Menu

LAJME

Moti i keq, UKT njoftim urgjent: Merrni masa, tubat janë përgjegjësia juaj

Ujësjellës Kanalizime Tiranë i bën thirrje qytetarëve të marrin masa për të mbrojtur tubacionet brenda dhe jashtë banesave të tyre, teksa termometri pritet të shënojë vlera negative në të gjithë vendin.

UKT thotë se për shkak të kushteve atmosferike tubacionet mund të pësojnë dëmtime, sidomos në pjesët ku janë të çara. Qytetarët këshillohen të marrin masa duke i izoluar ato, si dhe të telefonojnë për çdo problem në numrin e telefonit të vënë në dispozicion për ta.

Njoftim i rëndësishëm!

Si pasojë e temperaturave të ulta në ditët në vijim, Ujësjellës Kanalizime Tiranë, njofton të gjithë qytetarët e Tiranës për marrjen e disa masave parandaluese për mbrojtjen e sistemit të brendshëm të rrjetit ujësjellës, përfshirë dhe matësat e ujit, në mënyrë mos dëmtimin e tyre si pasojë e kushteve atmosferike.

Lutemi të tregoni kujdes për tubacionet / instalimet brenda pronës tuaj, përfshirë këtu edhe ujëmatësit.

Rikujtojmë të gjithë qytetarët se janë ata përgjegjës për mbrojtjen e tubave të ujit dhe të ujëmatësve (të brendshëm ose të jashtëm, në afërsi të banimit), nga ajri i ftohtë.

Sygjerojmë që në katet përdhese, ku tubacionet e furnizimit me ujë, janë më shumë të ekspozuara me ambientin jashtë dhe mundësitë e rrjedhjes janë potenciale, ju lutemi të merrni masa duke i mbuluar apo izoluar për të arritur një mbrojtje optimale.

Për çdo problematikë lutemi të sinjalizoni në numrin tonë të gjelbër 08004488, gjithashtu edhe në Pikat UKT më të afërta në zonën tuaj të banimit.

Inxhinierët tanë dhe specialistët e terrenit janë në gatishmëri të plotë në shërbimin tuaj!

Së bashku kalojmë çdo vështirësi!

Qendra Alert/Alert.al

Shifra më të larta se malaria dhe HIV

Infeksionet e shkaktuara nga bakteret rezistuese ndaj antibiotikëve, kanë lënë të vdekur më shumë se 1.2 milion persona më 2019 është në një studim.  Kjo shifër është më e lartë sesa ajo e vdekjeve vjetore nga malaria dhe AIDS. Shtetet e varfra janë më të prekurat nga rezistenca ndaj baktereve, e cila kërcënon shëndetin e secilit është thënë në raportin e publikuar nga revista mjekësore, The Lancet.

Në të rekomandohet që të ketë investime urgjente në ilaçe të reja dhe që ato që ekzistojnë të përdoren më mirë. Përdorimi i tepruar i antibiotikëve për infeksione jo shumë të rënda, nënkupton se ato po bëhen më pak efektive kundër infeksioneve serioze.

Njerëzit janë duke vdekur nga infeksione që më parë janë trajtuar, pasi bakteret që shkaktojnë ato, janë bërë rezistente ndaj trajtimeve.

Shifrat për vdekjet, janë të bazuara në studime të kryera në 204 shtete nga një ekip i hulumtuesve ndërkombëtarë, i udhëhequr nga Universiteti i Uashingtonit në Shtetet e Bashkuara.

Hulumtuesit besojnë se rreth 5 milionë njerëz kanë vdekur më 2019 nga sëmundje ku ka pasur rol rezistenca ndaj baktereve, derisa 1.2 milion vdekje kanë qenë të shkaktuara drejtpërdrejt nga ky problem. Shumica e vdekjeve nga rezistenca ndaj baktereve, janë shkaktuar nga pneumonia apo infeksione tjera të frymëmarrjes dhe infeksioneve të gjakut që çojnë në sepsë. (REL)

Qendra Alert/Alert.al

Shpërthimi vullkanik i Tonga: Cili është ndikimi në bujqësi dhe peshkim?

