Menu

Siguria ushqimore

Cilat janë enët të pasigurta për gatim?

Kur blejmë enë gatimi duhet të merrni parasysh sigurinë, qëndrueshmërinë, funksionalitetin dhe sigurisht koston.

Cilat enë gatimi nuk janë të sigurta?

Tefloni

Çdo enë e veshur me teflon (zakonisht janë tiganët që nuk ngjisin) ose me kimikate të ngjashme, duhen shmangur.

Tefloni përbëhet nga një lloj specifik i perfluorokarbonit (PFC) që e bën sipërfaqen e enëve të gatimit rezistente ndaj ngjitjes.

Sipas ekspertëve, ekspozimi ndaj PFC rrit rrezikun e kancerit, të obezitetit, të problemeve me tiroiden e shumë shqetësime të tjera.

PFC-të mund të qëndrojnë për vite në trupin tuaj dhe pasojat afatgjata të ekspozimit të vazhdueshëm, ende nuk dihen me siguri.

Gjithashtu  Acidi Perfluoroktanoik (PFOA) dhe Pertetrafluoroetileni (PTFE) janë lloje të tjera të PFC-ve që gjenden në enët e gatimit që nuk ngjisin, duhet të shmangen.

Alumini

Është zbuluar se alumini dëmton jo vetëm trurin, por ekspozimi ndaj tij është shoqëruar me zhvillimin e çrregullimeve të të mësuarit, sëmundjen e Alzheimerit dhe nxitjen e sëmundjeve autoimune.

Bakri

Edhe enët prej bakri mund të jenë të dëmshme për shëndetin tuaj, ju mund të zgjidhni enë gatimi që kanë një pjesë të jashtme prej bakri.

Tenxheret dhe tiganët me fund bakri do të nxehen më shpejt dhe në mënyrë më të barabartë se çeliku inoksit. Vetëm sigurohuni që sipërfaqja e gatimit të jetë çelik inoksi.

Enët e gatimit që duhen përdorur me kujdes

Tavat ose tiganët e gjelbër që nuk ngjisin

Këto enë janë të veshura kryesisht me kimikatin Thermalon, i cili është kryesisht dioksid silikoni.

Në teori, ky material është i sigurt për të gatuar (dhe një zgjedhje e shkëlqyer për enët e kuzhinës), por ende nuk është e qartë se cilët janë përbërësit e tjerë të tyre.

Nëse ju duhet  të zgjidhni një tigan që nuk ngjit, kjo është sigurisht një alternativë më e sigurt.

Qeramika
Siguria e enëve të gatimit prej qeramike varet nga përbërja. Balta e përdorur në qeramikë shpesh përmban plumb, të cilin ne e dimë se është një metal i rëndë i rrezikshëm.

Nëse enët prej qeramike nuk përmbajnë plumb atëhere konsiderohen si më të sigurta

Giza

Në përgjithësi, enët e gatimit prej gize janë të sigurta dhe efektive në kuzhinë. Megjithatë giza është e rëndë dhe kërkon më shumë kohë për t’u ngrohur.

Çelik inoksi

Kjo është një tjetër mundësi e shkëlqyer gatimi. Së bashku me të qenit jo toksike, enët e gatimit prej çeliku inoksi janë të qëndrueshme, nxehen shpejt dhe e përgatisin ushqimin shumë mirë.

Enët prej xhami

Megjithëse janë kryesisht të projektuara për për pjekje, enët e xhamit janë një opsion plotësisht të sigurta për gatim.

Qendra Alert/Alert.al

Vaji i palmës në biskotat Saiwa Gold dhe Plasmon

Jemi njoftuar për ndryshimet në etiketimin e biskotave. Në shumë referenca vaji i lulediellit është zëvendësuar me lloje të tjera vaji: palmë, soje. Në rastin e biskotave, zëvendësimi bëhej kryesisht me vaj palme, por katërfishonte sasinë e yndyrnave të ngopura. Për shembull, në Saiwa Golds klasike, sasia shkoi nga 0.9 gram për 100 gram yndyrë të ngopur, në 4.1. Për biskotat me Plasmon, vaji i palmës ka shkuar nga 1.5 në 3.8 gram. Për fat të keq, faqet e internetit të kompanive, madje edhe faqet komerciale nuk janë përditësuar dhe ende kanë treguesin “pa vaj palme”. Ja disa nga raportet që morëm në zyrën editoriale të biskotave Oro Saiwa dhe përgjigja e kompanisë. Duke ndjekur përgjigjen në biskotat Plasmon. Pse nuk përmendet ndryshimi i përbërësve dhe në të vërtetë ekziston receta e vjetër me tryezën ushqyese nga e cila del se yndyrnat e ngopura janë një e katërta në krahasim me biskotat me vaj palme.

