Menu

Kryesore

ALERT ngre alarmin: “Mjekët mashtrues” po rrezikojnë serjozisht jetën e qytetarëve

Nga Alketa ÇEKU*

Edhe pse profesioni i mjekut është një ndër profesionet më të respektuara, ka biznese të cilat për qëllime përfitimi po rrezikojnë serjozisht jetën e qytetarëve duke reklamuar si mjekë persona që nuk e ushtrojnë këtë profesion.

Në internet, Albert Shabani prezantohet si urolog, i cili iu ka ardhur në ndihmë shumë djemve dhe burrave për të përmiresuar jetën seksuale, duke i ofruar trajtimet e duhura mjekësore.  Fillimisht, kushdo që futet në faqen e internetit të këtij ‘mjeku’ do t’i bëhen disa pyetje duke  dhënë idene, se je duke komunikuar në kohë reale me mjekun, por në fakt në krahun tjeter nuk ndodhet një mjek, por përgjigje automatike që vijnë nga sistemi.

I ashtuquajturi mjek Albert Sinani bën disa pyetje standarde, rreth moshës dhe pakënaqesive që  mund të ketë partnerja dhe në fund  ështe e njëjta përgjigje, problemi juaj kurohet vetem me ‘Fortex’ që kushton 45 euro me 50% ulje.

Jeta e qytatarëve që bien pre e këtyre mashtrimeve vihet serjozisht në rrezik, pasi ata mund të vuajnë nga sëmundje të ndryshme si zemra, diabeti, tensioni, etj., ndërkohë që, duke përdorur nje ilaç që nuk dihet se nga kush tregetohet dhe çfarë përmbajtje ka, mund të ketë pasoja të rënda për shëndetin. Nuk ka rendesi nese ti që i shkruan  ‘mjekut’ je 20 apo 70 vjeç, rekomandimi do të jetë i njëjtë: Ilaç ‘Fortex’.

Albert Shabani nuk ekziston si mjek Urolog as në Shqipëri dhe as në Kosove.  Për arsye biznesi, faqe të ndryshme reklamojnë këtë produkt duke e bëre me të besueshme pjesën që mjekimin t’a ofron një mjek specialist. Situata bëhet akoma më alarmante  kur ‘mjeku’, pasi  shprehet se ke shenja impotence thotë: ‘Nuk ka kuptim të drejtoheni për ndihmën e mjekëve konvencionalë të paaftë dhe të metodave klasike të trajtimit’.

Duke u përpjekur të krijojnë bindjen se zgjidhja e problemit tënd eshtë vetëm blerja e produktit që ai tregëton, ‘mjeku’i inkurajojn përdoruesit  te shmangin  vizitat te mjekët profesionist.

Nuk ka të dhëna te sakta se sa persona kanë pasur komplikacione pasi kanë perdorur këte ilaç, dhe  kjo për vetë faktin se kushdo që e përdor mundohet ta mbaje të fshehtë . Fakti që ky ilaç nuk tregëtohet në farmaci  ben që të ngrihen  dyshime të arsyeshme mbi faktin se  eshte nje ilaç qe nuk e ka marre lejen  per tu tregëtuar në  Shqipëri, dhe për më tepër nuk dihet se çfare efektesh anësore mund të  japë te përdoruesit. I ashtuquajturi ‘mjek’ shprehet se, ai nuk ofron ilaçe të padobishme që gjenden në raftet e farmacive.

Deri në momentin që institucionet përgjegjese të marrin masa dhe të zbulojne se kush qëndron pas ketyre individëve qe për arsye përfitimi  tregëtojne ilaçe të paçertifikuara, janë vetë qytatarët që duhet të mos bien pre e këtyre mashtruimeve pasi  këshillimi me ‘mjekët mashtrues’ mund t’i kushtojë jetën.

*Autorja e shkrimit është gazetare në fushën investigative, me një eksperiencë 10-vjeçare. Ish-kryeredaktore e emisionit investigativ “Boom” dhe aktualisht gazetare ingestigative në Ora News.

 

 

** Ky publikim është prodhuar në kuadër të projektit “ALERT pë mbrojtjen e konsumatorit”, me mbështetjen e Programit #SustainMedia, i bashkëfinancuar nga Bashkimi Evropian dhe Qeveria Gjermane. Përmbajtja e tij është përgjegjësi e vetme e Qendrës ALERT dhe nuk pasqyron domosdoshmërisht pikëpamjet e BE-së ose të qeverisë gjermane.

Shqipëria mes turizmit, hidrogjenit dhe vëmendjes globale

Vëmendje e turistëve perëndimor drejt Shqipërisë gradualisht po rritet. Por kjo nuk mjafton. Mobilizimi vendor për përmirësimin e shërbimeve në sektorin e turizmit është hapi i radhës i nevojshëm. Sektori i energjisë së gjelbër duhet të jetë në krye listës së përparësive sé bashku me turizmin. Prodhimi i Hidrogjenit të gjelbër nga uji (teknologjia e elektrolizës), së bashku me Hidrogjenin natyral,, janë  mundësia e dytë për të cilën Shqipëria duhet të fillojë të mobilizohet përmes bashkë-investimit me Perëndimin për tregun evropian.

 

Nga Skender Xhakaliu, Koblenz*

Ekonomia e Shqipërisë, një ndër më të pazhvilluarat në kontinentin Evropian, perspektivën e ka të hapur dhe ajo është në duart e saj.

Mundësitë që ajo të bëjë një hap të ri e të madh në një të ardhme të afërt në disa sektorë të industrisë janë të mëdha, pikërisht në momentin e përplasjeve të mëdha midis superfuqive botërore të dy blloqeve, vendeve të perëndimit dhe tandemit ruso-kinez, përkatësisht.

Turizmi

Vonesat e përmirësimit të gjendjes në sektorin e turizmit dhe standardizimit të tij me atë të vendeve evropiane, tashmë duket se janë kuptuar nga përgjegjësit në Shqipëri, dhe është duke ndodhur një vëmendjesim i klasës politike dhe të biznesit të këtij sektori, për investimet tejet të nevojshme që numri i vizitorëve të huaj nga rreth 10 milion që ishte në 2023 të rritet edhe më tej në 2024 dhe në vitet e ardhshme.

Shifrat e vitit të kaluar të numrit të turistëve nuk duhet që shkaktojnë vetëkënaqësi, por ato duhet që të jenë këndellje për përmirësimet që duhet të bëhen në infrastrukturën(at) në brigjet e detit të vendit, dhe atë në mënyrë të ekuilibruar nëpër krejt vendin, pra jo vetëm nga mesi i Shqipërisë e deri në jug, por po aq edhe nga mesi i Shqipërisë e deri në veri tek kufiri me Malin e Zi.

Turistët evropianë shprehen të kënaqur me bukuritë natyrore të bregdetit në Shqipëri, por jo edhe aq me cilësinë e shërbimeve.

Përqendrimi i menjëhershëm i masave duhet të jetë në cilësi të shërbimeve (hotelieri e ushqim – sektori HoReCa), për të ruajtur pra edhe rritur më shumë numrin e turistëve të huaj.

Pra, sektori i turizmit detar në Shqipëri e ka një moment tejet të mirë, por ai kërkon përkujdesje të shtuar tash dhe mobilizim të sektorit publik dhe atij privat për të bërë maksimumin e për ta shndërruar vendin në garues në cilësi të shërbimeve me vendet fqinje të rajonit të gjerë dhe vendeve të Bashkimit Evropian. Këtu pa lënë pas dore dhe rëndësinë e turizmit malor, kulturor e historik, mjaft të kërkuara në guidat e vizitorëve të huaj, por që edhe ato kanë mungesat e veta e nevojat e menjëhershme për përmirësim.

Energjia – Hidrogjeni

Sektori i energjisë është një aspekt me mundësi e jashtëzakonshme për Shqipërinë, dhe pikërisht në momentet kur vendet e zhvilluara ndodhet në mobilizim masiv në garën se kush më shumë do të jetë prodhues i energjisë së gjelbër.

Vendet e Bashkimit Evropian, po aq edhe SHBA-të dhe aleatët e tjerë të dy fuqive perëndimore, janë duke u mobilizuar tashmë edhe për prodhim Hidrogjeni të gjelbër po ashtu.

Bashkimi Evropian në dokumentin e parë të tij REpowerEU të vitit 2022, e ka futur Hidrogjenin e gjelbër në listën e planeve konkrete me burimet e tjera të energjisë së pastër, përkatësisht të energjisë së gjelbër, dhe tashmë fondet për investimet e nevojshme për prodhim të hidrogjenit të gjelbër po ndodhin. Madje Bashkimi Evropian e ka krijuar edhe një bankë të posaçme për Hidrogjenin, përkatësisht prodhim të tij me ndarjen e ujit (H20 ) në Hidrogjen (H2) dhe Oksigjen (O), pra për teknologjinë prodhuese dhe instalimet përcjellëse për transportim të tij deri tek industritë për përdorimin e tij.

Planet e Bashkimit Evropian për prodhim të hidrogjenit këtë vit janë freskuar edhe më shumë, nga sasia fillestare (20 milion ton në vit deri në vitin 2030, 10 milion prej tyre të prodhuar në vendet e Afrikës). Tash, synohet që deri në vitin 2040, të prodhohen deri në 35 milion ton hidrogjen në vit për tregun e BE-së.

Dhe pikërisht ndërlidhur me këto plane të BE-së, Shqipëria duhet që të kap momentin tash e jo më vonë për prodhim Hidrogjeni. Shqipëria ka mbi 400 km det i cili mund të shfrytëzohet për prodhim H2 të gjelbër.

Së fundi, pra këtë vit, hulumtimet thonë se në tokën e Shqipërisë, në minierat dhe në nëntokën Bulqizës, ka edhe rezerva të Hidrogjenit Natyror, sasia e rezervave të të cilit duhet ende saktësuar. Hulumtimet ende jo zyrtare thonë se Hidrogjen Natyror mund të ketë edhe në vende të tjera të Shqipërisë, përpos në Bulqizë.

Pra, Shqipëria ka dy të potencialet: detin dhe tokën për t’u bërë prodhues i hidrogjenit dhe prodhimeve të tjera që dalin nga vet hydrogjeni, e për të cilat kontinenti evropian, pra më së shumti BE, ka nevojë në kuadër të planeve për energji të gjelbër.

