Menu

Kryesore

Lodrat Squeezy Dumplings tërhiqen për shkak të rreziqeve serioze, tregtohen dhe në Shqipëri e Kosovë

Lodra e butë popullore tërhiqet nga tregu për shkak të rrezikut të “lëndimeve serioze” pas muajsh shtrimesh në spital të fëmijëve. Nuk janë vetëm djegiet për të cilat njerëzit duhet të shqetësohen. Një lodër e njohur është tërhequr nga tregu për shkak të frikës për rreziqet serioze të lëndimeve që vijnë nga përmbajtja e saj, raportoi Komisioni i Sigurisë së Produkteve të Konsumatorit i SHBA-së, shkruan New York Post.

Produktet e prekura përfshijnë Squeezy Dumplings nga GIHNJSI dhe Rainboë Mystery Squishy Buns nga OKK Trading. Të dyja përmbajnë kokrra uji, të cilat, nëse hahen, mund të zgjerohen brenda barkut të fëmijës, duke shkaktuar mbytje, bllokim të zorrëve, shqetësim të rëndë dhe madje edhe “rrezikun e vdekjes”, paralajmëroi CPSC.

Tërheqja preku afërsisht 8,000 Squeezy Dumplings, të cilat u shitën në Amazon në maj dhe qershor, sipas njoftimit të tërheqjes. Këto xhelatinoze të shtrydhshme njihen për formën e tyre të rrumbullakët dhe të butë, përmbajtjen si vezullim, fytyrat vizatimore dhe një paketim të modeluar sipas një avulloreje bambuje që shkruan “SQUEEZY DUMPLINGS” dhe “SQUEEZE MW”.

Ndërkohë, mbi 7,200 Rainboë Mystery Squishy Bun Lodra, të cilat u shitën në dyqane të palëve të treta në të gjithë SHBA-në nga maji deri në gusht të këtij viti, gjithashtu iu nënshtruan tërheqjes.

Ato krenohen me një dizajn të ngjashëm me Squeezy Dumplings, të kompletuara me vezullim, fytyra dhe enë identike avullore, por etiketa e tyre shkruan “Rainboë MYSTERY” dhe “SUGAR EDITION”.

Ndërkohë që nuk janë raportuar lëndime nga lodrat, CPSC këshillon klientët që i kanë ato të shkruajnë “TËRHEQUR” me shënues të përhershëm si në lodër ashtu edhe në enën e saj dhe t’i hedhin ato.

Pavarësisht marrjes së një Njoftimi për Shkelje, CPSC tha se kompania nuk ka rënë dakord për një tërheqje ose për të ofruar rimbursim për lodrat në formë petulle, të cilat gjithashtu përmbajnë grimca të ngjashme me shkëlqim, një fytyrë vizatimore dhe një avullore artificiale të etiketuar “SQUISHY BUN” dhe “Rainbow MISTER”.

Raportohet se ka 100 lodra të tilla të ndotura, të cilat u shitën në Amazon në qershor, si dhe në shitës të tjerë, siç është Temu.

Paralajmërimet vijnë pas një sërë rastesh që përfshijnë klientë që janë djegur nga lodra të buta që shpërthejnë. Ndërsa disa incidente përfshinin lodra të buta që ishin ngrohur në mikrovalë si pjesë e një sfide në TikTok, të tjera thjesht ishin lënë në diell.

Gjatë verës, një adoleshent nga Virxhinia Perëndimore u desh të shtrohej në spital pasi u dogj nga një lodër e butë – e ngjashme me petullat misterioze virale ose kubet NeeDoh – që ishin lënë gabimisht në një makinë të nxehtë.

Automjeti kishte vepruar pa dashje si një furrë diellore, duke bërë që lodra e butë të nxehej, të dobësohej dhe të zgjerohej.

Kur adoleshentja hipi në sediljen e pasme, flluska e xhelit shpërtheu, duke i mbuluar këmbët me silikon të shkrirë.

Komisioni i Sigurisë së Produkteve të Konsumatorit në SHBA (CPSC) po paralajmëron konsumatorët rreth lodrave të buta të falsifikuara dhe të rreme që mund të paraqesin rreziqe serioze për fëmijët. CPSC gjithashtu po përsërit paralajmërimin e saj rreth rreziqeve serioze të djegies që lidhen me një trend viral në mediat sociale që i inkurajon fëmijët dhe adoleshentët të ngrohin lodrat e buta në mikrovalë.

Lodrat e buta – duke përfshirë lodrat e njohura shtrydhëse me kafshë, ushqim dhe karaktere – shiten gjerësisht përmes tregjeve online, mediave sociale, dyqaneve me zbritje dhe shitësve të tjerë me pakicë. CPSC është në dijeni të versioneve të rreme dhe të falsifikuara që nuk përputhen me kërkesat federale të sigurisë për lodrat e fëmijëve, duke përfshirë kërkesat që adresojnë rruazat e ujit, pjesët e vogla, plumbin, ftalatet dhe substancat e tjera të rrezikshme.

Videot e ndara online mund të përshkruajnë lodrat që zgjerohen, ndryshojnë strukturën ose shpërthejnë kur nxehen. Këto demonstrime janë të rrezikshme dhe nuk duhet të tentohen ose imitohen kurrë.

Disa lodra të buta përmbajnë rruaza uji ose xhel, lëngje, pluhura ose rërë të tjera. Nëse mbulesa e jashtme griset ose shpërthen, fëmijët mund të ekspozohen ndaj përmbajtjes. Kokrrat e ujit mund të zgjerohen pasi të gëlltiten dhe të shkaktojnë bllokime të zorrëve, mbytje, aspirim ose lëndime kur futen në hundë ose vesh. Materiale të tjera mbushëse të panjohura mund të paraqesin rreziqe ekspozimi ndaj kimikateve, thithjes ose gëlltitjes.

Lodrat e rreme dhe të falsifikuara të buta gjithashtu mund të:

thyhen ose grisen gjatë përdorimit të parashikueshëm, duke lëshuar pjesë të vogla ose materiale mbushëse të rrezikshme;

përmbajnë nivele të tepërta të plumbit, ftalate të ndaluara ose kimikate të tjera të rrezikshme;

nuk përmbushin kërkesat federale që rregullojnë kokrrat e ujit;

nuk kanë paralajmërimet e kërkuara, klasifikimin e moshës, informacionin e gjurmimit ose identifikimin e prodhuesit; dhe

shiten pa testimin dhe certifikimin e kërkuar për produktet për fëmijë.

Deri më sot, CPSC ka identifikuar 55 dërgesa lodrash të buta shkelëse në portet e SHBA-së dhe ka punuar me Doganën dhe Mbrojtjen Kufitare të SHBA-së për të parandaluar hyrjen e 355,683 njësive në vend. CPSC gjithashtu ka lëshuar njoftime për shkelje për kompanitë përgjegjëse për importimin ose shitjen e produkteve që nuk janë në përputhje me rregullat. Komisioni do të vazhdojë të përdorë autoritetet e tij të mbikëqyrjes së importit, zbatimit dhe paralajmërimit publik për të mbajtur lodrat e rrezikshme larg shtëpive amerikane.

