Menu

Kryesore

Shenjat që tregojnë se kemi konsumuar shumë vitaminë C

Vitamina C ndihmon trupin tuaj të marrë hekur dhe është e rëndësishme të përfshihet në dietën tuaj.

Mungesa e saj mund të ketë efekte negative në shëndetin tuaj, por edhe marrja e tepërt e suplementeve mund të çojë në të vjella dhe pagjumësi.

Ka shtatë shenja kryesore që duhet të keni kujdes, sipas Klinikës Mayo. Këto përfshijnë: Dhimbje koke, pagjumësi, diarre, të vjella dhe dhimbje barku.

NHS shton se fryrja e barkut mund të jetë një shenjë që keni marrë shumë vitaminë C. Marrja e më pak se 1 mijë miligram të vitaminës C në ditë nuk ka gjasa të shkaktojë ndonjë dëm. Për më tepër, këto simptoma duhet të zhduken sapo të ndaloni marrjen e suplementeve të vitaminës C.

 

Për shumicën e njerëzve, një portokall ose një filxhan luleshtrydhe, piper i kuq i copëtuar ose brokoli siguron mjaft vitaminë C për ditën, sipas Klinikës Mayo.

Të rriturit e moshës 19 deri në 64 vjeç kanë nevojë për 40 miligram vitaminë C në ditë, dhe për këtë arsye ju duhet të jeni në gjendje të merrni të gjithë vitaminën C që ju nevojitet nga dieta juaj e përditshme.

Trupi juaj nuk prodhon ose ruan vitaminë C, kjo është arsyeja pse është e rëndësishme të përfshini vitaminën C në dietën tuaj. (Express.co.uk.)

Qendra Alert/Alert.al

Më shumë fruta dhe perime, për një dietë më të shëndetshme

Në Prill 2021, Ministria e Shëndetësisë publikoi dokumentin Shëndeti në dorë: Me qëllim rritjen e konsumit të frutave, perimeve, bishtajoreve dhe drithërave të plota në familje. Teksti, i cili përmban një sërë informacionesh përmbledhëse dhe praktike u krijua gjithashtu për të sensibilizuar prindërit për të miratuar dhe promovuar një dietë të larmishme dhe të ekuilibruar për të gjithë familjen, e cila përfshin sasi të përshtatshme të produkteve bimore.

Pjesët e propozuara nga dietologët janë ‘të paktën’ pesë fruta ose perime, me sugjerimin që të jetë e mundur të përdorni produkte sezonale. Dokumenti gjithashtu rekomandon mospjekjen e tepërt të perimeve për të kufizuar efektet e tyre si në aspektin e humbjes së lëndëve ushqyese ashtu edhe për të mos zvogëluar tepër ‘thërrmueshmërinë’ e produkteve dhe për këtë arsye aftësinë e tyre për të dhënë ngopje. Indikacionet përfshijnë përdorimin e çdo pjese të produkteve bimore dhe mbetjeve të tulit të frutave për të përgatitur pije të pasura me vitamina dhe fibra. Përveç frutave dhe perimeve, dietologu rekomandon të paktën 2-3 herë në javë, konsumin e bishtajoreve dhe drithërave dhe sugjeron përdorimin e tyre për përgatitjen e supave si një pjatë e pasur me ushqim dhe e balancuar.

 

Dietologu i ministrisë është në përputhje me atë që propozohet nga Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH) dhe organizata e Ushqimit dhe Bujqësisë (FAO), të cilat rekomandojnë marrjen e 400 g fruta dhe perime (që përkthehet në pesë porcione / ditë ) për të parandaluar shfaqjen e sëmundjeve.

Në nivel kombëtar, Udhëzimet për ushqimin e shëndetshëm (2018) të Këshillit për Kërkimin në Bujqësi dhe Analizën e Ekonomisë Bujqësore (CREA) theksojnë rëndësinë e inkurajimit të konsumit të frutave dhe perimeve në lidhje me efektet e dobishme për shëndetin si për karakteristikat e tyre ushqyese si furnizimi me fibra, vitamina dhe minerale e substanca me veprim mbrojtës, ashtu edhe për densitetin e tyre të ulët të energjisë i cili kontribuon në një gjendje të ngopjes. Një dietë që është veçanërisht e pasur me fruta dhe perime dhe pak yndyrë, sheqer dhe kripë ndihmon në zvogëlimin e rrezikut të sëmundjeve kardiovaskulare, diabetit dhe sëmundjeve të sistemit tretës. (IlFattoAlimentare)

