Menu

Të tjera

Karbohidratet: kur është më mirë t’i konsumoni dhe çfarë të bëni në rast të diabetit?

Karbohidratet: ka shumë dyshime që shoqërojnë këtë kategori të lëndëve ushqyese, siç shpjegojnë ekspertët e Institutit të Lartë të Shëndetit në një artikull të botuar në pjesën kushtuar miteve të rreme dhe mashtrimeve të portalit të informacionit IsSalute.

Eshtë e gabuar të besosh se të hash karbohidrate gjatë darkës është e keqe për ty! Ky është një besim i gabuar: nuk ka rëndësi në cilën orë të ditës hani karbohidrate, por më shumë se sa futen në ditë. Buka, makaronat dhe orizi janë ushqime të pasura me karbohidrate: lëndë ushqyese që trupi ynë i përdor në mënyrë preferenciale për të marrë energji. Për një dietë të ekuilibruar, sigurisht që është e rëndësishme të mos hani më shumë seç duhet dhe të jeni të kujdesshëm që t’i konsumoni në pjesë të përshtatshme për trupin, moshën dhe aktivitetin tuaj fizik. Eshtë gjithashtu mirë të merrni disa masa paraprake, për shembull për të shmangur erëzat e përpunuara për pjatat e para. Sidoqoftë, besimi se karbohidratet duhet të përjashtohen nga dieta, ose se është më mirë t’i hani ato gjatë ditës dhe jo në mbrëmje, është i pabazë.

Krono-dieta është në qendër të hulumtimeve të ndryshme shkencore, të cilat synojnë të kuptojnë se si luhatjet hormonale që ndodhin gjatë ditës mund të kenë një lidhje me përdorimin e ushqyesve të futur me ushqimin dhe se si kjo marrëdhënie mund të luajë një rol të rëndësishëm në shtimin dhe humbjen e peshës. Sidoqoftë, kjo është shumë më e përgjithshme sesa përqëndrimi vetëm në konsumin e karbohidrateve gjatë vaktit të mbrëmjes. Sidoqoftë, ajo që është e rëndësishme nuk është të konsumoni vakte shumë të bollshme vonë në mbrëmje, veçanërisht të pasura me yndyrna, pasi energjia e tepërt e fituar para se të shkoni në shtrat është më e vështirë për tu djegur dhe ka më shumë gjasa të grumbullohet në formën e yndyrës në trup. Mendimi i zakonshëm, i përhapur veçanërisht në mesin e sportistëve, për të mos marrë karbohidrate në darkë, vjen kryesisht nga besimi i gabuar se nëse merren para gjumit dhe në mungesë të aktiviteteve të forta fizike, ato rrisin shanset për t’u transformuar në yndyrë.

Duhet të theksohet se konsumi i energjisë gjatë gjumit nuk është aq i ndryshëm nga ai i një aktiviteti të ulur në mëngjes, si të ulesh në një tavolinë para një kompjuteri. Në të vërtetë, për ata që kanë vështirësi për të fjetur natën, një darkë e bazuar në karbohidrate duket se favorizon pushimin e natës, duke stimuluar prodhimin e serotoninës (molekula e mirëqenies) e dobishme për të fjetur më të qetë dhe të plotë. Në realitet, karbohidratet jo domosdoshmërisht ju shëndoshin dhe kjo nuk ndryshon në bazë të kohës kur ato konsumohen: ju dhjamoseni kryesisht për shkak të një tepricë të kalorive të futura dhe një shpërndarje të pasaktë të lëndëve ushqyese në lidhje me nevojat e trupit. Nëse hani më shumë seç është e nevojshme, shtimi i yndyrës në trup është i pavarur nga përbërja e dietës: në fakt, llogariten kaloritë totale.

Në mënyrë të ngjashme, një sasi e saktë e kalorive e llogaritur në nevojat personale të energjisë dhe e shpërndarë në përqindjet e duhura të lëndëve ushqyese, nuk çon në shtim në peshë, pavarësisht se kur konsumohen disa ushqime në krahasim me të tjerat. Eshtë e qartë, që sasia e karbohidrateve që do të konsumohen çdo ditë ndryshon nga personi në person; në përgjithësi, duhet të arrijë në rreth 45-60% të kalorive ditore të konsumuara dhe sigurisht që është e rëndësishme të mos e tejkaloni. Sidoqoftë, në vend që t’i kushtoni vëmendje “kur” hamë, është e rëndësishme të mendoni për “si” dhe “çfarë” hamë, duke qenë të kujdesshëm për të ndjekur një dietë të saktë dhe të ekuilibruar.

Nëse hamë bukë dhe makarona, a mund të mos marrim ilaçe për diabetin?

