Menu

Kryesore

Si ta dallojmë kancerin e mushkërive në kohë

Jo kruajtje, por dy sëmundje që nuk do t’i dallonit kurrë!

Kanceri i mushkërive është një nga format më agresive të kancerit dhe mjekët e quajnë gjithashtu një vrasës të heshtur, sepse shpesh nuk jep simptoma të qarta derisa të bëhet tepër vonë.

Simptomat e kancerit të mushkërive mund të lidhen me frymëmarrjen, gulçim, kollë dhe simptoma të tjera të frymëmarrjes, por ka edhe simptoma të papritura që shfaqen në shpatull ose në krah!

Ekspertët thonë se simptomat e kancerit të mushkërive janë mpirje ose dobësi në shpatull. Kjo ndodh sepse tumori, nëse është në pjesën e sipërme të mushkërive, shtyp nervat dhe enët e gjakut që të çojnë në krah.

Një tjetër simptomë është ënjtja e gishtave, kur majat e gishtave fryhen për shkak të mungesës së oksigjenit.

Nëse keni ndonjë nga këto simptoma, sigurohuni që të bisedoni me një mjek. (Telegrafi)

Qendra Alert/Alert.al

Xhenxhefili është i shëndetshëm, lufton një sërë sëmundjesh

Xhenxhefili stimulon metabolizmin dhe është një luftëtar i mirë kundër ftohjes, qoftë si çaj apo si erëz në ushqim, rrënja e tij është një nga ilaçet më të njohura në shtëpi.

Por xhenxhefili nuk është i përshtatshëm për të gjithë dhe mund të shkaktojë probleme për disa njerëz. Kur ftohen, shumë njerëz fillimisht arrijnë të kërkojnë xhenxhefil.

Kjo rrënjë e nxehtë është një nga kurat më të njohura në shtëpi për ftohjet dhe dhimbjet e fytit. Ai përmban vajra esencialë që stimulojnë qarkullimin e gjakut dhe ngrohin trupin.

Xhenxhefili gjithashtu mund të përshpejtojë metabolizmin.

Megjithatë, duhet të jeni të kujdesshëm, sepse shumë xhenxhefil mund të ketë efekte anësore të rrezikshme. Gabriel Kaufman nga Qendra Federale Gjermane për Ushqyerjen thotë se grupe të caktuara njerëzish duhet të shmangin xhenxhefilin.

“Hidhërimi i vajrave esencialë të tij mund të shkaktojë shqetësim,” tha ajo.

Nëse keni stomak të ndjeshëm dhe vuani nga urthi, shmangni xhenxhefilin.

“Ndjenja se diçka është e zemëruar do të thotë gjithmonë të ndjesh dhimbje. Vajrat esencialë mund të irritojnë stomakun, kështu që ai prodhon më shumë acid. Njerëzit që kanë probleme me stomakun duhet të zgjedhin substanca më të buta për shkak të kësaj”, tha Kaufman.

Në përgjithësi, njerëzit me mukoza të ndjeshme duhet të shmangin xhenxhefilin. Përbërësit pikantë gjithashtu mund të shkaktojnë acarim dhe dhimbje në gojë dhe në fyt, transmeton Focus.de. Edhe nëse nuk i përkisni këtij grupi njerëzish, sërish nuk duhet të konsumoni shumë xhenxhefil. “Nëse jeni të ftohur, mund të vendosni një copë në gojë dhe ta thithni, ose mund ta kafshoni me kujdes. Por pas një minute duhet ta pështyni. Kjo do të mjaftojë”, sugjeron Kaufman.

Qendra Alert/Alert.al

Komisioni Europian, rekomandime të reja për transportin e kafshëve të gjalla

Pas 18 muajsh punë, Komisioni Evropian Hetimor për Transportin e Kafshëve të Gjalla (Anit) më në fund paraqiti rekomandimet e tij për mbrojtjen e kafshëve gjatë transportit. Këto rekomandime do të hidhen në votim nga Parlamenti i Strasburgut janarin e ardhshëm dhe njohin në radhë të parë zbatimin e dobët të rregullores evropiane për transportin (Ce n. 1/2005). Prandaj, rekomandimet iu drejtohen vendeve anëtare dhe ekzekutivit të Brukselit që të intensifikojnë përpjekjet e tyre për të respektuar rregulloret.

