Menu

Konsumatori

Lajm i mirë nga BE: Në rënie përdorimi i antibiotikëve në kafshët për ushqim

Përdorimi i antibiotikeve ka pësuar rënie tek kafshët që përdoren për ushqim në krahasim me njerëzit, thotë raporti i fundit i publikuar nga Autoriteti Evropian i Sigurisë Ushqimore (EFSA), Agjencia Evropiane e Barnave (EMA) dhe Qendra Evropiane për Parandalimin dhe Kontrollin e Sëmundjeve (ECDC).

Duke marrë një qasje Një Shëndet, raporti nga tre agjencitë e BE-së paraqet të dhëna mbi konsumin e antibiotikëve dhe zhvillimin e rezistencës antimikrobike (AMR) në Evropë për 2016-2018.

Rënia e ndjeshme e përdorimit të antibiotikëve në kafshët prodhuese të ushqimit sugjeron që masat e marra në nivel vendi për të zvogëluar përdorimin po dëshmojnë të jenë efektive. Përdorimi i një kategorie të antibiotikëve të quajtur polimiksina, që përfshin kolistin, eshte gati përgjysmuar midis viteve 2016 dhe 2018 në kafshët që prodhojnë ushqim. Ky është një zhvillim pozitiv, pasi polimiksinat përdoren gjithashtu në spitale për të trajtuar pacientë të infektuar me baktere rezistente ndaj shumë ilaçeve.

Pamja në BE është e larmishme – situata ndryshon ndjeshëm nga vendi ne vend dhe nga kategoria e antibiotikëve. Për shembull, aminopenicilinat, cefalosporinat e gjeneratës së 3 dhe 4, përdoren më shumë te njerëzit sesa te kafshët që prodhojnë ushqim, ndërsa polimiksinat (kolistina) dhe tetraciklinat përdoren më shumë te kafshët prodhuese të ushqimit sesa te njerëzit.

Lidhja midis përdorimit të antibiotikëve dhe rezistencës bakteriale

Raporti tregon se përdorimi i karbapenemeve, cefalosporinave të gjeneratës së 3-të dhe 4-të dhe kinoloneve tek njerëzit lidhet me rezistencën ndaj këtyre antibiotikëve në infeksionet e Escherichia coli tek njerëzit. Situata të ngjashme u gjetën edhe për kafshët që prodhojnë ushqime.

Raporti gjithashtu identifikon lidhjet midis konsumit antimikrobik në kafshë dhe AMR në bakteret nga kafshët që prodhojnë ushqim, e cila nga ana tjetër është e lidhur me AMR në bakteret nga njerëzit. Një shembull i kësaj është bakteri Campylobacter spp., që gjenden në kafshët që prodhojnë ushqime dhe shkaktojnë infeksione me origjine ushqimore te njerëzit. Ekspertët gjetën një lidhje midis rezistencës në këto baktere në kafshë dhe rezistencës në të njëjtat baktere tek njerëzit.

Luftimi i AMR përmes bashkëpunimit

AMR është një problem i rëndësishëm global i shëndetit publik që përfaqëson një barrë serioze ekonomike. Qasja Një Shëndet e zbatuar përmes bashkëpunimit të EFSA, EMA dhe ECDC dhe rezultatet e paraqitura në këtë raport kërkojnë përpjekje të vazhdueshme për të trajtuar AMR në nivel kombëtar, BE dhe global në të gjithë sektorët e kujdesit shëndetësor.  Burimi: EFSA

© Qendra ALERT – Alert.al

CDC konfirmon hetimin e shpërthimit të infeksioneve E. coli O121

CDC po punon me agjenci të tjera të shëndetit publik për të hetuar një shpërthim të infeksioneve nga E. Coli O121 në 11 shtete.

Që nga 15 korriku, një total prej 15 pacientësh ishin konfirmuar me infeksione, tha një zëdhënës i CDC për Food Safety News.

Administrata e Ushqimit dhe Barnave raportoi më 14 korrik se po hetonte një shpërthim të E. Coli O121 që përfshinte 15 pacientë, por agjencia nuk dha ndonjë detaj tjetër përveçse për të thënë se asnjë gjurmim ose testimi i mostrës nuk kishte filluar.

Pak detaje ishin në dispozicion nga Qendrat për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve (CDC).

“Ne jemi duke punuar për të përcaktuar një burim të infeksioneve. Nëse identifikojmë një burim dhe një rrezik të vazhdueshëm për publikun, ne do të japim një njoftim për shpërthim te infeksioneve,” tha zëdhënësi i CDC për Food Safety News.

Rreth infeksioneve nga E. coli

Kushdo që ka zhvilluar simptoma të infeksionit E. coli duhet të kërkojë kujdes mjekësor dhe ti tregojë mjekut për ekspozimin e tyre të mundshëm ndaj baktereve. Kërkohen teste specifike për të diagnostikuar infeksionet, të cilat mund të imitojnë sëmundje të tjera.

Simptomat e infeksioneve të E. coli ndryshojnë për secilin person, por shpesh përfshijnë ngërçe të forta në stomak dhe diarre, e cila shpesh është e përgjakshme. Disa pacientë gjithashtu mund të kenë ethe. Shumica e pacientëve shërohen brenda pesë deri në shtatë ditë. Të tjerët mund të zhvillojnë simptoma dhe komplikime të rënda ose kërcënuese për jetën, sipas Qendrave për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve (CDC).