– Për më tepër, për sa i përket vajit të palmës nuk tregohet nëse ka një certifikim mbi respektimin e qëndrueshmërisë. Prania për alergjinë e mundshme nuk është raportuar në listën e përbërësve. (IlFattoAlimentare)

Prania e mundshme e trupave të huaj, kujtohet scamorza e tymosur

Ministria e Shëndetësisë së Italisë raportoi tërheqjen paraprake nga prodhuesi i një grupi djathi skamorza të tymosur me markat Merivio të Lidl dhe Scerì për praninë e mundshme të trupave të huaj, me natyrë plastike. Të dy produktet e prekura shiten në paketa prej 200 gram, me numrin e grupit 2243E dhe datat e skadimit 02/12/2022 (marka Merivio) dhe 04/12/2022 (marka Scerì).

Scamorza e tymosur u prodhuan nga kompania Diano Casearia Spa, në provincën e Salernos (shënja identifikuese IT V4V5C CE). (IlFattoAlimentare)

Qendra Alert/Alert.al

Europol, operacion kundër mashtrimit ushqimor

Operacioni i Europolit OPSON XI kundër mashtrimit me ushqimin çoi në një rritje të numrit të konfiskimeve të ushqimeve dhe pijeve të falsifikuara në të gjithë Evropën. Pothuajse 27 mijë tonë ushqime të falsifikuara u sekuestruan në 26 vende , autoritetet kombëtare të të cilave, të koordinuara nga Europol, kryen kontrolle në zonat doganore, tregjet fizike dhe online dhe përgjatë gjithë zinxhirit ushqimor për të zbuluar mashtrimet ushqimore. Veçanërisht, operacionet u përqendruan në mashtrimin në produktet e peshkut, alkoolin dhe verën.

Në total janë sekuestruar 26800 ton produkte të paligjshme. 15 milionë litra, pijet alkoolike janë produktet e para ilegale të sekuestruara, pasuar nga drithërat, frutat, perimet dhe bishtajoret, suplementet, ëmbëlsirat, mishi, prodhimet e detit, produktet e qumështit dhe së fundi, mishi i shpendëve. Në organet e drejtësisë janë denoncuar 137 persona, janë lëshuar 80 urdhër-arreste dhe janë hapur mbi 175 procedime penale dhe 2000 administrative. Në përfundim të operacionit të mashtrimit me ushqime u shkatërruan tetë rrjete kriminale.

 operacion morën pjesë edhe Carabinieri del Nas, të cilët zbuluan një punishte vere që prodhonte verë të sofistikuar, me shtimin e ujit dhe sheqerit. Verërave të tjera u ishin shtuar shije natyrale, ndërkohë që në disa raste produkti kishte një përmbajtje më të ulët alkooli se ajo e deklaruar nga prodhuesit. Autoritetet italiane denoncuan pronarët dhe sekuestruan bodrumin, 11 automjete dhe 1 milion litra verë. (IlFattoAlimentare)

Qendra Alert/Alert.al

Sipërmarrësi Alban Zusi: Kontrollet pa kriter, jo vetëm dëm në shëndet, por edhe ekonomik

I ftuar në emisionin “Alert” në News24 nga Granit Sokolaj, sipërmarrësi Alban Zusi drejtor i “Albanian Food Industry” ka folur për rrezikun që shkaktohen qoftë për shëndetin e konsumatorit, por edhe dëmin ekonomik dhe tregtar hapja e mallrave me origjinë shtazore në mes të sheshit, pa asnjë kriter nga Policia e Shtetit. Zusi e cilësoi të papranueshëm mosreagimin e AKU, që sipas tij nuk duhet të lejonte një gjë të tillë.