Ndër risitë e propozuara, prania e kamerave CCTV në automjete, autorizimi për të udhëtuar vetëm me temperatura ndërmjet 5°C dhe 30°C, nxitja për të vendosur kufizime në kohëzgjatjen e udhëtimeve dhe ndalimi i transportit të kafshëve të pazhvilluara nën moshën 35 ditë.

“Ky është një tekst që nuk merr parasysh ende shumicën e problemeve dhe synon vetëm objektiva të vogla”, është komenti i Animal Equality, një organizatë ndërkombëtare që është pjesë e Eurogrupit për Kafshët, e angazhuar për të nxjerrë në pah aspektet kritike në jetët e kafshëve.

Disa kritika të bëra nga organizata, para së gjithash për faktin se nuk është përcaktuar një kohë maksimale e udhëtimit, por edhe për vendosjen e një moshe minimale për udhëtime. Në këtë drejtim, Animal Equality shpreh kënaqësinë me punën e Komisionit, i cili pranoi mungesën e rregullave të diferencuara për speciet e ndryshme. Megjithatë, objektivi i shoqatës mbetet në ndalimin e çdo transporti të kafshëve të gjalla në distanca të gjata. Për këtë çështje, Komisioni Hetimor ka zgjedhur një linjë të kujdesshme për momentin, duke propozuar një periudhë tranzicioni dhe duke vendosur prezantimin e një plani veprimi deri në vitin 2023.

Një referencë e veçantë i është bërë edhe rasteve të udhëtimeve drejt destinacioneve jashtë BE-së, të cilat aktualisht nuk i nënshtrohen një sistemi real kontrolli. Deputetët e Komisionit Evropian Hetimor kërkojnë fuqimisht që shtetet anëtare të inspektojnë dërgesat me destinacione jashtë kufijve të Bashkimit Evropian, duke i kushtuar vëmendje të veçantë sigurimit që kafshët të kenë hapësirë ​​të mjaftueshme dhe akses të përshtatshëm në ujë dhe ushqim. Në fakt, ka shkelje të shumta të konstatuara nga Animal Equality, në bashkëpunim me organizata të tjera, veçanërisht në këtë lloj udhëtimi.

Pikërisht në lidhje me këtë lloj abuzimi, më 30 nëntor organizata bëri publik një peticion zyrtar, të disponueshëm në faqen e internetit të Parlamentit Evropian, në të cilin Komisionit Evropian i kërkohet të zbatojë të paktën rregullat për mirëqenien e kafshëve të parashikuara tashmë nga rregullorja e 2005-ës. Duke filluar nga viti 2020, Animal Equality, Animal Ëelfare Foundation dhe Enpa, në bashkëpunim me OJQ të tjera kanë publikuar një sërë videosh dhe ankesash për transportin e kafshëve të gjalla nga deti nga Spanja në vendet jo anëtare të BE-së, duke konstatuar shkelje sistematike të rregulloreve nga autoritetet spanjolle. Në dritën e këtyre ngjarjeve, Animal Equality dhe Enpa me ankesën e përbashkët i kërkuan Komisionit Evropian që të inicojë një procedurë kundërvajtëse ndaj shtetit spanjoll dhe shteteve të tjera anëtare të BE-së për shkelje të rregullores për mirëqenien e kafshëve të transportuara drejtpërdrejtë.(IlFattoAlimentare)

Qendra Alert/Alert.al

Nëse e pini duhan, këto janë 6 ushqimet që i pastrojnë mushkëritë nga nikotina

Nikotina shkakton rritje të shpejtë të presionit të gjakut në mushkëri. Përveç kësaj, edhe nëse dikush e lë duhanin, efektet e nikotinës mund të zgjasin me vite.

Një dietë e shëndetshme dhe ndryshime në stilin e jetesës mund t’ju ndihmojnë të eliminoni nikotinën nga trupi juaj. Disa ushqime përmbajnë përbërës që ndihmojnë trupin të luftojë dhe të largojë natyrshëm mbetjet e nikotinës.

Shihni 6 ushqimet më të mira që do t’ju ndihmojnë të eliminoni nikotinën.