Gabim.Ushqyerja luan një rol qendror në parandalimin dhe trajtimin e diabetit mellitus, por nuk mund të zëvendësojë në asnjë mënyrë ilaçet. 90-95% e të sëmurëve nga diabeti preken nga diabeti i tipit 2, dikur i quajtur në mënyrë të papërshtatshme “ushqim”. Kjo sëmundje në përgjithësi shfaqet në moshën madhore (2/3 e rasteve të diabetit prekin njerëzit mbi 64 vjeç) edhe pse, vitet e fundit, kemi një numër në rritje të adoleshentëve të prekur. Në Itali, mbi 3 milionë njerëz janë të prekur nga diabeti i tipit 2, i barabartë me 5.5% të popullsisë; vlerësohet gjithashtu se këtij numri i duhet shtuar rreth 1 milion njerëz që nuk e dinë se kanë sëmundjen.Ushqimi i duhur është thelbësor për njerëzit me diabet dhe nuk ndryshon shumë nga ajo që çdokush, edhe në shëndet të përsosur, duhet të ndjekë.Sa i përket karbohidrateve, zgjedhja duhet të bëhet per ushqimet me një indeks të ulët glicemik (aftësia e një ushqimi për të rritur nivelet e sheqerit në gjak pas një vakti). Makaronat, bishtajoret dhe drithërat kanë një indeks glicemik më të ulët se buka, për shembull, orizi ka një indeks të lartë glicemik. Nëse pavarësisht nga recetat dietike, vlerat e glukozës në gjak nuk kontrollohen mirë, atëherë është e nevojshme të merren ilaçe që sjellin sheqerin në gjak në nivelet normale.

Fillimi i terapisë me ilaçe, megjithatë, në asnjë mënyrë nuk duhet të bëjë që njerëzit të ndalojnë ndjekjen e një diete të duhur dhe të bëjnë aktivitet të rregullt fizik. Këto mënyra jetese konsiderohen të jenë baza e parandalimit dhe trajtimit të diabetit.

Burimi: Il fatto Alimentare

Qendra Alert – alert.al

Certifikatë vaksinimi ose test negativ për qytetarët që duan të udhëtojnë drejt Kosovës

Sot hyjnë në fuqi masat e reja anti-COVID në Kosovë, të cilat do të zbatohen deri më 13 shtator. Kështu, duke filluar nga 30 gushti deri më datë 13 shtator, çdo person i cili hyn në republikën e Kosovës, duhet të posedojë një nga dëshmitë e mëposhtme:

  • Certifikatën e vaksinimit të plotë ose marrjen e një doze të vaksinës kundër COVID-19.
  • Testi RT-PCR negativ për COVID -19, vlefshmëria jo më shumë se 72 orë nga bërja e testit.
  • Dëshmi se personi ka kaluar COVID-19.
  • Test i shpejtë antigjen negativ, vlefshmëria jo më shumë se 48 orë nga bërja e këtij testi.

Nga ky rregull përjashtohen:

  • Personat të cilët hyjnë në Kosovë përmes aeroportit apo përmes pikave kufitare tokësore dhe largohen nga Kosova brenda 3 orëve, përmes aeroportit ose pikave kufitare tokësore, me kusht që në hyrje të nënshkruajnë deklaratën se do të largohen nga Kosova brenda 3 orëve.
    Personat, të cilët punojnë si transportues, me kusht që të respektojnë protokollin për transport ndërkombëtar për mbrojtje nga COVID-19.
  • Shtetasit e Republikës së Kosovës që kanë dalë jashtë Kosovës në 12 orët e fundit.
    Qytetarët e huaj, të cilët kalojnë në Kosovë përmes transportit të organizuar me autobusë ose me linjë të rregullt ndërkombëtare, tranzit, me kusht që të nënshkruhet deklarata se do të largohen nga territori i Kosovës, brenda pesë orësh.
  • Diplomatët e huaj, të akredituar në Kosovë.
  • Personat nën moshën 18-vjeç.

Në Kosovë situata epidemiologjike COVID-19 nuk paraqitet aspak e qëndrueshme. Të dielën, Ministria e Shëndetësisë njoftoi se 36 persona kanë humbur jetën në 24 orë, ndërsa 1630 të tjerë janë konfirmuar pozitivë me koronavirus.

alert.al

Ndalohen 2.6 milionë doza të vaksinës Moderna për shkak të kontaminimit

Është zgjeruar skandali i kontaminimit të vaksinave Moderna në Japoni, duke bërë që numri i vaksinave të ndaluara të shkojë në rreth 2.6 milionë doza. Ky pezullim i vaksinave Moderna po ndodh në kohën që Japonia po përballet me një valë të re infektimesh të variantit Delta, ku infektimet ditore shkojnë në rreth 25 000 infektime në ditë, ndërkohë që procesi i vaksinimit po ngadalësohet.

