Menu

Mjedis

Lamtumirë plastikë në produktet ushqimore, nismat nga francezët

Ligji francez kundër mbeturinave synon të përshpejtojë një ndryshim në mënyrën e prodhimit dhe konsumit për të ruajtur  burimet natyrore, biodiversitetin dhe klimën. Duhet të ndërmerren pesë hapa, i pari është të zvogëloni plastikën, lufta kundër mbeturinave dhe nevoja për të ripërdorur objektet. Dy hapat e fundit kanë të bëjnë me veprimet kundër vjetërsimit të planifikuar dhe përmirësimit të sistemeve të prodhimit.

Ligji francez parashikon përfundimin e tregtimit të paketimeve plastike njëpërdorimëshe deri në vitin 2040. Për të arritur këtë qëllim, katër intervale janë vendosur me dekret duke i dhënë kështu kohë që të rimendojnë gradualisht alternativat. Këto janë masa që krijojnë një ndikim të thellë në zakonet e përditshme ku objektet plastike të disponueshme janë të shumta, vetëm mendoni për paketimin e ushqimit, shishet e ujit mineral, produktet shtëpiake, shishet e shampove etj.

Për afatin e parë i vendosur në vitin 2025, qëllimi është të zvogëlojë ambalazhet plastike me një përdorim me 20%. Një gjë tjetër për të bërë do të jetë një reduktim 100% në paketimet plastike “të panevojshme” për përdorime të tilla si bateri dhe llamba. Të gjitha këto paketime nga viti 2025 duhet të jenë të riciklueshme dhe për këtë arsye nuk duhet të përmbajnë substanca ose elementë që parandalojnë ose kufizojnë riciklimin. Për momentin, janë marrë disa masa për të zvogëluar përdorimin e plastikës në jetën e përditshme, të tilla si ndalimi dhe shpërndarja falas e shisheve plastike në dyqanet e hapura për publikun.

Nga 1 janari 2022 do të ndalohet përdorimi i mbështjellësve plastikë për blerjen e frutave dhe perimeve të freskëta që peshojnë më pak se 1.5 kg. Materiali reklamues i dërguar me postë konsumatorëve nuk duhet të mbështillet me plastikë. Lodrat plastike do të ndalohen, do t’u ofrohen falas fëmijëve si dhuratë nëse blini një menu të plotë në restorantet e ushqimit të shpejtë. Restorantet e ushqimit të shpejtë, nga 1 janari 2023 duhet të përdorin enë të ripërdorshme (gota, kapakë, pjata) për ushqim dhe pije që shërbehen në vend. Franca i ka vënë vetes qëllimin për të zvogëluar numrin e shisheve plastike njëpërdorimëshe me 50% deri në vitin 2030. (IlFattoAlimentare)

Qendra Alert/Alert.al

Ndikimi i fermave në shëndet dhe ekosistem: Propozimet e Shoqatës Mjekësore për mjedisin

Ndikimi i fermave në mjedis dhe shëndetin e njerëzve është një çështje e debatuar gjerësisht dhe gjithnjë e më vendimtare. Në këtë artikull, raportohet një studim mbi emetimet e 20 prodhuesve më të mëdhenj të mishit, më të larta se ato të vendeve, si Franca ose Gjermania. Çështja ka një rëndësi të madhe, mbi të gjitha nga pikëpamja shëndetësore, aq sa Shoqata e Mjekëve për Mjedisin (Isde Italia). Kjo Shoqatë donte të mbante një qëndrim, duke promovuar krijimin e një grupi pune për të vlerësuar këtë ndikim, duke iu referuar veçanërisht fenomenit të bujqësisë intensive dhe zhvillimit të atyre organike. Nga këto vlerësime është nxjerrë një dokument përmbledhës, i cili nxjerr në pah efektet e dëmshme të bujqësisë në përgjithësi, si në frontin e ndryshimeve mjedisore ashtu edhe në atë më të drejtpërdrejtë të shëndetit të njeriut.

Pikat e para të marra në konsideratë kanë të bëjnë me pasojat e zhvillimit të blegtorisë intensive, duke filluar me rrezikun e zoonozës, një fenomen që ka qenë prezent prej disa kohësh, por që ka goditur me përhapjen e Covid-19 dhe kontributin për zhvillimin e rezistencës së transmetueshme ndaj antibiotikëve, edhe tek konsumatorët. Problemet e treguara nga shoqata e mjekëve për mjedisin kanë të bëjnë me konsumin e burimeve të ujit, ndotjen e ujit e ajrit dhe ndryshimin e ekuilibrit dhe biodiversitetit. Për të gjitha këto çështje, shoqata citon një bibliografi të gjerë studimesh të disponueshme si në faqen e internetit Ispra (Instituti i Lartë për Mbrojtjen dhe Kërkimin e Mjedisit) ashtu edhe në faqen italiane të vetë Isde (Shoqëria Ndërkombëtare e Mjekëve për Mjedisin).