Brokoli

Është i pasur me vitamina C dhe B5. Pirja e duhanit ul nivelet e vitaminës C në trup. Mundohuni të hani më shumë brokoli për të eliminuar nikotinën nga trupi juaj.

Portokallet

Lëng portokalli është i pasur me vitaminë C. Konsumimi i rregullt i portokalleve do të rrisë metabolizmin tuaj dhe do të zvogëlojë stresin, i cili është një “kalim” i dëshirave për nikotinë nga një i varur.

Lëng karrote

Nëse pini duhan, atëherë duhet të dini se sa herë që ndezni një cigare nikotina qëndron në trupin tuaj për tre ditë. Nikotina gjithashtu shkakton dëme në lëkurën tuaj. Lëngu i karotës është i mirë për lëkurën dhe është i pasur me vitamina A, C, K dhe B, të cilat janë treguar efektive në largimin e nikotinës nga trupi.

Spinaqi

Spinaqi është një nga perimet më të mira për shëndetin sepse nuk është vetëm i pasur me vitamina , por përmban edhe sasi të mëdha të acidit folik .

Kivi

Ky frut “mrekulli” do t’ju ​​ndihmojë të eliminoni nikotinën nga trupi juaj. Kivit janë një burim i pasur i vitaminave A, C dhe E. Kur pini duhan, nivelet e këtyre vitaminave ulen.

Uji

Pirja e duhanit dehidraton trupin tuaj. Sipas shumë studimeve, me shumë ujë të pijshëm mund të lini duhanin dhe të eliminoni nikotinën nga trupi. (Ekspress)

Qendra Alert/Alert.al

Shkrirja e akullnajave të Kashmirit në shkallë alarmante

Shkencëtarët thonë se akullnajat e maleve të Kashmirit që administrohen nga India, po shkrijnë me një ritëm shqetësues. Kjo po kërcënon jetën e miliona njerëzve që banojnë në zonën përreth dhe varen nga uji akullnajor për të siguruar ushqim dhe të ardhura.

Thajiwas është një akullnajë në qytetin Sonmarg, në Kashmirin e administruar nga India.

Akulli po shkrinë me shpejtësi në zonën e njohur për peisazhin piktoresk plotë me ujëvara dhe shtigje.

Sipas studiuesve në Universitetin e Kashmirit në Srinagar, niveli i akullnajës Thajiwas ka rënë për më shumë se 50 metra në tre vitet e fundit.

Profesori Irfan Rashid thotë se akullnajat në malet e Kashmirit po shrihen për shkak të ndryshimeve klimatike dhe mbi-shfrytëzimin e tokës, duke kërcënuar furnizimin me ujë të miliona banorëve.

“Gati gjashtë akullnaja janë zhdukur që nga viti 1980, sipas të dhënave të grumbulluara me satelitë. Shumica për shkak të ndryshimeve klimatike, por pa përjashtuar edhe shkaktarët tjerë. Sa i përket rajoneve Jammu dhe Kashmirit, shumica e akullnajave të vogla, ose janë zhdukur ose rreziku për zhdukjen e tyre është shumë i lartë“, tha ai.

Muhammad Ayoub Khatana, një bari i zonës, është në kërkim të kullotave të përshtatshme për bagëtinë e tij.

Pas vëzhgimit të majave dhe luginave të rajonit, zoti Khatana thotë se vërejti zhdukjen e akullnajave.

“Në të kaluarën, përroi ishte i mbuluar me dëborë të dendur nga akullnajat. Tani nuk është si më parë. Dikur përroi ishte aq i thellë sa mezi kalohej. Tani është i cekët, ndërsa dëbora është zhdukur”, tha ai.

Eskpertët thonë se akullnaja më e madhe e Luginës së Kashmirit, Kolhoi – e cila ushqen dy degët kryesore të lumit Jhelum – po shkrihet me një ritëm shqetësues – rreth një e katërta që nga viti 1962.

Sipas profesorit Rashid, ndryshimet e mëdha kërcënojnë drejtpërdrejt jetesën e miliona njerëzve në këtë rajon.