Romë- Me pamjen e plotë të dëmeve dhe nevojave pas shpërthimit masiv vullkanik dhe cunamit të Tongës që po shfaqet vetëm gradualisht, ajo që tashmë është e qartë është se rreziku nuk mund të jetë më i madh për fermerët dhe peshkatarët e kombit ishullor të Paqësorit Jugor, që jetojnë në një nga rajonet më të prirura nga fatkeqësitë në botë.

Me afërsisht 86% të Tonganëve të angazhuar në bujqësi, FAO është jashtëzakonisht e shqetësuar për ndikimet e mundshme në të gjithë sektorët e bujqësisë, duke përfshirë peshkimin, kulturat bujqësore dhe blegtorinë. Vlerësimet fillestare tregojnë se afërsisht 12 000 familje bujqësore ose 85% e numrit të përgjithshëm do të jenë prekur nga kjo fatkeqësi, sipas Xiangjun Yao, Koordinatori Nënrajonal i FAO për Ishujt e Paqësorit, me qendër në Samoa.

“Ne po punojmë për të vlerësuar se sa i keq do të jetë ndikimi i kësaj fatkeqësie te fermerët dhe peshkatarët e Tongës dhe të gjithë ata që varen nga format e bujqësisë për jetesën dhe sigurinë e tyre ushqimore,” tha Yao. “Ne kemi ofruar mbështetje në Tonga pas një sërë tronditjesh në vitet e fundit, nga të cilat kjo është deri tani më seriozja dhe ne jemi gati të shtojmë punën tonë për t’i ndihmuar këto komunitete të cenueshme të rikthehen në këmbët e tyre.

Një nga sfidat e para është vlerësimi i ndikimit të mundshëm që shtresa e hirit që mbulon pjesë të ishullit, si dhe dëmet nga cunami mund të kenë në bujqësi dhe peshkim.

Efekte serioze të mundshme nga cunami

Cunami mund të kenë efekte serioze të dëmshme për të korrat dhe blegtorinë në varësi të trashësisë së hirit, llojit dhe kushteve të rritjes së të korrave, koha dhe intensiteti i reshjeve të mëvonshme, gjendja e kullotave dhe kafshëve para rënies së hirit dhe disponueshmëria e ushqimit dhe ujit të pandotur.

Mund të preken kulturat rrënjësore, të tilla si patatja e ëmbël dhe frutat e perimet, të cilat janë gjithashtu në rrezik. Përmbytjet e ujërave të kripura gjithashtu do të ketë prekur tokat bujqësore dhe mundësia e shiut acid është një shqetësim.

Vlerësimet paraprake të FAO-s tregojnë se 60-70% e familjeve që rritin bagëti, kryesisht derra dhe shpendë janë prekur në një farë mënyre. Ndikimi i pritshëm në peshkim është gjithashtu një shkak për shqetësim. Ndërsa konsumi i peshkut për frymë është disi i ulët për Paqësorin (25-35 kg/vit), peshkimi mund të bëhet një burim më i rëndësishëm ushqimor pas kësaj fatkeqësie, duke pasur parasysh efektet e mundshme të mbulimit të hirit vullkanik në tokë që prodhon furnizime ushqimore lokale.

Dëmtimi i platformave të varkave është tashmë i dukshëm dhe shumë nga shkëmbinj nënujorë dhe laguna bregdetare në të cilat mbështetet peshkimi i shëndetshëm ka të ngjarë të jenë dëmtuar ose ndotur me hirin dhe mbeturinat, si dhe mbetjet nga cunami.

“Me një pamje gjithëpërfshirëse që ende nuk është shfaqur, tashmë është e qartë se Tonga ka të ngjarë të kërkojë ndihmë afatshkurtër dhe afatgjatë. FAO tashmë po lëviz për të ndarë fonde për vlerësimin e dëmeve dhe disa masa fillestare të reagimit”-tha Yao.

Edhe para shpërthimit të fundit të vullkanit Hunga Tonga Hunga Ha’apai, rreth 23% e popullsisë së Tongës u prek nga pasiguria ushqimore.

