së verdhës së vezës

Sa më e trashë të jetë, aq më mirë! Vezët e shëndetshme janë më të trasha dhe plot përbërës ushqyes.

3. Trashësia dhe dendësia e lëvozhgës

Është e vështirë të vlerësohet lëvozhga vetëm në bazë të shikimit! Do të duhej të shqyrtoni dukjen e lëvozhgës dhe të konstatoni karakteristikat e saj. Vezët e shëndetshme do të keni lëvozhgë më të fortë dhe më të trashë! (Express)

Qendra Alert/Alert.al

"Super defekte" dhe "siguri ushqimore", si janë të lidhura ngushtë me njëra-tjetren

Sipas Qendrave Federale për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve, çdo vit në Shtetet e Bashkuara, të paktën 2.8 milionë njerëz infektohen me baktere ose kërpudha rezistente ndaj antibiotikëve. Më shumë se 35,000 njerëz vdesin. Bakteret rezistente ndaj antibiotikëve shfaqen shpesh në shpërthimet e patogjenëve si E. Coli, Salmonella dhe Listeria monocytogenes.

Disa ekspertë mjekësorë parashikojnë se në mbarë botën deri në vitin 2050 numri i vdekjeve që i atribuohen rezistencës ndaj antibiotikëve mund të arrijë në 10 milionë dhe të kushtojë triliona dollar, nëse nuk ndërmerren veprime kolektive në shkallë globale.

Nuk është çudi që disa ekspertë të shëndetit të njerëzve dhe kafshëve po i referohen kësaj si një “pandemi që lëviz ngadalë”.

Për çfarë bëhet fjalë në botë?

Antibiotikët, të quajtur shpesh si “ilaçe mrekulli”, janë ilaçe që vrasin ose ndalojnë rritjen e baktereve, gjë që është një gjë e mirë. Kjo vlen si për njerëzit ashtu edhe për kafshët. Por në rastin e blegtorisë dhe shpendëve, veçanërisht në operacionet në shkallë të gjerë si fermat industriale, antibiotikët shpesh mbipërdoren në mënyra që nxisin rezistencën ndaj ilaçeve ndaj tyre. Kjo mund të ndodhë kur doza të ulëta shtohen në mënyrë rutinore në ushqim dhe ujë për të nxitur rritjen dhe për të parandaluar problemet shëndetësore të shkaktuara nga mbipopullimi dhe kushtet josanitare. Kjo është e ndryshme nga përdorimi i tyre për të trajtuar një problem specifik mjekësor.

Por çfarë lidhje ka kjo me sigurinë ushqimore?

Sipas Qendrës Amerikane për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve, kur kafshët theren dhe përpunohen për ushqim, bakteret rezistente ndaj antibiotikëve, nëse janë të pranishme në kafshë, mund të kontaminojnë mishin ose produkte të tjera shtazore. Sasi mikroskopike të mbetjeve shtazore mund të bartin edhe baktere rezistente ndaj antibiotikëve.

Frutat dhe perimet mund të kontaminohen në shumë mënyra, duke përfshirë kontaktin me tokën ose ujin që përmban mbetje nga kafshët.

Njerëzit mund të marrin infeksione ushqimore në mënyra të ndryshme:

Nga përdorimi ose ngrënia e mishit, ushqimeve të detit, qumështit ose vezëve të kontaminuara me baktere rezistente;

Nga trajtimi ose ngrënia e frutave dhe perimeve të kontaminuara me baktere rezistente;

Nga kontakti me mbetjet e kafshëve, qoftë drejtpërdrejtë ose kur ato futen në ujë dhe mjedis;

Nga prekja ose kujdesi për kafshët pa larjen e duhur të duarve;

Nga thithja e grimcave të pluhurit në drejtim të erës të fermave blegtorale ose të fermave të bagëtive në të cilat bakteret rezistente ndaj ilaçeve janë duke u ngjitur. (FoodSafetyNews)

Qendra Alert/Alert.al

Paralajmërim për tetrametrinë, kërkohet heqja nga tregu i orizit “Arborio”

Ministria e Shëndetësisë së Italisë raportoi tërheqjen nga prodhuesi të një serie orizi Arborio nën markën Carpi Riso për praninë e vlerave të papajtueshme të tetrametrinës, një insekticid. Përfshihen paketimet me numrin e lotit 210105A në formatin 1 kg të ambalazhuar me vakum me jetëgjatësi minimale 27/07/2023 dhe në qese celofani 500 gram me Tmc 27/01/2023.