CPSC i paralajmëron konsumatorët të mos blejnë lodra të buta të falsifikuara ose të falsifikuara dhe të ndalojnë përdorimin e çdo lodre të butë që ka një prodhues të panjohur, nuk ka informacionin e kërkuar të sigurisë, ka një erë të fortë kimike, ndihet vajore ose jashtëzakonisht ngjitëse, rrjedh ose mund të griset lehtë.

Lodrat e buta gjithashtu mund të nxehen në mënyrë të rrezikshme kur lihen në rrezet e diellit direkte, brenda një automjeti të nxehtë, pranë një ngrohësi ose në një mjedis tjetër me temperaturë të lartë. Lodrat e ngrohta mund të shpërthejnë dhe të lëshojnë material që mund të shkaktojë djegie të rënda. Meqenëse mbushja mund të jetë ngjitëse dhe të ngjitet në lëkurë, ajo mund të vazhdojë të transferojë nxehtësinë dhe të përkeqësojë dëmtimin.

Ligji federal ndalon importimin dhe shitjen e lodrave për fëmijë që nuk përmbushin standardet e sigurisë të zbatueshme të CPSC. Lodrat e fëmijëve në përgjithësi duhet të testohen nga një laborator i palës së tretë i pranuar nga CPSC dhe të certifikohen si në përputhje me kërkesat federale të zbatueshme. CPSC do të vazhdojë zbatimin agresiv në portet e SHBA-së dhe në të gjitha tregjet online për të parandaluar që produktet e rrezikshme të arrijnë familjet amerikane.

Si të dalloni një të rreme dhe të mbani fëmijët të sigurt?

Njihni shitësin. Bleni lodra nga shitës me pakicë me reputacion të mirë dhe shitës të verifikuar me informacion të qartë për kontaktin dhe kthimin.

Kujdes nga ofertat. Çmimet dukshëm më të ulëta se ato të vendosura nga shitësit me pakicë të vendosur mund të sinjalizojnë një produkt të falsifikuar ose nën standard.

Kontrolloni paketimin. Shmangni produktet me fjalë të shkruara gabim, shtypje me cilësi të dobët, informacion të munguar nga prodhuesi ose importuesi, ose pa paralajmërime për klasifikimin e moshës ose sigurinë.

Inspektoni lodrën rregullisht. Ndërpritni përdorimin e çdo lodre që është e grisur, e shpuar, që rrjedh, ngjitëse, jashtëzakonisht e butë, e zbardhur ose që fillon të përkeqësohet.

Mbajini lodrat e dëmtuara larg fëmijëve. Mos lejoni që fëmijët të prekin, gëlltisin, thithin ose luajnë me materialin e lëshuar nga një lodër.

Mbajini lodrat larg nxehtësisë. Mos i ngrohni kurrë në mikrovalë ose mos i ngrohni qëllimisht lodrat e buta. Mos i lini ato në makina të nxehta, në rrezet e diellit të zgjatura, pranë ngrohësve ose në sipërfaqe të tjera të nxehta.

Kini kujdes gjatë pastrimit. Shmangni kontaktin e drejtpërdrejtë të lëkurës me materialin e lëshuar nga një lodër e nxehtë ose e shpërthyer.

Ndiqni kufizimet e moshës. Mbani lodrat që përmbajnë pjesë të vogla ose materiale të gëlltitshme larg fëmijëve të vegjël.

Çfarë duhet të bëni nëse ndodh një djegie?

Vendoseni menjëherë lëkurën e prekur nën ujë të rrjedhshëm të ftohtë për të paktën 20 minuta. Lani butësisht zonën me sapun të butë për të hequr çdo material të mbetur. Mos përdorni akull. Pasi të ftohet dhe pastrohet dëmtimi, mbuloni lëkurën e djegur me një fashë sterile jo-ngjitëse. Kërkoni ndihmë mjekësore për një djegie të rëndë, një djegie që përfshin një fëmijë të vogël ose shenja infeksioni.

Kjo tërheqje përfshin lodrat GIHNJSI Squeezy Dumplings. Lodrat janë topa të tejdukshëm të rrumbullakët, të butë me fytyra vizatimore dhe grimca të shndritshme dhe rruaza uji brenda. Squeezy Dumplings vijnë në një enë plastike ngjyrë kafe të formuar si një avullore bambuje. “SQUEEZY DUMPLINGS” dhe “SQUEEZE ME” janë shtypur në një etiketë të lëvizshme. Nuk ka shenja në produkt.

Nga një kërkim i thjeshtë në Internet, rezulton se këto lodra të rrezikshme tregohen online por edhe fizikisht në Shqipëri e Kosovë. Ndaj inspktoratet respective të Mbikqyrjes së Tregut duhet të marrin masa të menjëhershme për largimin e tyre nga tregu.

A është e sigurt të hash mish me gjak? Një udhëzues për rreziqet dhe masat paraprake të përshtatshme

Komunikimi Shkencor i IZSVe për Zgjedhjen dhe Gatimin e Prerjeve të Ndryshme të Mishit në mënyrë të Sigurt.

Në fushën e komunikimit shkencor, projekti video “100”, i prodhuar nga Laboratori i Komunikimit i Institutit Zooprofilattico Sperimentale të Venezisë (IZSVe), dallohet për aftësinë e tij për të sqaruar çështje komplekse shëndetësore në pak më shumë se një minutë. Një shembull i përsosur është fokusi në ngrënien e mishit me gjal, një zakon i përhapur që megjithatë mund të paraqesë rreziqe shëndetësore për shkak të baktereve patogjene si Salmonella ose Escherichia coli.

Para së gjithash, siguria varet nga lloji i kafshës. Shpendët dhe mishi i derrit duhet të gatuhen gjithmonë deri në palcë, pasi ato kontaminohen më shpesh. Nga ana tjetër, mishi i viçit dhe i kalit mund të hahet i gjyswm i gatuar, pra edhe me gjak, me disa masa paraprake, me kusht që të vijë nga zinxhirë furnizimi të kontrolluar. Megjithatë, edhe pas kontrolleve zyrtare, struktura e prerjes bën diferencën. Në një biftek të tërë, çdo kontaminim bakterial mbetet i kufizuar në sipërfaqe dhe nxehtësia e skarës e shkatërron lehtësisht atë.

Në mënyrë të ngjashme, situata ndryshon rrënjësisht kur bëhet fjalë për mishin e bluar. Gjatë procesit të bluarjes, bakteret e pranishme në pjesën e jashtme përhapen në të gjithë mishin. Si pasojë, hamburgerët dhe qoftet nuk janë aq të sigurta sa një biftek i tërë dhe gjithmonë kërkojnë gatim të plotë. Për këto produkte, Administrata e Ushqimit dhe Barnave rekomandon arritjen e një temperature bazë prej 72°C, e cila mund të matet me një termometër të thjeshtë kuzhine. Së fundmi, mishi i rrallë i çdo lloji mbetet i dekurajuar fuqimisht për fëmijët e vegjël, gratë shtatzëna, të moshuarit dhe individët me imunitet të kompromentuar.

Shikoni videon e hollësishme nga IZSVe:

Burimi: Ilfattoalimentare.it

 

Rreziqet e fshehura të mykotoksinave: Si të mbroheni, sipas videos së re të IZSVe

Në projektin edukativ “100 sekonda”, ekspertët hedhin dritë mbi ndotësit e ushqimit të padukshëm dhe të qëndrueshëm ndaj nxehtësisë. Kjo është arsyeja pse parandalimi është arma e vetme e vërtetë.