“Së pari, si qytetar dhe sipërmarrës që dua të punoj në një mjedis të sigurt pune do doja ta falenderoja policinë që po merr seriozisht luftën ndaj trafiqeve, pasi të gjithë humbasim, shkatërrojnë biznese, ekonominë dhe shoqërinë. Nga ana tjetër, dalim tek plagët që ka mënyra si funskionon administrata shqiptare, që është mungesa e ndërveprimit institucional. Policia para se të bëjë gjëra të tilla, duhet të konsultohet, pasi që të sjellësh mall me kontenier të zakonshëm apo me frigorifer ka diferencë në para, 1-2 mijë euro. Nëse nuk do ishte problem që malli të qëndrojë në frigorifer apo diell do i sillnim mallrat me kontenier të zakonshëm dhe nuk kishim nevojë për frigorifer. Të gjithë këto kontenierë kanë regjistrues temperature dhe pritësi i mallit në momentin e marrjes së mallit, nëse regjistruesit i ka rënë temperature, pra është më poshtë se -15 gradë ka të drejtë ta kthejë mallin. Nëse importuesi e refuzon dhe i kërkon para kompanisë së transportit, kjo e fundit mund t’ja kërkojë paratë qeverisë shqiptare që e ka shkaktuar këtë gjë. Përveç problemit shëndetësor, mund të kemi dhe ekonomik, tregtar. Prej vitesh është kërkuar nga biznesi që pranë pikave doganore të ketë magazine frigoriferike, për të bërë kontrollin e mallrave me origjinë shtazore ose mallrave ushqimore që duhet të kontrollohen në mjedise, së pari të mbyllura dhe të mbrojtura nga mundësia e kontaminimit dhe në temperaturë të kontrolluar. Një inspektor i AKU-së mund të humbasë edhe vendin e punës që bën dokumentat e një tranziti nëse nuk kanë njoftuar 24 orë para. Në këtë rast e gjithë trupa inspektuese e AKU duhet të ishte pushuar nga puna se përse e ka lejuar një gjë të tillë. Inspektorët e Autoritetit Kombëtar të Ushqimit duhet të ishin bërë barrier për të mos lejuar kontrollet në kushte të tilla. Edhe mund të bëhej puna, edhe siguria ushqimore të mos cënohej dhe e ciëlsoi të papranueshme qëndrimin e AKU”-u shpreh Alban Zusi.

Qendra Alert/Alert.al

Prof. Dr. Sini: Si cenohet siguria ushqimore në Portin e Durrësit dhe rreziku nga një sërë sëmundjesh

I ftuar në emisionin “Alert” në News24 nga Granit Sokolaj, Profesori i Mikrobiologjisë dhe Bioteknologjisë ushqimore në UBT Kristaq Sini foli për rrezikun nga kontrollet pa kriter ndaj produkteve me origjinë shtazore në Portin e Durrësit. Sini tregoi për kushtet se si duhen ruajtur këto produkte, pasi në të kundërt cënohet siguria e tyre dhe shfaqen një sërë sëmundjesh.

“Pamjet e kontrollit të mallrave me origjinë shtazore në Portin e Durrësit janë jo vetëm të papranueshme, por janë skandaloze. Mishi jo më kot vihet në -18 gradë, shkenca e ka vërtetuar se bakteret ndalojnë aktivitetin e tyre në -8 gradë, majatë në -12.  Aktiviteti zoonotik i mikroorganizmave që vazhdon dhe i indeve të mishit ndërpritet në -18 gradë. Ndaj, duhet të jenë në ambiente të tilla për t’u hapur. Mishi edhe në -18 gradë, 12% e ujit është në gjendje të lëngët, jo ngrirë. Ndaj mishi ka një kohë të caktuar dhe nuk lihet shumë gjatë në ngrirje. Kur mishi shkrin për t’u përdorur, shkrin dhe vendoset në -4 gradë dhe më pas në temperaturë zero gradë për të filluar përpunimin e tij në sallameri etj. Jo më ta nxjerrësh në temperaturën e ambientit. Amvisat që nxjerrin mishin nga frigoriferi për ta gatuar të nesërmen. Shohin që të nesërmen rreth gjysme cm deri në 1 cm sipas shkallës së infeksionit sipërfaqësor që bëhet e murrme. Pjesa e brendshme është e kuqe. E murrme bëhet nga bakteret të cilat kanë mbijetuar gjatë ngrirjes dhe zhvillohen dhe fillojnë e prishin mishin. Ndaj ai mish nuk duhet përdorur më. Zgjidhje ka: Çoji produktet në destinacion dhe bëje kontrollin atje, jo ta nxjerrësh në mes të sheshit. Këto bëjnë një gjë dhe prishin dy të tjera, këtë po bëjnë. Në ruajtjen e mishit janë 3 rregulla bazë që zbatohen në të gjithë botën: Frigoriferim i parakohshëm i mishit, mishi duhet të jetë i shëndetshëm dhe jo i dëmtuar. Nuk duhet ndërprerë zinxhiri ftohës nga therja e deri tek konsumatori. Pasi nëse ndërpritet nuk ka më siguri dhe sëmundjet janë të shumta”-deklaroi Porf. Dr. Kristaq Sini.