Sektori bujqësor kontribuoi me gati 14% të PBB-së së Tongës në 2015/16 dhe përfaqësonte mbi 65% të eksporteve. Produktet kryesore të eksportuara janë kungulli, kokosi dhe peshku. Peshkimi ose aktivitetet e lidhura me peshkimin janë gjithashtu një burim i rëndësishëm ushqimi, veçanërisht për komunitetet në më të izoluarit nga 36 ishujt e banuar të Tongës. (FAO)

Tonga volcanic eruption: what possible impact on agriculture and fisheries? (fao.org)

Qendra Alert.Alert.al

 

 

 

Pija natyrale që rrit rrezikun e kancerit të gjirit me 80%

Disa studime pretendojnë se qumështi rrit rrezikun e kancerit të gjirit me 80%. Studimi i kryer në Universitetin Loma Linda në Kaliforni dhe i financuar nga Instituti Kombëtar i Kancerit dhe Fondi Global i Kërkimit të Kancerit në Britani dha alarmin për konsumin e qumështit. Në studim, studiuesit analizuan të dhënat nga një grup prej 50,000 femrash gjatë një periudhe prej 8 vjetësh. Grave iu kërkua të përgjigjen në pyetësorët në lidhje me zakonet e tyre të të ngrënit dhe u duk se gjysma e tyre ishin vegjetarianë dhe pinin qumësht soje, ndërsa të tjerët konsumonin qumësht të plotë.

Eksperimenti filloi me qëllimin për të përcaktuar lidhjen midis konsumit të sojës dhe kancerit të gjirit, tha Gary E. Fraser, i cili drejtoi studimin. Siç tregohet në studim, 1057 gra u shfaqën nga kanceri i gjirit. Duke qenë se studiuesit nuk mund të gjenin një lidhje midis sojës dhe kancerit të gjirit, ata arritën në përfundimin se qumështi i freskët ishte “fajtori”.

“Pirja e qumështit të plotë natyral çdo ditë edhe në sasi të vogla, mund të rrisë rrezikun e kancerit të gjirit deri në 80%”, paralajmëroi Fraser.

“Ne zbuluam se në sasi relativisht të ulëta, më pak se një filxhan në ditë, kishte një rritje të mprehtë të rrezikut të kancerit të gjirit. Me një filxhan në ditë, pamë më shumë se 50% rritje të rrezikut. “Me dy deri në tre filxhanë në ditë, rreziku u rrit me 70 deri në 80%,” shtoi ai.

Gjetjet e hulumtimit potencialisht mund t’i atribuohen stimuluesve natyralë që gjenden në qumështin e plotë. (Shëndeti Sot)

Qendra Alert/Alert.al

Aeroportet, Eurocontol ul tarifën për Tiranën, nuk ndryshon atë të Kukësit

Tarifa e terminalit për Aeroportin e Rinasit për vitin 2022 do të jetë më e ulët se ajo e një viti më parë. Eurocontol organizata që menaxhon trafikun ajror europian dhe faturon e mbledh tarifat (për llogari të Albcontrol) vendosi që kjo ulje të jetë me 2.6% në raport me vitin 2021. Konkretisht tarifa e terminalit për Aeroportin e Rinasit do të jetë 229.48euro ndërkohë që më herët ishte 235.67 euro. Aeroporti i Rinasit është kryesori e për rrjedhojë duke u kategorizuar në zonën 1 e për rrjedhojë ka edhe një tarifë më të lartë. Për aeroportin e Kukësit për të cilin e njëjta agjenci vendosi korrikun e vitit të shkuar tarifë terminali 117.84 euro, edhe në vitin 2022 do të jetë i njëjti nivel. Ky aeroport cilësohet si pjesë e zonës 2.