“Çdo ndryshim në burimet e borës dhe akullnajave do të ketë ndikim të drejtpërdrejtë në sektorët e bujqësisë, hidrocentraleve dhe turizmit, si dhe shumë sektorë tjerë që në mënyrë jo të drejtpëdrejtë lidhen me ujin”, thotë ai.

Përmbytjet e shkaktuara kanë ndikuar gjithashtu në kultivimin e mollëve, burimi kryesor i të ardhurave, pasi më shumë se 80 për qind e rajonit varet nga to.

“Dikur, kur kultivoja mollë, kishte përrenj dhe kanale në të gjitha anët e pemishtes, por me kalimin e kohës, ranë nivelet e ujit ndërsa kanalet u thanë. Ne u detyruam të gërmonim për mënyra alternative të ujitjes. Ishte e kushtueshme sepse nevojiteshin gjeneratorë. As kjo nuk mjaftonte”, tha Muhammat Maqbool Bhat që për dekada të tëra punonte si fermer.

Rajoni i Himalajeve, që përfshinë të dy pjesët e Kashmirit të kontrolluar nga India dhe Pakistani, ka mbi 14 mijë akullnaja alpine. Aty ndodhet edhe akullnaja Siachen, më e larta në botë jashtë poleve të tokës. (Associated Press)

Qendra Alert/Alert.al

Papa Françesku kritika Europës: Po neglizhoni emigrantët 

Gjatë vizitës në ishullin grek, Lesbos, Papa Françesku ka thënë se vendet Europiane po neglizhojnë emigrantët. Ai ka denoncuar mënyrën sesi këto vende po i trajtojnë emigrantët duke thënë se po vendosin përpara interesit të tyre vetjak.

Teksa takoi dhjetëra azilkërkues në Lesbos, Papa tha se ata po përdoreshin për propagandë politike. Ndërkohë që kritikoi edhe muret e ngritura nga Polonia dhe Hungaria për ndalimin e emigrantëve.

“Në Evropë ka nga ata që këmbëngulin ta trajtojnë problemin si një çështje që nuk i shqetëson ata, kjo është tragjike. Historia na mëson se interesi i ngushtë vetjak dhe nacionalizmi çojnë në pasoja katastrofike. Është e lehtë të ndikosh në opinionin publik duke futur frikën ndaj tjetrit. Duhen sulmuar shkaqet e largëta, jo njerëzit e varfër që paguajnë pasojat dhe madje përdoren për propagandë politike”, tha Papa.

Muajin e kaluar 27 persona vdiqën për shkak se një gomone u mbyt në Kanalin midis Francës dhe Britanisë së Madhe. Disa njerëz kanë vdekur në temperaturat e ulëta duke u përpjekur të kalonin në Poloni nga Bjellorusia. 1.650 persona janë regjistruar nga Organizata Ndërkombëtare për Migracionin si të zhdukur gjatë përpjekjes për të kaluar Mesdheun këtë vit.

Vaji i palmës favorizon përhapjen e kancerit

Metastazat mbeten shkaku kryesor i vdekjes së pacientëve me kancer dhe acidi palmitik që gjendet në vajin e palmës rrit gjasat për formimin e metastazave. Dyshimi duket se është konfirmuar: Studiuesit e Institutit për Kërkime Biomjekësore në Barcelonë (Institute for Research in Biomedizine – IRB) arritën të dëshmojnë se një molekulë yndyre në vajin e palmës, e quajtur acidi palmitik, ndryshon gjenomën e kancerit dhe rrit gjasat që kanceri të përhapet.

Metastazat e kancerit mbeten shkaku kryesor i vdekjes së pacientëve me kancer, sepse deri tani shumica e pacientëve me kancer metastatik vetëm mund të trajtohen, por jo të shërohen. Vlerësohet se metastazat janë përgjegjëse për 90% të të gjitha vdekjeve nga kanceri – rreth 9 milionë vdekje në vit në mbarë botën. Sipas rezultateve të publikuara tani në revistën Nature, acidi palmitik në vajin e palmës nxit tek minjtë metastazat në kancerin e gojës dhe melanomën e kancerit të lëkurës. Acidet e tjera yndyrore si acidi oleik (i bollshëm në vajin e ullirit) dhe acidi linoleik (në farat e lirit) nuk treguan këtë efekt.