Rreth 5 deri në 10 për qind e atyre të diagnostikuar me infeksione E. coli zhvillojnë një ndërlikim potencialisht të rrezikshëm për jetën nga  dëmtimi i veshkave, i njohur si një sindromë uremike hemolitike (HUS). Simptomat e HUS përfshijnë ethe, dhimbje barku, lodhje, ulje të frekuencës së urinimit, mavijosje ose gjakderdhje të vogla të pashpjegueshme dhe zbehje.

Shumë njerëz me HUS shërohen brenda disa javësh, por disa vuajnë nga demtime të përhershme ose vdekje. Kjo gjendje mund të ndodhë midis njerëzve të çdo moshe, por është më e zakonshme tek fëmijët më të vegjël se pesë vjeç për shkak të sistemit të tyre imunitar të papjekur, të rriturit e moshuar për shkak të përkeqësimit të sistemit imunitar dhe njerëzve me sistem imunitar të komprometuar siç janë pacientët me kancer.

Njerëzit që përjetojnë simptoma të HUS duhet menjëherë të kërkojnë kujdes urgjent mjekësor. Njerëzit me HUS ka të ngjarë të shtrohen në spital sepse gjendja mund të shkaktojë probleme të tjera serioze dhe të vazhdueshme si hipertensioni, sëmundje kronike të veshkave, dëmtime të trurit dhe probleme neurologjike.

Marre nga foodsafetynews.com

Qendra Alert – Alert.al

Ethet afrikane të derrave: Fushata shtrihet në vende të reja

EFSA po rrit përpjekjet e saj për të ndaluar përhapjen e etheve afrikane të derrave në Evropë duke zgjeruar fushatën e saj në nëntë vende të tjera.

Verën e kaluar, EFSA nisi një fushatë të madhe për të rritur ndërgjegjësimin e sëmundjes në Evropën Jug-Lindore. Fushata u krye në partneritet me autoritetet lokale në vendet  Shqipëri, Bosnjë dhe Hercegovinë, Kroaci, Greqi, Kosovë, Mal të Zi, Maqedonia e Veriut, Serbia dhe Sllovenia ,për shkak të afërsisë së tyre me vendet ku është ASF i pranishëm.

EFSA tani po e shtrin fushatën – drejtuar kryesisht ndaj fermerëve – në Bullgari, Republikën Çeke, Lituani, Letoni, Poloni, Sllovaki, Estoni, Hungari dhe Rumani.

Nikolaus Kriz, Shefi i Njësisë së Shëndetit të Kafshëve dhe Bimëve të EFSA-së, tha: “Si një organizatë shkencore ne po punojmë pa u lodhur për të prodhuar vlerësime dhe për të bërë rekomandime që mund të ndihmojnë vendet e kërcënuara nga ethet afrikane të derrave për të mbrojtur kafshët dhe ekonomitë e tyre.

“Vitin e kaluar ne vendosëm ta nxjerrim shkencën tonë në terren dhe të tregojmë se EFSA është e përkushtuar për të ndihmuar fermerët dhe të tjerët që jetojnë në hijen e kësaj sëmundjeje të tmerrshme. Fushata u prit mirë në valën e parë të vendeve dhe tani ne po shkojmë më tej me mesazhin tonë për të zbuluar, parandaluar dhe raportuar.”

Fushata plotëson përpjekjet e vazhdueshme të Komisionit Evropian dhe organizatave të tjera ndërkombëtare që synojnë çrrënjosjen e sëmundjes në Evropë.

Çfarë janë Ethet afrikane të derrave?

Ethet afrikane të derrit (ASF) është një sëmundje virale që prek derrat shtëpiakë dhe derrat e egër. Virusi është i padëmshëm për njerëzit por ka shkaktuar përçarje të konsiderueshme ekonomike në shumë vende. Nuk ka vaksina, kështu që një shpërthim mund të kërkojë therjen e një numri të madh të derrave të mbajtur në ferma në zonat e prekura.

Objektivat dhe audienca

Fushata synon të rrisë ndërgjegjësimin dhe kuptimin e ASF në të 18 vendet dhe ka për qëllim grupe njerëzish dhe individësh që vijnë në kontakt me derra shtëpiakë dhe derra të egër, veçanërisht fermerë të derrave. Ai po zbatohet me ndihmën e paçmuar të organizatave lokale veterinare, grupeve të fermerëve, shoqatave të gjuetisë, policisë kufitare dhe organeve të tjera përkatëse.

Zbuloni, Parandaloni, Raportoni

Për shkak se një shpërthim i ASF mund të ketë efekte të tilla shkatërruese, zbulimi, parandalimi dhe raportimi janë thelbësore nëse kjo sëmundje do të përmbahet. Këto janë fjalët kryesore të fushatës.

Marrë nga efsa.eu

Qendra Alert – Alert.al

Mbrojtja e bletëve: Një mënyrë e re për vlerësimin e rrezikut

EFSA (Autoriteti Europian i Sigurisë Ushqimore) ka bërë një hap të madh përpara në përpjekjet e saj për të ndihmuar të ndryshojë rënien e pjalmuesve të insekteve në Evropë duke propozuar një qasje të re në vlerësimin e rrezikut mjedisor  të bletëve të mjaltit.

Një opinion i ri shkencor, i kërkuar nga Komiteti i Parlamentit Evropian për Mjedisin, Shëndetin Publik dhe Sigurinë e Ushqimit (ENVI), përcakton një kornizë të integruar, holistike për vlerësimin e efekteve të kombinuara të faktorëve të ndryshëm stresues në bletët e mjaltit, të njohur si MUST-B.