Në njoftim thuhet se për pagesat e vonuara do të aplikohet edhe interes i cili për këtë vit është 9.48% duke pësuar edhe ky i fundit një ulje të lehtë në raport me interesin e vitit 2021. Shqipëria ka aktualisht dy aeroporte por aktualisht vetëm nga Rinasi mund të kryhen fluturime ndërkohë që Kukësi prej disa kohësh nuk ka fluturime. Në proces është ndërtimi i një aeroporti të tretë në Jug të vendit’ konkretisht në zonën e Akërnisë në Vlorë ndërkohë që Ministria e Infrastrukturës dhe Energjisë tentoi të japë një koncesion për një të katërt në Sarandë por që përfundoi pa sukses.

Çfarë është tarifa e terminalit

Në një shpjegim të zgjeruar të Eurocontrol tarifat e terminalit janë fatura që dërgohen nga Eurocontol çdo muaj (në mes të muajit pasues) për fluturimet që u zhvilluan në muajin paraardhës bashkë me faturën e tarifës së itinerarit. Dokumentet e faturimit tregojnë qartë shtetin për të cilin vilen këto para. Termat e pagesës për pjesën e tarifave të terminalit janë të njëjta me ato të itinerarit që aplikohen nga Eurocontrol që do të thotë 30 ditë nga data e faturimit. Lidhur me mënyrën sesi llogariten këto tarifa, Eurocontrol sqaron se vendet anëtare përcaktojnë zonat e tarifimit për terminalet që mund të jetë një aerodrom apo disa aerodrome që lokalizohen në një vend të caktuar ku ofrohen shërbime për të cilën duhet të paguhet tarifë. Tarifat e terminalit vendosen vetëm për fluturimet që nisen dhe marrin parasysh dy elemente thelbësore. Së pari, peshën e avionit që niset dhe së dyti, njësinë e tarifës për aerodromin nga ku bëhet nisja. Rezultati që merret pasi bëhet shumëzimi i dy elementëve është vlera që paguhet për terminalin. Faktori i peshës llogaritet në ton metrike. (Monitor)

Qendra Alert/Alert.al

 

Covid-19, infektimi i grave shtatzëna prek dhe foshnjat

Covid-19 së fundmi po përhapet me ritme të shpejta dhe nuk po kursen askën më. Sipas një studimi të fundit rezulton se gratë shtatzëna me Covid janë më të rrezikuara që të  sëmurën rëndë sesa ato që nuk janë në një gjendje të tillë.

Të dhënat tregojnë se COVID-19 gjatë shtatzënisë rrit rrezikun e lindjes së parakohshme prandaj është e rëndësishme që gjatë shtatzënisë të përmirësohet trajtimi dhe qasja terapeutike te grave shtatzëna me COVID-19. Studiuesit analizuan të dhënat nga 23 gra shtatzëna, 12 prej të cilave ishin pozitive për SARS-CoV-2, midis tyre, tetë ishin asimptomatike, një kishte simptoma të lehta dhe tre kishin sëmundje të rëndë COVID-19.

Pas lindjes, studiuesit krahasuan përgjigjen imune midis nënave dhe të porsalindurve duke studiuar mostrat e gjakut. Në përgjithësi, përgjigjet imune inflamatore u vunë re si tek nënat ashtu edhe tek të porsalindurit dhe tek indet e placentës, gratë shtatzëna me SARS-CoV-2 kishin reduktuar filtrat e qelizave T, të cilat janë të përfshira në përgjigjen imune të trupit ndaj viruseve. Nënat që kishin COVID-19 gjatë shtatzënisë zhvilluan antitrupa ndaj SARS-CoV-2 pavarësisht nga prania e simptomave. Në disa prej tyre u zbuluan edhe antitrupa në gjakun e kordonit kërthizor. Përveç kësaj, nënat me COVID-19 gjatë shtatzënisë kishin nivele të larta të citokineve inflamatore në gjakun e tyre, pavarësisht nga prania e simptomave të COVID-19.

Foshnjat e lindura nga nëna me COVID-19 kishin nivele të larta të citokinës inflamatore (interleukinë 8) pavarësisht nga prania e simptomave tek nënat dhe megjithëse të porsalindurit nuk u diagnostikuan me COVID-19. Përveç kësaj, placentat e nënave me COVID-19 kishin dëmtuar qelizat immune, megjithëse virusi SARS-CoV-2 nuk u zbulua në placentë.