Raportet më të fundit në lidhje me kontaminimin e vaksinave erdhën nga një prefekturë pranë Tokios, dhe një prefekturë tjetër në jug të qytetit të Okinavës, duke sjellë ndalimin e disa loteve të këtyre vaksinave. Dy lotet më të fundit të cilat u pezulluan përmbanin rreth 1.63 milionë doza vaksina.

Ndalimi erdhi si pasojë e gjetjes së një substance në vaksinën Moderna, në provincën Gunma pranë Tokios ndërkohë që në qytetin e Okinavës u identifikuan substanca në ngjyrë zezë në shiringa dhe në age, dhe një material ngjyrë rozë u gjet në një shiringë tjetër.

Ndërkohë që qeveria japoneze gjatë fundjavës deklaroi që dy persona kishin mbetur të vdekur pas vaksinimit me vaksinën Moderna. Në deklaratën e saj qeveria japoneze deklaroi që pezullimi ishte si një masë provizore derisa të nxirreshin përfundimet dhe rezultatet e autopsisë në lidhje me shkaqet e humbjes së jetës.

Sipas ekspertit japonez Takahiro Kinoshita ‘nuk është e mundur që substancat e huaja të shkaktojnë një vdekje të menjëhershme’. ‘Nëse substancat do të kishin qenë kaq të rrezikshme sa mund të shkaktojnë vdekjen e njerëzve, atëherë shumë njerëz do të kishin vuajtur nga të njëjtat simptoma pas vaksinimit’. Sidoqoftë hetimet për këto raste po vazhdojnë.

Japonia ka kryer rreth 500 mijë vaksinime nga këto furnizime të Modernës, të cilat janë paketuar nga firma spanjolle Rovi (ROVI.MC), e cila është dhe kompania që paketon vaksinat Moderna për tregjet e tjera përveç tregut të SHBA-ve. Kompania Moderna është shprehur që çështja e kontaminimit mund të vijë si pasojë e linjave të prodhimit të kompanisë së paketimit Rovi.

Autoritetet japoneze janë shprehur që hetimet po vazhdojnë. Sipas tyre, vaksinat e ndaluara në provincën Gunma të Tokios janë nga një lot tjetër nga ai që është pezulluar në Okinava.

Vaksinat e të njëjtit lot janë procesuar për rreth 4575 njerëz në provincën Gunma, por nuk ka pasur raportime për ndonjë sëmundje të tyre, janë shprehur zyrtarët japonezë.

Burimi: Reuters

Qendra Alert

alert.al

Barazohen çmimet midis kafesë arabike dhe asaj robuste

Kompanitë prodhuese të kafesë, si dhe ato që merren me pjekjen e saj, kanë ngritur alarmin për një goditje tjetër që po i jepet këtij sektori pas sezonit të ngricave në Brazil. Si pasojë e rritjes së numrit të rasteve të Covid -19 në Vietnam dhe vendosjes së shtetrrethimit atje, çmimet priten të rriten sërish. Vietnami, është prodhuesi i dytë më i madh në botë i kafesë, gjë e cila ka sjellë dhe rritjen e cmimit të saj dhe ka krijuar shqetësime të mëdha përsa i përket furnizimeve të eksportit.

Vietnami është eksportuesi kryesor i kafesë robusta kokërr, me shije të hidhur, e cila përdoret për kafenë e menjëhershme me paketa, si dhe për disa përzierje ekspresi. Rritja e madhe e infeksioneve Covid-19 dhe mungesa e vaksinave kanë bërë që qeveria vietnameze të imponojë kufizime udhëtimi në zonat prodhuese të kafesë. Sipas analistëve të tregut të kafesë, ka shqetësime që kafeja robuste vietnameze nuk do të mundet dot të eksportohet jashtë vendit.

Kafeja robuste arriti një maksimum në çmime që prej katër vjetësh duke arritur në 2,043 dollarë për ton të premten, duke u rritur me gati 50 përqind që nga fillimi i vitit. Rritja e çmimit të kafesë robuste vjen pasi kafeja arabike arriti  nivelet më të larta gjatë shtatë viteve të fundit duke u rritur veçanërisht gjatë muajit korrik pasi ngricat jo sezonale në Brazil goditën pemët tashmë të dobësuara nga thatësira.

Ndërsa shumë kompani që merren me pjekjen e kafesë kanë marrëveshje garantuese në fuqi që i mbrojnë ato nga luhatjet e çmimit të kafesë, analistët kanë filluar të ulin parashikimet e fitimit për disa kompani.