Bernhard Url, Drejtori Ekzekutiv i EFSA, tha: “Ky është një raport i rëndësishëm për këdo që dëshiron të ruajë ekosistemet e pasura të Evropës, në qendër të të cilit qëndrojnë jo vetëm bletët, por të gjithë polenizuesit. Ai përcakton një vizion të qartë për transformimin e mënyrës se si vlerësojmë rreziqet mjedisore për pjalmuesit në BE.

“Ne falënderojmë Parlamentin Evropian që na dha mundësinë për të dhënë këtë kontribut të rëndësishëm në strategjitë ambicioze të BE për rritjen e qëndrueshmërisë dhe diversitetit.”

Simon More, Kryetari i grupit të punës MUST-B, tha: “Ne kemi punuar shumë për të dhënë atë që besojmë se është një propozim novator që mendon përpara dhe që do të avancojë si teorinë, ashtu edhe praktikën e vlerësimit të rrezikut mjedisor. Veçanërisht është për tu kënaqur që ne kemi qenë në gjendje ta bëjmë këtë në bashkëpunim me aktorët kryesorë si bletarët.”

Opinioni MUST ‐ B propozon një qasje të bazuar në sisteme që kombinon sistemet e modelimit dhe monitorimit të stresuesve të shumtë si pesticidet dhe kimikatet e tjera mjedisore, parazitët dhe sëmundjet, si dhe faktorë të tillë si disponueshmëria e ushqimit, klima dhe praktikat e menaxhimit të bletarisë .

Modelimi dhe të dhënat

Modeli bazohet në një imitues të kolonisë së bletëve, të quajtur ApisRAM, i cili vlerëson pesticide të vetme ose të shumëfishta në bashkëveprim me faktorë të tjerë stresues. ApisRAM është ende në zhvillim, por do të jetë gati për përdorim në vlerësimin e rrezikut të pesticideve në dy ose tre vitet e ardhshme.

Duke parë më tej ,ApisRAM do të bëjë të mundur vlerësimin e efekteve nga ekspozimi ndaj përzierjeve kimike më komplekse, duke lëvizur përtej metodës së vlerësimit të kulturave të vetme/pesticideve të vetme për të pasqyruar kompleksitetin e mjedisit në të cilin jetojnë bletët. Do të jetë gjithashtu e mundur të vlerësohen efektet kronike të shumë kimikateve, bazuar në udhëzimet e EFSA-së për vlerësimin e rrezikut të përzierjes kimike.

Modeli do të mundësohet në të ardhmen nga mbledhja e të dhënave në kohë reale nga kosheret e bletëve të pajisura me sensorë. Fillimisht, ai do të përdorë të dhënat e mbledhura nga projektet në terren të financuara nga EFSA në Danimarkë dhe Portugali – që përfaqësojnë përkatësisht zonat klimatike të Evropës Veriore dhe Jugore – të cilat do të bëhen të disponueshme këtë vit.

Stakeholders  (palët e interesit)

Palët e interesuara do të luajnë një rol kryesor në mbledhjen dhe ndarjen e të dhënave të arritshme, të besueshme dhe të harmonizuara, të udhëhequr nga Partneriteti i BE-së, i cili në muajt e ardhshëm do të nisë prototipin e saj të platformës së të dhënave bazuar në konceptin “qendra e bletëve”.

Partneriteti përfshin përfaqësues nga bletaria e BE-së, shoqatat veterinare dhe bujqësore, akademia, OJQ-të dhe industria.

Si dhe duke përfshirë pikëpamjet e palëve të interesuara përmes Partneritetit të BE-së për Bletën, opinioni i MUST-B gjithashtu merr parasysh kontekstin më të gjerë shoqëror përmes hulumtimeve të synuara me bletërritësit në vendet e zgjedhura të BE-së.

Marrë nga efsa.eu

Qendra Alert – Alert.al

Ekskluzive / Raporti i KLSH zbulon skandalet: Ushqimet e bllokuara nga AKU janë hedhur në treg?! Kontrolli nuk gjen dokumente asgjësimi

KLSH ka kryer një auditim nga data 5 janar 2021 deri në 5 mars 2021 në Drejtorinë Rajona1e të Autoritetit Kombëtar të Ushqimit, Qarku Tiranë (DRAKU) për periudhën nga 1 janar 2018 deri 30 dhjetor 2020 mbi “Mbi funksionimin dhe veprimtarinë ekonomiko-financiare”. Kontrolli zbulon shkelje të mëdha të natyrës financiare, inspektime pa kriter që shkelin ligjin “Për ushqimin”, mungesën e standardeve në marrjen e mostrave dhe kryerjen e analizave si dhe vonesat në nxjerrjen e rezultatit. Raporti i Auditimit, të cilin Qendra “Alert” e disponon, nuk ka arritur të gjejë asnjë dokument asgjësimi të produkteve të bllokuara nga inspektorët.

Ku shkojnë ushqimet e sekuestruara në njësitë tregtare të Tiranës? Pas kësaj pyetje fshihet një skandal me pasoja për shëndetin e konsumatorit. Nuk janë pak, por 27,890 kg mish, 20,000 kg djathë, 20,525 kg yndyrë vegjetale, 9132 kg produkte të ndryshme si mocarella, briosh, djathra, 516 copë pasta Carmelloni, 3 raste të bllokimit të aktivitetit/linjës së prodhimit.

Problemi kryesor i bllokimit të djathit është prania e vajit të palmës, për të cilin ka patur ankesë nga konsumatorët.

Ndërkaq, KLSH konstaton një rast flagrant kur një sasi prej 20,525 kg yndyrë vegjetale, e shitur në treg si gjalpë, për të cilën është lënë detyrë tërheqja nga tregu. Sipas raportit, nuk administrohet informacion se çfarë është bërë me këtë sasi.