Qendra Alert/Alert.al

Pijet më të këqia për kolesterolin

Kolesteroli shkaktohet kryesisht nga ngrënia e ushqimeve të yndyrshme, mos ushtrimi i mjaftueshëm, mbipesha, pirja e duhanit dhe pirja e alkoolit. Ju mund të ulni kolesterolin duke ngrënë shëndetshëm dhe duke ushtruar më shumë.

Nëse jeni duke luftuar me kolesterolin e lartë, duhet të shmangni pije të caktuara.

Tri prej tyre ua sjellim më poshtë:

Alkooli

Nëse jeni në rrezik për kolesterol të lartë, mund të dëshironi të anashkaloni alkoolin. “Alkooli mund të rrisë nivelet e kolesterolit sepse stimulon mëlçinë të prodhojë më shumë”, tha dietologu Ronlad Smith.

Sipas CDC, vetëm dy pije alkoolike në ditë mund të rrisin nivelet totale të kolesterolit deri në 20 për qind.

Lëngjet e frutave

Lëngjet natyrale të frutave mund të jenë një shtesë e shëndetshme diete, veçanërisht nëse përmbajnë shumë antioksidues. Por kur bëhet fjalë për lëngjet e frutave me sheqer të shtuar, ato mund të rrisin rrezikun e kolesterolit të lartë.

Pijet e gazuara

Edhe pse janë të shijshme, pijet e gazuara mund të jenë shumë të dëmshme për sa i përket niveleve të kolesterolit. Janë plot me sheqerna dhe fosfate që rrisin nivelin e kolesterolit, shkruan Eat This.

Qendra Alert/Alert.al

I ftohti polar mbërthen Shqipërinë, mbyllen shkollat

Për shkak të të ftohtit polar që do mbërthejë Shqipërinë, Ministria e Arsimit ka urdhëruar mbylljen e shkollave në të gjithë vendin për 3 ditë. Ministrja e Arsimit Evis Kushi bëri të ditur se shkollat do mbyllen nga data 24-26 janar, pasi sipas parashikimeve meteorologjike, në ditët në vijim priten temperatura tepër të ulëta, ku në disa zona do të arrijë deri në – 17 gradë celsius. Ky vendim sipas ministres vjen për faktin se prioritet në këtë kohë mbetet shëndeti dhe mirëqenia e fëmijëve, ndërsa bën të ditur se orët e humbura do të zëvendësohen në vijim pas një njoftimi të dytë në bashkëpunim me zyrat vendore arsimore. Kushi shprehet se do të ketë rishqyrtim të vendimit nëse parashikimet nuk do të dalin të sakta, dhe temperaturat do të jenë më të pranueshme.

 

Njoftimi i ministres Evis Kushi

Të dashur nxënës, mësues dhe prindër!
Dua t’ju njoftoj se sot në MAS kemi marrë një vendim të rëndësishëm që lidhet me procesin mësimor të shkollave tona në fillim të javës së ardhshme.
Sipas parashikimeve meteorologjike, në ditët në vijim priten temperatura tepër të ulëta, të cilat janë temperatura të jashtëzakonshme për një vend si i yni. Madje në disa zona do të arrijë deri në – 17 gradë celsius.
Për këtë arsye, duke qenë se prioriteti ynë absolut në çdo kohë është shëndeti dhe mirëqenia e fëmijëve tanë, kemi vendosur që shkollat të mbyllen javën e ardhshme, nga dita e hënë deri të mërkurën, dhe orët e humbura do të zëvendësohen në vijim pas një njoftimi të dytë në bashkëpunim me zyrat vendore arsimore.
Natyrisht nëse parashikimet nuk do të dalin të sakta, dhe temperaturat do të jenë më të pranueshme, ne do ta rishikojmë këtë vendim dhe do të jemi në komunikim të vazhdueshëm me ju, sepse për ne edhe procesi mësimor ka rëndësi prioritare.
Të dashur prindër!
Ju lutem merrni masa për ju dhe fëmijët tuaj, në mënyrë që t’i kapërcejmë sa më lehtë këto ditë të vështira të dimrit.
Shumë faleminderit për mirëkuptimin tuaj!
Qendra Alert/Alert.al