Deri më tash çështja e Hidrogjenit të gjelbër nuk është aktualizuar në opinion publik vendor në Shqipëri. Por kjo duhet që të ndodhë, dhe autoritetet shqiptare duhet që të mobilizohen, për të kërkuar bashkë-investitorë të huaj për prodhimin e Hidrogjenit të gjelbër nga uji, dhe të Hidrogjenit Natyror nga miniera e Bulqizës.

Meqë aktualisht Shqipëria nuk ka infrastrukturë të veten për përdorim vetjak të Hidrogjenit, ajo fillimisht mund të bëhet eksportuese  këtij burimi të ri të energjisë në vendet e BE-së, e më pastaj nga të hyrat e shitjes të krijojë fonde të mjaftueshme edhe për përdorim në tregun e brendshëm, përfshirë edhe në prodhim energjie elektrike, në mënyrë që përsëri edhe këtë prodhim të dytë ta përdorë për vete e të mos jetë e detyruar të shohë bursat dhe tregjet ndërkombëtare për blerje energjie kur kapacitetet prodhuese të hidrocentraleve vendore janë më të vogla.

Fuqizimi i sektorit të turizmit dhe prodhimi i Hidrogjenit, paralelisht me përmirësimet dhe rritjet e kapaciteteve të tjera prodhuese në sektorë të tjerë të industrisë, gradualisht do ta bënin Shqipërinë me një ekonomi shumë më të zhvilluar dhe garuese të fortë me ekonomitë konkurruese në Evropën Jug-Lindore.

E gjithë kjo do ta bënte një ‘Shqipëri të Re’, me fuqi blerëse të re të rritur të qytetarëve të saj, me gjendje ekonomike e sociale të stabilizuar e të fuqishme të tyre, e do ta bënte një Shqipëri të respektuar, të faktorizuar e të kërkuar nga Perëndimi.

Krejt çka duhet që kjo të ndodhë, është riorientimi i politikave ekonomike të Shqipërisë dhe mobilizimi i autoriteteve vendore në koordinim dhe bashkë-investim me aleatët perëndimorë sipas nevojave të tregut evropian, e ku energjia, përkatësisht burimet për prodhimet energjetike ndodhen në boshtin e krizës globale aktuale midis bllokut perëndimor në njërën anë dhe bllokut ruso-kinez në tjetrën anë.

Shqipëria e ka momentin TASH e jo më vonë.

*Autori është ish-Ambasador i Kosovës në Danimarkë dhe Gjermani. Aktualisht është anëtarë i Kryesisë së Dhomës së Biznesit të Diasporës

Qëllimi i mirë i bashkon në Zvicër emblemën e biznesit dhe filantropisë shqiptare, Lazim Destani me diplomatë, bëmirës dhe shkencëtarë

Ti bësh 2000 km rrugë me të vetmin qëllim, që t’i bashkohesh një takimi të mire, në një natë të veçantë edhe kjo është plus një shenjë, se je bëmirës me plot kuptimin e fjalës. Këtë e bëri mbrëmë, emblema e afarizmit dhe filantropisë shqiptare, Z.Lazim Destani. Ai iu bashkua aktivitetit dhe iftarit të organizuar në Zvicër nga shtatë biznesmenë si pjesë e Rrjetit të Miqësisë. Kur kanë mbetur më pak se 10 ditë nga fundi i Muajit të Ramazanit, afaristët që veprojnë në Zvicër si Z.Florim Useini, Visar Robelli, Shaqir Alushaj, Meti Krasniqi, Nadi Zendeli, Ibrahim Çekaj dhe Kastriot Basha, dëshmuan mirësinë e tyre  dhe dy netë më parë në xhaminë “Drita” në Emmenbrücke, shtruan edhe një darkë për mysafirë të shumtë. Që në fillim duhet përshëndetur nisma e Z. Useini, njëherësh edhe kryetar nderi i Rrjetit të Biznesve Shqiptare në Zvicrë Qendrore me shoktë e tij dhe me një bashkëpunim edhe me drejtuesit e xhamisë me kryetarin Z. Fadil Asani, një veprimtar i njohur për të gjithë që organizuan iftarin që do të mbahet në kujtimet tona ndër më të mirat, shkruan “Bota Sot”. Në darkën e iftarit, merrnin pjesë nër të tjerë dhe përveç Z.Destani, dhjetra personalitete të fushës së biznesit, diplomacisë, shkencës, si dhe diasporës shqiptare në Zvicër.

Kontributi madhor edhe i xhamive shqiptare në Zvicër dhe jo vetëm për çështjen kombëtare dihet se ka qenë i madh, është dhe do të jetë. Për çdo natë në xhami në namazin e Taravive janë mbi 500 e më shumë, varësisht prej hapësirave që kanë xhamitë. Llogaritet që në Zvicër janë jo më pak se 86 xhami dhe thuajse të gjitha janë prona të shqiptarëve, pra pronë e xhamisë. Mërgata shqiptare, Zvicrën e sheh si atdhe të dytë dhe padyshim se, edhe shteti zviceran dhe populli i saj i ka mirëpritur dhe respekton besimin e secilit. Z.Fadil Asani, kryetari i xhamisë Drita, së bashku me kryesinë dhe anëtarë të tjerë të xhamisë pritnin musafirët e shumtë që vinin të ftuar nga Rrjeti i Miqësisë.

Kryetari i xhamisë, Z.Fadil Asani, i njohur të pranishmit me arritjet e xhamisë dhe falendëroi kryesinë, anëtarët e xhamisë si dhe miqtë për ftesat dhe organizimin.

Ambasadori i Maqedonisë së Veriut, Z.Rexhep Demiri dhe Z.Vigan Berisha, Shef i Misionit në Konsullatën e Kosovës në Zyrih përshëndetën aktivitetin dhe falenderuar organizatorët.

Më pas, fjalën e mori filantropi dhe biznesmeni i shquar shqiptar nga Tetova, Z.Lazim Destani. “Faleminderit e përshëndetje Florim dhe ju së bashku që shtruat këtë iftar dhe kryesinë e xhamisë për mikëpritjen. Jam shumë i lumtur që në mesin tuaj po shoh më shumë të rinjë. E ardhmja jonë është rinia. Na duhet të punojmë edhe ma shumë dhe të jemi të bashkuar. Kujtoj kohërat e hershme se si ishte muaji i Ramazanit në tokat tona. Ajo kohë e artë shumë e bukur. Ishim të gjithë së bashku. Prindërit tanë shtronin iftare të shumta. Ishim çdo natë së bashku me familjarë e miq. Tani jemi në mërgatë, por edhe këtu nuk po mungojnë ato kujtime, sepse po sonte mu kujtua ajo kohë. Sa bukur që po ju shoh të bashkuar. Po shoh ambasadorin, shefin e konsullatës, imamë, e shkenctarë edhe të besimit, patriotë dhe ju vëllezër që me djersën tuaj e fitoni pasurinë. Të vazhdojmë së bashku. Të investojmë më shumë në arsim, shkencë, kulturë dhe sport, sepse janë faktorë vendimtarë për përparimin e një shoqërie apo për zhvillimin e gjithanshëm të një vendi. E konsideroj si detyrë humanitare dhe patriotike mbështetjen e vazhdueshme dhe progresive të aktiviteteve e projekteve nga këto sfera. Të kemi arritje e rezultate sa më të larta. Besoj fort se komunitetet dhe familjet janë më të fuqishme, kur për qëllime të përbashkëta punojnë së bashku. Kam ndjekur e ndjek rrugë të ndryshme për t’i bërë bashkë njerëzit dhe institucionet, duke synuar partnerizimin dhe avancimin e zhvillimit ekonomik e shoqëror. Në shërbim të këtij misioni marr pjesë në mënyrë aktive në evente kombëtare e ndërkombëtare për promovimin dhe ngritjen e ndërgjegjes rreth bashkëpunimeve të kësaj natyre. Ju pafsha bashkë të dashur vëllezër!“ – u shpreh Destani.

Siç e dimë edhe modestinë e Z.Destani, një pjesë nga të ardhurat e tyre dhe familja e tij për çdo vit e ndajnë për bamirësi si dhe për mbështetjen e iniciativave nga sfera e arsimit, shkencës, artit, sportit, e të aktiviteteve të ndryshme kulturore.

Diplomatë, shkenctarë, aktivistë të diasporës shqiptare në Zvicër, por edhe më gjerë, duke falenderuar organizatorët e mikpritësit, bënë thirrje që shqiptarët të jenë kurdoherë të bashkuar dhe të vëmendshëm ndaj trojeve shqiptare.

 

Alert nga RASFF: Kroacia kthen mbrapsht ngarkesën me lakra nga Shqipëria, me përmbajtje të lartë pesticidesh

Perimet shqiptare vazhdojnë të rezultojnë me probleme në vendet e Bashkimit Evropian. Sistemi i Alarmit të Shpejtë i Komisionit Evropian për produktet ushqimore, RASFF, ka publikuar së fundmi se më 26 mars është kthyr për në vendin e origjinës një ngarkesë nga Shqipëria me lakra të freskëta. Sipas njoftimit, autoritetet e Kroacisë, pas kontrollit kufitar dhe analizave pa u fundit ende në terrirotin e këtij vendi, ka rezultuar se ngarkesa e lagrave nga Shqipëria është e kontaminuar dhe ka rezultuar me përmbajtje të pesticidit Metalaxyl, një fungicide ky që po sipas faqs së RASFF, nuk ka një normativë, por nuk duhet të ketë mbetje në të. Sipas analizave të autoritetve kroate, ka rezultuar se prania e Metalaxyl është 0.15 mg/kg, shifër kjo shumë e lartë edhe nëse normative e mëhershme e lejueshme prej 0.01 mg do të ishte ende e lejuar.

Njoftimi për refuzimin në kufi është publikuar nga RASFF më 26 mars, ndërsa kamionët për analiza janë marrë më 21 mars.

Qendra ALERT

 

Sigurimi i së ardhmes mes krizave globale, përfaqësuesi i FAO-s, Raimund Jehle: Edhe Shqipëria s'ka qenë imune ndaj ndryshimeve

Sigurimi i së ardhmes: Roli jetik i ndërhyrjeve për ruajtjen e sigurimit te ushqimit mes krizave globale dhe ndryshimeve të politikës së gjelbër. Ishte kjo tema dhe fokusi i intervistës së Raimund Jehle, përfaqësues i FAO në Shqipëri, me gazetarin dhe aurotin e Emizionit ALERT, Granit Sokolaj, njëherësh dhe Drejtor i Qendrës ALERT, organizatë për mbrojtjen e konsumatorëve.