Po ka edhe raste të tilla, si ky i përmendur në raport: 4,242 litra vaj të cilat janë shitur, ndërkohë që analiza laboratorike e këtij produkti, e kryer më pas, ka dalë jashtë standardit. Ky vaj nuk u terhoq nga tregu. Pra,  produkti u konsumua nga qytetarët e Tiranës, edhe pse ishte jashtë standardit. I njëjti dokument konstaton se 587 kg yndyre vegjetale ishte shitur në treg si gjalpë.   

Ku ruhet mishi i sekuestruar? 

Nga auditimi i praktikave të inspektimit të produkteve me origjinë shtazore, në 12 raste është konstatuar se produkti mish, i cili u është konfiskuar subjekteve, të cilat kanë qenë në shkelje të ligjit, inspektorët e kanë dërguar në ambjentet e të tjera subjekteve private, si Balcan Zoo Fann sh.p.k., Kazazi sh.p.k. Këtu ka konflikt interesi, sepse këto subjekte jane vetë objekt inspektimi nga DRAKU Tiranë. “Ky veprim është kryer në tejkalim të kompetencave ligjore, pasi për kryerjen e tij, (pra mishin e konfiskuar ta dërgosh në ambjentet e një tjetër subjekti privat), nuk ka patur minimalisht as edhe një kontrate qiraje për dhomë/magazinë frigoriferike, ndermjet AKU dhe këtyre subjekteve, që të lejonte kryerjen e këtij akti”, thekson KLSH.

Raporti auditues rekomandon që DRAKU dhe DPAKU të blejnë dhoma frigoriferike ose t’i marrin me qira, me qëllim që produktet e bllokuara gjate inspektimit, që do të asgjësohen, të ruhen në këto ambjente. Audituesi shkon edhe më tej, duke kërkuar që shërbimi i ruajtjes së produkteve të bllokuara t’u tarifohet subjekteve, deri në momentin e asgjësimit.

KLSH këmbëngul në këtë procedurë pasi dyshohet se këto produkte futen sërish në treg.

Nuk ka dokumente që të tregojnë se produktet u asgjësuan

Nga auditimi i praktikavc të asgjësimit të  produkteve, të cilave u ka kaluar afati i përdorimit ose kanë qenë të dëmtuara dhe nuk mund të konsumohen, është konstatuar se në 59 raste, procedura është kryer në kundërshtim me ligjin “Për ushqimin”.

Në këto praktika nuk administrohen dokumentet, të cilat vërtetojne kryerjen e asgjësimit, si procesverbali, i cili nënshkruhet nga të gjithë pjesëmarrësit në procedurën e asgjësimit, dokumenti i transferimit te mbetjeve në Landfillin e Sharrës, fletëdalja e mallit për asgjësim nga magazina, foto të ngarkimit të produkteve në makinerinë e shkatërrimit dhe dërgimit në landfill.

Nga auditimi i praktikave të inspektimit (kryesisht atyre me ankesë/indicie), në të cilat sipas informacionit të pasqyruar në procesverbalet e inspektimit, është bërë bllokimi i produkteve ushqimore të ndryshme dhe linjës së prodhimit, është gjetur se në 35 raste nuk dokumentohet me shenjat dalluese.

Sipas KLSH, inspektorët e AKU duhet që të pajisen me shenjat dalluese të bllokimit (shiritat ngjitës për bllokimin e produkteve, plumçe per bllokimin e  aktivitetit/linjes se  prodhimit.

Qendra ALERT / Alert.al

vijon….

Investigimi - Produkte pule "të freskëta"? Aspak, por të ndenjura dhe me prani bakteriesh. Si mashtrojnë tregtarët me origjinën e produktit dhe pa etiketa

Nga Mariglen MERTIRI*

Mishi i pulës po njeh rritje në preferencat e kosumatorëve në përditshmërinë e tyre gjatë vakteve ushqimore. Dietat që sygjerohen kanë në përmbajtjen thelbësore mishin e pulës. Ndërsa amvisat në shtëpi e përdorin si një ushqim të shpejtë dhe të lehtë për konsumim nga pjestarët e familjes.

Prirjet drejt këtij produkte janë të qarta dhe në rritje çdo vit. Referuar raporteve të INSTAT, në Anketën e Buxhetit të Familjes për vitin 2019 në Shqipëri, zëri i shpenzimeve për mish dhe nënproduktet e tij zinte mbi 20% të shpenzimeve mujore.

Shpendët zënë një vend të rëndësishëm në zakonet e të ngrënit edhe të evropianëve. Në dhjetë vitet e fundit, konsumi i mishit të shpendëve evropianë është rritur me 23% për të arritur 23.5 kg për frymë në vit.

Arsyet e rritjes së këtij konsumi lidhen me shumë faktorë pozitivë që sjell në shëndetin e qytetarëve përdorimi i mishit të shpendëve pasi është burim i shkëlqyer i proteinave të dobta, ka pak kalori, promovon shëndetin kardiovaskular dhe është i pasur me vitamina dhe minerale.

Dr.Blerta Brati

“Përveç se është i pasur me proteina, mishi i shpendëve është një burim i mirë i fosforit dhe mineraleve të tjerë si dhe vitaminave të kompleksit B. Është më pak i pasur në yndyrë sesa shumica e prurjeve me mish të viçit dhe derrit. Mishi i shpendëve është i ulët në acide yndyrore, por i lartë në yndyrna mono të pangopura të cilat përbëjnë rreth gjysmën e gjithë yndyrës” – deklaron mikrobiologia Blerta Brati. Por a po marrim vlerat e duhura ushqyese nga produktet që në blejmë në tregjet tona?