M Smucker, kompania amerikane e ushqimit që përmban kafetë Folgers dhe Dunkin, javën e kaluar raportoi një rënie prej 17 përqind të fitimeve tremujore për biznesin e saj të kafesë nga një vit më parë, duke e justifikuar në deklaratën e saj zyrtare pjesërisht për shkak të “ngjarjeve të shumta ekstreme të motit” të cilat “kanë ndikuar në mallrat kryesore të rëndësishme për biznesin tonë”.

Disa kompani, të tilla si Starbucks, kanë kontrata mbrojtëse afatgjata dhe nuk do të ndiejnë efektet e çmimeve më të larta në tregjet ndërkombëtare të mallrave. Në fund të korrikut, Starbucks u shpreh se kishte mbyllur vitin financiar me cmimet e kafesë në të  njëjtat nivele si dhe vitin financiar pasardhës.

Sidoqoftë, kompani të tjera, përfshirë JM Smucker, kanë rritur çmimet e tyre me pakicë në mënyrë që të rrisin marzhet e fitimit të ulura nga kostot më të larta të kafesë. Tchibo i Gjermanisë, një kompani kryesore pjekjeje dhe shitës me pakicë, dhe kafeja japoneze UCC janë detyruar të njoftojnë rritjen e çmimeve me pakicë.

JDE Peet’s, prodhuesi numër dy pas Nestlé dhe pronar i markave të kafesë duke përfshirë Douwe Egberts dhe Stumptown, tha në fillim të këtij muaji se kishte “mbrojtje mjaft të mirë në vend” dhe ishte duke negociuar me shitësit për çmimet.

Ekspertët e kafesë tani janë të fokusuar në Brazil. Sezoni i shirave pritet të fillojë në fillim të shtatorit, i cili do të jetë vendimtar për pemët e kafesë që i mbijetuan thatësirës dhe ngricave të vitit të kaluar. “Shirat do të jenë tepër të rëndësishme për të zgjuar pemët e fjetura dhe për të stimuluar lulëzimin, për të rimbushur lagështinë e tokës dhe për të rifilluar rritjen e gjetheve për pemët që kanë humbur gjethet për shkak të ngricës,” u shpreh Ilya Byzov, sipërmarrës i kafesë Sucafina.

Burimi: Financial Times

Qendra Alert

alert.al

Punonjësit e pavaksinuar të IKEA detyrohen të drekojnë jashtë

Një foto e punonjësve të IKEA në Piacenza të Italisë është bërë virale në median sociale për shkak të ndarjes së punonjësve, në punonjës që kanë pasaportën e gjelbër dhe të cilët janë të vaksinuar, dhe atyre që nuk janë të vaksinuar apo të cilët  nuk kanë një pasaportë të gjelbër.

Punonjësit që nuk zotëronin pasaportën e gjelbër, e cila tani është bërë e detyrueshme në shumë vende anëtare të BE, i ka detyruar ata që gjatë pushimit të drekës të drekojnë jashtë ambienteve të kompanisë IKEA dhe me tabakatë e ushqimit të vendosura përtokë.

Në fakt, në magazinën e gjigantit suedez, është vendosur që të ndalohet pushimi dhe konsumimi i ushqimit në hapësirat e kompanisë, përfshirë zonat e pushimit, për ata që nuk kanë një certifikatë vaksinimi.

Brenda ambienteve mund të konsumohet kafe, por nuk mund të ndaleni që ta pini aty. As për disa sekonda, as për një ngrënie super të shpejtë. Për më tepër, prej disa muajsh tashmë, çdo punonjës në mensë ka qenë i zënë me higjienizimin e vendit të tij të ushqimit.

Autoritetet italiane kanë imponuar pasaportën e gjelbër në vendet në të cilat ekziston një administratë, dhe kompania IKEA e ka zgjeruar këtë interpretim edhe për punonjësit e saj. Gjithashtu kompania ka zvogëluar kohën e aksesimit të mensës për punonjësit. Nëse më parë punonjësit mund të zgjidhnin kohën e pushimit të drekës nga ora 11:00 deri në 14:00, tani ata mund ta aksesojnë mensën vetëm në orarin 12:00 – 13:00. Sidoqoftë, menaxherët e logjistikës pranë kësaj kompanie kanë bërë të ditur se po organizojnë diçka më elastike dhe dinjitoze për punonjësit e saj. Po ashtu ata duan që të vendosin edhe qendra vaksinimi brenda pikave të tyre të shitjes.