Orizi Arborio është prodhuar në provincën e Modenës. Si masë paraprake, rekomandohet të mos konsumoni orizin me numrin e serisë, formatet dhe kushtet minimale të ruajtjes të treguara dhe ta ktheni atë në pikën e blerjes. (IlFattoAlimentare)

Qendra Alert/Alert.al

Shkarkohet Drejtori i AKU, Bledar Skënderi. Në vend të tij, Jeta Deda, Drejtore e Shtetësisë në Ministrinë e Brendshme

Shkarkohet Drejtori i Përgjithshëm i Autoritetit Kombëtar të Ushqimit. Këshilli i Ministrave, në mbledhjen e sotme të radhës, ka liruar nga detyra Drejtorin e Përgjithshëm të Autoritetit Kombëtar të Ushqimit, Bledar Skënderi dhe në vend të tij është emëruar Jeta Deda.

Z.Bledar Skënderi e mbante detyrën e Drejtorit të Përgjithshëm të AKU prej më shumë se një viti, ndërsa sot është liruar nga detyra.

Jeta Deda vjen nga Lezha është juriste në profesion dhe ka qenë punonjëse e Ministrisë së Brendshme, Drejtore e Dhënies së Shtetësisë

Alert.al

Rëndësia e arrave në bakllava

Arrat janë një burim i pasur i acideve yndyrore omega-3, tejet të rëndësishme për një jetë të shëndetshme. Ato ofrojnë vitamina, minerale dhe shumë përfitime për organizmin.

Arrat janë pjesë e pandashme e traditës së gatimit në ndërrimin e viteve. Ato janë edhe fatsjellëse.

Si Të Zgjidhni Arrat e Duhura Për Bakllavanë.

Tregjet dhe rrugët janë të mbushura plot me shitës ambulantë që shesin thasë plot e për plot me arra, me premtimin se ato janë më të mirat.

Kudo që t’i blini, ekspertët këshillojnë që të jemi të kujdesshëm në blerjen e arrave. Sipas tyre, si fillim duhet të vëzhgojmë lëvozhgën e arrave. Ajo duhet të jetë e plotë, të përçojë aromën dhe mbi të gjitha të mos ketë shenja myku.

Në brendësi, arra duhet të jetë e fryrë, e bollshme, jo e rrudhur por me një ngjyrë të çelët.

Arra në brendësi nuk duhet të jetë shumëngjyrëshe ose me nuanca.

Përkundrazi, ngjyra e arrës duhet të jetë e zbehtë, e artë dhe homogjene.

Në momentin që pastron arrën nga lëvozhga, prej saj nuk duhet të dalë pluhur.

Nëse arra ka një aromë specifike të vjetër, atëherë nuk është e freskët por e vitit të shkuar.

Arrat e vjetra mbajnë ngjyrë të verdhë të çelët dhe nuk duhen blerë.

Mesorja e arrave duhet të jetë e plotë. Nëse arra është vjetër, mjafton ta tundni pranë veshit. Nëse dalloni një zhurmë të fortë si bubullimë, atëherë arra është e vjetër.

Arra që është e freskët, ndahet dhe çahet më me vështirësi.

Një tjetër aspekt ndaj të cilit duhet të tregoni kujdes është thatësira. Arra e mirë dhe e freskët nuk duhet të ketë lagështi brenda saj apo mbi lëvozhgë.

Pas blerjes, arrat duhet t’i ruani në një vend të thatë, të errët dhe mundësisht në ngrirje.(Agroweb)

Qendra Alert/Alert.al

EFSA: Mirëqenia e kafshëve, komponent themelor i sigurisë ushqimore

Siguria e ushqimit fillon në fermë, prandaj shëndeti dhe mirëqenia e kafshëve është një komponent themelor i sigurisë ushqimore. Ruajtja e shëndetit të kafshëve dhe parandalimi i sëmundjeve të kafshëve shërben për të mbrojtur shëndetin publik, prodhimin e kafshëve, sigurinë ushqimore dhe furnizimin me ushqim, ekonomitë rurale dhe mjedisin.

 

Roli i EFSA

Vizioni i EFSA në këtë fushë është të optimizojë shëndetin dhe mirëqenien e kafshëve shtëpiake dhe të egra.