Sokolaj: Z. Jehle, duke marrë parasysh një mori ndryshimesh që priten të ndodhin për shkak të krizës së vazhdueshme të çmimeve, ushqimit dhe energjisë që prek botën, dhe angazhimet e vendeve për të miratuar politika më të gjelbra, me reduktimin e emetimeve të gazeve serrë dhe të gjitha masat që BE-ja është duke ndërmarë për mbrojtjen e mjedisit, sa të rëndësishme janë disa ndërhyrje specifike që synojnë të mos rrezikojnë sigurimin e ushqimit?

Raimund Jehle: Faleminderit për pyetjen tuaj, besoj se kjo çështje është shumë e duhur për t’u trajtuar, pra sigurimi i ushqimit (në krahasim me sigurinë ushqimore, të cilat përgjithësisht në gjuhën shqipe ndërthuren me njëra-tjetrën, por janë dy koncepte krejtësisht të ndryshme).

Ajo që ne vërejmë tani globalisht për sa i përket sistemeve ushqimore, është një paqëndrueshmëri e përgjithshme e çmimeve, mungesa te furnizimit me ushqim dhe një krizë energjetike, të cilat janë thellësisht të ndërthurura. Pamundesia për të kuptuar këtë realitet dhe pamundësia për t’iu përgjigjur në kohë, mund të përkeqësojë problemet ekzistuese brenda sektorëve agroushqimor të vendeve, veçanërisht të prekura nga lufta Ukrainë-Rusi.

Sipas vlerësimit tonë, ne raport me krizën e luftës në Ukrainë, Shqipëria nuk ka qenë imune ndaj ndryshimeve të tilla. Nga njëra anë, mund të themi se vendi arriti në mënyrë të kenaqshme të shmangë çdo mungesë ushqimore, pra sigurimi i ushqimit nuk qe nje ceshtje per Shqiperine. Megjithatë, vendi vazhdoi të importonte grurë nga furnizuesit e tij tradicionalë, cka zbuloi një varësi të konsiderueshme nga një numer i vogël i vendeve si Federata Ruse, Ukraina dhe Serbia (të cilat së bashku janë përgjegjëse për 92% të importeve të grurit të Shqipërisë në 2022).

Nese shohim situaten deri në qershor 2023, ne e gjetëm Shqipërinë duke u përballur me një normë të paprecedentë inflacioni prej 14%. Kjo rritje ka tkurrur fuqinë blerëse të familjeve shqiptare, duke goditur më së shumti grupet më vulnerabel. Vetëm inflacioni i ushqimeve u rrit me 27.5%, me koston e bukës dhe drithërave që u rrit deri me 24.7% në krahasim me nivelet e dhjetorit 2020. Duke pasur parasysh se familjet me të ardhura të ulëta ndajnë një pjesë më të madhe të buxhetit të tyre për këto produkte, ndikimi është veçanërisht i rëndë.

Mjedisi inflacionist nuk ka kursyer as kategoritë e tjera ushqimore esenciale. Produktet e qumështit, për shembull, panë një rritje të çmimit prej 36.6%, ndërsa frutat dhe perimet nuk ishin shumë prapa, me rritje përkatësisht 33.7% dhe 35.2%. Këto kategori janë pjesë përbërëse e dietës shqiptare, duke e bërë situatën edhe më shqetësuese.

Rritja e kostove të inputeve i ka vënë fermerët e vegjël dhe të mesëm në një situatë të ngushtë. Çmimet për plehra kimik, ushqim për kafshë dhe inpute të tjera bujqësore janë rritur nga 2 deri në 2.5 fish, ndonjëherë edhe më shumë. Përballë këtyre kostove në rritje, fermerët janë detyruar të shkurtojnë përdorimin e inputeve, një vendim që vjen me pasojat e veta – rendimente më të ulëta, degradim i tokës dhe në fund të fundit, një reduktim të rentabilitetit të të korrave që komprometon buxhetet e familjeve.

Këto zhvillime përkeqësojnë dobësitë ekzistuese në sektorin e bujqësisë, duke përfshirë mungesën e fuqisë punëtore dhe aksesin në treg. Një rënie në kapacitetet prodhuese është e dukshme, nga zvogëlimi i tufave të gjedhit per shembull, serat e pashfrytëzuara dhe pemishtet e braktisura të mollëve.

Më e rëndësishmja, ne vërejmë një ndryshim mjaft të dukshëm në strukturën e fermave në Shqipëri, me fermat e mesme- te medha duke u bërë më të forta dhe fermeret e vegjël që tërhiqen nga sektori. Kjo është një çështje që ne si FAO e kemi në vemendje te shtuar dhe po punojmë së bashku me qeverinë dhe partnerët e tjerë ndërkombëtarë të zhvillimit për ta trajtuar dhe zbutur sa më shpejt të jetë e mundur.

Më lejoni të përmend këtu dy fusha ku duhet bërë më shumë punë për shembull:

Pavarësisht nga efekti i dukshëm i rritjes së eksporteve në PBB, ne inkurajojmë Shqipërinë të diversifikojë burimet e saj të mallrave bujqësore të importuara, veçanërisht të produkteve kryesore si gruri, por edhe produktet e qumështit. Zëvendësimi i importit është në këtë drejtim një mënyrë interesante dhe konstruktive për të zbutur çdo efekt tjetër negativ që mund të rezultojë nga këto kriza të vazhdueshme

Mbështetja e zhvillimit të zinxhirëve të vlerave bujqësore efikase dhe gjithëpërfshirëse, duke përfshirë përmirësimet e infrastrukturës, lidhjet e tregut dhe aksesin në informacionin e tregut, të cilat fermerëve u mungojnë ende në mënyrë thelbësore. Forcimi i zinxhirëve të vlerës (gjithashtu përmes formave të tjera të bashkëpunimit, si për shembull Organizatat e Prodhuesve) mund t’i ndihmojë fermerët e vegjël të aksesojnë tregjet me vlerë më të lartë, të reduktojnë humbjet pas vjeljes dhe të përmirësojnë të ardhurat e tyre të përgjithshme dhe sigurinë ushqimore.

Sokolaj: Më lejoni t’i kthehem edhe një here kontekstit të prodhimit të ushqimit në Evropë, ku kemi parë fermerë të indinjuar në qytete anembanë kontinentit dhe ligjvënës evropianë që luftojnë se si të shuajnë zemërimin e shkaktuar pjesërisht nga rregulloret e reja të gjelbërta bujqësore. Ky reagim i ashpër nënvizon kompromiset e vështira me të cilat përballen qeveritë ndërsa ato lundrojnë në tranzicionin e energjisë dhe ekonomise se gjelber. Po për Shqipërinë? Si mundet vendi të lundrojë kompromise të ngjashme?

Raimund Jehle: Ndryshimet klimatike tashmë po ndikojnë ndjeshem në produktivitetin bujqësor dhe zinxhirët e furnizimit me ushqime. Ngjarjet ekstreme të motit, ndryshimi i modeleve të reshjeve dhe luhatjet e temperaturës po prishin praktikat tradicionale të bujqësisë dhe po kërcënojnë sigurinë ushqimore në mbarë botën, por edhe këtu në Shqipëri. Ne kemi vëzhguar për shembull sesi thatësira ka ndikuar në sektorin e vreshtave apo vajit të ullirit këtë vit, pavarësisht se viti i kaluar ishte i mirë. Mungesa e investimeve të duhura, por edhe adoptimi i bujqësisë inteligjente, shpeshherë është një bllokues për produktivitetin e fermave dhe këto çështje duhet të adresohen sa më shpejt të jetë e mundur. Ndërsa vendet angazhohen për të reduktuar emetimet e gazeve serrë, ndërhyrjet që zbusin efektet e ndryshimeve klimatike në prodhimin e ushqimit bëhen gjithnjë e më jetike.

Në Shqipëri, promovimi i praktikave të qëndrueshme bujqësore, të tilla si bujqësia organike për shembull, mund të ndihmojë në uljen e emetimeve duke ruajtur apo edhe rritur produktivitetin. Këto nuk janë rregullime të mëdha që kërkojnë investime të konsiderueshme, shpesh është një çështje mendësie. Për më tepër, do të thosha gjithashtu se përmirësimi i praktikave të menaxhimit të bagëtive, të tilla si rregullimet e ushqimit per kafshe dhe strategjitë e menaxhimit të mbetjeve te tyre, mund të reduktojnë emetimet e metanit nga gjedhi.

Ndërtimi i qëndrueshmërisë ndaj ndryshimeve klimatike është thelbësor për të garantuar sigurinë ushqimore përballë modeleve gjithnjë e më të paparashikueshme të motit. Investimi në praktikat bujqësore të zgjuara për klimën, të tilla si bujqësia e ruajtjes dhe masat e ruajtjes së tokës, mund të rrisin qëndrueshmërinë ndaj ndikimeve të ndryshimeve klimatike duke përmirësuar shëndetin dhe produktivitetin e tokës.

Temperaturat më të larta mund të përshpejtojnë përhapjen e dëmtuesve dhe sëmundjeve, duke ndikuar në shëndetin e të korrave. Ndërhyrjet mund të përfshijnë promovimin e praktikave të integruara të menaxhimit të dëmtuesve, të tilla si rotacioni i të korrave dhe metodat e kontrollit biologjik, për të reduktuar varësinë nga pesticidet kimike dhe për të zbutur ndikimet e luhatjeve të temperaturës në rendimentet e të korrave. Në këtë rast, ne po punojmë me komunitetin lokal të Tropojës dhe po kryejmë aktivitete të menaxhimit të dëmtuesve për masivin e gështenjës, një perlë e vërtetë për komunitetin dhe traditën e Shqipërisë së Veriut.

Sokolaj: Si e shihni Shqipërinë në vitin 2024, zhvillimin e sektorëve të prodhimit në krahasim me vendet e rajonit apo edhe me BE-në? Cilat janë projektet e FAO-s në Shqipëri dhe çfarë synojnë ato?