Qëndra “Alert” nisur nga shqetësimet në rritje të konsumatorëve dhe denoncimeve në disa raste për dyshimet mbi produktet që blejnë, investigoi se si këto produkte ruhen dhe shiten për qytetarët dhe a janë të shoqëruara me informacionin e nevojshëm në etiketat e tyre apo ambalazhet.

Në vëmendje të hulumtimit është edhe përmbajtja e filetove të pulës dhe trashkofshave, gjendja e tyre në frigoriferë dhe përbërist fiziko-kimik, por edhe nëse egzistojnë mundësitë e mashtrimit të konsumatorit, duke i shitur produkte importi të ngrira në vend të produkteve si “të freskëta” apo edhe “të vendit”. Në shumë raste rezultoi se, shitja me kilogram nuk shoqërohet me etiketa informuese mbi origjinen e produktit, ndërsa askush nuk i kontrollon se sa herë shkrihen e ngrihen këto produkte.

Në disa prej supermarketeve në Tiranë, por edhe në tregun Agro-Ushqimor ku furnizohen shumë markete të vegjël në kryeqytet, në blemë në mënyrë rastësore disa produkte të mishit të pulës dhe në bashkëpunim me laboratorin e certifikuar “Noval” analizuam përmbajtjen e këtyre produkteve në dy komponentë, freskinë dhe lagështirën e tyre si dhe praninë e elementit Azot në përbërje të produktit.

Ekspertët  e fushës thonë se për të parë freskinë e një mishi pule, fileto apo trashkofshë duhet të bazohemi në dy faktorë, testimi me shikim dhe me prova të menjëhershme para blerjes dhe analizimi i thelluar në laboratorë.

Lagështia dhe freskia e mishit janë dy tregues me rëndësi për të kuptuar nëse produkti është në parametrat e duhura. Lageshtia është e lidhur me ujin që mbart produkti, që do të thotë se një mish është i freskët kur ka lageshtirë gati 75%. Për freskinë, llogaritet edhe qëndrueshmeria e mishit, rrjedhja e lëngjeve. Nëse ne e shtypim me gisht mishin ngadalë dhe e heqim nga mishi gishtin, nesë është i freskët, vjen në pozicion shpejt, në të kundërten nuk mund të merret parasysh se mishi është i freskët.

Ekspertët këshillojnë konsumatorët se, mishi nuk duhet të ketë erë, ose të ketë filluar të marrë ngjyrën jeshile. Prania e elementit Azot rritet me humbjen e lagështisë, pasi denatyrohen proteinat. Ngjyra e mishit, është gjithashtu një tregues tjetër për freskinë e tij, por baza për freskinë eshte niveli i lageshtisë, thonë ekspertët e pyetur mbi këtë çështje.

Kapllan Sulaj

Laboratori “Noval”, nga 5 monstra të analizuara që ju dorëzuan nga blerja në mënyrë rastësore publikoi rezultate e përftuara, të cilat u intepretuan nga Dr. Kapllan Sulaj, Dekan i Fakultetit të Bioteknologjisë dhe Ushqimit në Universitetin Bujqësor të Tiranës.

Fileto pule importi, KMY, Rr.Ali Demi

Nga shqyrtimi i kampionit me numrin 6, i analizuar që është një fileto pule importi, eksperti Kapllan Sulaj deklaroi se, rezulton se lagështia është 73.09% dhe Azoti total Volativ është 43.20mg/kg. Bazuar në këto të dhëna, vlerat paraqiten normale dhe nuk kanë asnjë shqetësim si në mbajtjen dhe ruajtjen e produktit ashtu edhe në elementët fiziko-kimik.

Fileto pule, One Stop Shop, Shallvaret, Tiranë

Nje tjetër kampioni i analizuar, i cili identifikohet me numrin 7 që përkon me fileto pule që kur tregtohet suket sikur është e prodhuar në vendin tonë, por që në fakt është importi. Rezultatet, sipas ekspertitit, lagështia është 81.32 % dhe Azoti total Volativ është  13.20 mg/kg. Bazuar në të dhënat e përftuara, eksperti Sulaj deklaron se, lagështia nuk mund të jetë në këtë vlerë për mishin e pulës, pasi cilësohet mbi normën e duhur.

Trashkofshë pule, Conad, ETC

Kampioni me numrin 8, që është u analizua nga laboratori “Noval” është një trashkofshë pule me origjinë importi. Nga analiza rezultoi se, kishte lagështi 74.46% ndërsa Azoti total Volativ 23.10 mg/kg. Sipas ekspertiti Kapllan Sulaj, në produkt ka vlera normale të lagështisë dhe vlera normale të Azotit total Volativ.

Fileto pule, Big Market, Ali Demi

Kampioni me numrin 9, që u analizua nga laboratori “Noval” është një fileto pule po me origjinë importi. Lagështia në këtë produkt është 64.85% ndërsa Azoti total Volativ është 54.90 mg/kg. Çka do të thotë sipas ekspertit se, produkti ka një humbje të lehtë të lagështisë dhe vlera të shtuara të Azotit total Volativ, duke e renditur si nje produkt problematik për konsumatorin.

Fileto Pule, Coopavel, Tregu Agro-Ushqimor

Kampioni me numrin 10 i filetove të pulës që u analizua rezultoi me lagështi 75.70% ndërsa Azoti total Volativ  17.70 mg/kg. Eksperti deklaroi se produkti ka vlera normale të lagështisë dhe  vlera normale të Azotit total Volativ.