Në fushën e përhapjes shkencore, projekti video “100”, i krijuar nga Laboratori i Komunikimit i Institutit Zooprofilattico Sperimentale të Venezias (IZSVe), dallohet për aftësinë e tij për të sqaruar, në pak më shumë se një minutë, çështje komplekse shëndetësore. Një shembull i përsosur është fokusi i tyre i fundit në mykotoksinat, substanca natyrale të prodhuara nga metabolizmi i disa myqeve të zakonshme (të gjinive Aspergillus, Penicillium dhe Fusarium) që mund të kontaminojnë zinxhirët tanë të furnizimit me ushqim.

Edhe pse këto komponime janë të padukshme me sy të lirë, ndikimi i tyre në shëndet është i prekshëm. Nëse gëlltiten përmes ushqimeve të kontaminuara, mykotoksinat mund të shkaktojnë helmim akut dhe kronik tek njerëzit dhe kafshët. Efektet e tyre variojnë nga çrregullimet gastrointestinale, renale dhe hepatike deri te problemet serioze si imunosupresioni, gjenotoksiciteti dhe kancerogjeniteti. Aktualisht, ekzistojnë mbi 300 lloje, por rregulloret përqendrohen në ato më të rrezikshmet, siç janë aflatoksinat, okratoksina A dhe zearalenoni.

Ushqimet dhe Mykotoksinat

Videoja IZSVe shpjegon në mënyrë efektive se si ndotja prek kryesisht drithërat, arrat, erëzat dhe kafenë, por mund të shtrihet edhe në verë, birrën dhe ushqimet me origjinë shtazore. Një aspekt thelbësor i theksuar nga ekspertët ka të bëjë me stabilitetin e këtyre molekulave: gatimi në shtëpi dhe trajtimet industriale të nxehtësisë mund të vrasin mykun e dukshëm, por nuk i çaktivizojnë mykotoksinat, të cilat janë të qëndrueshme ndaj nxehtësisë.

Për më tepër, rreziku mund të transferohet përgjatë zinxhirit të furnizimit: nëse lopët ushqehen me ushqim të kontaminuar me aflatoksinë B1, ai metabolizohet dhe sekretohet në qumësht në formën e aflatoksinës M1, e cila është gjithashtu toksike.

Parandalimi dhe Kontrollet

Meqenëse është e pamundur t’i eliminosh ato në shtëpi, mbrojtja e konsumatorit mbështetet tërësisht në parandalim. Videoja na kujton se siguria ushqimore garantohet nga inspektime rigoroze dhe teste të vazhdueshme laboratorike të kryera si nga kompanitë ushqimore ashtu edhe nga autoritetet përkatëse shëndetësore, të cilat monitorojnë zinxhirin e furnizimit për të bllokuar seritë jo-përputhëse para konsumimit.

Shikoni videon e hollësishme nga IZSVe më poshtë:

Burimi: Ilfattoalimentare.it

Çaj “Matcha” në Shqipëri me substancë të rrezikshme “Lufenuron” dhe dy pesticide të tjera

Teksa temperaturat e larta përvëlojnë, të gjithëve ju shkon mendja për një pije freskuese. Ndërkohë që në “trend” janë shndërruar çajrat pluhur me origjinë aziatike, që shërbehen masivisht në rrjetet e lokaleve me emër në Shqipëri, por edhe që shiten të paketuara në markete. Por, sistemi RASFF i Komisionit Evropian ka njoftuar për çaj Matcha me origjinë nga Japonia, që ka rezultuar me pesticide mbi normat e lejuara. Konkretisht tri pesticide, por njëri i konsideruar më i rrezikshëm, siç është Lufenuron.

Alerti fillestar ka mbërritur nga Gjermania pas analizave të produkteve e më pas, nëpërmjet sisitemit të gjurmueshmërisë, RASFF ka përfshirë si vende me “alert” për ndjekje dhe Shqipërinë, Poloninë dhe Zvicrën. Kjo, pasi produkti është shpërndarë dhe gjendet në tregjet e këtyre vendeve.

Sipas RASFF, nga analizat e kryera në çajin japonez “Matcha”, ka rezultuar;

Pesticidi Tebuconazole, 0,15 mg/kg – ppm nga 0,05 mg/kg – ppm që është normalja e lejuar;

Pesticidi Flonicamid , 0,70 mg/kg – ppm nga 0,10 mg/kg – ppm që është limiti i lejuar;

Pesticidi Lufenuron, 0,16 mg/kg – ppm nga 0,050 mg/kg – ppm që është limiti i lejuar.

Çaji Matcha tregtohet dhe konsumohet masivisht në rrjetet e lokaleve në Tiranë e gjithë Shqipërinë, si dhe mund të blihet i paketuar në formë pluhuri në supermarkete.

Vijon…

Nitritet dhe nitratet në ushqim: Sqarimi me video nga Laboratori i Komunikimit në Institutin Zooprofilaktik të Venecias

Përdoren për të ruajtur mishrat dhe djathrat e thata, por gjendet edhe në perime. Ekspertët shpjegojnë se si t’i konsumoni ato në mënyrë të sigurt dhe cilat janë rreziqet reale.

Në fushën shkencore, projekti video “100”, i prodhuar nga Laboratori i Komunikimit i Institutit Zooprofilattik Eksperimental të Venecias (IZSVe), dallohet për aftësinë e tij për të sqaruar, në pak më shumë se një minutë, çështje komplekse shëndetësore. Një shembull i përsosur është fokusi në nitritet dhe nitratet, komponime kimike të përbëra nga azoti dhe oksigjeni të pranishme natyrshëm në tokë dhe thelbësore për rritjen e perimeve me gjethe si spinaqi dhe marule.

Këto komponime (të treguara në etiketa me shkurtesat E249 deri në E252) shtohen gjithashtu si konservues në mishrat e thata, peshkun dhe djathrat për të bllokuar përhapjen e mikroorganizmave patogjenë, për të zgjatur afatin e ruajtjes së produkteve dhe për të ruajtur ngjyrën dhe shijen e tyre. Por çfarë ndodh kur i gëlltisim ato?

Videoja e IZSVe shpjegon se, bakteret orale shndërrojnë disa nitrate në nitrite para se të absorbohen në stomak. Nëse konsumohen në sasi të tepërta, nitritet mund të shkaktojnë efekte toksike, siç është oksidimi i hemoglobinës në methemoglobinë (duke ulur transportin e oksigjenit në gjak) ose formimi i nitrosaminave, komponime kimike potencialisht kancerogjene, në stomak.

Kufijtë dhe Kontrollet e Sigurisë

Për të minimizuar rreziqet, Autoriteti Evropian i Sigurisë Ushqimore (EFSA) ka vendosur kufizime të rrepta për përdorimin bazuar në prova shkencore. Mbrojtja e konsumatorit sigurohet nga kontrollet zyrtare nga autoritetet shëndetësore në të gjithë zinxhirin e prodhimit, të cilat verifikojnë pajtueshmërinë me këto kufizime. Prandaj, ekspertët e IZSVe na kujtojnë se, ushqimet që përmbajnë këto substanca mund të konsumohen plotësisht në mënyrë të sigurt, me kusht që të konsumohen me moderim dhe të ndiqet një dietë e larmishme dhe e ekuilibruar.