Qendra Alert/Alert.al

 

 

Skandali me kontrollet në Portin e Durrësit, Prof. Dr. Berxholi: E pafalshme! Është cënuar siguria ushqimore

I ftuar në emisionin “Alert” në News24 nga Granit Sokolaj, Prof. Dr. Krisaq Berxholi, ish-drejtor i ISUV dhe ish-pedagog në UBT ka folur për skandalin e kontrollit të mallrave me origjinë shtazore në Portin e Durrësit, ku në pamjet e publikuara nga Qendra Alert, shihet se kontrollet bëhen pa asnjë kriter, duke cënuar kështu sigurinë ushqimore.

“Është e pafalshme kjo mënyrë veprimi me mallrat në Portin e Durrësit. Nuk jam kundër që policia të kontrollojë, por mënyra e kontrollit me produkte të tilla me origjinë shtazore kërkon disa veprime si psh “Mishi të piqet dhe helli mos të digjet”. Pra, që kontrolli të bëhet, por dëmi të mos bëhet në produktet ushiqmore. Nga pamjet tregohet se pasojat nuk janë të vogla.

  • Lidhen me ftohjen minus 18 gradë në kontejnerë, nxirren në ambient me temperaturë të lartë, pra kemi ngritjen e teperaturës së produktit.
  • Është problemi i kontaminimit, pasi aty kishte piru, aty ka rrezik që të hyjë brenda produktit, detyrimisht ambienti është i ndotur. Të dhënat shkencore flasin që mikrobe të ndryshme që janë të rrezikshme për problemet e sigurisë ushqimore, madje deri te botulizmi që ka nisur të rishfaqet kohët e fundit, mund të ekzistojë në ato ambiente ku hapen dhe nxirren paletat jashtë. Nuk është aspak normale kjo mënyrë veprimi.
  • Një mënyrë veprimi është ngritja e një ambienti me ftohje të mbyllur dhe aty të bëhen të gjitha kontrollet, ose të plumbosen nga policia apo të shoqërohen mahunat dhe të shkojnë e të kontrollohen në ambientin e caktuar, në prani të policisë dhe Autoritetit Kombëtar të Ushqimit (AKU).

Habitem se edhe herën e parë, AKU nuk ishte prezent, as Ministria e Bujqësisë nuk dinte gjë dhe nuk reagoi. Nuk them që Ministria e Bujqësisë të ndërpresë punën e policisë, por duhet të ndërhyjë për të gjetur rrugën më të përshtatshme të kontrollit”-deklaroi Prof. Dr. Krisaq Berxholi.

Qendra Alert/Alert.al

 

Ministri gjerman i Bujqësisë: Shqipëria ka prodhime cilësore që eksportohen jashtë

Ministri gjerman i Bujqësisë, Cem Özdemir tha në intervistë për Deutche Welle se Shqipëria duhet të zhvillojë bujqësinë, por duke shmangur gabimet e BE-së, si p.sh. përdorimin e tepruar të pesticideve.Özdemir ishte në Tiranë, në një vizitë zyrtare ku në takimin me homologen Frida Krifca anonçoi një program të ri për mbështetjen e drejtpërdrejtë të fermerëve, blegtorëve e agropërpunuesve që mbështetet nga GIZ dhe që do të nisë zbatimin në muajin janar.

DW: Cili ishte qëllimi i vizitës tuaj zyrtare, një ditore, në Shqipëri?