Qendra Alert/Alert.al

Nutri-Score për vajin e ullirit, e mirëpranuar dhe e kuptuar nga konsumatorët

“Ka një ndikim negativ në imazhin e produkteve tipike të dietës mesdhetare dhe traditës italiane”. Kjo është një nga kritikat kryesore të ngritura nga kundërshtuesit e etiketës Nutri-Score. Ndër produktet e përmendura më shpesh nga ata që mbështesin dallohen shumë specialitete vendase dhe në veçanti, vaji i ullirit dhe Parmigiano Reggiano. Kohët e fundit, me rastin e G20, Luigi Scordamaglia, drejtor menaxhues i Filiera Italia u kthye për të theksuar rrezikun që përsosmëritë tona ushqimore mund të funksiononin me aplikimin e të ashtuquajturës etiketë “semafor”, duke cituar pikërisht këto specialitete.

Një studim i fundit, i mbështetur nga grante publike nga Instituti Francez i Kancerit dhe Universiteti Sorbonne Paris Nord, duket se tregon të kundërtën. Ky është një eksperiment i kryer mbi 486 konsumatorë spanjollë mbi perceptimin e vajit të ullirit. Rezultatet, të publikuara në mes të shtatorit në revistën shkencore ndërkombëtare Foods, tregojnë se në krahasim me tetë yndyrna të ndryshme të shtuara, me etiketë relative të semaforit, vaji i ullirit me Nutri-Score C, mbetet ai që perceptohet si më i mirë nga një pikëpamja ushqyese. Duke hyrë në detaje, duhet të theksohet se pothuajse 80% e pjesëmarrësve deklaruan se Nutri-Score ishte i dobishëm për njohjen e dallimeve në cilësinë ushqyese midis yndyrave të paraqitura në studim (shtatë vajra vegjetale dhe një gjalpë). 89.1% e identifikuan vajin e ullirit si yndyrën me cilësinë më të mirë ushqyese (4.1% treguan vajin e rrushit, i cili gjithmonë ka shkronjën “C” dhe më pak se 3% treguan yndyrnat e tjera, me Nutri-Score D ose E.

Hulumtimi gjithashtu tregon se ky etiketim kontribuuon në përcaktimin e zgjedhjeve të blerjes. Në fakt, kur u pyetën se cilën yndyrë të shtuar do të blinin më shpesh, 86.2% e pjesëmarrësve zgjodhën vaj ulliri. Për më tepër, pasi kujtuan se midis yndyrave të shtuara, vlerësimi Nutri-Score për vajin e ullirit ishte nota më e mirë, shumica e pjesëmarrësve deklaruan se do të vazhdonin të konsumonin vaj ulliri si më parë (71.4 %). Së fundi, pothuajse 78% e pjesëmarrësve konsideruan se Nutri-Score duhet të shfaqet në vaj ulliri si në produktet e tjera. Si përfundim, rezultatet e studimit sugjerojnë se, veçanërisht për vajin e ullirit, shfaqja e kësaj etikete ishte e mirëpranuar dhe kuptuar nga shumica e pjesëmarrësve.(IlFattoAlimentare)

Qendra Alert/Alert.al

Gjendet oksid etileni në pije, kërkohet të hiqen nga tregu

Gjurmët e oksidit të etilenit janë gjetur në pijën, nën markën Bjorg. Zinxhirët e supermarketeve Esselunga dhe Iper kanë publikuar njoftimet paralajmëruese të disa grupeve të pijeve Bjorg, për shkak të pranisë së sasive të oksidit të etilenit. Produktet në fjalë kanë numrat e mëposhtëm të lotit dhe kushtet minimale të ruajtjes

Nektari i kokosit, në pako 1 litra me numrin e lotit L: 201210 dhe Tmc 10/12/2021;

Pije me bajame, në paketa 1 litra me numra loti L: 201210 dhe L: 210213 dhe Tmc 10/12/2021 dhe 13/02/2022.

Pijet e përmendura janë prodhuar në provincën e Rovigos.