Raimund Jehle: Shqipëria është e pozicionuar shumë mirë për zhvillim te metejshem ne sektorët e saj të prodhimit, megjithëse përballet me sfida në krahasim me vendet fqinje dhe vendet anëtare të BE-së. Vendi ka potencialin për t’u bërë edhe më konkurrues duke investuar në njohuri dhe duke përmirësuar kapacitetet përpunuese për të përmbushur në mënyrë efektive kërkesat e tregut.

Ndërsa eksportet mbeten një strategji e vlefshme, Shqipëria duhet të fokusohet gjithashtu në zhvillimin e industrise të saj vendase të agropërpunimit dhe nxitjen e inovacionit për të nxitur rritjen ekonomike. Kjo përfshin një zhvendosje të mendësisë drejt metodave të prodhimit që i japin përparësi efikasitetit, qëndrueshmërisë dhe shtimit të vlerës. Duke investuar në teknologji, transferimin e njohurive, praktikat e zgjuara për klimën dhe përpunimin pas korrjes, fermerët mund të ulin kostot e prodhimit dhe të rrisin cilësinë e produkteve të tyre. Në këtë drejtim, FAO do të ndihmojë agro-përpunuesit që të fillojnë të adoptojnë praktika në përputhje me SDG, përmes projektit të saj për ndërtimin e partneriteteve me sektorin privat.

Gjithashtu, rritja e industrisë së turizmit në Shqipëri paraqet mundësi për fermerët e vegjël për të diversifikuar rrjedhat e tyre të të ardhurave. Integrimi i këtyre fermerëve të vegjël në sektorin e agroturizmit jo vetëm që u siguron atyre të ardhura shtesë, por gjithashtu u lejon atyre të shfaqin produktet e tyre dhe praktikat e qëndrueshme bujqësore për të përmbushur kërkesën në rritje nga turistët.

Për sa i përket projekteve të FAO-s në Shqipëri, ato synojnë të mbështesin sektorin bujqësor të vendit nëpërmjet nismave për ngritjen e kapaciteteve, transferimit të teknologjisë dhe praktikave të qëndrueshme. Ndër të tjera, ne do të punojmë në dixhitalizim, për të përmirësuar aftësitë e nevojshme për të lundruar në sektorin bashkëkohor agroushqimor, për të rritur konkurrencën e produkteve shqiptare si në tregun vendas ashtu edhe në atë ndërkombëtar, duke promovuar rritjen gjithëpërfshirëse dhe qëndrueshmërinë përballë sfidave globale. Kjo është arsyeja pse ne kemi gjithashtu një fokus të vazhdueshëm në fuqizimin ekonomik të grave në zonat rurale, të cilat janë shtylla kurrizore për ekonominë rurale.

Si përfundim, e ardhmja e Shqipërisë në sektorët e prodhimit varet nga aftësia e saj për të përqafuar inovacionin, për të rritur konkurrencën dhe për të përfituar nga mundësitë në zhvillim si agroturizmi.

Sokolaj: Vende te vogla si Shqiperia, Kosova, Maqedonia e Veriut apo te tjera ne Ballkan dhe qe me prodhimin e brendshem nuk perballojne nevojat e popullsise, a duhet te kene politika me te zhvilluara per nxitjen e prodhimit te brendshem?

Raimund Jehle: Mendoj se pika e rëndësishme është se vetë-mjaftueshmëria në aspektin e prodhimit bujqësor nuk është diçka që mund të përgjithësohet, sepse duhet të kemi parasysh, në aspektin e prodhimit bujqësor të qëndrueshëm të veçantë, se keni kushte të ndryshme të favorshme, si do të funksionojë prodhimi. Ajo që mendoj se është e rëndësishme është para së gjithash një politikë që lehtëson prodhimin e qëndrueshëm, e cila lehtëson në këtë rast edhe kushte të drejta dhe mendoj se veçanërisht për vendet e Ballkanit Perëndimor, është shumë e rëndësishme që, të mos shtetëzohet prodhimi, por është e rëndësishme të lehtësohet shkëmbimi i mëtejshëm në aspektin e tregtisë, mendoj se vendet e Ballkanit Perëndimor janë në një pozicion shumë unik. Sepse keni shumë komplementaritete. Ju keni shumë komplementaritete edhe për sa i përket produkteve të ndryshme me harmonizimin e mëtejshëm të tregtisë, me harmonizimin në këtë rast te politikave për fermerët, për bizneset, jeni në gjendje të lehtësoni në mënyrë më elastike prodhimin e ushqimit, megjithëse mund të keni fusha ku nuk do të jeni plotësisht të vetë-mjaftueshëm dhe unë po ju jap 2 shembuj. Njëra është sigurisht prodhimi i grurit. Vetëmjaftueshmëria e grurit mendoj se është rreth 50%, por mendoj se do të ishte shumë e rrezikshme të stimulohej ndjeshëm prodhimi i grurit duke marrë parasysh kushtet natyrore. Nga ana tjetër sektori i qumështit ku ka edhe shkallë më të ulët të vetë-mjaftueshmërisë, ka potencial të ri të shitjes, ka zona që nuk e kanë shfrytëzuar mjaftueshëm tokën, është menaxhimi i kullotave ndoshta në mënyrë jo adekuate dhe sigurisht ekziston mundësia për ta stimuluar më tej, për ta stimuluar pa implikime negative mjedisore, por në të njëjtën kohë për ta stimuluar edhe për nxitje të mëtejshme të të ardhurave për fermerët dhe në fund, natyrisht edhe për rritjen e vetë-mjaftueshmërisë në këtë produkt.

Sokolaj: Si eshte gjendja e sotme ne Shqiperi persa i takon shfrytezimit te siperfaqeve te mbjella dhe shfrytezimit te te gjitha resurseve per te prodhuar ushqim?

Raimund Jehle: Mendoj se kjo është një fushë dhe është një pyetje shumë e rëndësishme në këtë kontekst, e lidhur edhe me atë që sapo thashë, menaxhimi i tokës duhet të përmirësohet më tej. Mendoj se kemi një problem të madh, që copëzimi i tokës është një çështje që pengon në fakt rritjen në këtë rast edhe konkurrencën. Pra, kjo është diçka që do të ishte shumë e dobishme për t’u marrë masa për të stimuluar që copëtimi i tokës të reduktohet. Kjo është e para. E dyta është se sigurisht Shqipëria ka mjaft tokë të pashfrytëzuar, kështu që sjellja në prodhim e disa prej këtyre tokave të pashfrytëzuara është diçka që sigurisht do të ndihmonte, e cila do të jepte mundësi të reja, që do të jepte edhe mundësi të reja për të rinjtë dhe që në fund lidhet edhe me faktorin e parë për faktin se ka një pjesë të konsiderueshme të copëtimit të tokës dhe disa nga parcelat janë shumë të vogla dhe për këtë arsye ato do të braktisen dhe do të mbeten të papërdorura. Dhe e treta është sigurisht çështja e degradimit të tokës. Shqipëria preket gjithashtu nga ekspozimi klimatik, situata e ndikuar edhe nga degradimi i tokës, veçanërisht me kullimin, ku erozioni i ujit është një faktor kyç. Pra, vendosja e masave, vendosja e kullimit, le të themi infrastruktura, duke vendosur infrastrukturën vaditëse në këtë rast, sigurisht që do të ndihmonte në shfrytëzimin më të mirë, më efektiv dhe në fund edhe më të qëndrueshëm të burimeve natyrore. Kështu që mendoj se në përgjithësi do të thosha nëse marrim në konsideratë disa faktorë që Shqipëria po sheh nga sektori i bujqësisë, më shumë inovacion, më shumë, le të themi investime në sektorin e bujqësisë dhe në këtë kuptim një mjedis i qëndrueshëm politikash, është thelbësor për të pasur një te ardhme te mirë për prodhimin bujqësor, për qasjen e sistemeve ushqimore dhe në fund, sigurisht edhe për sigurinë ushqimore për të gjithë në vend dhe në rajon.

Zbatimi i Aktit të Tregjeve Dixhitale të Komisionit kundër gjigantëve të teknologjisë një nxitje për konsumatorët

Sot, Komisioni ka nisur procedimet hetimore kundër Meta, Google dhe Apple për mospërputhje me Aktin e ri të Tregjeve Dixhitale të BE-së, një veprim që do të inkurajojë konsumatorët që ata të kenë më shumë zgjedhje në tregjet online.

Monique Goyens, Drejtore e Përgjithshme e Organizatës Evropiane të Konsumatorit (BEUC), tha:

“Hapja e sotme e hetimeve ndaj Meta, Google dhe Apple është një shenjë e sigurt se Komisioni ka qëllim zbatimin e Aktit të Tregjeve Dixhitale. Kompanitë e mëdha të teknologjisë kanë ngjallur shqetësime se nuk po e marrin seriozisht këtë ligj duke mos zbatuar siç duhet çështjet kryesore. Është më se e drejtë që ata tani të përballen me pasoja të rënda dhe të palëkundura.

“Për të respektuar DMA, përpunuesit e të dhënave si Meta duhet t’u japin konsumatorëve zgjedhje të vërteta rreth mbledhjes së të dhënave të tyre personale dhe jo t’u paraqesin atyre kërkesa ose taktika të tjera që i shtyjnë ata të pranojnë të njëjtat praktika të vjetra të mbledhjes së të dhënave.

“Ekranet e frikës, si ato të përdorura nga Apple, minojnë idenë se ekziston një botë përtej kopshtit të rrethuar me mure të Apple nga e cila konsumatorët mund të përfitojnë.

“Rezultatet e motorit të kërkimit të Google nuk mund t’i renditin në mënyrë të padrejtë shërbimet e tij mbi konkurrencën. “Konsumatorët kanë të drejtë të zgjedhin dhe nuk duhet të marrin vendimet e tyre për ta. Të gjitha rrugët nuk duhet të çojnë përfundimisht te Google.

BEUC paralajmëroi që në shkurt për kompanitë Big Tech që përpiqen të pengojnë rregullat në lidhje me Aktin e Tregjeve Dixhitale. Ne gjithashtu kërkuam zbatim të rreptë përpara hyrjes në zbatim të ligjit të ri.

BEUC ka paraqitur tashmë dy grupe ankesash bazuar në ligje të tjera kundër mënyrës në të cilën Meta hapi ekranin e saj të zgjedhjes, të cilin gjigandi i teknologjisë prezantoi në nëntor 2023 dhe në të cilin u kërkon konsumatorëve të paguajnë ose të japin pëlqimin për praktikat e mbledhjes së të dhënave të kompanisë. Grupi i parë i ankesave bazohej në ligjin e konsumatorit dhe kundër praktikave të padrejta që Meta po përdorte për të kërkuar pëlqimin e përdoruesve, ndërsa grupi i dytë i publikuar muajin e kaluar pretendon se gjigandi i teknologjisë po shkel GDPR të BE-së në disa pika.