Burimi: Ilfattoalimentare.it

Importohet nga Greqia në Shqipëri peshk me substancë kimike të rrezikshme. Ja detajet

Sasi peshku në konserva të ngrira janë importuar në Shqipëri me origjinë Turqinë dhe që kanë në përmbajtje të tyre substancave perfluoroalkile (PFAS). Sistemi RASFF ka etiketuar Shqipërinë për ndjekje, pas rastit të zbuluar në Itali.

Siç njofton dhe AKU në faqen e vet, ky rast përbën risk serioz për konsumatorët. Bëhet fjalë për peshk të ngrirë të importuar në Shqipëri me etiketimin ATHERINA IQF 10Χ1kg TURKEY, me të dhënat; Numër batch 25/04/2025 datë skadence 25/04/2027. Kompania eksportuese është Vasilis Savramis Co Ltd (Frozen Sea Foods) dhe kompania importuese në Shqipëri është HRISTO KUCO SH.P.K.

Megjithëse nuk janë publikuar ende detaje për sasitë e importuara dhe shpërndarjen e tyre, këto sasi peshku mund të ejnë shpërndarë në restorante, në dyqane të tregtimit të peshkut, apo rrjete supermarketesh.

Substancat per- dhe polifluoroalkil (PFAS) është një klasë e madhe e mijëra kimikateve sintetike që përdoren zakonisht dhe gjenden në mjedis që përmbajnë lidhjet më të forta karbon-fluor në kiminë organike. Ato i rezistojnë degradimit në mjedis për shkak të lidhjeve të forta karbon-fluor. Shumica e PFAS-ve mund të migrohen lehtësisht në mjedise që mbulojnë distanca të mëdha nga burimi i emetimit.
Të gjitha PFAS janë të qëndrueshme në mjedis. Siç dihet, ai qëndron në mjedis më shumë se materialet e prodhuara nga njeriu. Ndërsa PFAS-të vazhdojnë të lëshohen në mjedis, njerëzit do të ekspozohen ndaj përqendrimeve më të larta të Kimikateve Perfluoroalkil (PFAS). Ato janë toksike për riprodhimin, si dhe mund të dëmtojë zhvillimin e fetusit; mund të shkaktojë kancer te njerezit dhe dyshohet ndihkojnë në sistemin endokrin (hormonal).

Siguri ushqimore apo të siguruar të ushqimit?! Struktura e re e AKU cënon rëndë sigurinë ushqimore dhe punën e megainstitucionit të ri

Reforma e inspektorateve të sigurisë ushqimore, veterinarisë, mbrojtes së bimëve dhe peshkimit në një të vetëm, megjithëse duhet të kishte ndodhur deri ne fund të 2025, pritet në ndodhë shumë shpejt duke u bashkuar në një institucion të vetën dhe nxjerr në pah mungesën e qartë të vullnetit dhe dëshirës për të ndërtuar një institucion serioz e të denjë për një vend që pretendon të bëhet shumë shpejt anëtar i Bashkimit Evropian.

Qendra Alert ka siguruar organogramën (skemën organizative) të punuar nga „ekspertët“ e AKU dhe që është dërguar në MBZHR apo dhe në Inspektoratin e Përgjithshëm. Struktura nuk përputhet me strukturën e “Autoritetit Kompetent“ të legjislacionit të BE-së.

Një tjetër problem më i madh dhe më serioz shfaqet teksa sheh organigramën, ka një hendek të madh mes kontrolleve zyrtare dhe shërbimeve, se e kujt do të jetë përgjegjësia dhe cila drejtori do bëjë çfare. Sektorët teknikë sipas fushave janë shpërndarë në Drejtorinë e Kontrollit dhe drejtoritë e tjera, pa i dhënë formën dhe mbulimin e plotë drejtorive sipas funksioneve dhe fushave, duke vështirësuar zbatimin efektiv të gjurmueshmërisë, si një nga elemetët kyç të proceseve të punës dhe funksionimit të një inspektorati kaq të madh, për të respektuar parimin e kontrollit nga “nga ferma në tavolinë“.

Pa diskutuar fare për „ekspertët kombëtar“ që kanë punuar mbi të, duket qartë se vetë këta persona nuk dinë ende të ndajnë termat siguri ushqimore me sigurim i ushqimit. Ky e fundit ka të bëjë me sigurimin e ushqimit, pra që njerëzit të kenë qasje në ushqim dhe nuk ka të bëjë me ushqim të sigurt. (Food safety / food security). Sipas organogramës dhe emërtimit të gjetur, e kanë quajtur Autoriteti i Sigurisë së Ushqimit.

E dyta, organograma duket qartë që në strukturën e hierarkisë, ka për qëllim të konkurojë ministrinë. Sipas saj, kryeinspektori i këtij institucioni që gabimisht e kanë quajtur Drejtor të Përgjithshëm, parashikohet të ketë dhe kabinet, drejtor kabineri, këshilltar dhe specialistë, 6 persona në total. Një kabinet që emëron e shkarkon njerëz, nga 6 njëherësh, me emërimin e çdo kryeinspektori të ri. Njëherësh, “për t’u gjetur Kola në punë” dhe për të krijuar mundësinë e emërimeve e qokave politike, organogramës i është shtuar dhe një Zëvendësdrejtor i Përgjithshëm. AKU, AVKMB dhe Peshkimi nuk kanë pasur kurrë një zëvendësdrejtor të përgjithshëm. Dhe, kurrë nuk është dashur, sepse ka pasur drejtor menaxhimi, i plotfuqishëm për menaxhim në rutinën e përditshme apo raste krizash ushqimore, me strukturat në varësi, të drejtorisë së përgjithshme apo ato rajonale.

Një tjetër sektor i vendosur në krye të hierarkisë së autoritetit që do garantojë zinxhirin e sigurisë ushqimore, është ai i Menaxhimit të Krizave, me 3 persona të parashikuar. Nëse për 1, 2 apo 5 vjet nuk ka asnjë krizë në sigurinë ushqimore, shëndet kafshës, bimësh apo peshkim, këta 3 persona çfarë do bëjnë?! Çfarë funksionesh do të kryejnë?! Menaxhimi i krizave bëhet nga i gjithë institucioni, drejtoritë dhe sektorët respektiv sipas natyrës së krizës, që nga vlerësimi, menaxhimi dhe komunikimi, në bashkërendim të ngushtë dhe me ministrinë e linjës. E mbi të gjitha, teorikisht dhe praktikisht, si mund të raportojnë apo të jenë drejtoritë e ndryshme nën “hyqmin” e një sektori?! Pra, një sektor i tillë urdhëron, i dikton punën ose menaxhon atë që duhet të bëjë dhe bën Drejtoria e Kontrollit Zyrtar, Drejtoria e Vlerësimit të Riskut, apo të tjerat, sipas organogramës, bashkë me specialistët që kanë në brendinë e tyre!!!

Organograma e Drejtorisë së Përgjithshme

Acquis i BE (Ligji i Ushqimit etj.) parashikon “Risk management”, “Risk Assessment” dhe “Risk Communication”, për të cilat “ekspertët kombëtar” të AKU i kanë vendosur në shënjestërtë operacionin “fshesa”.