Për qëllime parandaluese, rekomandohet të mos konsumoni pijen dhe t’i ktheni ato në pikën e shitjes ku janë blerë. Kompania thekson se tërheqja vlen vetëm për grupet dhe afatet e treguara. Produktet e tjera nuk preken. (IlFattoAlimentare)

Qendra Alert/Alert.al

Baza e të dhënave të mollëve, mbi 100 variatete të kataloguara nga studiuesit amerikanë

Një studim po merret me shtimin e variateteve të frutave dhe perimeve, shpesh të harruara për dekada të tëra për shkak të standardizimit. Sipas shumë ekspertëve është një nga mjetet më efektive për të luftuar ndryshimet klimatike përmes rritjes së biodiversitetit, përzgjedhjes së specieve më të përshtatshme për klimën aktuale, më rezistente ndaj parazitëve dhe për shkurtimin e zinxhirëve ushqimorë me ndikim të lartë mjedisor, si dhe një mënyrë për të rritur shumëllojshmërinë e asaj që hani. Sa i përket mollëve, ndihma e madhe tani vjen nga studiuesit në Universitetin e Ohajos, të cilët kanë krijuar një nga bazat e të dhënave, e cila tashmë përmban informacione për 124 varietete.

Siç ilustrohet në New Phytlogist, arkivi u krijua duke kombinuar dy lloje të të dhënave: Informacionin gjenetik dhe ato që lidhen me kategoritë e substancave kimike të pranishme (në bazë të vetive: për shembull antioksidantë, antimikrobikë etj.) Të dhënat u morën duke analizuar, me rezonancë magnetike bërthamore dhe spektrometri masiv me rezolucion të lartë, grupin e specieve kimike të pranishme, në mënyrë që të kemi një fotografi sa më besnike të realitetit të mollës së vetme.

Aplikimet e mundshme janë të shumta. Për shembull, dikush mund të rrisë një karakteristikë të një molle, për ta bërë atë më të këndshme, ose të identifikojë molekulat me karakteristika antimikrobike ose mbrojtëse nga të cilat mund të nxjerrin armë të reja të kontrollit biologjik. Për më tepër, zhvillimi i varieteteve të reja të mollëve mund të përshpejtohet, i cili zakonisht zgjat mesatarisht 7 vjet. Së fundi, baza e të dhënave i jepet bashkëpunimeve ndërkombëtare dhe mund të përfaqësojë një model për ata që dëshirojnë të krijojnë përfundimisht një lokal. (IlFattoAlimentare)

Qendra Alert/Alert.al

Peshku, informacioni që duhet të jetë në etiketa në supermarkete dhe restorante

Etiketa e peshkut është ndoshta një nga më komplekset në panoramën e produkteve ushqimore sepse duhet të jetë në përputhje me legjislacionin e përgjithshëm dhe atë specifik për produktet e peshkimit. Qëllimi është t’i mundësojë konsumatorit të dallojë peshkun e freskët nga peshku i ngrirë, të identifikojë zonën e peshkimit dhe të ketë elementë të tjerë të rëndësishëm të vlerësimit. Etiketa ndryshon sipas kategorive dhe shitësi duhet t’i paraqesë ato gjithmonë në një mënyrë transparente dhe të qartë pasi ato janë mjetet kryesore të informacionit mbi karakteristikat cilësore dhe sasiore të produktit.

Shërbimi shëndetësor i Emilia-Romagna ka krijuar një broshurë për produktet e peshkut për të ndihmuar njerëzit të kuptojnë se cili informacion është i detyrueshëm për ta raportuar në etiketat dhe menutë e restoranteve (broshura nuk përshkruan përgatitjet e peshkut dhe konservat ) Informacioni i detyrueshëm i kërkuar në përgjithësi është më i ulët në rastin kur produktet shiten me shumicë për shpërndarje të menjëhershme tek klientët (shitësit e peshqve), ndërsa etiketat më të detajuara jepen për peshkun e shitur të paketuar. Një seri informacioni kërkohet gjithashtu në menutë e restoranteve, të tilla si specifikimi se kur është shkrirë ose ngrirë peshku, si dhe një listë të çdo alergjeni.