Shënues “memorie” që ndryshojnë qelizat

Autorët kanë identifikuar edhe disa shënues “memorie”, që mbeten në qelizat e tumorit. Ato modifikojnë qelizat në mënyrë të tillë, që edhe muaj pas ekspozimit ndaj acidit palmitik të ruajnë aftësi më të madhe për të metastazuar. Por jo vetëm acidi palmitik në vajin e palmës duket se nxit përhapjen e kancerit. Studiuesit nga Barcelona zbuluan që në vitin 2016, se qelizat tumorale metastazuese janë të pajisura me një receptor të ndjeshëm ndaj yndyrës.

Proteina CD36 furnizon qelizat e kancerit me ushqimin, që u nevojitet për të mbijetuar, shumë larg tumorit të vërtetë. Ky efekt i CD36 tashmë është provuar për kancerin e vezoreve, fshikëzës dhe mushkërive.

Studimi synon zhvillimin e një terapie

Sipas dr. Helen Rippon, drejtore ekzekutive e Worldwide Cancer Research, rezultatet e fundit të studimit në Barcelonë janë “një zbulim i madh për të kuptuar raportin midis dietës dhe kancerit, dhe për më tepër për ta përdorur këtë dije për zhvillimin e kurave të reja për kancerin”. Me perspektivën e një terapie të mundshme, Profesor Salvador Aznar-Benitah, drejtues i lartë i grupit në IRB Barcelona dhe autori kryesor i studimit, thotë se “është shumë herët për të përcaktuar se çfarë ushqimi mund të hanë pacientët me kancer metastatik për të ngadalësuar procesin e metastatizimit. Bazuar në rezultatet tona mund të mendohet se një dietë e varfër në acid palmitik mund të ngadalësojë procesin e metastatizmit, por nevojiten më shumë kërkime.”

Sa i dëmshëm është vaji u palmës?

Dyshohet prej kohësh se vaji i palmës është i përfshirë në zhvillimin e diabetit, sëmundjeve vaskulare dhe kancerit, në radhë të parë për shkak të përqindjes së lartë të acideve yndyrore të ngopura. Përveç kësaj substanca kancerogjene mund të lindin gjatë përpunimit të tij industrial. Nëse vaji i palmës nxehet shumë, formohen estere të acideve yndyrore 3-MCPD dhe estere të acideve yndyrore glicidol, të cilët Instituti gjerman për Vlerësimin e Rrezikut (BfR) i klasifikon si kancerogjenë.

Por vaji i palmës gjendet akoma në çipsa, çokollata dhe bonbone, në biskota, në margarinë, në ushqimet për fëmijë dhe ushqimet e gatshme. Ai gjendet edhe në detergjentë dhe kozmetikë, në sapunë dhe qirinj. Sepse vaji i palmës është shumë më i lirë se vaji i lulediellit.

Por kush dëshiron të heqë dorë nga vaji i palmës, mund të gjejë me lehtësi produkte alternative pa vaj palme. Nga kjo përfiton jo vetëm shëndeti, por edhe mjedisi, sepse për të krijuar plantacionet e vajit të palmës shpesh shkatërrohen pyjet tropikale apo habitate të tjera, që duhen mbrojtur. (DW)

Qendra Alert/Alert.al

Bimët medicinale, boronica dhe dëllinja më të preferuarat në tregje

Në vitin e shpërthimit të pandemisë COVID-19 kërkesa për produkte të shëndetshme u rrit në mënyrë dramatike dhe këtë interes e ndjeu sidomos industria e bimëve aromatike e medicinale.

Një studim i mbështetur nga GIZ dhe Ministria e Bujqësisë tregon se dy nga produktet shqiptare më të kërkuara në tregje ishin boronica dhe molla e egër por për tregtarët kjo kërkesë në disa raste u shoqërua me humbje. Një pjesë e mirë kishin lidhur kontrata për boronicën me çmime më të ulëta sesa në fakt e blenë atë në tregun e brendshëm ku prodhimi ishte më i ulët sesa parashikohej. Studimi në fakt analizon të gjithë elementët për bimët medicinale si sektor duke e parë në këndvështrimin e nxitjes që mund t’i jepet sektorit përmes masave të IPARD III. “Mbledhja dhe kultivimi i bimëve aromatike dhe medicinale për prodhimin e vajrave esencialë është rritur në mënyrë të konsiderueshme viteve të fundit. Gjethet e dafinës, lule makthit, sherebela, dhe kokrrat e dëllinjës janë kryesoret nga bimët aromatike dhe medicinale nga të cilat merret vaji esencial” thuhet në studim.