Nëse shohim përbërjen e Drejtorisë së Vlerësimit të Riskut, një nga më të rëndësishmet në sigurinë ushqimore, Sektori i Vlerësimit të Riskut është menduar me 1 përgjegjës dhe 3 specialistë. Sigurisht shumë pak, kur mendojmë sigurinë ushqimore në të gjithë zinxhirin, shëndetin e kafshëve, shëndetin apo/dhe mbrojtjen e bimëve, peshkimin, importin, prodhimin etj, etj. Me antarësimin në BE, Shqiperia nuk ka vetëm plane kombëtare vjetore kontrolli apo vrojtimi me bazë risku, por do të ketë edhe plane shumëvjeçare me bazë risku në të gjitha fushat që bashkon ri-strukturimi, minimalisht do të duhen 8 punonjës të profileve agronom, veteriner, kimistë, biolog, teknolog ushqimor, akuakulturë etj.

Njoftimet nga apo për sistemin RASFF, cili sektor do t’i ndjekë?

Një tjetër fryrje aspak e nevojshme e strukturës është dhe Drejtoria e Kontrolleve Zyrtare me 12 Sektorë PIK (PKK në të ardhmen) në 12 drejtoritë rajonale. Pikat e Inspektimit Kufitare (Pikat e Kontrollit Kufitar do të quhen më vonë) mbetën pik-ë në zemër për gjithë “ekspertët kombëtar” brenda AKU që ikin dhe vijnë! Jo më kot…!!!

Organograma e drejtorive rajonale dhe laboratorëve

Ushqimi për kafshë dhe Produktet Plehëruese janë perjashtuar?! Shërbimet veterinare dhe fitosanitare janë të shpërndara nga kjo drejtori në drejtoritë e tjera!

Në këto kushte, a ka një relacion shpjegues dhe shoqërues që mbështet këtë organogramë?! A eshte konsultuar kjo organograëm me ekspertët e MBZHR apo dhe të tjerë që mbështesin MBZHR, ose dhe me Inspektoratin e Përgjithshëm, AKVMB dhe strukturat e Peshkimit në ministri?! Ose, pse jo dhe me Universitetin Bujqësor…

Shërbimi i Mbrojtjes së Mimëve që mbulohet sot nga AKVMB, në organogramen e re nuk konsiderohet i integruar në nivel drejtorie qëndrore dhe as ne nivel rajonal?! Kaq i parëndësishëm është???!!! Sa shumë e shumë të tjera…

Komunikimi i riskut, në një megainspektorat, me një peshë dhe rëndësi të veçantë në shëndetin publik dhe informimin e ndërgjegjësimin e konsumatorit, fermerit, operatorit të biznesit është katandisur në një sektor me staf prej 3 punonjësish. Ky numër është ekzistues qëkur është krijuar AKU, por sigurisht me bashkimin e 3 inspektorateve, me të tjera “rregulla loje”, me risqe që shtohen çdo ditë për dhjetra arsye, është krejt i papërfillshëm.

Puna per ristrukturimin ka filluar nga fundi viti 2024, vijoi në vitin 2025 dhe më vazhdon 2026. Dhe, ende nuk ka marrë një formë të konsoliduar organograma dhe institucionet zbatuese që me rezultatet e tyre pritet të integrojnë Shqipërinë në Union, në përputhje me zbatueshmërinë e kërkesave të aquis se BE.

Vijon…

© Qendra ALERT

Akullore Kinder, Twix, Snickers dhe Ringo: Çfarë përmbajnë në të vërtetë këto ëmbëlsira të frymëzuara nga ushqime të lehta?

Gjithnjë e më të popullarizuara në supermarkete, këto akullore imitojnë shijen dhe markën e ushqimeve të famshme. Por ndryshimet në përbërës, vlera ushqyese dhe çmime janë të denja për vëmendje.

Vitet e fundit, në treg janë shfaqur akullore të ndryshme të frymëzuara nga ëmbëlsirat më të dashura. Çfarë i dallon këto produkte? Ne kemi krahasuar disa nga më të njohurat.

Le ta fillojmë shqyrtimin tonë me Kinder Bueno. Ky snack i lehtë nga familja Ferrero, përbëhet nga një napolitane e mbushur me krem ​​lajthie dhe me çokollatë. Është e destinuar për adoleshentë dhe të rinj. Versioni i akullores i Kinder Bueno u shfaq në tregun italian në vitin 2017 në formën e koneve, e ndjekur nga akulloret dhe së fundmi nga akullorja në një kovë. Shkopi i akullores Kinder me çokollatë, nga ana tjetër, është i frymëzuar nga çokollatat klasike Kinder, të dizajnuara për fëmijë.

Twix është një snack i lehtë me biskota, karamel dhe çokollatë. Snickers është bërë me kikirikë, ndërsa Bounty karakterizohet nga prania e kokosit. Versionet e akulloreve të Twix, Snickers dhe Bounty ngjajnë me ushqimet me të njëjtët emra në formë dhe shije dhe Snickers është gjithashtu i disponueshëm në kuti. Akullorja Ringo, e frymëzuar nga biskotat e famshme, është një lloj sanduiçi me akullore vanilje i vendosur midis dy biskotave.

Përbërësit

Në shumicën e rasteve, përbërësit e këtyre akulloreve janë të ngjashëm: i pari në listë është qumështi, zakonisht në formë të dehidratuar ose të kondensuar, i ndjekur nga sheqeri, më pas nga lloje të ndryshme yndyrnash (vaj palme, luledielli, kokosi), shurupi i glukozës dhe derivatet industriale të qumështit, siç janë laktoza, yndyra e qumështit dhe proteina e qumështit. Pastaj janë përbërësit karakteristikë të akulloreve të ndryshme, siç janë kakaoja, lajthitë, kikirikët ose kokosi. Shtesat përfshijnë emulsifikues, stabilizues dhe aromatizues, të nevojshëm për t’u dhënë këtyre produkteve shijen dhe strukturën që konsumatorët e vlerësojnë. Akullorja Ringo është pak më ndryshe, me miellin si përbërësin kryesor, i ndjekur nga qumështi i freskët me cilësi të lartë. Sheqeri, shurupi i glukozës-fruktozës, yndyrnat dhe shtesat gjithashtu pasojnë.

Këto janë ushqime ultra të përpunuara, me një listë të gjatë përbërësish dhe aditivësh. Këtij aspekti, jo shumë të vlerësuar, i shtohet edhe fakti se ato në përgjithësi kanë shumë yndyrë dhe sheqer. Meqenëse këto akullore ndryshojnë në madhësi, është më e dobishme të merret në konsideratë madhësia e porcionit sesa madhësia e porcionit prej 100 g. për të vlerësuar vlerat ushqyese.