Ka disa aspekte pak të njohura për publikun e gjerë të theksuara në broshurë siç është detyrimi për të treguar në listën e përbërësve aditivët, e përdorur si antioksidantë, acid limoni dhe listën e substancave që krijojnë alergji. (IlFattoAlimentare)

Qendra Alert/Alert.al

“Molekula mrekullibërëse” ul tensionin e gjakut dhe mbron nga COVID-19

Oksidi nitrik zvogëlon rrezikun e presionit të lartë të gjakut në gjysmë, ul shanset e sulmit në zemër me 75% dhe mbron nga viruset përfshirë COVID-19.

 

Ai është një substancë natyrale e bërë në trup që është kaq jetike, studiuesit e quajnë atë “molekulën e mrekullisë”.

Në fakt, shkencëtarët po hetojnë aftësinë e tij për të shpejtuar shërimin e COVID-19.

Megjithëse 80 për qind e grave mbi 40 vjeç kanë mungesë të oksidit nitrik, rritja e niveleve të tij është mjaft e lehtë!

 

Disa mënyra se si mund ta arrini rritjen e niveleve të tij ua sjellim më poshtë:

 

Filloni me ngrënien e perimeve të gjelbra

Shtimi i një grushti me spinaq, rukola ose lakre jeshile në një smoothie frutash optimizon prodhimin e oksidit nitrik pa ndikuar në aromë. Kjo ndodh sepse perimet e gjelbra janë të mbushura me nitrate natyrale që konvertohen në oksid nitrik nga trupi.

Po ashtu ka pasur edhe dëshmi sipas studiuesit australianë zbuluan se nivelet e oksidit nitrik ishin 160 për qind më të larta te njerëzit që hanin perime të pasura me nitrate rregullisht sesa ata që nuk e hanin.

Trajtojeni veten me not

Aktivitetet argëtuese si noti, ecja dhe biçikleta rrisin rrjedhjen e gjakut nëpër arterie, duke stimuluar prodhimin e oksidit nitrik- thonë studiuesit brazilianë. Të qenit aktiv jashtë ofron një nxitje shtesë dhe ekspozimi në diell nxit qelizat e lëkurës të lëshojnë oksid nitrik. (IlFattoAlimentare)

Qendra Alert/Alert.al

 

Një tjetër prani e oksidit të etilenit në ekstraktin e bambusë

Ministria e Shëndetësisë ka publikuar njoftimin për tërheqjen e një grupi të suplementit ushqimor vitaminë C + acerola zink dhe ekstrakt bambuje nën markën Ligne de Plantes, për shkak të pranisë së oksidit të etilenit në lëndën e parë të nxjerrë nga Bambusa arundinacea (75% natyrale silikon). Produkti i prekur shitet në pako prej 60 kapsulash, me numrin e serisë 21139B dhe me përdorim para datës 05/2024.

Shtesa dietike tregtohet nga Natura Service Srl dhe është prodhuar nga kompania Hedelab SA në rrugën e fabrikës Ëallonie 138/140, në rrethin Ghlin të qytetit të Mons, Belgjikë. Si një masë paraprake, rekomandohet që të mos konsumoni suplementin me numrin e raportuar të serisë dhe ta ktheni atë në dyqanin ku është blerë. (IlFattoAlimentare)

Qendra Alert/Alert.al

Si të veprojmë kur hamë ushqime shumë pikante?

Disa nga ushqimet që duhet të merrni pasi të keni ngrënë diçka shumë pikante dhe disa të tjera që duhet t’i shmangni.

Ujë

Pirja e një gote me ujë të ftohtë është një reagim natyral në momentin kur mendoni se goja juaj po digjet. Sidoqoftë, edhe pse uji ndalon përkohësisht, në të vërtetë do të përhapë kapsaicinën, përbërës i specave djegës dhe vetëm do t’i përkeqësojë gjërat.

Qumësht ose kos

Qumështi përmban kazeinë, një proteinë që ndihmon në shpërbërjen e molekulave të kapsaicinës. Kjo është pikërisht arsyeja pse shumë pjata meksikane dhe indiane shërbehen me një lloj produkti të qumështit. Sa më shumë yndyrë qumështi të përmbajë, aq më i mirë është efekti, pasi yndyra përzihet me kapsaicinën dhe e shpërndan atë.