Ditët e fundit, çështja e Pasaportave të Gjelbra dhe qasja në mensa ka shkaktuar debate jo vetëm me autoritetet që merren me kontrollin ndaj tyre, por edhe brenda vetë kompanive. Hanon, një kompani automobilistike koreane me qendër në Torino, u përfshi nga grevat e punonjësve pasi njoftoi që do të vendoste paraqitjen e Pasaportave të Gjelbra për të aksesuar mensën. Greva pushoi vetëm pasi kompania u tërhoq nga ky vendim. Ndërkohë që punonjësit e Electrolux në zonën e Trevisos janë shprehur që vendosja e mensës në ambientet e jashtme është një “shkelje serioze e rregullave të shëndetit dhe higjienës”.

Sindikatat kanë bëre thirrje për rregulla të qarta nga kompanitë dhe autoritetet duke kërcënuar me greva në rast të mosplotësimit të kushteve minimale në punë.

alert.al

Lajthitë e Nutellës po shkatërrojnë ekosistemin italian

Fermerët italianë kanë nisur protestat kundër markës së famshme të çokokremit Nutella për shkak të mbjelljes së shumtë të pemëve të lajthive në kodrat që më parë mbilleshin me bimësi të ndryshme duke përfshirë ullinj dhe vreshta.

Por kohët e fundit, kompania Ferrero, prodhuesi Italian i Nutellës ka vendosur që shumë kodra në Itali të prodhojnë vetëm lajthi, duke krijuar plantacione me vetëm këtë pemë, duke mos pasur më fermerë të vegjël, kullota apo edhe vreshta me rrush.

Kultivimi i lajthive është bërë kaq masiv duke ndryshuar në mënyrë të shpejtë ekosistemin në të cilin banojnë fermerët italianë, dhe sipas tyre nuk ka më një mjedis të qëndrueshëm.

Ata deklarojnë që pemët me lajthi tashmë po kultivohen kudo, dhe kjo gjë po dëmton tokën e tyre.

Vendimi i kompanisë Ferrero për të mos u furnizuar më me lajthi nga Turqia, e cila është dhe prodhuesi kryesor i tyre në botë, erdhi si pasojë e dëshirës për të rritur prodhimin vendas në Itali, për të mos u varur nga furnizuesit e jashtëm si dhe për të pasur të drejta më të mëdha për punonjësit e përfshirë në këtë sektor. Kjo sepse konsumatorët po ndërgjegjësohen gjithnjë e më shumë për mënyrën sesi ushqimi i tyre është prodhuar dhe në lidhje me origjinën e tij.

Por, këto politika të kompanisë Ferrero, për ta përqendruar prodhimin e lajthive në Itali, kanë ngritur probleme të tjera mjedisore, duke e ndarë komunitetin në qëndrime të ndryshme: ata që kërkojnë që të rrisin fitimet e tyre duke prodhuar vetëm lajthi dhe ata që besojnë që rezultantja e kultivimit të vetëm kësaj bime do të thotë shkatërrim i mjedisit.

Që nga mesi i viteve 1960-të, lajthitë në Itali janë kultivuar vetëm në zonën e Vignanello-s, por ndërkohë projekti Nocciola Italia, thënë ndryshe projekti italian për lajthitë, kërkon që të rrisë prodhimin me 30% të tyre duke shtuar edhe 90 000 hektarë të tjerë deri në vitin 2025.

Ndaj kompanisë Ferrero u shtuan presionet nga politikanët që kërkonin që ata të mos ishin të varur nga furnizuesit turq. Po ashtu ndikoi dhe konkurenca me kompaninë vendase Barrilla, e cila lançoi një fushatë të produkteve të bëra nga “100 për qind lajthi italiane”.

Kompania Ferrero është shprehur që ajo është fokusuar vetëm në rajone ku ekzistonte rreziku që toka bujqësore mund të braktisej ose që nuk kultivohej. Por ekspertët e mjedisit paralajmërojnë që kjo politikë e kompanisë ka sjellë që fermerët të mbjellin pemët e lajthive edhe në zona që ato nuk mund të rriten, të tilla si afër bregdetit. Bujqësia intensive gjithashtu mund të pakësojë akuiferët nëntokësorë dhe të zhdukë habitatet e tyre nga speciet autoktone. Ambjentalistët gjithashtu thonë se monokulturat ndihmojnë në përhapjen e sëmundjeve dhe insekteve të bimëve, duke rezultuar në përdorimin më të madh të pesticideve dhe herbicideve. Megjithatë, plani kombëtar i rimëkëmbjes i qeverisë italiane ka një komponent bujqësor prej 6.8 miliardë euro, një pjesë e të cilit kërkon të nxisë bujqësinë organike, të përmirësojë biodiversitetin dhe të zvogëlojë përdorimin e kimikateve.