Cem Özdemir: Me aq sa di, kjo është vizita e parë në Shqipëri e një ministri gjerman të bujqësisë, gjë që duhej të kishte ndodhur më parë. Kemi marrëdhënie shumë të mira me kolegët në Ballkanin Perëndimor (BP). Qeveria gjermane dhe kancelari Scholz mbështesin qëllimin e vendeve të rajonit që hap pas hapi t’i afohen më shumë dhe t’i bashkohen Bashkimit Europian, (BE). Shqipëria po ecën vërtet përpara me hapa shumë kurajoze duke kryer reforma dhe modernizuar ekonominë e saj, bujqësinë, adaptuar marrëveshjen e gjelbër dhe strategjinë e BE. Dhe në të njëjtën kohë edhe në politikën e jashtme: shikoni rolin që Shqipëria luajti gjatë Presidencës së saj të OSBE-së dhe tani në Këshillin e Sigurimit të Kombeve të Bashkuara, ku ka mbajtur një qëndrim shumë të qartë për sanksionet ndaj Rusisë dhe ka dënuar agresionin e pajustifikuar rus ndaj Ukrainës. Jemi shumë të lumtur që Shqipëria ka një pozicion shumë të qartë. Kemi shumë gjëra të përbashkëta: fermerët, konsumatorët tanë për fat të keq po vuajnë për shkak të luftës të nisur nga Rusia, kemi inflacion dhe rritje të kostos së jetesës. Mendoj që është një mundësi e mirë të dëgjojmë dhe të mësojmë nga njëri-tjetri

DW: Cilat janë sfidat e përbashkëta, për kapërcimin e të cilave Gjermania dhe Shqipëria mund të bashkëpunojnë?

Cem Özdemir: Të dyja vendet vuajtën nga kriza prej pandemisë corona, që pati një ndikim të thellë në ekonomitë tona dhe qytetarët tanë. Lufta e pajustifikuar e Rusisë ndaj Ukrainës, inflacioni i lartë, kriza ekonomike. Natyrisht kriza më e madhe e njerëzimit në këtë shekull është ajo e ndryshimeve klimatike, humbja e bio-diversitetit. Ne lypset të merremi me të gjitha këto kriza duke bashkëpunuar me njëri tjetrin. Nuk ka asnjë kuptim të shtyhet lufta kundër ndryshimeve klimatike. Mendoj që kjo nuk duhet bërë nesër apo pasnesër, duhet bërë sot, tani. Kemi humbur kohë, duhet ta kishim bërë së bashku më herët. Jam shumë i lumtur që kemi të njëjtin mirëkuptim me Shqipërinë, gjë që e bën bashkëpunimin më të lehtë.

DW: Cilat mendoni se janë sektorët e bujqësisë ku Gjemana dhe Shqipëria mund të bashkëpunojnë, tani që zhvilluat bisedime me homologen tuaj shqiptare, ministren e Bujqësisë dhe të Zhvillimit Rural, Frida Krifca dhe vizituat agrobiznese në Krujë dhe Lezhë?

Cem Özdemir: Shqipëria po hedh hapa kurajozë dhe po ecën përpara. Shqipëria ka bërë progres, siguron prodhime bujqësore për tregun e saj dhe eksporton. Janë prodhime me cilësi që vlerësohen jashtë vendit. Jam thellësisht i bindur që hap pas hapi Shqipëria do t’i afrohet BE-së dhe do të ecë drejt anëtarësimit. Sikurse e dini, sektori i bujqësisë është shumë i rëndësishëm, është një nga parakushtet për t’iu bashkuar BE.

DW: Çfarë reformash dhe ndryshimesh duhet të duhet ndërmarrë Shqipëria në sektorin e bujqësisë që t’u afrohet standardeve të BE-së në këtë sektor të ekonomisë?

Cem Özdemir: Jo gjithçka në BE është e përkryer dhe jo gjithçka në Shqipëri është e gabuar. Natyrisht, që duhet vendi të adaptojë strategjitë për të cilat kemi rënë dakord në Bruksel. Por ndërkohë është gjithashtu e rëndësishme që Shqipëria të shmangë gabimet që janë bërë në BE si p.sh. përdorimi i tepruar i pesticideve apo të zbatojë politika të tilla që kemi pasur për një kohë të gjatë në Gjermani si prodhimi masiv me çmime të lira. Rezultatet janë të dukshme: shumë fermerë tani duhet të mos prodhojnë më në këtë mënyrë. Është një përvojë për të dyja palët që duhet marrë në konsideratë.

DW: Gjermania është ndër vendet që kryesojnë në nivel ndërkombëtar për përdorimin e mjeteve dhe teknologjive moderne në sektorin e bujqësisë, ku Shqipëria lë për të dëshiruar. A mendoni se Gjermania mund t’u ndihmojë fermerëve dhe zhvillimit të bujqësisë në Shqipëri me teknikën dhe mjetet e saj moderne?