Burimi: Beuc.eu

ALERT!!! Këta tasa pkastikë kinezë me përmbajtje të lartë të melaminës, mund t’ju rrezikojnë shëndetin. Gjenden dhe në Shqipëri

Produktet në kontakt me ushqimin vazhdojnë të paraqesin rreziqe për konsumatorët. Njoftimi i fundit që ka ardhur pra autoriteteve shqiptare, konkretisht pranë Autoritetit Kombëtar të Ushqimit nga RASFF I Komisionit Evropian, është për një seri tasash plastikë me origjinë nga Kina, në të cilët, prezenca e melaminës dhe migrimi I saj në ushqim, përbëjnë rrezik serioz për shëndetin.

Sipas njoftimit të RASFF, i datës 5 mars 2024, në tasat e melaminës, pas analizimit, u demonstrua migrimi i tepërt i melaminës, (kalimi në ushqim pas kontaktit me produktin) në sasi të mëdha dhe konkretisht, 2,6 +/-0,7; 5,2 +/-1,3; 1,8+/- 0,5 mg/kg – ppm nga 2.5 mg/kg.

Bëhet fjalë për tasat e zi që shikoni në foto, me numër artikulli T8164Z, Kodi EAN: 8024112006042 dhe numër loti: 22/01.

Supas njoftimit të RASFF, i cili e konsideron si rrezik serioz, autoritetet duhet të ndërhyjnë për heqjen nga tregu, ose konsumatorët që mund ta kenë në shtëpitë e tyre, të mos e përdorin.

Shqipëria është një ndër ato vende ku është shpërndarë ky produkt dhe mund të jetë importuar nga Italia apo Polonia, nga dy subjekte që kanë bërë distribucionin në Evropë, ndërsa produkti është i prdhuar në Kinë.

Megjithëse si produkt në kontakt me ushqimin, njoftimi i ka ardhur AKU-së, institucioni që ndërhyn për heqjen nga tregu është Inspektoriati Shtetëror i Mbikqyjres së Tregut, pasi është pridukt joushqimor.

Megjithatë deri sot, nga ky inspektoriat nuk ka bërë asnjë njoftim për konsumatorët, as në faqen e tij për konsumatorët apo masat e marra.

Po çfarë është Melamina?

Ajo është një përbërës me bazë azoti që përdoret nga shumë prodhues për të krijuar një sërë produktesh, veçanërisht enët plastike. Ndërsa melamina gjendet gjerësisht në shumë artikuj, disa njerëz kanë ngritur shqetësime për sigurinë, pasi përbërja mund të jetë toksike.

Çështja e sigurisë është se melamina mund të migrojë nga pjatat në ushqim dhe të çojë në konsumim aksidental. Administrata e Ushqimit dhe Barnave në SHBA, (FDA) ka kryer teste sigurie mbi produktet me melamine. Shembujt përfshijnë matjen e sasisë së melaminës së depërtuar në ushqim kur melamina është mbajtur në temperatura të larta për disa orë.

FDA ka zbuluar se produktet acidike, të tilla si lëngu i portokallit ose produktet me bazë domate, priren të kenë nivele më të larta të migrimit të melaminës sesa ato jo acide.

A ka ndonjë rrezik apo efekte anësore?

Shqetësimi kryesor me melaminën është se një person mund të përjetojë helmim nga melamina.

Një problem tjetër me toksicitetin e melaminës është se mjekët nuk i kuptojnë plotësisht efektet e ekspozimit kronik të melaminës. Shumica e hulumtimeve aktuale vijnë nga studimet e kafshëve. Ata e dinë se disa shenja të helmimit me melaminë përfshijnë: gjak në urine; dhimbje në krahë; presion të lartë të gjakut; nervozizëm; nevoja urgjente për të urinuar.

©Qendra ALERT

Dita Botërore e të Drejtave të Konsumatorëve, Qendra ALERT në bashkëpunim me KKIE organizoi Konferencën “Sfidat e konsumatorëve në të ardhmen e afërt dhe të largët” – Foto/Video

Dita Botërore e të Drejtave të Konsumatorëve, Qendra ALERT në bashkëpunim me KKIE organizoi Konferencën “Sfidat e konsumatorëve në të ardhmen e afërt dhe të largët” – Foto/Video

Qendra ALERT, në bashkëpunim me Këshillin Kombëtar për Integrimin Europian (KKIE), me rastin e 15 Marsit, Ditës Botërore të të Drejtave të Konsumatorit, organizoi konferencën me temë “Sfidat e konsumatorëve në të ardhmen e afërt dhe të largët”.
Në këtë aktivitet, të ftuar nga Qendra ALERT, merrnin pjesë Ministrtja e Bujqësisë dhe Zhvillimit Rural, Znj.Anila Denaj; Ministri i Ekonomisë, Kulturës dhe Inovacionit, Z. Blendi Gonxhja, Zëvendësministrja e Shëndetësisë dhe Mbrojtjes Sociale, Entela Ramosaçaj; Zëvendësministrja e Mjedisit dhe Turizmit, Almira Xhembulla; Zëvendësministri i Ekonomisë, Endrit Yzeiraj; Komisioneri për Mbrojtjen nga Diskriminimi, Robert Gajda; Përfaqësuesja e Delegacioionit të BE në Shqipëri, njëherësh dhe Menaxhere e Projektit Siguria Ushqimore, Veterinaria dhe Peshkimi, Znj. Elisa Teneqexhi; Drejtori i Risi Albania, Stephan Joss; perfaqesues te Ambasadres se Suedisë në Tiranë, konkretisht Znj. Ermielinda Xhaja, Program Officer dhe Znj. Lisa Fyrenius, përfaqësuesja e Projektit Saneca/GIZ, Znj.Laureta Spahiu, përfaqësues të Shoqatës së Bankave, të Shoqatës së Mikrofinancave, Industrisë së Qumështit, ekspertë të shoqërisë civile dhe mbrojtjes së konsumatorit, Këshillit të Agrobiznesit, përfaqësuesja e Komisionerit për Mbrojtjen e Konsumatorit në Ministrinë e Ekpnomisë, Agjencisë së Mbrojtjes së Konsumatorit, Bashkia Tiranë; Pika e Kontaktit e EFSA në Shqipëri, gazetarë etj.

Aktiviteti u përshëndet nga Znj. Jorida Tabaku, deputetet e Parlamentit të Shqipërisë dhe Kryetare e Këshillit Kombëtar për Integrimin Europian, e cila theksoi rëndësinë që çështjet e mbrojtjes së konsumatorëve të jenë në qendër të debatit publik, kjo për shkak se procesi i integrimit dhe mbrojtja e konsumatorit duhet të kenë në fokus qytetarin, por dhe se është një fushë që ka ndikimin të drejtpërdrejt mbi marrëdhëniet që krijojnë ofruesit e shërbimeve me konsumatorët. Duke u ndalur në tre elementë kryesorë, Znj.Tabaku parashtroi se, legjislacioni dhe politikat ekzistuese të sektorit nuk janë të organizuara mirë dhe duke iu referuar edhe Raporti të Progresit, theksoi se vendi ka nevojë për një ligj të thjeshtë. “Ashtu sikurse thotë edhe Raporti i Progresit, ne kemi nevojë për një ligj të thjeshtë kemi nevojë për disa parime, të cilat të mbrojnë konsumatorin dhe të mos merremi me hartimin e strategjive 3 apo 4-vjeçare, të cilat që zëvendësojnë njëra-tjetrën, por me praktika që sjellin ndryshime reale. Këto strategji duhet të përkthehen në detyrime konkrete për të dyja palët, por me një strukturë dhe ligj të thjeshtë”, u shpreh Znj. Tabaku.
Së dyti, Znj. Tabaku ngriti shqetësimin e moszbatimit të mirë të legjislacionit në këtë fushë, edhe pse është punuar për përafrimin sipas kritereve apo standardeve më të mira të BE-së, si dhe theksoi nevojën për të pasur një koordinim më të mirë ndërinstitucional për mbrojtjen e konsumatorëve, por dhe hartimin e legjislacionit dytësor në përputhje me atë të BE.
Së treti znj.Tabaku u ndal tek siguria e produkteve edhe inspektimi i tregjeve dhe duke iu referuar ligjit për produkte jo ushqimore renditi disa elemente si: mbrojtja nga çmimet, mbrojtja për sa i përket cilësisë, siguria ushqimore, të cilat sot mungojnë dhe mund të punohet për të përmirësuar legjislacionin dhe zbatuar në praktikë standardet më të larta të BE-së.
Së fundi znj.Tabaku u ndal tek disa sfida legjislative, të cilat janë pjesë e diskutimeve në procesin “screening” por dhe në hartimin e udhërrëfyesve që do të hartohet në vijim për çështjet që lidhen me mbrojtjen e konsumatori, ku pëmendi: zgjidhjen e mosmarrëveshjeve, edukimin e konsumatorit, sigurinë e produkteve me cilësinë më të lartë të BE, dëmshpërblimet e konsumatorit, etj.
Drejtori Ekzekutiv i Qendrës ALERT, Z. Granit Sokolaj, në fjalën e tij theksoi rëndësinë e sensibilizimit për çështjet e të drejtave të konsumatorëve, jo vetëm në ditë të veçanta dhe theksoi nevojën që vëmendja e institucioneve të jetë edhe më e shtuar drejt çështjeve dhe masave për mbrojtjen e konsumatorëve, tashmë kur zhvillimet në teknologji dhe inteligjenca artificiale i përball vendet me sfida të reja. Duke iu referuar raportit të Komisionit Europian për 3 kapituj që lidhen me mbrojtjen e konsumatorëve, Z.Sokolaj renditi disa nga problematikat me të cilat hasen konsumatorët shqiptarë në fushën e mbrojtjes së konsumatorëve dhe shëndetit dhe nënvizoi se ka ende shumë për tu bërë në drejtim të miratimit të kornizës së re të politikave në këtë drejtim, plotësimit dhe përafrimit të legjislacionit me “acquis” të BE, fuqizimit të kapaciteteve zbatuese të Inspektoratit të Mbikëqyrjes së Tregut, etj. Në fund të fjalës, z.Sokolaj nënvizoi se idetë dhe ekspertiza e shoqërisë civile duhet të shërbejë për të krijuar ndërveprim mes institucioneve publike vendore dhe lokale, por dhe të shndërrohen në objektiva strategjikë të ministrive dhe institucioneve, që kanë për detyrë mbrojtjen e konsumatorëve.