Pra në 5 produkte të analizuara të mishit të pulës, kryesisht fileto dhe trashkofsha importit, 2 prej tyre rezultuan me probleme në freskinë e mishit dhe me prezencë bakteriale për shkak të kushteve të trajtimit, duke e ekspozuar konsumatorin përballë risqeve të shtuara për shëndetin e tyre.

Nga hulumtimi në terren në shumë raste rezultoi se, në filetot e pulës të cilat blihen kryesisht me kilogramë nga qytetarët dhe ndodhen të ekspozuar në frigoriferët e njësive tregtare rezulton se, nuk kanë asnjë tabelë informuese mbi origjinën apo kushtet e përdorimit, ndërsa nuk mungojnë as mashtrimet e shitësve, të cilët mishin e pulës që vjen nga importi ta tregtojnë për produkt të freskët të vendit.

Ndërkohë që nga autoritetet kompetente nuk ka një një kudër të detajuar rrëgullator specifikisht për mishin e pulës.

Nutricionistët japin shpjegimet e tyre për kushtet se si duhet të ruhet një mish pule që të mund të jetë i konsumueshëm pa shqetësim. Një prej tyre, Hyrida Basha, biologe molekulare dhe nutricioniste dekaron se, mishi i pulës ka një kohëzgjatje deri në rreth 6 muaj që mund të mbahet në ngrirje dhe është përsësi i konsumueshëm në të njëjtat vlera si mishi i freskët dhe elementë si tiamina, riboflavina, acidi nikotinik dhe piridoksina ruhen mjaft mirë edhe në ngrirje.

“Ajo çka ndodh në ngrirje është, një reduktim i vogël i vlerave të disa vitaminave specifike si  20-40% për vitaminat e grupit B dhe 2-3% për vitaminën A”, sqaroi Basha

Hyrida Basha

Ngrirja, gjithashtu është një metodë mbrojtëse dhe penguese e trasmetimit të disa mikroorganizmave, si psh; Compylobacteri. Por, të gjitha produktet ushqimore kanë një ngarkesë mikrobike të cilat edhe pse në ngrirje, nuk zhduken. Përkundrazi, në ngrirje futen në një stad “letargjie”, “pezullie”, të cilat rivitalizohen dhe shumohen menjhëherë pas shkrirjes.

“Nëse bëjme veprimin ngrirje-shkrirje-ngrirje, u kemi dhënë mundësi këtyre baktereve të shumohen në mënyrë potenciale, duke e bërë ushqimin të rrezikshëm për ne dhe shëndetin tonë. Mund të themi se një pjesë e baktereve mund të humabsin aktivitetin gjatë gatimit, pikërisht këto baktere mund të lënë toksina potencialisht të rrezikshme, të cilat janë termorezistente. Vec kësaj, kemi humbje të vlerave ushqyese; humbje të ujit, sasisë së proteinave, ngjyrës, mineraleve etj”, deklaroi ekspertja Hyrida Basha

Nisur nga gjetjet e analizave, ekspertët thonë se, mishi i pulës kur nuk trajtohet me kujdesin e duhur si nga mbarështuesit, shitësit dhe më pas konsumatorët, mund të kthehet në një ushqim të rrezikshëm për konsumim.

“Në të vërtetë, mishi i pulës është një shkak i shpeshtë i helmimit nga ushqimi (salmonella, Campylobacter).  Sipas EFSA, 20% deri në 30% të rasteve njerëzore të kampilobakteriozës i atribuohen drejtpërdrejt konsumit të mishit të pulës. Përveç kësaj, për të parandaluar dhe luftuar shfaqjen e sëmundjeve të shoqëruara me mbipopullimin e kafshëve, antibiotikët u shpërndahen zogjve në sasi të mëdha, ndonjëherë direkt në ushqim. Ky përdorim masiv i produkteve veterinare shkakton shfaqjen e baktereve të cilat janë rezistente ndaj tyre”, deklaroi Mjekdia Mikrobiologe, Dr. Blerta Brati

Ekspertët sygjerojnë që, qytetarët të mund të jenë sa më të mbrojtur duhet të jenë sa më vigjilentë në përzgjedhjen e produkteve për konsumim. Ekspertët këshillojnë se duhet të kemi shumë vëmëndje duke përdorur shqisat tona, prekjen, nuhatjen dhe shikimin. Duhet të sigurohemi që mishit të mos jetë i butë në prekje. Në të kundërt, ky mish ka humbur masë proteinike të rëndësishme. Të sigurohemi që  mishi nuk lë në në paketim mbetje likuidi, apo të jetë me pore. Nëse është kështu, ka humbur minerale dhe hekur, dhe sasi uji të rëndësishme. Ekspertët thonë se ngjyra duhet të jetë rozë dhe jo gri, në të kundërt ka humbur hekur dhe është oksiduar. Produkti që ka kohë të gjatë në vitrinë, nuk këshillohet të konsumohet. Kini kujdes dhe lexoni etiketimin që duhet patjetër të tregojë: Emërtimin e produktit, vendin e origjnës së mishit, vlerat nutricionale, kushtet e ruajtjes dhe tregtimit si dhe skadencën.

Mungesa e bazës ligjore

Në vendin tonë, mundon baza ligjore për këtë kategori produktesh, çfarë konsiderohet “i freskët” dhe kushtet, si dhe për normat e lagështisë. Kjo ka bërë që konsumatorët të jenë të rrezikuar, ndërsa institucionet kontrolluese e ligjzbatuese të mos kenë në dorë disa normativa, të cilave mund dhe duhet t’ju referohen.