Koncepti i shëndetit të kafshëve mbulon sëmundjet e kafshëve, si dhe ndërveprimin midis mirëqenies së kafshëve, shëndetit të njerëzve, mbrojtjes së mjedisit dhe sigurisë së ushqimit. Këshillat shkencore të EFSA për menaxherët e rrezikut trajtojnë këto fusha të ndërlidhura ngushtë dhe bazohen në bashkëpunimin e gjerë me organizatat kombëtare dhe ndërkombëtare dhe njohuritë më të fundit shkencore.

Detyrat dhe aktivitetet kryesore të Panelit të EFSA për Shëndetin dhe Mirëqenien e Kafshëve dhe njësisë së tij mbështetëse janë:

Bashkëpunimi me ekspertët dhe Shtetet Anëtare për të udhëhequr vlerësimin e rrezikut në fushat e shëndetit të kafshëve dhe mirëqenies së kafshëve përmes një qasjeje transparente dhe të bazuar në shkencë.

Rekomandimi i standardeve më të mira për të siguruar mirëqenien e kafshëve.

Promovimi i mbledhjes së standardizuar të të dhënave në lidhje me shëndetin e kafshëve dhe mirëqenien e kafshëve. Zhvillimi dhe vlerësimi i mjeteve për parandalimin dhe kontrollin efektiv të sëmundjeve të kafshëve.

Rrjetëzimi me partnerët evropianë dhe ndërkombëtarë për monitorimin dhe mbikëqyrjen e sëmundjeve të kafshëve.

Raportimi mbi aktivitetet e vëzhgimit të kryera brenda BE-së.

Puna e vazhdueshme

Murtaja afrikane e derrave. Në vitin 2007, shpërthimet e murtajës afrikane të derrave ndodhën në Gjeorgji, Armeni, Azerbajxhan dhe pjesën evropiane të Rusisë, Ukrainës dhe Bjellorusisë. Nga atje, sëmundja u përhap në Bashkimin Evropian dhe vazhdon të përhapet. EFSA ka ofruar këshilla dhe mbështet Shtetet Anëtare në trajtimin e sëmundjes për disa vite.

Gripi i shpendëve. EFSA, Qendra Evropiane për Parandalimin dhe Kontrollin e Sëmundjeve (ECDC), laboratori i referencës së BE-së për gripin e shpendëve dhe autoritetet në shtetet anëtare të prekura publikojnë raporte tremujore mbi situatën e gripit të shpendëve në Evropë dhe në nivel global në lidhje me shëndetin e kafshëve dhe njerëzve. EFSA gjithashtu analizon të dhënat e mbikëqyrjes të mbledhura nga Shtetet Anëtare për gripin e shpendëve. Gjetjet do të publikohen në raportet vjetore.

Sëmundja e lëkurës me gunga. Kjo sëmundje e cila prek bagëtinë dhe përhapet nga insektet që ushqehen me gjak është e pranishme në shumë vende afrikane. Në vitin 2012, ai u përhap nga Lindja e Mesme në Evropën Juglindore, duke prekur shtetet anëtare të BE-së (Greqinë dhe Bullgarinë) dhe disa vende të tjera në Ballkan. EFSA ka publikuar përditësime të rregullta mbi statusin e sëmundjes në Evropën Juglindore. (EFSA)

Qendra Alert/Alert.al

“Findus” kujton produktin “Gnocchetti alla Sorrentina 4 Salti in Padella”: Rrezik për alergji

Marka “Findus” njofton se ka filluar të kujtojë dy grupe të “Gnocchetti alla Sorrentina 4 Salti in Padella”, pasi në të janë gjetur prania e peshkut dhe molusqeve, të cilat nuk janë deklaruar në etiketë. Produkti i prekur shitet në paketa prej 550 gram me numra loti L1319 dhe L1320 me datën e skadencës12/2022. Kompania specifikon se informacioni mbi grupin e prodhimit është i vendosur në kutinë e bardhë në pjesën e prapme të paketës, ku është raportuar edhe data e skadimit.

“Findus” thotë se ka vazhduar të bllokojë shpërndarjen dhe në të njëjtën kohë ka aktivizuar procedurat për tërheqjen nga tregu të produkteve që u përkasin lotëve të identifikuara për të mbrojtur konsumatorët. Kompania specifikon se rikujtimi ka të bëjë vetëm me dy grupe të Gnocchi alla sorrentina të treguar dhe nuk ka të bëjë me ndonjë produkt tjetër të markës “Findus”, as me grupe të tjera të të njëjtit produkt.