Informacion Ushqyes

Përmbajtja e energjisë e një porcioni varion nga 113 kcal për një biskotë Ringo në 219 kcal për një akullore Kinder Bueno. Përmbajtja e yndyrës ndryshon në mënyrë të dukshme, duke filluar nga 3.2 g për një Ringo në 12.6 g për Kinder Bueno. Përmbajtja e sheqerit është më pak e larmishme dhe gjithmonë e lartë, rreth 10-12 g për copë, përveç Kinder Bueno, ku arrin 16 g. Megjithatë, vlerat “e tepërta” për këtë produkt nuk janë për shkak të recetës, por përkundrazi për faktin se kjo akullore është më e madhe se të tjerat. Vlerësimi i aplikacionit Yuka, i cili jep një pikë nga 100 bazuar si në informacionin ushqyes ashtu edhe në aditivët, është 0/100 në shumicën e rasteve. Akullorja Ringo merr një pikëzim prej 5/100.

Përveçse janë disi të pabalancuara nga ana ushqyese, këto akullore sigurisht që nuk janë të lira: çmimet që shihen në supermarkete për pako të shumëfishta variojnë nga 18 € deri në 31 €/kg. Kjo është e rëndësishme duke pasur parasysh se konet dhe “kazanët” e markës së supermarketit mund të kushtojnë 7-8 €/kg, ndërsa një kon akulloreje Algida (një pako me 6) mund të kushtojë rreth 15 €/kg.

Për një snack freskues të lehtë veror, nëse jeni duke kërkuar akullore, preferohen sorbetet e frutave, po aq të ëmbla, por me pak yndyrë. Edhe më mirë do të ishte të konsumonit fruta të freskëta: pjeshkë, pjepër, shalqi, kumbulla dhe gjithçka tjetër që ofron sezoni, veçanërisht duke pasur parasysh se pak italianë konsumojnë pesë porcionet ‘klasike’ të rekomanduara të frutave dhe perimeve.

Burimi: ilfattoalimentare.it

“Big Foods” kundër Shëndetit Publik: 239 padi për të ndaluar rregulloret e reja, taksat dhe etiketimet. Ja çfarë po shkaktojnë Ferrero, Coca-Cola, PepsiCo, Mondelez dhe Danone

Një hetim ndërkombëtar i koordinuar nga Lighthouse Reports, në të cilin merr pjesë edhe Il Fatto Alimentare, rindërton strategjitë ligjore të kompanive shumëkombëshe ushqimore, duke përfshirë Ferrero, Coca-Cola, PepsiCo, Mondelez dhe Danone.

Tani njihet gjerësisht se, gjigantët e ekonomisë së globalizuar po kontribuojnë në rritjen e sëmundjeve të njohura edhe si “epidemi neoliberale“. Veprimet e tyre manifestohen përmes dëmit që shkaktojnë në mjedis dhe ekosisteme, pabarazive shëndetësore që nxisin dhe transformimit progresiv të shëndetit në një mall që është gjithnjë e më i vështirë për t’u arritur.

Kësaj i shtohet edhe shitja e produkteve që kontribuojnë drejtpërdrejt në çrregullime dhe sëmundje. Katër sektorë industrialë – duhani, ushqimet ultra të përpunuara (UPF), alkooli dhe lëndët djegëse fosile – janë vetëm përgjegjës për të paktën një të tretën e të gjitha vdekjeve. Vlerësimet nga Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH) zbulojnë shkallën e problemit dhe koston e tij të madhe njerëzore. Është në këtë fushë të minuar, atë të të ashtuquajturve “përcaktues komercialë të shëndetit”, që rrjeti i gazetarisë investigative Lighthouse Reports thellohet, duke u përqendruar në kompanitë kryesore globale të ushqimit, të njohura si Big Food.

Hetimi gazetaresk u krye në bashkëpunim me disa partnerë mediatikë nga e gjithë bota—Folloë the Money (Holandë), The Guardian (Mbretëria e Bashkuar), Agência Pública (Brazil), Cuestión Pública (Kolumbi), L’Espresso (Itali), O Joio e O Trigo (Brazil), Quinto Elemento Lab (Meksikë) dhe The Ëire (India)—përfshirë Il Fatto Alimentare. Ky projekt i rëndësishëm kërkimor, i kryer në gjashtë vende—Brazil, Kolumbi, Meksikë, Shtetet e Bashkuara, Mbretëria e Bashkuar dhe Indi—hedh dritë mbi dhe ekspozon strategjitë që kompanitë shumëkombëshe ushqimore përdorin për të mbrojtur fitimet e tyre dhe pozicionet e tyre dominuese në treg. Il Fatto Alimentare e ka treguar këtë histori shumë herë, megjithatë ajo nuk pushon kurrë së habituri.

Ushqimi i Madh kundrejt Shëndetit Publik

Duke u mbështetur në numra, emra dhe dokumente publike, hetimi zbulon se nga viti 2010 deri në vitin 2025, gjigantët e ushqimit ngritën 239 padi kundër qeverive për të bllokuar futjen e rregulloreve, ose për të vonuar ose neutralizuar zbatimin e masave të shëndetit publik në gjashtë vendet e hulumtimit. Gjashtëdhjetë e tetë përqind e rasteve kishin të bënin me masat e etiketimit të ushqimit – dredhia e vërtetë për të edukuar njerëzit rreth një diete më të kujdesshme dhe të sigurt.

Ligjet e lodhshme që kompanitë i nënshtrojnë autoriteteve publike në kërkimin e tyre për rregullim konsumojnë kohë dhe burime të konsiderueshme në sallat e gjyqit, në një betejë shpesh të pabarabartë midis shtetit dhe fuqive ekonomike e financiare. Lighthouse Reports vlerësoi se 595 vjet litigim ishin shpenzuar gjatë hetimit. Në fund të fundit, kompanitë kanë objektiva të qarta politike dhe miliarda të alokuara në buxhetet e tyre për këto aktivitete, të mbështetura nga konsulentë dhe firma avokatësh të nivelit të lartë. Nga 188 mosmarrëveshjet e shqyrtuara, në të cilat ankuesit janë kompani private, mbi një e treta (38%) i atribuohen nëntë kompanive.

Coca-Cola kryeson listën me 24 padi të drejtpërdrejta, e ndjekur nga PepsiCo (me 17), gjigandi i ushqimeve të lehta Mondelez (8 raste), Kellogg’s dhe Danone (nga 5 raste secila). Ferrero, grupi meksikan i energjisë dhe ushqimit Xignux dhe Heartland Food Products Group janë të barabartë në vendin e dytë, me nga katër padi secila. Në fund të listës është Mars Inc., me dy padi individuale. Mars shfaqet gjithashtu si “kompania mëmë” në pesë padi të tjera të ngritura nga Kellogg’s UK, e cila u ble përfundimisht nga Mars në fund të vitit 2025.

Pas fasadës qetësuese

Shfletimi i faqeve të internetit të këtyre gjigantëve jep përshtypjen e të jetuarit në një botë qetësuese. Legjitimiteti i përgjegjësisë sociale të korporatave (CSR), i cili në emër të tregut favorizon qeverisjen vullnetare të korporatave në kurriz të kapacitetit rregullator të qeverisë, mbështet narrativat e angazhimit për kujdesin e duhur, aktivitetin fizik dhe sportet për fëmijët, dhe madje edhe mbrojtjen e mjedisit përmes prodhimit shumë të qëndrueshëm.