*Autori i shkrimit ushtron profesionin e gazetarit prej 12 vitesh. Ka mbaruar studimet për Gazetari në Universitetin e Tiranës. Ai ka ushtruar profesionin e gazetarit në disa media të shkruara dhe vizive, duke qenë dhe gazetar investigativ. Aktualisht, është redaktor i lajmeve ne Televizionin Klan News dhe bashkëpuntor në projektin e Qendrës ALERT.

Shënim: Ky publikim është ekzkluzivitet i Qendrës ALERT, e cila gëzon të drejtën e autorësisë, bazuar në Ligjin Nr. 35/2016, “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e lidhura me to”. Materiali mund të ripublikohet në mediat tjera, vetëm duke cituar burimin në fund dhe të vendoset linku i burimit. Në rast ndryshimi titulli nga mediat, në fund të shkrimit duhet të saktësohet, se cili ka qenë titulli i tij. Në të kundërt, çdo shkelës do të mbajë përgjegjësi, sipas Nenit 178 të Ligjit Nr/ 35/2016

© Qendra ALERT – Alert.al

Uji në Deçan i infektuar me bakterin E.Coli

Uji në Deçan nuk është i pijshëm. Ky ka qenë rezultati përfundimtar i ISHP-së së Kosovës, pas analizave që janë bërë në lidhje me situatën e rëndë që u krijua në komunën e Deçanit, rreth 2 mijë qytetarë përfunduan me shenja helmimi në spital.

IKSHPK ka kryer edhe disa analiza shtesë, ku në to kanë rezultuar disa baktere jo patogjene që sipas këtij institucioni japin indikacion për kontaminim të ujit të pijshëm. Instituti gjithashtu ka bërë të ditur se në kaptazhën e Drenocit janë izoluar vlera të shtuara të baktereve koliforme dhe E.coli.

Njoftimi i plotë:

Në vazhdën e hulumtimit epidemiologjik në terren ekipet e IKShPK kanë vazhduar kërkimin e shkaktarit të shpërthimit epidemik në komunën e Deçanit.

  1. Në mostrat e ujit të ujësjellësit të datës 13. 07. 2021 nga rajoni i Deçanit, pas kultivimit në terrene ushqyese përmes teknikës së identifikimit me MALDI-ToF, në laboratorët e IKShPK-së në Prishtinë, janë identifikuar disa bakterie jo patogjene. Këto baktere mund të japin indikacion për kontaminim të ujit të pijshëm, kurse në kaptazhën e Drenocit janë izoluar vlera të shtuara të bakterieve koliforme dhe E.coli.

        Uji nga kaptazha e Drenocit deklarohet jo i pijshëm.

  1. Më datë 15 Korrik 2021 është bërë analiza fiziko-kimike dhe bakteriologjike e tri (3) mostrave të ujit të pijes nga rrjeti i ujësjellësit, i cili i furnizon fshatrat: Prilep, Irzniq, Gllogjan – Komuna e Deçanit (burimi i Gurrave të Hasanagës).

       Në këto 3 mostra sasia e klorit rezidual është 0.00.

  1. Ekzaminimet mikrobiologjike në mostrat e pranuara nga pacientët me shenja të infeksionit të traktit gastrointestinal, janë duke vazhduar për detektim të patogjeneve të ndryshëm viral, bakteror dhe parazitar.

Burimi: Zëri

alert.al/

Gjurmë benzeni në kremërat e plazhit, ndalohen produktet

Kompania Johnson & Johnson ka tërhequr pesë nga produktet e saj për mbrojtjen nga dielli për shkak se janë konstantuar gjurmë të lëndëve kimike të tilla si benzeni, të cilat nga ekspozimi i vazhdueshëm në diell mund të shkaktojnë kancer. Produktet e ndaluara i përkasin katër versioneve të kremit të plazhit Neutrogena dhe Aveeno Protect + refresh.

Produktet janë të shpërndara kryesisht në tregun amerikan por ekziston mundësia që mund të jenë shpërndarë edhe në vende evropiane apo edhe në Shqipëri.

Përfaqësuesit e kompanisë gjigande amerikane Johnson & Johnson janë shprehur që ‘benzeni’ u gjend pas testimeve nga kompania dhe një laboratori të pavarur. Ata janë akoma duke hetuar sesi ky element kimik ka përfunduar brenda produktit.

J&J tha që po punonin për të hequr të gjitha produktet nga tregu, dhe iu bëri thirrje konsumatorëve që menjëherë të ndalonin përdorimin e këtyre kremrave të plazhit.

Sipas deklaratës zyrtare të kompanisë ‘përdorimi i këtyre produkteve nuk pritej nga kompania që të shkaktonte pasoja në shëndetin e tyre dhe që vetë kompania kishte vendosur për largimin e tyre nga tregu si një mënyrë parandalimi’.

Benzeni është një element kimik i cili merr flakë në mënyrë të shpejtë, dhe që përdoret gjerësisht në industrinë kimike dhe është i përhapur gjtihashtu në mjedis. Ekspozimi i vazhdueshëm ndaj tij mund të shkaktojë kancer. Ai gjtihashtu mund të dëmtojë sistemin imunitar dhe të pengojë qelizat që të funksionojnë në mënyrën e duhur, sipas qendrës amerikane për Parandalimin dhe Kontrollin e Sëmundjeve.

Ndikimet e kësaj lënde kimike variojnë në bazë të mënyrës së përdorimit të tij, si për shembull kur një person mund ta gëlltisë në mënyrë aksidentale, apo nëse e merr me anë të lëkurës apo veshjeve. Simptomat variojnë nga marramendje dhe rrahje të çrregullta të zemrës deri në konvulsione dhe, kur merret në nivele shumë të larta mund të shkaktojë dhe vdekjen.