Cem Özdemir: Me siguri. Dy ministritë do të bashkëpunojnë. Gjatë vizitës dhe bisedimeve që pata në Tiranë u informova që Universiteti Bujqësor i Tiranës bashkëpunon me shumë universitete dhe qendra të Gjermanisë, si me atë në Shtutgart dhe ka shumë programe shkëmbimi mes dy vendeve. Ky është një investim shumë i rëndësishëm dhe me vlerë që justifikon paratë e taksapaguesve gjermanë. Dhe do ta vazhdojmë këtë, sepse vërtet është shumë e rëndësishme që brezi tjetër i atyre që punojnë në bujqësi të studiojë dhe ta marrë përsipër zhvillimin e mëtejshëm të bujqësisë. Duhet ta ndihmojmë këtë brez, ta inkurajojmë t’i japim mundësi të studiojë jashtë vendit.

Qendra Alert/Alert.al

Greqia në alarm, raportohen dy raste të botulizmit

Autoritetet shëndetësore në Greqi janë vënë në alarm për dy raste të rënda të botulizmit në Greqi pasi në datën 15 nëntor 2022, përmes Sistemit të Detyrueshëm të Raportimit të Sëmundjeve të EODY-së janë deklaruar dy raste të botulizmit të lidhura me një lidhje familjare (çift).

Sipas Protothemës, mekanizmi i shpërndarjes së antitoksinave të botulizmit u mobilizua menjëherë përmes EODY-së, në bashkëpunim me mjekët kurues, për të administruar antitoksinën te dy pacientët.

Me asistencën e Organizatës Botërore të Shëndetësisë, u bë i mundur administrimi i antitoksinës speciale brenda 24 orëve të para nga deklarimi i 2 rasteve. Dy pacientët, njëri prej të cilëve është i intubuar, janë shtruar në gjendje të qëndrueshme klinike në njësitë shëndetësore në Atikë. Nga historia e raportuar e konsumit të ushqimit, rezultoi se çifti, i cili ndodhej me pushime në Greqi, ka konsumuar, pak ditë para fillimit të simptomave, perimen shparg të përgatitur vetë duke përdorur procesin e konservimit.

Çfarë është botulizmi

Botulizmi, sipas literaturës mjekësore, është një sëmundje e rrallë, por serioze paralitike e shkaktuar nga një neurotoksinë e prodhuar nga bakteri Clostridium botuiinum dhe ndonjëherë nga  bakteret Clostridium butyricum dhe Clostridium baratii. Ekzistojnë gjashtë lloje të botulizmit: a) me origjinë ushqimore, b) infantile, c) toksemia intestinale e të rriturve, d) traumatike, e) jatrogjenike dhe f) inhalative.

Bakteri vdekjeprurës

Clostridium botulinum është një bakter Gram (+) që rritet më mirë në kushte anaerobe. Bakteri prodhon spore që e lejojnë atë të mbijetojë në kushte të pafavorshme derisa të ekzistojnë kushtet e përshtatshme për ta lejuar atë të rritet. Ekzistojnë 7 lloje të toksinës botulinike të ndara me shkronjat A, B, C, D, E, F, G. Vetëm llojet A, B, E dhe rrallë F shkaktojnë sëmundje tek njerëzit. Toksina e kasapit konsiderohet si një nga substancat më vdekjeprurëse. Doza mesatare vdekjeprurëse (LD50) është 1 ng toksinë për kilogram të peshës trupore.

Si krijohet botulizmi ushqimor

Botulizmi i lindur nga ushqimi ndodh kur Clostridium botulinum rritet dhe prodhon një toksinë në ushqim që më pas konsumohet pa gatimin e duhur për të shkatërruar toksinën. Toksina zakonisht prodhohet në ushqime të përgatitura në mënyrë të papërshtatshme ose të konservuara, me pak kripë ose sheqer, me aciditet të ulët dhe në ushqime të pasterizuara ose të gatuara lehtë që nuk janë ngrirë, veçanërisht ato në ambalazhe hermetike (p.sh., peshku i tymosur, prodhimet e mishit, salcat , etj.). Toksina shkatërrohet nga zierja (85°C për 5 minuta ose më shumë), ndërsa sporeve u duhet më shumë kohë për t’u shkatërruar (120°C për 10 minuta ose më shumë).