Alkool

Alkooli mund të ndihmojë në shpërbërjen e kapsaicinës, por sasia e alkoolit në atë rast duhet të jetë shumë e lartë, psh birra nuk do t’ju ndihmojë shumë. Tekila dhe vodka janë provuar të jenë të suksesshme. Sidoqoftë, një gotë alkool nuk është ideja më e zgjuar.

Sheqer

Mënyra më e thjeshtë që mund të “ftohni” gojën është të vendosni një lugë çaji sheqer (ose mjaltë) në të. Mbajeni atë në gojën tuaj për një kohë dhe pastaj pështyjeni atë, një shtresë do të formohet në gjuhën tuaj që do ta mbrojë atë nga ndjenja e nxehtësisë. (Telegrafi)

Qendra Alert/Alert.al

Konsumimi i alkoolit, shifrat më të këqija nga të rinjtë

Një raport është publikuar për konsumin e alkoolit nga të dhëna të koordinuara mes Passi (Progresi i Autoriteteve Shëndetësore për Shëndetin në Itali) dhe Passi d’Argento (PdA), ISS (Instituti i Lartë i Shëndetit), kryer nga ASL dhe i dedikohet respektivisht popullatës së rritur dhe të moshuar. Në periudhën (2017-2020) pothuajse 1 në 6 persona kanë konsumuar alkool që mund të përkufizohet si ‘ rrezik i madh’ për shëndetin, për sa i përket sasisë dhe metodës së marrjes. Këta janë më shpesh të rinjtë (mes moshës 18-24 vjeç rreth 33%), burra dhe njerëz pa vështirësi ekonomike. Nga ana tjetër, më pak se gjysma e të rriturve midis moshës 18 dhe 69 vjeç deklarojnë se nuk konsumojnë pije alkoolike.

Numri i njerëzve që konsumojnë alkool është veçanërisht shqetësues pavarësisht se kanë një kundërindikacion absolut, siç janë pacientët me sëmundje të mëlçisë, mes të cilëve pothuajse 1 në 2 pretendon të ketë konsumuar alkool në 30 ditët para intervistës. Një fenomen që gjendet gjithashtu tek gratë shtatzëna (një në gjashtë) dhe gjatë ushqyerjes me gji (një në katër). Konsumimi i alkoolit “me rrezik më të lartë” mbetet e banorëve në Italinë Veriore (në rritje) në veçanti në provincën e Bolzanos, e ndjekur nga ajo e Trentos dhe midis rajoneve, Valle d’Aosta dhe Friuli Venezia Giulia. Sa i përket jugut, Molise është rajoni me përqindjen e konsumatorëve të alkoolit në ‘rrezik më të madh’ më të lartë se mesatarja kombëtare, ndërsa në rajonet e tjera jugore po fillon të shihet një prirje rënëse.

 

Edhe konsumi i tepërt (i tepërt: i barabartë me rreth 5 pije të konsumuara në 2/3 orë) është një prerogativë e Italisë Veriore (ku ka pasur një rritje të konsiderueshme që nga viti 2010) dhe në veçanti të Veri-Lindjes. Ndërsa në këtë front Molise spikat midis rajoneve jugore dhe ka një nga aksionet më të larta në vend. Krahasuar me këtë lloj konsumi, në dekadën 2008-2018, u vu re një rritje e ngadaltë por progresive. Nga viti 2018, megjithatë, është vërejtur një përmbysje e trendit, e cila është theksuar gjatë pandemisë. Prandaj, mbi të gjitha nga viti 2020, pjesa e pirjes së tepërt zvogëlohet, si dhe pjesa e konsumit kryesisht midis vakteve. Këto janë ndryshime modeste në terma absolutë, por statistikisht të rëndësishëm, të mbështetur në vitin 2020.

Përsa i përket veçanërisht popullsisë mbi 65-vjeçare (sondazhi Silver Passs), personat që nuk pinë alkool përfaqësojnë pothuajse 61%. Konsumimi ‘në rrezik’ është shumë më i shpeshtë tek meshkujt (32% kundrejt 8% midis grave), zvogëlohet me moshën (nga 22% në moshat 65-74 vjeç në 10% në moshat mbi 85 vjeç). Numri i personave mbi 65 vjeç që marrin alkool është shqetësues pavarësisht se kanë një kundërindikacion absolut, siç janë 28% e njerëzve me sëmundje të mëlçisë. (IlFattoAlimentare)

Qendra Alert/Alert.al