Ferrero ka kundërshtuar në mënyrë të prerë pretendimet se veprimet e saj dëmtojnë mjedisin.

“Kultivimi i lajthisë nuk po shkatërron fshatrat italiane; në fakt, vendi ka një histori të gjatë të kultivimit të lajthisë dhe është një nga vendet kryesore prodhuese, me lajthi italiane që përdoren nga kompanitë në industri të shumta”, është shprehur kompania në një deklaratë për Financial Times.

Kompania tha se ka mbledhur ekspertë bujqësorë dhe shkencorë për të adresuar sfidat e qëndrueshmërisë dhe se promovoi praktikat më të mira përmes programit të saj të qëndrueshmërisë. Shumë fermerë italianë kanë mirëpritur gjithashtu të ardhurat që siguron kultivimi i lajthive.

‘Ky debat është surreal’, shprehet Lorenzo Bazzana nga Coldiretti, sindikata e fermerëve italianë. “Monokultura, qoftë e grurit, misrit apo hardhisë, nuk është asgjë e re. I takon secilit sipërmarrës të bëjë zgjedhjet e veta dhe të ketë përgjegjësinë për të ndjekur teknikat e sakta agronomike’.

Rritja më shumë e prodhimit të lajthive në Itali e ndihmon kompaninë Ferrero të shkurtojë disa zinxhirë furnizimi dhe të rrisë aftësinë e saj të monitorimit. Aktualisht furnizohet me një të tretën e të korrave vjetore të lajthive të Turqisë, e cila përbën 65-70 përqind të prodhimit botëror të lajthisë, dhe gjithashtu ka furnizime nga Kili dhe Gjeorgjia.

Por ndërsa industria e lajthisë në Itali po rritet, ka një presion të shtuar mbi kultivuesit për të ruajtur furnizimet me cilësi të lartë.

“Tregu duhet të ushqehet vazhdimisht. Ai dëshiron lajthi të përsosur dhe e dëshiron shpejt atë, shprehet Marcello Lagrimanti, i cili filloi të rrisë lajthitë në Vignanello në 2017.

Duke vëzhguar fermat përreth tij, Andreocci pohon se i kuptonte argumentat e fqinjëve të tij, por ka frikë të shprehet.

“Nga pikëpamja ekonomike, tani [kjo] është gjëja më e mirë që ekziston. Kur mbërrin një kompani e madhe, komuniteti lokal përqendrohet në një produkt që paguan. Krjohet punë dhe fitim’, thotë ai.

‘Por, çfarë u lëmë brezave të ardhshëm? Nëse vazhdojmë të plaçkisim tokën, siç po bëjmë, nuk do të mbetet asgjë tjetër veç shkretëtirës’.

Burimi: Financial Times

Qendra Alert

alert.al

Cilat janë zonat më të rrezikuara nga zjarri në Shqipëri dhe në rajon gjatë ditëve në vazhdim?

Programi i Komisionit Europian, Copernicus EMS, ka publikuar gjatë ditës së sotme, zonat më të rrezikuara nga zjarret në Europën Jugore, midis të cilave është dhe Shqipëria. Harta është prodhuar në bazë të llogaritjeve kompjuterike të cilat bëjnë një kalkulim të kushteve të ndryshme klimaterike në Europë, si dhe duke krahasuar rezultatet historike të tyre së paku gjatë 30 viteve të fundit.

Parashikimet për zjarret mund të bëhen nga 1 ditë deri në 9 ditë dhe ky indeks është i ndarë në gjashtë kategori kryesore: si rrezik shumë i ulët, rrezikshmëri e ulët, mesatare, e lartë, shumë e lartë dhe rrezikshmëri ekstreme. Vlen të theksohet që Shqipëria në hartën e publikuar më 23 gusht përmban dy zona në jug dhe një zonë të veri, përkatësisht në Shkodër, të cilat janë të kategorizuara si një rrezikshmëri ekstreme e zjarreve gjatë ditëve në vazhdim.

Kushte të tjera për rrezik ekstrem të zjarrit përbëjnë ishulli i Korsikës në Francë, disa zona në Itali si Sardanja, Toskana, Bazilikata, Kampania, Pulia si dhe Siçilia. Në rajonin e Ballkanit, përveç Shqipërisë, me rrezik ekstrem nga zjarret janë dhe disa zona në Kroaci, Mali i Zi, Maqedonia e Veriut si dhe Greqia.

Kategoritë e rrezikut nga zjarri janë të njëjta për të gjitha vendet dhe hartat tregojnë një pamje të harmonizuar të shpërndarjes hapësinore të nivelit të rrezikut nga zjarri në të gjithë Evropën, Lindjen e Mesme dhe Afrikën e Veriut.