Ministrja e Bujqësisë dhe Zhvillimit Rural, Z.Anila Denaj, në fjalën e saj, u ndal tek sfidat dhe politikat e MBZHR për mbrojtjen e konsumatorit dhe në përafrimin e kapitujve 11, 12 dhe 13. Duke e cilësuar mbrojtjen e konsumatorit si një prioritet absolut, znj.Denaj theksoi se rezultatet e mira të arritura në procesin “screening” për 3 kapitujt është një bazë shumë e mirë, por nevojitet edhe komunikimi efektiv me biznesin, për të bashkërenduar punën në përafrimin e cilësisë dhe sigurinë ushqimore tek konsumatori.
Znj.Denaj informoi se MBZHR është duke punuar në ligje konkrete, të cilat lidhen me sigurinë ushqimore, shëndetin e konsumatorit, të kafshëve dhe të bimëve apo dhe peshkimin, të cilët parashikohen të dërgohen për shqyrtim në Kuvend në fund të këtij viti. Znj.Denaj theksoi se veç procesit legjislativ me rëndësi janë edhe investimet, konkretisht në sistemin laboratorik dhe ISUV, si dhe informoi se po punohet për krijimin e sistemit të identifikimit të parcelave të tokës dhe të sistemit të plotë të administrimit dhe kontrollit që mundojnë rritjen e efektivitetit të mbështetjes direkte në bujqësi.
Më tej ministri i Ekonomisë, Kulturës dhe Inovacionit, Z.Blendi Gonxhja, në fjalën e tij u fokusua në punën dhe sfidat e Ministrisë së Ekonomisë në hartimin dhe zbatimin e politikave të qëndrueshme për konsumatorët.
Ndër të tjera ministri nënvizoi se kujdesi ndaj investimeve dhe ekonomisë në vetvete, duhet të lidhet me standardet dhe parimet e BE-së, certifikimet, me kontrollin, inspektimet e të gjitha aspektet, çka do të shërbente edhe për tërheqjen e investitorëve seriozë në vend.

Duke e cilësuar sfidë mungesën e kapaciteteve dhe stafeve të kualifikuara në administratë, z.Gonxhja theksoi nevojën e ndryshimit të qasjes dhe të kushteve të punës.
Më tej ministri theksoi nevojën e ndërveprimit mes të gjithë aktorëve, për të pasur një ballafaqim më real dhe krijuar një mjedis dialogu dhe bashkëpunimi mes palëve, çka do të sillte rezultate më të mira.
Më tej z. Robert Gajda, Komisioneri për Mbrojtjen nga Diskriminimi, në fjalën e tij solli disa problematika të hasura në ofrimin e shërbimeve, si dhe nevojën për të pasur një përkujdesje më të shtuar ndaj grupeve vulnerabël për krijimin e kushteve të barabarta në marrjen e shërbimeve. Ndër të tjera z.Gajda përmendi si problem mungesën e miratimit të një akti nënligjor për konsumatorin e energjisë elektrike nga shtresat në nevojë, diskriminimin në dhënien e shërbimeve për personat me aftësi të kufizuar; mungesën e një autoriteti kontrollues për cilësinë e shërbimeve të ofruara nga pushteti lokal, etj.
Më tej, znj. Entela Ramosaçaj, zëvendësministre e Shëndetësisë dhe Mbrojtjes Sociale, në fjalën e saj u ndal në masat e mara në kuadër të arritjes së Objektivave të Qëndrueshëm të Agjendës 2030, sfidave dhe masave të marra në drejtim të ofrimit të sigurisë ushqimore, parë përmes përqasjes “Një shëndet”, ngritjen e mekanizmi kombëtar koordinues lidhur me, etj.
Më tej znj. Almira Xhembulla, zëvendësministre e Turizmit dhe Mjedisit, në fjalën e saj u ndal në masat në parafrimin e legjislacionit në fushën e mjedisit me Direktivat e BE-së dhe mbrojtjen e konsumatorëve, hapat drejt ekonomisë qarkulluese, masat e marra për eto-etiketën, hapat në të cilat ndodhet projektligji i ri “Për përgjegjësinë e zgjeruar të prodhuesit,”etj.
Më pas në takim mori fjalën znj. Elisa Teneqexhi, menaxher projekti pranë Delegacionit të BE-së në Shqipëri, e cila u ndal tek rëndësia e mbrojtjes së konsumatorit në Shqipëri drejt integrimit në BE.
Më tej z. Stephan Joss, Drejtor i RisiAlbania, Country Coordinator HELVETAS në Shqipëri, në fjalën e tij u ndal në rolin e Standardeve të cilësisë për shëndetin dhe mirëqenien e konsumatorëve.
Takimi vijoi diskutime të hapura të pjesëmarrësve. Aktivitetit u transmetua live në faqen zyrtare Ëeb dhe “Facebook” të Kuvendit të Shqipërisë.

Më poshtë, fjala e plotë e Drejtorit të Qendrës ALERT, Z.Granit Sokolaj.

E nderuar Kryetare e KKIE, Znj. Tabaku,
Të nderuar Ministra Denaj dhe Goxhja
Zv.Ministra të Shëndetësisë, Mjedisit dhe Ekonomisë, respektivisht Znj.Ramosaçaj, Znj.Xhembulla dhe Z.Yzeiraj.
Të nderuar përfaqësues të Delegacionit të BE në Tiranë, Projektit SANECA, RisiAlbania, Ambasadës së Suedisë dhe Komisionit për Mbrojtjen e Konsumatorëve.
Të nderuar përfaqësues të Shoqërisë Civile dhe Gazetarë.
Jam vërtet i lumtur që iu bashkuat këtij aktiviteti të iniciuar nga Qendra ALERT, i cili bëri që në këtë sallë, ndryshe nga mbledhjet tjera të KKIE, të flitet për konsumatorin dhe të drejtat e tij.
15 Marsi shënon Ditën Botërore të të Drejtave të Konsumatorit, e frymëzuar nga Presidenti Kennedy, i cili i dërgoi një mesazh të veçantë Kongresit të SHBA më 15 mars 1962, në të cilin ai trajtoi zyrtarisht çështjen e të drejtave të konsumatorëve. Lëvizja konsumatore e shënoi për herë të parë atë datë në 1983 dhe tani e përdor këtë ditë çdo vit, për të mobilizuar veprime për çështje dhe fushata të rëndësishme.
Dita Botërore e të Drejtave të Konsumatorit është një ngjarje ndërkombëtare vjetore që nënkupton solidaritetin në lëvizjen ndërkombëtare të konsumatorëve, duke kërkuar që të drejtat e tyre të respektohen dhe mbrohen, duke u dhënë një shans konsumatorëve për të protestuar kundër abuzimeve në treg dhe padrejtësive sociale që cenojnë të drejtat e tyre. Çdo vit, Dita Botërore e të Drejtave të Konsumatorit miraton një temë për t’a vënë theksin mbi të. Këtë vit tema e promovuar është “Inteligjenca artificiale e drejtë dhe e përgjegjshme për konsumatorët”.