I njëjti vlerëson se mes luleve çaji i malit është ai që përfaqëson një nga prodhimet kryesore. Ai kultivohet kryesisht në zonën jugore dhe juglindore.

“Megjithatë, kultivimi i çajit të malit (Sideritis) nuk ka qenë shumë i suksesshëm. Humbja e cilësisë, jetëgjatësia e shkurtër e bimës së kultivuar në disa zona (p.sh. Devoll) (për shkak të niveleve të larta të lagështisë së tokës), dhe rënia e çmimit ka bërë që fermerët të braktisin kultivimin. Kultivimi qenë më mirë në zonat malore pranë Prespës dhe Gjirokastrës” raportohet në studim sipas përshtypjeve të marra nga palët e interesit.

“Një trend i vënë re kohët e fundit në zonat e Ersekës, Dibrës dhe Kelmendit është kultivimi i aguliçes. Intervistat me përfaqësuesit e agjencive shtetërore dhe fermerët tregojnë se bimë është fitimprurëse krahasuar me disa kultura të tjera më të zakonshme, veçanërisht në zonat me tokë joproduktive.

Ndër frutat e eksportuara vlen të përmendet molla e egër, dëllinja e zakonshme dhe e kuqe, boronica. Kërkesa për dëllinjë në vitin 2020 u rrit ndjeshëm, duke nxitur konkurrencë të ashpër midis kompanive eksportuese shqiptare. Si rezultat, çmimet janë rritur ndjeshëm. Në mënyrë të ngjashme, çmimet e boronicës u rritën në vitin 2020 për shkak të prodhimit të ulët. Disa eksportues shqiptarë humbën para pasi çmimet e kontraktuara me blerësit e huaj ishin më të ulëta se ato të brendshme” thuhet në studim.

Ky dokument bën edhe një analizë SËOT duke paraqitur kështu pikat e forta e të dobëta si dhe mundësitë e kërcënimet që ka sektori. Sa i takon mbështetjes nga IPARD III nënvizohet se do të ketë një vend të rëndësishëm për financimin në sektor duke dedikuar masa specifike.

Sa i takon profilit të Shqipërisë në sektorin e bimëve medicinale dhe aromatike vlerësohet se 15 për qind e specieve kanë të tilla veti. Sektori ka një traditë 60 vjeçare ndërkohë që të përfshirë direkt apo indirekt duke marrë të ardhura nga ky sektor llogariten 100 mijë persona. Të paktën 20 mijë janë të angazhuar në mbledhje dhe 4 mijë në kultivim. Të paktën 95 për qind e bimëve që mblidhen eksportohen. Vetëm vajra esencialë u eksportuan në 2020 në vlerën 4.6 milionë euro. (Monitor)

Qendra Alert/Alert.al

Sa fitojnë kompanitë e prodhimit të vaksinave anti-covid

Ekonomisti Frederic Bizard ka dhënë alarmin për fitimet e larta që gjenerohen nga Pfizer, Moderna dhe BioNTech, pasi çmimet e aksioneve ndryshuan si rrjedhojë e reagimeve të tregut ndaj variantit të ri Omicron.

Sipas të dhënave nga Aleanca Popullore e Vaksinave, Pfizer, BioNTech dhe Moderna fitojnë së bashku 65 mijë dollarë (48,7 mijë paund) ҫdo minutë nga vaksinat e tyre, bazuar në fitimet e raportuara nga tre kompanitë në raportet e tyre të fundit. Grupi ka bërë thirrje që të hiqen patentat për vaksinat, duke argumentuar se ato duhet të konsiderohen një e mirë publike globale. Duke folur për Sputnik France, Prof. Bizard, i cili është i angazhuar pranë ESCP Business School në Pairs, i përshkroi këto fitime si “të jashtëzakonshme”. Ai shpjegoi: “Jemi në një situatë oligopoli: nuk ka konkurrencë të mjaftueshme që çmimet të rregullohen. Janë firmat ato që vendosin çmimet.” Ai gjithashtu bëri thirrje për një pronësi më të madhe publike të produkteve farmaceutike në Francë, duke shtuar: “Ne kemi nevojë për një konsorcium të mirëfilltë publik-privat për t’u bërë edhe një herë ata që kemi qenë, një lider në kërkimet për këtë teknologji.”