Po, kompanitë e pretendojnë: ato duan të jenë pjesë e zgjidhjes së problemit. Por është një iluzion optik, një përrallë e përcjellë përmes ndërtimit të një narrative reklamuese pothuajse të papërmbajtshme. Megjithatë, nëse një qeveri ose ndonjë autoritet publik guxon të vendosë etiketim semafori mbi informacionin ushqyes të produkteve të tyre – një përzierje trini e sheqernave, kripës dhe yndyrnave – ose të vendosë taksimin, reagimi i tyre Pavlovian është të ngrenë një padi të pamatur ose të apelojnë në gjykata.

Skema është ajo e nisur dekada më parë nga industria e duhanit, një rast shkollor që rishfaqet vazhdimisht, nën maska ​​të reja, për të anashkaluar instrumentet detyruese të miratuara njëzet e pesë vjet më parë nga bashkësia ndërkombëtare – po i referohem Konventës Kornizë të OBSH-së për Kontrollin e Duhanit.

Krahas veprimeve ligjore kërcënuese, ekziston edhe shkrimi industrial me prodhimin e artikujve gjoja shkencorë, ndërthurjen e zgjuar të përpjekjeve të lobimit politik dhe një artikulim të kujdesshëm të financimit që kap taktikisht individë, institucione publike, gazeta, universitete dhe madje edhe subjekte të shoqërisë civile. Hetimi mbi Big Food detajon, përmes pasurisë së të dhënave dhe referencave, aftësitë e gjera të këtij sistemi në thelb patologjik.

Lufta e Big Food në Meksikë

Një aspekt veçanërisht interesant ka të bëjë me Meksikën, marrësin e 80% të rasteve ligjore të shqyrtuara (193 nga 239). Kjo nuk është për t’u habitur. Për disa vite, Meksika ka ndërmarrë veprime konkrete për të adresuar sfidën e sëmundjeve kronike, të cilat përfaqësojnë një barrë joproporcionale shëndetësore dhe financiare në sistemin kombëtar të kujdesit shëndetësor. Siç raportoi Ministrja e Shëndetësisë, Mercedes Juan, vitin e kaluar në Asamblenë e Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara, statistikat kombëtare tregojnë se afërsisht 70% e popullsisë së rritur dhe 30% e fëmijëve janë obezë ose mbipeshë, ndërsa 9.2% e popullsisë së përgjithshme vuan nga diabeti.

Përveç një politike të konsoliduar të dietave të shëndetshme dhe të qëndrueshme në shkolla, parandalimi dhe kontrolli i këtyre sëmundjeve mbështetet në masa rregullatore dhe fiskale, të cilat janë vazhdimisht në ekuilibër për shkak të ndërhyrjes së koorporatave. Në Meksikë, industria ka dominuar fjalë për fjalë pjesëmarrjen në diskutimet teknike mbi iniciativat rregullatore qeveritare – 106 akreditime krahasuar me 13 të dhëna organizatave të shoqërisë civile – dhe më pas ka bllokuar gjykatat për të vonuar sa më shumë të jetë e mundur zbatimin e rregullores për etiketat e semaforëve që duhet të vendosen në paketimin e produkteve, dekretet zbatuese për të cilat ende nuk janë lëshuar. Taksa mbi ushqimet ultra të përpunuara mbetet në 7%, pavarësisht rekomandimit prej 20% të propozuar nga OBSH.

Një rast paradigmatik

“Meksika është shembulli paradigmatik në Amerikën Latine se si është e mundur që një shtet të përparësojë shëndetin publik mbi interesat e biznesit. Ky qëndrim e vendos çdo qeveri në një kurs përplasjeje me ofensivën ligjore të industrisë”, komenton Cecilia Elizondo, një eksperte me Panelin e Nivelit të Lartë të FAO-s për Sigurinë Ushqimore dhe Ushqimin (HLPE-FSN). Ajo shton: “Nga më shumë se 30 urdhrat e Monsanto-s (tani të Bayer) që sfidojnë Dekretin Presidencial të vitit 2020 që heq gradualisht përdorimin e glifosatit dhe misrit të modifikuar gjenetikisht, deri te veprimet më të fundit të Coca-Cola-s që sfidojnë Ligjin e Përgjithshëm për Ushqim të Përshtatshëm dhe të Qëndrueshëm të prillit 2024, Meksika tani ka grumbulluar provat më bindëse të çmimit që vendet detyrohen të paguajnë kur guxojnë të nxjerrin ligje në favor të jetës.”

Roli i Ferrero-s në Meksikë dhe Mbretërinë e Bashkuar

Ferrero është përfshirë drejtpërdrejt ose tërthorazi në procedurat ligjore që synojnë neutralizimin e rregulloreve meksikane mbi ushqimin e shëndetshëm dhe të qëndrueshëm. Gjigandi i ëmbëlsirave është i përfshirë në tre padi. ​​Investimet dhe interesat e shumëkombëshes në Amerikën Latine janë të rëndësishme. Ferrero është e pranishme fuqimisht në katër shoqatat e industrisë braziliane që kanë paditur agjencinë rregullatore të shëndetit publik ANVISA për të sfiduar Rezolutën Rdc24, ligjin që për gati dy dekada është përpjekur të kufizojë, me rezultate shpesh të pasigurta, reklamimin e ushqimit të shpejtë për fëmijët – një ligj historik, i prezantuar gjithashtu nga Ministria e Shëndetësisë e Kilit një dekadë më parë.

Ferrero është e përfshirë në ankesën e paraqitur nga ËK Kellogg Co. – kompania amerikane pas misrit të famshëm – në Mbretërinë e Bashkuar pas blerjes së markës ikonike në korrik 2025. Shumëkombëshja me seli në Alba dhe dega e saj Eat Natural i dërguan letra paraprake Departamentit të Shëndetësisë të Mbretërisë së Bashkuar, duke kërcënuar me veprime ligjore nëse rregullat kufizuese për produktet me përmbajtje të lartë sheqeri, kripe dhe yndyre nuk ndryshoheshin. Një ish-përfaqësues i sistemit shëndetësor të Mbretërisë së Bashkuar tha në mënyrë konfidenciale: “Rasti ËK Kellogg Co. kërkoi një përpjekje gjigante nga ana e qeverisë së Mbretërisë së Bashkuar. Shumica e vendeve thjesht nuk kanë burimet për të luftuar. Kur e përmend rastin jashtë vendit, ata janë të tmerruar.”

Qëndrimi i Ferreros

Kur u kontaktua nga Lighthouse Reports në lidhje me hetimin gazetaresk, kompania u përgjigj një javë më parë, duke thënë: “Ferrero mbështet objektivat e shëndetit publik që synojnë uljen e obezitetit dhe sëmundjeve që lidhen me dietën dhe ndan rekomandimet përkatëse të bëra nga autoritetet ndërkombëtare shëndetësore, duke përfshirë ato mbi konsumin e sheqerit. Ne mbështesim etiketimin e të ushqyerit të bazuar në prova dhe jo-diskriminuese. Ne u ofrojmë konsumatorëve informacion të qartë ushqyes dhe shumë nga produktet tona ofrohen në porcione të vogla individuale, me afërsisht 91% të vëllimeve të tregut tonë që përmbajnë më pak se 150 kalori për pako. Kur Ferrero është angazhuar me autoritete dhe organe rregullatore të ndryshme, kjo ka qenë për shkak të qartësisë në lidhje me zbatimin e politikave – për shembull, mospërputhjet në mënyrën se si trajtohen produktet e krahasueshme sipas të njëjtës rregullore – në vend të kundërshtimit të objektivave të shëndetit publik.”