Si masë parandaluese, “Findus” rekomandon që njerëzit alergjikë ndaj peshkut dhe molusqeve të mos e konsumojnë produktin me numrat e treguar të tufës. Për konsumatorët që nuk janë alergjikë ndaj peshkut dhe molusqeve nuk ka rrezik. Që nga 1 janari 2021, Il Fatto Alimentare ka raportuar 259 rikujtime, për një total prej 471 produktesh. (IlFattoAlimentare)

Qendra Alert/Alert.al

Kërpudha, burim i ushqyesve të vlefshëm, por kur paraqesin rrezik

Kërpudhat janë përfshirë nga Forumi Ekonomik Botëror midis ushqimeve të së ardhmes. Kjo sepse ato kultivohen lehtë, nuk kanë nevoja të veçanta dhe mund të jenë të dobishme në lidhje me përshtatjen ndaj ndryshimeve klimatike. Edhe pse llojet që gjejmë në treg janë në pjesën më të madhe të kultivuara dhe në dispozicion gjatë gjithë vitit, vjeshta dhe dimri janë, sipas traditës, stinët në të cilat hamë më shumë.

Grupi i kërpudhave të ngrënshme përfshin një numër të madh llojesh, me karakteristika mjaft të ndryshme. Edhe pse nuk janë bimë, por i përkasin një mbretërie specifike (ajo e kërpudhave, në fakt), ato kanë raste të konsumit të ngjashëm me perimet, të tilla si pjata anësore ose përbërës për supa ose risotto.

Cilat kërpudha janë më të mira për t’u ngrënë? Pyetëm Enzo Spisnin, fiziolog në Universitetin e Bolonjës, për këshilla. “Përmbajtja e proteinave të kërpudhave nuk është shumë e lartë, por ato janë proteina ‘të plota’, më të ngjashme me ato të sojës sesa me ato të perimeve. Vitamina D është shumë interesante sepse kjo substancë është pak e pranishme në bimë dhe gjendet në mëlçi, në disa peshq dhe në vajrat e peshkut. Megjithatë, zinxhiri i kërpudhave të kultivuara kontrollohet plotësisht, kur blejmë ose konsumojmë kërpudha të mbledhura, nga ne ose nga të tjerët, rrezikojmë njëfarë rreziku. Edhe kërpudhat e ngrënshme prodhojnë një sasi të caktuar të toksinave dhe kjo ndonjëherë, në mostrat e mbledhura nuk është e papërfillshme, ndërsa ajo është gjithmonë e papërfillshme në speciet e kultivuara. Gjithashtu, duhet të kujtojmë se kërpudhat priren të thithin dhe të përqendrojnë metale të rënda ose ndotës të tjerë të pranishëm në tokë, kështu që, nëse përmban, për shembull, një sasi të caktuar kadmiumi, ky metal mund të arrijë përqendrime në kërpudha që janë të rrezikshme për shëndetin.

Përveç llojeve tipike  traditës sonë, llojet e origjinës japoneze janë gjithnjë e më të përhapura, në veçanti kërpudha shiitake (Lentinus edodes). Ato gjenden në dyqanet e produkteve natyrore dhe organike dhe gjithnjë e më shumë edhe në supermarketet e zakonshme, zakonisht të thata, ndonjëherë edhe të freskëta.

Përveç shijimit të supave dhe pjatave orientale, këto kërpudha janë përdorur për shekuj me radhë në mjekësinë tradicionale kineze dhe japoneze, së bashku me lloje të tjera si maitake (Grifola frondosa)dhe reishi(Ganoderma lucidum),si ‘forcues’ dhe për të rritur sistemin imunitar.