Aleanca Popullore e Vaksinave ka argumentuar se kompanitë farmaceutike i kanë dhënë përparësi kontratave me vendet më të pasura. Kreu i Aleancës Popullore të Vaksinave në Afrikë, Maaza Seyoum tha: “Është e turpshme që vetëm një numër i vogël kompanish po fitojnë miliona dollarë çdo orë, ndërsa vetëm dy përqind e njerëzve në vendet me të ardhura të ulëta janë vaksinuar plotësisht kundër koronavirusit.”

Këtij këndvështrimi i është bërë jehonë edhe nga Oxfam, pasi Menaxherja e Politikave Shëndetësore, Anna Marriott, komentoi se ishte një: “Dështim i plotë i qeverive që i kanë lejuar këto kompani të mbajnë kontrollin e monopolit dhe të kufizojnë artificialisht furnizimin në mes të një pandemie, në një kohë kur kaq shumë njerëz në botë ende nuk janë vaksinuar.”

Pavarësisht paralajmërimeve të tij për fitimet, Prof. Bizard pranoi se ato nuk duhet të sfumojnë përfitimet që vaksinimi ka sjellë për shoqërinë dhe ekonominë.

Ai shpjegoi se “humbjet që vaksina na ka kursyer janë të pakrahasueshme me fitimet e laboratorëve”.

Industria farmaceutike ka vënë në dukje prej kohësh kostot e konsiderueshme që lidhen me kërkimin dhe zhvillimin, si justifikim për të vazhduar me mbajtjen e patentave. Megjithatë, thuhet gjithashtu se shpërndarja e patentave nuk do të ishte e mjaftueshme për të sjellë një ndryshim së shpejti, për shkak të kohës që duhet për të krijuar fabrika të reja prodhimi.

Kreu i Moderna, Noubar Afeyan, shpjegoi kohët e fundit se Moderna mund ta rrisë ofertën globale nëpërmjet prodhimit të vet më shpejt se sa po t’ua japë teknologjinë e saj shteteve të tjera.

Ai tha për Associated Press: “Në gjashtë deri në nëntë muajt e ardhshëm, forma më e besueshme për të bërë vaksina me cilësi të lartë dhe në një mënyrë efikase do të jetë nëse i bëjmë ne ato”.

Pfizer ofroi një kopje të të ardhurave tremujore, por asnjë koment mbi pretendimet e bëra nga Aleanca Popullore e Vaksinave mbi fitimet e përbashkëta të tre kompanive. Fitimet nga vaksinat janë vënë në fokus kohët e fundit pasi industria farmaceutike është duke iu përgjigjur variantit të ri Omicron.

Pfizer dhe partneri i tij BioNTech kanë thënë se nëse varianti rezulton rezistent, ata mund të prodhojnë një vaksinë të re të përshtatshme në 100 ditë.

Çmimi i aksioneve të Pfizer u rrit me dy për qind të hënën. Ndërkohë, Moderna tronditi tregjet dje pasi CEO i saj parashikoi se vaksinat ekzistuese do të kishin një rënie të efikasitetit kundër Omicron.

Çmimi i aksioneve të Moderna ra mbi pesë për qind, ndërsa tregjet në nivel global gjithashtu pësuan një tërheqje. FTSE 100 i humbi fitimet e mëparshme duke rënë me rreth 1.5 për qind, ndërkohë që çmimi i naftës u ul gjithashtu nga frika e kufizimeve të reja dhe kërkesës më të ulët. (Express)

Qendra Alert/Alert.al

Mbrojtja e konsumatorit, Qendra ALERT kërkoi disiplinimin e tregtimit online, qeveria miraton VKM e parë. Por, ja përse është e paplotë...