Kompania J&J e cila është e bazuar në New Jersej, u shpreh që kishte njoftuar edhe Agjencinë Amerikane për Ushqimin dhe Medikamentet për tërheqjen e këtyre produkteve.

Burimi: The Associated Press

Qendra Alert – Alert.al

Rreziku kimik i bizhuterive me origjinë nga Kina

Produktet kineze kanë pushtuar tregjet në mbarë botën dhe në të gjitha kategoritë e prodhimit. Por në shumë raste kosto e tyre e lirë mund të rrezikojë rëndë jetën e konsumatorit, siç është rasti i bizhuve, të cilat shfaqen si një opsion i lirë dhe i këndshëm, sidomos gjatë muajve të verës, në pamundësi të blerjes së atyre origjinale.

Në faqen Safety Gate, në të cilin autoritetet europaine publikojnë produktet e rrezikshme për shëndetin janë të rreshtuara disa produkte të tilla, të cilat përmbajnë elementë të rrezikshëm kimik të cilët rrezikojnë rëndë jetën e njeriut, kryesisht ‘kadmium’ dhe ‘plumb’.

Një set bizhush, i cili përmban një palë vëth, një unazë, një byzylyk dhe një varëse dhe i cili shitet online në disa faqe interneti europiane, ka rezultuar që ishte i përbërë nga 94% kadmium dhe 3.4% plumb. Kadmiumi si një element kimik është i rrezikshëm për shëndetin e njeriut sepse ai akumulohet në trup dhe mund të dëmtojë veshkat dhe kockat dhe mund të shkaktojë edhe kancer.

Kadmiumi është një metal toksik i rëndë që ndodh në natyrë. Ai është i pranishëm në nivele të ulëta në ushqim dhe në nivele të larta të tymit të cigareve.Kadmiumi nuk korrozohet lehtë, kështu që funksionon mirë në bateri; përdorimi i saj primar. Kadmiumi përdoret gjithashtu në punimin e metaleve, plastikës dhe prodhimit të tekstilit.

Plumbi është gjithashtu i dëmshëm për shëndetin e njeriut, i cili po ashtu mund të akumulohet në trup dhe mund të shkaktojë zhvillimin e neurotoksiticitetit, i cili mund të ndikojë në ushqyrjen me gji ose tek zhvillimi i fetusit tek gratë shtatzëna.

Për të gjitha këto arsye, autoritetet e BE-së kanë kërkuar ndalimin e shitjes së këtyre bizhuve në tregjet evropiane.

 

Burimi:  Safety Gate

Qendra Alert – Alert.al

Reagon sërish ish ministri Panariti për helmimin masiv të banorëve të Deçanit

Ish Ministri i Bujqësisë Edmond Panariti ka reaguar sërish për helmimin masiv të banorëve të Deçanit. Këtë radhë ai ka reaguar si një toksikolog profesionit dhe që e ka ushtruar këtë profesion prej vitesh, përpara se të merrej me politikë dhe të shërbente si Ministër i Jashtëm, Ministër i Bujqësisë i Republikës së Shqipërisë dhe aktualisht Drejtor i Kabinetit i Presidentit Meta. Ish ministri ka bërë thirrje për një kujdes maksimal dhe që klorinimi i ujit nga shoqëritë furnizuese nuk përbën garanci për sigurinë e tij as në Deçan, as në Prishtinë dhe as në Tiranë. Sipas Z. Panariti ekzistojnë mikrorganizma që nuk ndikohen nga dezinfektantët. Dhe fakti që shkaqet nuk janë zbuluar akoma do të thotë që duhet më shumë kohë dhe gjithashtu më shumë kujdes. Ai thekson që ‘ka ndotës biologjikë të ujit shumë të shpeshtë si “cryptosporidet” , të cilët është e vështirë të zbulohen, sepse për to kërkohen membrana filtri të posaçme, procedura koncentrimi të filtrateve si dhe antitrupa lidhës monoklonalë’.

Më poshtë postimi i plotë në llogarinë në Facebook:

Kujdes!

Edhe njëherë mbi helmimin masiv të banorëve të Deçanit.

Çfarë duhet mbajtur parasysh?

Sëpari, klorinimi i ujit nga shoqëritë furnizuese nuk përbën garanci për sigurinë e tij as në Deçan, as në Prishtinë dhe as në Tiranë.

Pra të deklarosh se zbaton protokollet e dezinfektimit të ujit të pijshëm (klorinim etj) nuk është fletë garancie për konsumin e tij .

Ka mikrorganizma që nuk ndikohen nga dezinfektantët.

Së dyti, dihet se laboratorëve kimikë nuk u duhet më shumë se 48 orë për të vërtetuar apo përjashtuar ndotjen kimike të ujit.

Prandaj besoj se ky shkak tashmë është i përjashtuar, sepse duhet të ishte zbuluar tashmë

Së treti me analizat mikrobiologjike, duhet më shumë kohë dhe kujdes..

Ka ndotës biologjikë të ujit shumë të shpeshtë si “cryptosporidet” , të cilët është e vështirë të zbulohen, sepse për to kërkohen membrana filtri të posaçme, procedura koncentrimi të filtrateve si dhe antitrupa lidhës monoklonalë.

Nëse laboratorët nuk e kanë këtë mundësi (për të cilën dyshoj fort).. mos humbni kohë por çojini analizat në qëndrat Evropiane të Referencës.

Ndërkohë gjurmoni burimin e ndotjes…

Koha nuk pret.

Nderkohë të ndalet përkohësisht konsumi i ujit të rrjetit deri sa të sqarohet çështja.

 

Alert.al/