Duhet theksuar që kategoria ‘shumë ekstreme e rrezikut nga zjarri’ u prezantua për herë të parë gjatë qershorit të këtij viti, duke iu referuar rajonit të Mesdheut kryesisht gjatë muajve të verës.

Hartat e nivelit të parashikuar të rrezikut nga zjarri mund të konsultohen përmes ndërfaqes së hartës në internet të EFFIS dhe gjithashtu u dërgohen email çdo ditë përdoruesve.

Burimi: Copernicus EMS

alert.al

Albtelecom felliqesira

Nga Klodian Tomorri

Felliqesire, sepse mund te jete nder kompanite e vetme te komunikimit ne bote qe nuk i punon numri i sherbimit te klientit. Provojeni merreni. Kam 24 ore qe perpiqem t’i kontaktoj dhe numri zyrtar qe ata kane si sherbim klienti nuk punon.

Felliqesire, sepse keta po realizojne nje nga vjedhjet me te medha publike ne Shqiperi. Jane me mijera njerez, qe kane IPTV me Albtelecom. Dmth, marrin internetin plus kanalet televizive iptv. Jane me mijera njerez te cilet kane bere abonimin e sportit tek Albtelecom. Pra kanelet e sportit te Dixhitalb i blejne nga Albtelecom. Une e bera sivjet ne Mars. Dhe kontrata te imponohet me afat dy vjet. Ta imponojne keta.

Çfare ndodh tani? Sigurisht, qe pjesa derrmuese e shqiptareve bejne abonim sporti per te pare Serine A, pra kampionatin italian. Dixhitalbi e ka humbur serine A, tani e ka marre Tringu.

Por, Albtelecom thote qe, mua nuk me duhet gje. Ti parate do i paguash njesoj si me pare per dy vjet rresht. Madje e ke te shkruar edhe ne kontrate qe ne nuk mbajme pergjegjesi per ndryshim programacioni.

Ne rregull, u thashe. A ka mundesi qe te ma konvertoni abonimin e dixhitalbit ne abonim Tringu? Jo, nuk e bejme dot sepse Tringu ka çmim me te ulet se Dixhitalbi. Nese ti paguan 40 mije leke ne muaj tani me Dixhitalbin, po te marresh Tringun i bie te paguash 29 mije lek ne muaj. Dmth na paguan me pak ne ashtu.

Po mire cfare zgjidhje kam? Nese do mund te prishesh kontraten, por per kete duhet te paguash penalitet.

A ka ndyresire me te madhe se kjo? Kontraten e prish ne menyre te njenashme Albtelecom, sepse nuk te ofron me ate per te cilen ti paguan, por penalitetin duhet ta paguash ti.

Une nuk e di si po e bejne kompanite e tjera, Vodafone, One, apo vet Dixhitalbi me abonentet e tyre. Di kete te Albtelecom, sepse ketu jam klient. Por kjo eshte nje vjedhje e madhe, qe behet me bekimin e Akep, i cili ka per detyre te miratoje kontratat tip dhe te beje rregullatorin.

Ky nuk eshte thjesht mashtrim apo prishje e njeanshme kontrate. Kjo eshte veper e paster penale. Dhe nese rregullatori nuk do te nderhyje per te mos lejuar grabitjen e njerezve, atehere ketu duhet te kercasin prangat ne Akep dhe neper keto kompanite pacavure. Maskarenj.

Alert.al

Manaferrat e ngrira infektojnë një kanton në Zvicër me norovirus

Manaferrat e ngrira të importuara në Zvicër dyshohet se janë pas shpërthimit të infektimeve me norovirus në një kanton të saj. Zyra Federale Zvicerane e Sigurisë së Ushqimit dhe Veterinarisë (FSVO) u shpreh për Food Safety News se agjencia u informua nga autoritetet e një kantoni se sëmundjet ndoshta ishin për shkak të manaferrave të kontaminuara me norovirus.

Këto njësi rajonale ekzaminuan manaferrat e dyshuara të kontaminuara me norovirus dhe e identifikuan aty virusin, i cili është dhe burimi i mundshëm i infeksioneve.

Nuk dihet saktësisht se sa njerëz janë të sëmurë, por zyrtarët thanë se ishin në dijeni të disa njerëzve me një lidhje të drejtpërdrejtë me manaferrat dhe sëmundjen, ndërsa ekziston një lidhje e dyshuar për tre persona. Gjithashtu ka pasur raporte të transmetimit nga njeriu te njeriu nga njerëzit e infektuar nga manaferrat e ngrira.