Adresimi i problematikave të ngritura nga Qendra ALERT për disiplinimin e tregtisë online, duket se ka vënë në lëvizje organet shtetërore, në lidhje me mbrojtjen e konsumatorit.

Ministrja e Financave dhe Ekonomisë, Dedina Ibrahimaj, pas mbledhjes së qeverisë së ditës së sotme, deklaroi se, “u miratua një VKM e rëndësishme, që ka të bëjë me tregtinë elektronike”. Sipas Ibrahimit, “gjatë periudhës së pandemisë , por edhe më pas, ka fluks të kësaj tregtie dhe vendimi ka të bëjë me mbrojtjen e konsumatorit”. Në lidhje me faqet që shesin online, por që nuk kanë NIPT apo adresë dhe që konsumatori e ka të pamundur të verifikojë konformitetin e produkteve, nuk mund t’jua kthejë mbrapsht dhe nuk ka asnjë kontratë, ende situata është e paqartë. Megjithatë, Ibrahimaj tha se, “është ngritur një ekip për hetimin e këtyre subjekteve, gjurmimin e tyre, të transaksioneve bankare etj”.

Deklarata për mediat ë Minister Ibrahimaj pas mbledhjes së Qeverisë:

Qendra ALERT e konsideron se kjo VKM është një hap i rëndësishëm për mbrojtjen  e konsumatorit, por është shumë i paplotë në lidhje me morinë e tregtisë online dhe që nuk do të gjejë zbatim në masën e duhur për të frenuar shitjet e pakontrolluara. Qendra ALERT, në adresimin e problematikës dhe kërkesën e saj, më 23 nëntor 2021, i këroi Kryeministrit Rama hartimin dhe miratimin e një Akti Normativ për shitjet online dhe ngritjen e një Task Force ndërinstitucionale, me qëllim disiplinimin dhe kontrollin e tregtisë online.

Më poshtë, gjeni kërkesën e Qendrës ALERT për kreun e Ekzekutivit.

  • Të hartohet dhe miratohet një Akt Normativ me fuqinë e ligjit, për rregullimin e tregut të shitjeve online
  • Të hartohen e miratohen VKM, Urdhëra, Udhëzime, Rregullore, për funksionimin brenda standardeve ligjore dhe nën kontrollin e institucioneve respektive.
  • Të krijohet një Task-Forcë ndërinstitucionale për ndërhyrje të menjëhershme në tregjet “online” dhe kontrollin e tyre.
  • Të evidentohen shitjet online në rrjete apo ëeb-e që nuk kanë dyqane fizike dhe nuk janë të regjistruar në QKB.
  • Të mbyllen faqet e tyre dhe të bllokohen produktet që mund të kenë diku e të ndalohet shitja.
  • Të përcaktohen rregulla të qarta për reklamimin dhe tregtimin online, nga subjekte të ligjshme që duan ta ushtrojnë këtë veprimtari nëpërmjet internetit, si në të dhënat e sakta dhe të qarta të produkteve që shesin; të dhënat tenike, specifikimet, publikimin e deklaratave të konformitetit, certifikatat e origjinës për çdo produkt, raport-analizat nëse janë produkte apo suplemente ushqimore dhe çdo detaj të mundshëm, siç bëjnë faqet ndërkombëtare të shitjes online apo të kompanive serioze.
  • Të ndalohen emërtimet dhe etiketimet mashtruese të produktve, veçanërisht atyre ushqimore apo suplementeve të ndryshme që futen po në këtë kategori.
  • Të merren masa urgjente për kontrolle në subjektet që reklamojnë e tregtojnë online, por që kanë dhe dyqane apo magazina dhe NIPT, me qëllim kontrollin e produkteve që tregtojnë, për ligjshmërinë, konformitetin dhe sigurinë e konsumatorit, të të gjitha natyrave e llojeve.
  • Të ndermerren iniciativa ligjore për kontrolle rigoroze, të dokumenteve dhe t’ju bëhen analiza të herëpashershme në të gjitha vendkalimet kufitare, porte, aeroporte dhe rrugët tokësore, për të gjitha produktet që importohen nga subjektet që kanë prioritet tregtimin online.

Qendra ALERT – Alert.al