Për këtë arsye, në një nivel industrial, kërpudhat janë marrë një material proteinik,  që përdoret si një përbërës bazë i zëvendësuesve të mishit: Më të njohura janë ato të branduara Quorn. Ato përmbajnë karbohidrate, fibra dhe një gamë të pasur mineralesh dhe vitaminash. Siç dihet, jo të gjitha kërpudhat janë të ngrënshme dhe disa lloje përmbajnë toksina vdekjeprurëse. Prandaj këshilla është që gjithmonë të blihen kërpudha të kontrolluara dhe ata që i marrin në pyll, të mos i konsumojnë para se t’i kontrollojnë nga një inspektor mykologjik. Është shumë e rëndëisishme që kur tregtohen në supermarket, të mos mungojë origjina, pasi është në interes për konsumatorët. Kështu që mund të përfitojmë nga këto ushqime të shijshme dhe të shëndetshme, duke u kthyer në zinxhirët e kontrolluar të furnizimit. (IlFattoAlimentare)

Qendra Alert/Alert.al

Siguria shëndetësore, Shqipëria e 59-ta në botë

Indeksi Global i Sigurisë Shëndetësore (GHS) 2021, i publikuar nga “Qendra për Sigurine Shëndetësore”, Johns Hopkins, mat në 195 vende të botës sigurinë shëndetësore dhe gjithashtu hapat që duhet të ndërmerren për t’u përgjigjur ndaj kërcënimeve të shumta që mund të vijnë me kohën. Ky edicion i referohet përballjes me rrezikun që përjetuan shtetet kundrejt pandemisë Covid-19. Indeksi tregon se Covid-19, perveç krizës së madhe shëndetësore që solli, ka dhe një anë pozitive, pasi tashmë shtetet e kanë më të qartë se çfarë mund të sjellë mungesa e gatishmërisë për shëndetin dhe prosperitetin e tyre.

Indeksi Global i Sigurisë Shëndetësore

Ky indeks ka të renditur dhe Shqipërinë mes 195 vendeve të tjera dhe të dhënat tregojnë se, krahasuar me vitin 2019, ka pësuar një përkeqësim. Vërehet një rënie në pikësim me -1,2 pikë, duke grumbulluar 45 në total për vitin 2021. Shqipëria shihet e pozicionuar në vend të 59-të nga 195 vende në total. Ky indeks mbështetet në disa aspeke të sigurisë siç janë parandalimi, zbulimi dhe raportimi, sistemi shendetësor si dhe përgjigja e shpejtë. Siç e tregojnë dhe të dhënat e raportit, vendi ynë sa i përket aspektit të parandalimit, nuk ka ndryshuar krahasuar me vitin 2019, kur u publikua për herë të fundit indeksi. Me përkeqësim paraqitet detektimi apo zbulimi, i cili ka një rënie të pikëve me 5.4. Brenda kësaj kategorie është mbikëqyrja, aksesi në të dhëna dhe transparenca që kanë bërë hapa pas. Shqipëria ka bërë hapa para sa i përket indikatorit të shëndetit që lidhet me infrastrukturën e nevojshme, pra për numrin e klinikave dhe spitaleve si dhe të stafit mjekësor në dispozicion. Ky indikator është rritur me 9.6 pikë krahasuar me vitin 2019.

Indeksi Global i Sigurisë Shëndetësore

Po si paraqitet Shqipëria krahasuar me vendet e rajonit në “Indeksin Global të Sigurisë Shëndetësore? Të dhënat tregojnë se vendi ynë qëndron para vendeve të rajonit në renditjen e përgjithshme, përveç Serbisë, e cila regjistron të njëjtat pikë me vendin tonë. Mali i Zi renditet në vend të 62, ndjekur nga Maqedonia e Veriut në vend të 69-të. Më keq në renditje pozcionohet Bosnje Hercegovina në vend të 96-të. (Scan)

Qendra Alert/Alert.al

Pija që kërkohet të tërhiqet nga tregu, për shkak të rrezikut kimik

Ministria e Shëndetësisë së Italisë raportoi tërheqjen paraprake nga prodhuesi, të një grupi organike të markës Caffè Pazzini sepse po bëhen kontrolle të cilësisë dhe sigurisë për një rrezik të mundshëm të natyrës kimike. Produkti në fjalë shitet në shishe 50 cl me numër grupi L.09-21.

“Liqueur liquorice” është prodhuar nga Caffè Pazzini në provincën e Rimini. Si masë parandaluese, në pritje të rezultateve të kontrolleve është e këshillueshme që të mos konsumohet me numrin e treguar të tufës. Kompania rekomandon që shitësit të veçojnë dhe të mos i tregtojnë shishet e interesuara. Që nga 1 janari 2021, Il Fatto Alimentare ka raportuar 256 rikujtime, për një total prej 468 produktesh. (IlFattoAlimentare)

Qendra Alert/Alert.al