Granit Sokolaj

E mbase do të ishte e duhura, që në këtë aktivitet, të ishin pjesë dhe institucionet përgjegjëse për Inteligjencën Artificiale, çështje kjo mjaft serioze për mbrojtjen e konsumatorëve. Si mund t’i fuqizojmë konsumatorët që të dallojnë midis përmbajtjes origjinale dhe asaj të krijuar nga IA? Çfarë vijash të kuqe duhet të vendosin mbrojtësit e konsumatorëve për të mbrojtur publikun nga dizajni mashtrues dhe falsifikimet? A mund të përdoret IA për të kundërshtuar dezinformimin dhe për të përmirësuar shkrim-leximin dixhital, janë disa prej pikëpyetjeve që na shqetësojnë dhe përgjigjet e tyre në formë zgjidhjeje, duhet t’i japin institucionet shtetërore, me anë të nismave ligjore.
Parlamenti Evropian, vitin e kaluar ka miratuar masat përforcuese për mbrojtjen e konsumatorëve në atë që do të jetë grupi i parë i detyrueshëm në botë i rregullave gjithëpërfshirëse për sistemet e Inteligjencës Artificiale (IA). Ky është një zhvillim i mirëpritur. Negociatat midis Parlamentit dhe qeverive kombëtare, anëtare të BE kanë filluar, me synimin që të bihet dakord për një tekst përfundimtar në gjysmën e dytë të vitit dhe Akti i Inteligjencës Artificiale të bëhet ligj i BE-së.
Si një vend paraanëtarësimit në BE, Shqipëria ka detyra të mëdha e të rëndësishme për të bërë në këtë drejtim. Hartim e miratim ligjesh e aktesh apo edhe transpuzim të Acquis të BE-së në këtë fushë, apo edhe në financat dixhitale. E mbi të gjitha zbatimin e tyre.
Teksa BE miraton AKTE për inteligjencën artificiale, vendi ynë ka edhe sfida të tjera e më të shumta në numër në lidhje me mbrojtjen e konsumatorëve, siç janë siguria ushqimore, siguria e produkteve joushqimore, kontratat konsumatore, tregëtia online etj, që të gjitha këto lidhen me një zinxhir përgjegjësish e detyrash. Por, më të menaxhueshme sesa IA.
Vetëm po t’i referohemi Raportit të Komisionit Evropian të vitit të shkuar për Shqipërinë, në gjetjet për 3 prej kapitujve që kanë lidhje direkte me mbrojtjen e kosomatorëve, konkretisht 28, 12 dhe 1, konstatohen një sërë problematikash dhe rreziqesh. Por, pa lënë menjanë dhe kapitujt 15 dhe 27, respektivisht Energjia dhe Mjedisi e ndryshimet klimatike; e gjithashtu kapitullin 9, Shërbimet Financiare, ku lihet detyrë, ndër të tjera, edukimi financiar. E ky edukim bëhet më i rëndësishem, por dhe më i vështirë për konsumatorët, në epokën e financave dixhilate.
Meqë, fatkeqësisht, për arsyet që dihen, nuk patëm mundësinë të diskutonim rreth këtij raporti në fundit e vitit të kaluar po në këtë sallë, do doja të ndalesha shkurtimisht e të theksoja problematikat me të cilat hasen sot konsumatorët shqiptarë, ato që publikon në gjuhë të moderuar dhe diplomatike Raporti i KE.
Për kapitillin 28, Mbrojtja e Konsumatorëve dhe Shëndeti Publik, Raporti i KE thotë se, përgatitjet janë në një fazë të hershme në fushën e mbrojtjes së konsumatorëve dhe shëndetit. Progresi ishte i kufizuar për rekomandimet e një viti më parë në lidhje me miratimin e kornizës së re të politikave.
Ende duhet bërë progres i rëndësishëm për zbatimin e “One Health”. Pa anashkaluar, se një nga rekomandimet është garantimi i aksesit të barabartë në shërbime shëndetësore cilësore për popullsinë vulnerabël, përfshirë romët dhe pakicat egjiptiane, të moshuarit, personat me probleme paraekzistuese të shëndetit mendor, me aftësi të kufizuara, popullsi rurale ose të largëta.
Ndërsa për kapitullin 12, Siguria ushqimore, politika veterinare dhe fitosanitare, raporti thekson se, Shqipëria, në këtë fushë ka bërë përparim të kufizuar.
Shqipëria nuk ka bërë hapa të rëndësishëm për hartimin dhe miratimin e një politike koherente sektoriale. Ndërsa thuajse si për të gjitha kapitujt, Raporti vëren se rekomandimet e Komisionit nga një vit më parë nuk u zbatuan plotësisht.
Dhe nëse flasim për Kapitulli 1, Lëvizja e Lirë e Mallrave, Komisioni vëren se, ka pasur përparim të kufizuar në përgjithësi dhe në rekomandimet e vitit të kaluar, veçanërisht në përafrimin me acquis të BE-së për ate që quhet “qasjen e re dhe globale”.
Dhe, detyrat e ripërseritura janë plotësimi i përafrimit të legjislacionit me Acquis të BE dhe fuqizimi i mëtejshëm i kapaciteteve zbatuese të Inspektoratit të Mbikëqyrjes së Tregut.
Problematikat dhe rreziqet që iu kanosen sot konsumatorëve shqiptarë janë aq të shumta, saqë ky takim do të duhej të zgjaste 6 muaj për t’i renditur një për një e diskutuar. Por, mendoj që ka ardhur koha e një politikëbërje dhe zbatimit të tyre, në favor të konsumatorëve dhe asgjë ndryshe nga çfarë kërkon BE në rrugën e Shqipërisë drejt anëtarësimit. Duhet vullnet politik, fuqizim i institucioneve zbatuese dhe buxhete të dedikuara.
Shpresoj dhe uroj që ky takim i ditës së sotme, të mos mbetet vetëm si gjurmë në kanalet e transmetimit të tij ne media apo në rrjetet tona sociale, por një tryezë ku të mbahen shënim shqetësimet e sygjerimet e shoqërisë civile, apo gjithësesilit prej atyre që do të diskutojnë dhe të shndërrohen në objektiva strategjikë të ministrive dhe institucioneve, që kanë për detyrë mbrojtjen e konsumatorëve. E për të mos e lënë me kaq, kërkoj nga ana juaj, veçanërisht ministrave dhe zëvendësministrave, që të kemi dhe hapa pasardhës, me qëllim që idetë dhe ekspertiza e gjithësecilit të shndërrohen në një ndërveprim të institucioneve publike me organizatat e konsumatorëve; të ndërmerren iniciativa për dialog të strukturuar dhe veprime konkrete. Ky dialog dhe nismat ligjore duhet të shtrihen edhe drejt pushtetit vendor, i cili një rol të rëndësishem në mbrojtjen e konsumatorëve. Do t’ju kërkoja, që organizatat e shoqërisë civile t’i shikoni si partnerë dhe jo si armiq, edhe atëherë kur ato konstatojnë gjetje që institucioneve publike nuk iu pëlqejnë.

 

Më poshtë mund të lexoni dhe fjalën e plotë të Ministres së Bujqesise dhe Zhvillimit Rural, Znj. Anila Denaj në Këshillin Kombëtar Evropian.

Anila Denaj

Faleminderit për ftesën dhe besoj që çështja për të cilën ne flasim nuk duhet të limitohet as në ditë pushimi as në ditë festash, sepse është një cështje prioritet absolut.
Besoj që pjesëmarrja e të gjithëve këtu e tregon këtë më së miri dhe unë falenderoj të gjithë pjesëmarrësit, sepse mendoj që është një tryezë për të cilën ne duhet të vijojmë jo vetëm të flasim, por edhe të adresojmë prioritete të cilat i kemi vendosur tashmë në tryezat tona, secili sipas objektiave që ka.
Në Ministrinë e Bujqësisë dhe Zhvillimit Rural sigurisht përafrimi i legjislacionit me atë të Integrimit Evropian si një rrugëtim i padiskutueshëm i politikës së Shqipërisë dhe qeverisjes së Kryministrit Rama është absolut. E besoj që në Screening Process, i cili në fund të vitit të kaluar ka qënë një sukses për të 3 Kapitujt, ndoshta kapitujt më të vështirë në përafrim dhe konkretisht Kapitulli 11, 12 dh 13. Mendoj që është një hap shumë i mirë, një bazë shumë e mirë cilësore për të projektuar suksesin e këtij rrugëtimi, i cili absolutisht do të kërkojë mbështetje dhe do të këkojë një komunikim efektiv me biznesin, sepse absolutisht do të ketë nevojë për të implementuar në faza të caktuara dhe të bashkërenduara ato që do të jenë edhe kosto si rezultat i këtij procesi për të përafruar cilësinë dhe sigurinë ushqimore finalisht tek konsumatori. Për këtë unë besoj se në krye të të fjalimit tim dua të falenderoj të gjithë mbështetësit e këtij procesi, të gjithë përfaqësuesit e donatorëve të cilët brenda Bashkimit Evropian dhe dua të falenderoj edhe për një tryezë efektive të komunikimit me ta përpara 2 javësh, por edhe të partnerëve tanë strategjik përfshirë edhe USAID-in, të cilë janë përfshirë në mënyrë konkrete me project,e të cilat do të na mbështesin në këtë process legjislativ në vitet e ardhshme. Nga ana tjetër procesi legjislativ nuk është i vetmi që do duhet të ndjekim. Investime të cilat duhet të rrisin mbështetjen me fakte, me prova sidomos ajo laboratorike është një mbështejte financiare që është dhe vjen e padiskutueshme.
Unë jam shumë e kënaqëur që sot jam e shoqëruar nga dy drejtorë, Drejtori i ISUV-it, Ilir Ajdini dhe Drejtori i AKVMB-së, Roland Mece, të cilët edhe në vijim në kontekstin teknik do të japin përgjigje të disa pyetjeve që mund të kenë secili nga përfaqësuesit e organizatave, por edhe të legjislativit. Cfarë ne sot kemi në tryezën tonë në Ministrinë e Bujqësisë dhe Zhvillimit Rural janë ligjet konkrete, të cilët lidhen me sigurinë ushqimore. Ai që lidhet me shëndetin e konsumatorit, të kafshëve dhe të bimëve dhe në atë që është gjuha jonë e përditshme teknike, konstaton në ndryshime dhe hartime të ligjeve për kontrolle zyrtare, shëndetin e kafshëve dhe shëndetin e bimëve, të cilët parashikohen të dërgohen për miratim në parlament apo në diskutime në komisionet respektive në fund të këtij viti.
Kapitulli 12 i Sigurisë Ushqimore, nuk është i vetmi, i cili paraqet sfidat. Kapitulli 11, ai i bujqësisë dhe zhvillimit rural ka po ashtu sfidat e veta, të cilat janë dhe ndërlidhen ngushtësisht me të gjithë elementët e sistemit tonë agroushqimor. Dua të përmend këtu disa shtylla kryesore të këtij kapitulli për të të cilat ne jemi duke punuar dhe sigurisht periudha dhe përafrimi i plotë do të ndodhi përgjatë 2025 për ti vendosur të gjithë gjërat në prespektivë dhe kohë.
Së pari, krijimi i sistemit të identifikimit të parcelave të tokës, apo ajo që në gjuhën teknik është LPIS dhe një sistem i plotë i administrimit dhe kontrollit IACS, të cilët do të mundësojnë rritjen e efektivitetit të mbështetjes tonë direkte dhe jo vetëm i skemave në mënyrë efektive apo lancimit të skemave për të realizuar efektivitetin e plotë të tyre, por për të realizuar një shkallë. Ju e dini shumë mirë që Shqipëria prej shumë vitesh tashmë ballafaqohet me problemin e fragmentarizimit dhe problemin e parcelizimit si dhe regjistrimin e të tyre dhe krijimi i kushteve të cilat tejkalojnë këto ngërce do të ishin parakushti kryeror për të rritur edhe cilësinë dhe ekonminë e shkallës.
Sigurisht, organizimi i tregut të përbashkët është një sfidë shumë e rëndësishme. Këtu nuk jemi vetëm, dhe sic edhe e thashë kemi edhe mbështetjen e partnerëve tanë ndërkombëtarë stategjik, BE dhe më gjerë, por njëkohësisht dhe të një strukture SËJ, e cila është një strukturë e mbështetur nga BE për pjesën e vendeve të Ballkanit Perëndimor, por më gjerë edhe të Evropës Lindore, ku ne në mënyrë të vazhdueshme në bazë mujore dhe 3-mujore takohemi për të argumentuar disa nga problematikat që hasim. Kjo është edhe një bazë teknike, e cila na ndihmon gjithashtu në rrugëtimin tonë.
Ka absolutisht nevojë të ulemi dhe të flasim për Kapitullin 13, i cili lidhet në mënyrë të drejtëpërdrejtë me peshkimin. Ndër pikat më të rëndësishme të punës në këtë cështje jo vetëm ligji I peshkimit, të cilin ne shumë shpejt do ta sjellim për shqyrtim në të gjitha Komisionet Parlamentare, por objektivi është për të ndihmuar gjithë pjesën e përafrimit edhe në raport me menaxhimin e tregjeve, të organizatave prodhuese dhe planeve të prodhimit dhe tregtimit. Sepse ne mundet të realizojmë një efektivitet të masave dhe të bazës ligjore për të rregulluar gjithë pjesën e peshkimit, por aq e rëndësishme është edhe pjesa e tregtimit brenda standardeve për cështjen që po flasim sot që lidhet me standardet e Sigurisë Ushqimore. Në mënyrë që disa nga këto produkte të zhduken nga plastika, të zhduken nga bidonat, të zhduken nga tregtimi në mes të diellit, po marr parasysh midhjen në Sarandë dhe të shkojnë drejt standardeve më të mira për të realizuar atë objektiv për të cilën të gjithë në këtu jemi me një synim të vetëm për ta bërë Shqipërinë dhe produktin shqiptar, i cili e ka sot bazën për të qënë kampion të arrijë jo vëtëm tregje elitare, të cilat sot i ka fakt dhe ka rritur një vlerë të eksporteve në fund të 2023 me 570 milionë Euro me gati 64.5 milionë Euro rritjen nga një vit në tjetrin, por të sfidojë presionin e tregut të brendshëm. Dua të kujtojë këtu që 980 milionë $ ofertë ushqimore si rezultat i 10.5 milionë turistëve, ndoshta 14 milionë turistë të këtij viti do ta cojnë në 1.2miliardë $ presionin e ofertës ushqimore, të bëj që të mos lëmë pa vëmendje dhe kushtet dhe standardet e cilësisë për tregun e brendshëm. Duke filluar nga mënyra se si akreditohen të gjithë institucionet përgjegjëse për analizat dhe këtu dua të sjell në vëmendje punën e padiskutueshme që bën ISUV. Përtej faktit dhe objektivit që 4300 analiza nuk mund të jenë të akredituara në Shqipëri brenda një harku kohor shumë të shkurtër, po 1300 janë. Nga ana tjetër të krijojmë një mbështetje dhe një udhërrëfyes për të gjithë bizneset si të shkojnë drejt akreditimit të këtyre proceseve në mënyrë që të punojmë në dy drejtime, nga njëra anë pjesa e legjislaivit me ligjet, pjesa e ekzekutivit me infrastrukturë dhe biznesi me qasjen ndaj investimeve të duhura dhe protokolleve të duhura dhe kështu të përfitojë në fund konsumator dhe produkti Made in Albania.
Unë sigurisht nuk do të doja këtu të adresoja këtë cështje kaq të rëndësishme me elemente politike, po nuk mund të rezitoj dy komenteve të zonjës Tabaku, i cili lidhet drejtëpërdrejtë me thirrjen që bëri për të dy ministrat dhe dua që ti kujtoj që edhe në rastin e AK-së dhe në rastin e politikave fiskale roli i legjislativi është shumë i rëndësishëm. Së pari, Autoriteti i Konkurrencës është një autoritet i pavarur dhe jep llogari në Komisionet Parlamentare, kështu që kjo është një punë e përbashkët, e cila besoj që duhet të na vërë përpara gjithë detyrat për të kërkuar të gjithë ato masa që ju i vendosët në tavolinë. Në raport me politikat fiskale po ashtu besoj që cdo vit është një vit sfidues për cdo sektor për të luftuar dhe informalitetin, por për të bërë edhe politika fiskale sa më efektive në ndihmë të të gjithë bizneseve. E këtu të pakën ne të dyja rolin e kemi të përbashkët si deputete të Parlamentit të Shqipërisë dhe do të doja që këtë të mos e shikoni si një punë të legjislativit domosdoshmërisht.
Shumë faleminderit dhe shpresoj që këtu të jemi për të gjitha cështjet teknike në frymë të një dite shumë të rëndësishme që duhet të shkojë përtej një dite ndërkombëtare.