Instagram fillon testimin e abonimeve për krijuesit

Aplikacioni Instagram ka nisur testimin e një shërbimi të ri abonimi për krijuesit në SHBA, të cilët do të mund të marrin të ardhura mujore nga platforma. Mark Zuckerberg, CEO i kompanisë Meta dhe bashkëthemelues i Facebook bëri të ditur lajmin përmes rrjeteve sociale. “Duke nisur sot një test abonimi në Instagram në SHBA,” shkroi ai në Facebook.

“Kjo do t’i ndihmojë krijuesit të fitojnë më shumë duke ofruar përfitime për ndjekësit e tyre më të angazhuar si aksesi në Live dhe Tregime ekskluzive. Jam i emocionuar që do të vazhdoj të ndërtoj mjete për krijuesit për të siguruar jetesën duke bërë punë krijuese dhe për t’i vënë këto mjete në duart e më shumë krijuesve së shpejti.”

Testi, i cili aktualisht është i disponueshëm vetëm për një përzgjedhje krijuesish, do t’i lejojë pjesëmarrësit të fitojnë të ardhura mujore të përsëritura në platformën e mediave sociale duke nxitur një lidhje më të fortë me ndjekësit e tyre më besnikë. Krijuesit do të jenë në gjendje të zgjedhin një çmim mujor, të zhbllokojnë butonin “abonim” në profilin e tyre dhe të ofrojnë një mori përfitimesh vetëm për abonentët.

Qendra Alert/Alert.al

Roli i EFSA-s për ndotësit kimik

EFSA kryen vlerësime të rrezikut për një gamë të gjerë kimikatesh që mund të jenë të pranishme në ushqim, për shkak të prodhimit, shpërndarjes, paketimit, si dhe ato që mund të jenë të pranishme në mjedis në mënyrë natyrale ose si rezultat i prodhimit të njeriut. Kjo punë kryhet nga Paneli i EFSA për Ndotësit në Zinxhirin Ushqimor.

Autoriteti mbledh gjithashtu të dhëna për ndotësit në ushqim dhe mbështet koordinimin e mbledhjes dhe monitorimit të të dhënave nga Shtetet Anëtare.

Ndotësit e procesit

Akrilamid

Furan

Toksina natyrale

Mikotoksina

Alkaloide

Ndotës të mjedisit

Retardantët e brominuar të flakës

Dioksinat dhe PCB-të

Metalet

Metalet janë një grup i rëndësishëm ndotësish që ndodhin natyrshëm, por zakonisht janë të pranishëm në ushqim, si rezultat i aktivitetit njerëzor.

 

Roli

EFSA jep këshilla shkencore dhe kryen vlerësime të rrezikut, si dhe mbledhjen e të dhënave dhe aktivitetet e monitorimit, por edhe asistencë teknike për kimikatet në ushqim për njerëz, por edhe në ushqimin për kafshë. Menaxherët e rrezikut të Bashkimit Evropian përdorin këtë këshillë dhe mbështetje për t’i ndihmuar ata në marrjen e vendimeve në lidhje me sigurinë e këtyre substancave për shëndetin e njerëzve, kafshëve dhe bimëve.

Kuadri i BE-së

Meqenëse kontaminimi në përgjithësi ka një ndikim negativ në cilësinë e ushqimit dhe mund të nënkuptojë një rrezik për shëndetin e njeriut, BE-ja ka marrë masa për të minimizuar ndotësit në produktet ushqimore.

Ekzistojnë masa për ndotësit e mëposhtëm: mykotoksinat (aflatoksina, okratoksina A, toksina fusarium, patulin), metale (kadmium, plumb, merkur, kallaj inorganik), dioksina dhe PCB, hidrokarbure aromatike policiklike (PAH), 3-MCPD dhe nitrate). (EFSA)

Qendra Alert/Alert.al