Situata në Itali

Situata në Itali nuk është rozë. Sipas të dhënave të ISTAT për vitin 2025, 6 milionë të rritur janë obezë në Itali dhe një në katër fëmijë të moshës 3 deri në 17 vjeç (26%) është mbipeshë, me një kulm prej 32.3% midis fëmijëve të moshës 3-10 vjeç. Epidemia shënon një kreshtë të thellë të pabarazisë shëndetësore, që do të thotë se kushtet socioekonomike dhe kulturore të familjeve kanë shumë rëndësi, pothuajse sikur të vulosin një fat antropologjik për segmentet më pak të informuara dhe për këtë arsye më të ekspozuara të popullsisë.

Në Francë, metoda Nutri-Score është një mjet i pranuar dhe i preferuar për 68% të popullsisë, ndërsa 79 organizata dhe 56,000 qytetarë po bëjnë thirrje për një ligj që e bën atë të detyrueshëm, siç mbështetet nga sistemi publik i sigurimeve shëndetësore (Assurance Maladie). Brenda Bashkimit Evropian, 14 shtete anëtare aplikojnë një taksë sheqeri mbi pijet, dhe Mbretëria e Bashkuar po përpiqet të zvogëlojë ekspozimin e të miturve ndaj marketingut të ushqimit të shpejtë.

Në Itali, rregulloret për reklamimin e ushqimeve ultra të përpunuara për të rriturit dhe fëmijët thjesht nuk ekzistojnë. Masat e taksimit për pijet me sheqer janë shtyrë gjithmonë. Në të vërtetë, me reformën Buona Scuola të qeverisë Renzi, ne i kemi lejuar Big Food-it, nëpërmjet fondacioneve të tyre, të financojë aktivitete në shkolla – një zhvillim unik që e habiti Hilal Elver, Raportuesen Speciale të OKB-së për të Drejtën e Ushqimit, gjatë misionit të saj në Itali në vitin 2020.

Një Qeveri që Mbështet Big Food-in

Me qeverinë Meloni, e cila i detyrohet biznesit sikur të mos kishte të nesërme, Italia jo vetëm që po mbështet çdo veprim kundër përcaktuesve komercialë të shëndetit në forume shumëpalëshe, por gjithashtu po i vë një shkop në rrota çdo mundësie për një konsensus evropian mbi luftën kundër sëmundjeve kronike brenda OBSH-së, siç ndodhi këtë vit, me mosbesimin e delegatëve evropianë: “Italia i urren përcaktuesit komercialë të shëndetit”, më tha një zyrtar konfidencialisht majin e kaluar në Gjenevë.

Ky deregulim i plotë në vendin e kompanisë së saj mëmë ka forcuar aftësinë e Ferreros për të zgjeruar shtrirjen e saj në Evropë – ku, së bashku me Coldiretti, ka bllokuar me kokëfortësi futjen e një sistemi evropian Nutri-Score. Hetimi i Lighthouse Reports tregon se Big Food ka humbur 82% të padive të ngritura në gjashtë vendet e shqyrtuara, por këto të dhëna nuk duhet të çojnë në një fitore të lehtë.

Pavarësisht ndërgjegjësimit në rritje të komunitetit shkencor për përcaktuesit komercialë të shëndetit dhe udhëzimeve të Kombeve të Bashkuara për qeveritë, fuqia ekonomike dhe financiare e kompanive shumëkombëshe të ushqimit nuk ofron shpëtim. Tetë kompanitë kryesore në sektorin ushqimor – duke përfshirë Nestlé, Coca-Cola, Pepsi-Co, Unilever, Danone, Mars dhe Ferreron tonë – vetëm kontrollojnë 42% të aseteve financiare të sektorit, të vlerësuara në 1.5 trilion dollarë. Ky përqendrim oligopolistik i lejon ata të bëjnë çdo gjë, duke investuar kapital të madh në marketing dhe të gjitha llojet e veprimeve, kundër interesave dhe shëndetit të popullsisë së botës. Një çështje pushteti, me të vërtetë.

Burimi: ilfattoalimentare.it

Autoriteti i Konkurencës vendos kushte dhe detyrime për Vodafone dhe One

Autoriteti i Konkurrencës, në përfundim të hetimit të thelluar ndaj Vodafone Albania SHA dhe One Albania SHA në tregun me pakicë të shërbimeve celulare ka vendosur kushte dhe detyrime specifike që reflektojnë ankesat e konsumatorëve pranë Autoritetit. Vendimi i Komisionit të Konkurrencës synon korigjimin e shqetësimeve konkrete që kanë prekur konsumatorët dhe garantimin e çmimeve më të lira për shtresën e pensionistëve dhe studentëve, si dhe më shumë transparencë e mundësi zgjedhjeje për abonentët e të dy operatorëve.
Gjatë periudhës së hetuar u konstatuan rritje progresive dhe të përafërta të çmimeve, ngjashmëri e lartë ndërmjet paketave, reduktim i ofertave me çmime të ulëta dhe mangësi në dokumentimin e kostove që justifikojnë ndryshimet tarifore. Për pasojë, Autoriteti i Konkurrencës vendosi masa konkrete në interes të qytetarëve. Sipas vendimit:
• brenda 90 ditëve, të dy operatorët duhet të ofrojnë paketa të veçanta më të favorshme për
pensionistët dhe studentët 18–23 vjeç;
• paketa më e lirë duhet të jetë realisht e disponueshme edhe në pikat fizike të shitjes, jo
vetëm në aplikacione online apo kanale digjitale;
• pas përfundimit të kontratës, çdo abonent duhet të ketë të drejtë të kalojë në një paketë më
të lirë, pa penalitete dhe pa pengesa të pajustifikuara;
• çdo ndryshim në çmim, përmbajtje apo vlefshmëri të paketës duhet t’i njoftohet
individualisht abonentit, qartë dhe të paktën 30 ditë përpara;
• çdo rritje çmimi duhet të mbështetet në analiza të dokumentuara të kostove dhe ky
dokumentacion duhet të ruhet për pesë vjet;
• paketat e reja duhet të kenë diferencim real dhe të mos kufizojnë zgjedhjen e konsumatorit;
• kontratat tip duhet të marrin vlerësimin paraprak të Autoritetit të Konkurrencës për
shmangien e klauzolave të padrejta;
• procedura dhe afati për bartjen e numrit nga një operator te tjetri duhet të shkruhen qartë
dhe kuptueshëm në kontratë.
Vendimi nr. 1307 i datës 24/07/2026 korrigjon probleme konkrete të konsumatorit: mungesën e informimit, vështirësinë për të zgjedhur një paketë më të lirë, aksesin e kufizuar në ofertat ekonomike, paqartësitë kontraktore dhe mungesën e alternativave për shtresa me të ardhura të ulëta. Të gjitha detyrimet e vendosura nga Autoriteti i Konkurrencës do të monitorohen për një vit nga hyrja në fuqi e vendimit. Në rast moszbatimi të një prej pikave të vendimit, Vodafone Albania SHA dhe One Albania SHA do të përballen me penalitetet e parashikuara nga ligji.