Me rastin e 15 Marsit, Ditës Botërore të të Drejtave të Konsumatorëve, Qendra ALERT zhvilloi dhe emisionin televiziv ALERT në të njëjtën e datë, një program televiziv ky i dedikuar po mbrojtjes së konsumatorëve dhe të drejtave të tyre.

Qendra ALERT – Dedikuar Konsumatorit

Vidal dhe Palmolive, Alert-i i Komisionit Evropian dy sapunë të lëngshëm që rrezikojnë shëndetin. Detajet për produktej tjera të pasigurta…

Komisioni Evropian sjell Alert-et e radhës për produktet joushqimore të pasigurta dhe që duhet ndaluar përdorimi i tyre, si dhe kërkohet heqja nga tregu. Mes dhjetra pridukteve, gjenden dhe dy spunë të lëngshëm duarsh, emrat e të cilëve gjenden masivisht edhe në tregun shqiptar. Bëhet fjalë për Vidal dhe Palmolive, dy sapunë të lëngshëm duash, nga një lot për secilin, që mund të shkaktojnë probleme serioze për shëndetin. Siç njofton RAPEX, të dy produktet që duhen hequr menjëherë nga tregu apo përdorimi, me të dhënat dhe numrat e loteve siç i shikoni në foto, përmbajnë 2-(4-tert-butilbenzil) propionaldehid (BMHCA), i cili është i ndaluar në produktet kozmetike. BMHCA mund të dëmtojë sistemin riprodhues, mund të dëmtojë shëndetin e fëmijës së palindur ende nëse përdoret nga nënat, si dhe mund të shkaktojë ndjeshmëri të lëkurës.

Megjithëse njoftimi nuk ia adreson Shqipërisë këtë alert, këto produkte me të njëjtin lot dhe të dhëna tjera mund të gjenden masivisht edhe në tregjet tona.

Njoftimi i KE tregon dhe për dhjetra produkte tjera të pasigurta, që nga lodrat e fëmijëve, kozmetika, higjiena, maskat e rripat e sigurimit të automjeteve, që mund t’i gjeni të plota në linkun e mëposhtëm.

https://ec.europa.eu/safety-gate-alerts/screen/search?token=17349998034B4BF2A21828F4797C05DD

Qendra ALERT – Dedikuar Konsumatorit

Kuvendi për gjuhën shqipe në diasporë, Kryetari i DHBDSH, Ardian Lekaj: Po mbani gjallë elemenët kryesorë të ekzistencës së një kombi

Në datat 9 dhe 10 mars u mbaj në Gjermani, Kuvendi i Punës, organizuat nga Këshilli Koordinues i Diasporës, në bashkëpunim me Këshillit Koordinues të Arsimtarëve në Diasporë dhe Qendra e Botimeve për Diasporën.

Në këtë aktivitet, përvec përsonaliteteve të diasporës shqiptare në botë, qe merrnin pjesë fizikisht dhe në format “online”, ishte pjesëmarrëse dhe Dhoma e Biznesit të Diasporës Shqiptare, e përfaqësuar nga kryetari i saj, Z.Ardian Lekaj.

Më poshte, fjala e plotë e Z.Lekaj në këtë Kuvend të diasporës, mbajtur në Gjermani.

“Të nderuar bashkëkombës,

Të nderuara Mësuese dhe Mësues,

Të nderuar Miq,

Sot kam nderin e madh dhe kënaqësinë e vecantë, që në emër të skuadrës së Dhomës së Biznesit të Diasporës Shqiptare dhe vecanersht ne emer te Presidentit te Nderit te Dhomes Z Lazim Destani, t’ju përshëndes, Ju Mësuesve të Mërgatës, trashëguesve të gjuhës, kulturës dhe zakoneve tona aq të vyera këtu në Zusmarhausen të Gjermanisë.

Si djalë i një profesori që për 5 vite me rradhë ju mësoi gjuhën Shqipe edhe Kinezëve në Pekin, kam patur rastin të përjetoj nga afër punën tuaj të palodhur, dhe ndaj dua T’Ju shpreh mirënjohjen, vlerësimin dhe falenderimin tim te vecantë për të gjithë Ju mësuesit tanë, për atë që ju e shikoni si detyrën tuaj legjitime për gjeneratat e ardhshme të Kombit tonë.

Dua të theksoj se një nga elementët më kryesorë të ekzistencës së një kombi është gjuha. Popullsia e një vendi, që për arësye të ndryshme nuk e shkruan dhe nuk e flet gjuhën e vet amtare, është e prirur të rrezikohet nga asimilimi, pasi është gjuha ajo që ruan identitetin e kulturës së një kombi.

Është normale që, duke jetuar në emigrim dhe në një shoqëri ku flitet e shkruhet në një gjuhë tjetër, ruajtja e gjuhës amtare nuk është e kollajtë. Po ashtu, është e qartë që fëmijët e kanë të ardhmen e tyre aty ku rriten dhe që emigrimi në përgjithësi, krahas të mirave, mbart me vete edhe rrezikun e humbjes graduale të gjuhës dhe kulturës.

Por do doja tju kujtoja dhe njëherë se sot, më tepër se kurrë, Shqipëria ka arritur majat më të larta në skenat e Politikës Botërore dhe po bëhet cdo ditë edhe më e mirë, Kosova ka vite që e ka fituar pavarsinë dhe po ndërton rrugët e integrimit, Maqedonia e Veriut për hërë të parë po udhëhiqet nga Shqiptarë, në Malin e Zi nuk mund të mendohet më pa Shqitarët, ndaj edhe ne në Mërgatë duhet te jemi krenar dhe të punojmë për ruajtjen e gjuhës, kulturës dhe zakoneve tona.

Mundësitë për ta mbajtur të gjallë gjuhën e bukur shqipe tek fëmijët tanë, pavarësisht ku lindin dhe ku banojne, i mundëson vetëm shkolla, që është institucioni bazë i mësimdhënies dhe që sjell si rezultat aftësimin e fëmijëve tanë për të komunikuar e për ta shkruar atë.

Jeni ju Mësuesit tanë të Diasporës që hidhni bazat e para për ruajtjen e gjuhës amtare.

Jeni ju ata që me njohuritë, dijet, durimin, pasionin, mirësinë, mirëkuptimin, mirënjohjen dhe dashurinë e pakufijtë na hapni sytë, na bëni të vetëdijshëm për të ardhmen e gjuhës tek fëmijët tanë kudo në Mërgatë.

Edhe njëherë, Ju faleminderit nga zemra. Ju jemi mirënjohës për punën që bëni cdo ditë.

Ju jeni heronjtë e egzistencës së gjuhës, kulturës dhe zakoneve të kombit tonë.

Punë te mbarë dhe shumë suksese në këtë Kuvënd dy ditor.

Si biznes do jemi gjithmone prane jush”.