Simptomat

Fillimisht, pacientët përjetojnë dobësi, marramendje, shikim të paqartë, tharje të gojës, vështirësi në gëlltitje dhe të folur, për shkak të prekjes së nervave nga toksina botulinum. Simptomat neurologjike janë rezultat i paralizës së muskujve të shkaktuar nga toksina botulinum dhe përshkruhen si “paralizë e dobët simetrike zbritëse”. Paraliza e muskujve të frymëmarrjes mund të jetë fatale nëse nuk trajtohet menjëherë me mbështetje mekanike të frymëmarrjes. Nuk vërehet temperaturë apo humbje e vetëdijes. Mund të bashkëjetojnë shqetësime gastrointestinale si nauze, të vjella, kapsllëk ose rrallë diarre. Simptomat në botulizmin ushqimor fillojnë ose shumë herët, brenda 6 orëve nga ngrënia e ushqimit të kontaminuar, ose deri në 10 ditë më vonë. Zakonisht, koha mesatare e inkubacionit të sëmundjes është 18-36 orë. Në botulizmin inhalator koha e inkubacionit është më e gjatë dhe varion nga 12 deri në 80 orë pas ekspozimit, ndërsa në foshnjëri nuk dihet sepse zakonisht nuk specifikohet se kur janë gëlltitur farat e baktereve. Megjithëse ekskretimi i toksinës dhe mikrobeve në feçet e pacientëve të rritur me toksemi të zorrëve vazhdon për javë ose muaj pas fillimit të simptomave, nuk është regjistruar asnjë transmetim i sëmundjes nga njeriu te njeriu.

Si vendoset diagnoza?

Diagnoza e toksinës botulinum që vjen nga ushqimi bazohet në gjetjen e toksinës së botulizmit në serumin e pacientit, feces, sekrecionet gastrike dhe ushqimin që është përgjegjës për infeksionin, ose në gjetjen e Clostridium botulinum në një kulturë të sekrecioneve gastrike të pacientit ose feces. Zbulimi i Clostridium botulinum në një ushqim të dyshimtë nuk vendos diagnozën e botulizmit pasi sporet e mikrobit mund të gjenden kudo, në kontrast me zbulimin e toksinës në ushqimin e dyshuar që është shumë diagnostikues.

Si trajtohet?

Botulizmi ushqimor dhe traumatik trajtohen me antitoksina e cila bllokon veprimin e toksinës. Kur antitoksina jepet përpara se të përfundojë paraliza, mund të parandalojë përkeqësimin dhe të shkurtojë kohën e rikuperimit. Në botulizmin e shkaktuar nga ushqimi, është e dobishme të hiqni ushqimin e kontaminuar nga zorrët ose me klizma ose duke nxitur të vjella. Paraliza respiratore që ndodh në botulizëm të rëndë trajtohet në njësitë e kujdesit intensiv me përdorimin e një ventilatori për javë apo edhe muaj. Në botulizmin e plagës, trajtimi përfshin debridimin kirurgjik dhe dhënien e terapisë së duhur antimikrobike. Ndërsa botulizmi infantil trajtohet me dhënien e imunoglobulinës njerëzore specifike për botulizmin, administrimi i antitoksinës në këtë rast është i ndaluar.

Qendra Alert/Alert.al

Tjetër rast i pranisë së salmonella enteritidis në vezët e mëdha të freskëta

Ministria e Shëndetësisë së Italisë raportoi tërheqjen nga prodhuesi të vezëve të mëdha të freskëta L të kategorisë A të markës A Uova Pazzaglia për pozitivitetin me Salmonella enteriditis, zbuluar pas një analize të feçeve të pulave të shtruara. Produkti i prekur shitet në paketa prej 6 vezësh të bardha me numra të grupit 431001 dhe datën e skadimit 22/11/2022 dhe 441001 me datën e skadimit 28/11/2022.

Vezët u prodhuan në provincën e Forlì-Cesena (shënja identifikuese IT 040017). Kujtojmë se disa grupe të vezëve të freskëta L dhe XL nën markën “Copav” janë rikujtuar,  të cilat gjithashtu kanë rezultuar pozitive për Salmonella enteritidis.

Si masë parandaluese, kompania rekomandon të mos konsumojë vezë me numrat e grupit të treguar dhe t’i kthejë ato në pikën e shitjes ku janë blerë. (IlFattoAlimentare)

Qendra Alert/Alert.al