Meqenëse asnjë nga manaferrat e importuara nga Gjermania nuk iu shit në mënyrë të drejtpërdrejt konsumatorit, nuk kishte asnjë tërheqje të tyre nga tregu apo paralajmërim publik. Ato ishin shpërndarë me anë të strukturave të distribucionit të hoteleve.

Në vitin 2015, një shpërthim i norovirusit në një shtëpi azili për të moshuar suedezë bëri që 70 prej tyre të sëmuren. Mendohet se tre vdekje ishin të lidhura me këtë shpërthim.

Simptomat e norovirusit zakonisht shfaqen rreth 12 deri në 48 orë pas konsumimit të ushqimit të kontaminuar dhe zgjasin një deri në dy ditë. Ato përfshijnë të përziera, të vjella, dhimbje stomaku dhe diarre. Shumica e njerëzve shërohen plotësisht, megjithatë të tjerët, kryesisht të rinjtë ose të moshuarit, mund të dehidratohen dhe të kërkojnë trajtim spitalor.

Noroviruset janë shumë ngjitës dhe mund të përhapen lehtësisht nga personi në person.  Individët duhet të lajnë duart me sapun dhe ujë për të mbrojtur veten dhe të tjerët nga kjo sëmundje.

Burimi: Food Safety News

Qendra Alert

alert.al

Bien çmimet e produkteve ushqimore në rang ndërkombëtar, në Shqipëri nuk ka ndonjë ndikim domethënës

Indeksi i çmimeve ndërkombëtare të publikuara nga Organizata Ndërkombëtare e Ushqimit (FAO) tregon rënie të çmimeve të kategorive të ndryshme të ushqimeve, veçanërisht atyre të drithërave, bulmetit si dhe vajërave vegjetalë. Sidoqoftë, raporti për muajin korrik thekson që këto çmime janë më të larta sesa një vit më parë, gjatë vitit 2020.

Çmimi i produkteve të bulmetit në rang ndërkombëtar ka rënë për të dytin muaj radhazi me rreth 2.8% më lirë sesa muaji qershor. Në korrik, kuotimet ndërkombëtare për të gjitha produktet e qumështit të përfaqësuara në indeks ranë, me qumështin e skremuar që shënoi rënien më të madhe, të ndjekur nga gjalpi, qumështi pluhur dhe djathi, duke reflektuar kryesisht kërkesën e reduktuar të importit për furnizime vendore. Ndër faktorët kryesorë të kësaj rënie në hemisferën veriore mendohet që të jetë rënia e kërkesës gjatë pushimeve verore.

Ndërkohë statistikat shqiptare për çmimet e konsumit tregojnë që ato gjithashtu kanë pësuar rritje në krahasim me një vit më parë, por kanë një ulje të vogël në vogël në muajin qershor krahasuar me muajin maj. Statistikat për muajin korrik nuk janë publikuar akoma.

Kështu, duke iu referuar statistikave zyrtare të INSTAT:  Ndryshimi vjetor i matur nga Indeksi i Harmonizuar i Çmimeve të Konsumit në muajin Qershor 2021 është 2,1 %. Rritja më e madhe e çmimeve prej 4,2 % vërehet në grupin “Transporti”, pasuar nga grupet “Ushqime dhe pije joalkoolike” me 2,8 %, “Komunikimi” me 2,7 %, “Pije alkoolike dhe duhan” me 2,2 %, “Hotele, kafene dhe restorante” me 2,1 %, “Shëndeti” me 1,2 %, “Mobilim, pajisje shtëpie dhe mirëmbajtje” me 1,1 %, “Qira, ujë, lëndë djegëse dhe energji” dhe “Argëtim dhe kulturë” me 0,8 % secili, “Mallra dhe shërbime të ndryshme” me 0,7 %, “Veshje dhe këpucë” me 0,2 %.

Në muajin Qershor 2021, ndryshimi mujor i matur nga Indeksi i Harmonizuar i Çmimeve të Konsumit është -1,0 %. Ky ndryshim është ndikuar kryesisht nga ulja e çmimeve të grupit “Ushqime dhe pije joalkoolike” me 3,1 %, pasuar nga grupi “Veshje dhe këpucë” me 0,2 %. Nga ana tjetër çmimet e grupit “Hotele, kafene dhe restorante” u rritën me 1,0 %, pasuar nga “Argëtim dhe kulturë” me 0,5 %, “Pije alkoolike dhe duhan” me 0,4 %, “Transporti” me 0,2 %, “Mobilim, pajisje shtëpie dhe mirëmbajtje”, “Shëndeti” dhe “Mallra dhe shërbime të ndryshme” me 0,1 % secili.

Burimi: FAO & INSTAT

Qendra Alert

alert.al