Nevoja për bujqësi intensive është e lidhur, thotë dokumenti, me atë që quhet “keqkuptimi i nevojave për ushqim”, i cili nuk i përmbahet kontributeve të nevojshme për një dietë të shëndetshme, por është ‘i nxitur’. Një sondazh global i paraqitur në Evropë në 2016 deklaron nevojën për një rritje prej 70% të prodhimit të proteinave shtazore deri në vitin 2050, pavarësisht shkakut të njohur të ndotjes së mjedisit. Kjo shifër përcaktohet nga një llogaritje e rritjes së kërkesës nga vendet në zhvillim, jo ​​nga nevoja reale. Gazeta “Isde” kujton se nga viti 2015 u shkaktuan rreth 34,000 vdekje nga kanceri në vit si pasojë e dietave të pasura me mish të përpunuar dhe të kuq. Piramida e saktë ushqimore, pra, do të rezultonte në një konsum shumë të ulët të proteinave shtazore dhe në përputhje të përkryer me nevojat mjedisore.

Cilat janë, zgjidhjet e sugjeruara nga shoqata e mjekëve? Një reflektim i gjerë i kushtohet përdorimit të bujqësisë organike, e cila sipas një studimi nga CNRS (Qendra Kombëtare Franceze për Kërkime Shkencore), e kryer në bashkëpunim me studiues nga tre universitete evropiane, Jrc (Qendra e Përbashkët Kërkimore) dhe Ispra, në vitin 2050 mund të jetë në gjendje të ushqejë të gjithë popullsinë evropiane. Kjo metodë përcaktohet nga rregullorja si praktika më e mirë e mundshme përsa i përket mjedisit dhe mirëqenies së kafshëve. Prandaj ligji nuk flet në mënyrë eksplicite për shëndetin e konsumatorit, por mjekët për mjedisin nënvizojnë lidhjen e ngushtë me shëndetin e mjedisit dhe mirëqenien e kafshëve.

Këto janë përfundimet dhe kërkesat e ISDE në lidhje me fermat.

Pranoni zhvillimin e bujqësisë organike sipas nevojave ushqimore bazuar në konceptin e një diete të shëndetshme të siguruar nga FAO

Mbështetni nevojën, për bujqësinë organike dhe me vlerë shëndetësore

Kërkoni kontrolle të shëndetit publik në lidhje me rregulloret organike të fermave

Duke pasur parasysh që fermat organike duhet të ushqejnë kafshët me ushqim organik dhe për këtë arsye të rriten organikisht, ajo kërkon sondazhe specifike të afta për të lidhur trendin e konsumit të pesticideve në lidhje me zonën bujqësore të përdorur. (IlFattoAlimentare)

Qendra Alert/Alert.al

Greenpeace denoncon lidhjet midis plastikës dhe ndotjes së mjedisit

Italia është ndër përdoruesit më të mëdhenj në botë të shisheve plastike. Megjithatë, plastika kontribuon në mënyrë të konsiderueshme në ndotjen e mjedisit, jo vetëm në formën më të dukshme të shpërndarjes në mjedis, por edhe në lidhje me ciklin e tyre të jetës, duke filluar nga origjina e naftës dhe gazit fosil. Për të zvogëluar ndikimin e ndryshimit të klimës, që përmban ngrohjen globale, tani është më urgjente se kurrë të zvogëlohet prodhimi petrokimik dhe kjo përfshin edhe reduktimin e prodhimit të plastikës. Megjithatë, një raport i ri i lëshuar nga Greenpeace USA zbulon se disa nga produktet kryesore të konsumit, përfshijnë Coca-Cola, PepsiCo, Nestlé, Mondelēz, Danone, Unilever, Colgate Palmolive, Procter & Gamble dhe Mars, të cilat po favorizojnë pikërisht zgjerimin e prodhimit të plastikës. Me Këto kompani, në fakt blejnë paketimin e tyre nga prodhuesit të cilët, nga ana tjetër, burojnë nga gjigantët fosilë si ExxonMobil, Shell, Chevron Phillips, Ineos dhe Dow.

Raporti zbulon lidhjet tregtare midis kompanive që bazojnë biznesin e tyre në përdorimin e sasive të mëdha të plastikës njëpërdorimëshe dhe kompanive të karburanteve fosile. Greenpeace thekson se riciklimi duhet të bëhet vetëm kur paketimi i ripërdorimshëm ka arritur në fund të ciklit të tij të jetës.

Plastika është bërë kryesisht nga nafta dhe gazi fosil, i konsideruar si fajtorët kryesorë të ngrohjes globale dhe riciklimi i propozuar nga kompanitë si themeli i problemit. Në fakt, globalisht, vetëm 9% e të gjitha mbeturinave plastike të prodhuara deri në vitin 2015 u ricikluan. Një studim gjithashtu vlerësoi se më pak se 1% e plastikës u riciklua më shumë se një herë. Për më tepër, nëse ritmet e rritjes vazhdojnë viteve të fundit, prodhimi i plastikës mund të trefishohet deri në vitin 2050.

 

Kërkesat e Greenpeace

Për kompanitë:

Bashkëpunoni për të krijuar infrastrukturën e nevojshme.

Hiqni gradualisht të gjitha plastikat me një përdorim.

Bëhuni transparent. Publikoni të dhëna të verifikueshme çdo vit mbi përdorimin e paketimit për një përdorim, duke përfshirë normat e reduktimit të paketimit të disponueshëm dhe përdorimin e paketimit të ripërdorshëm. Bëni të njohur origjinën e plastikës së përdorur dhe ndikimin klimatik, përdorimit dhe asgjësimit të saj.

Mbështet një transformim të gjerë të të gjithë sektorit industrial. Promovoni një Traktat ambicioz të Plastikës Globale që trajton të gjithë ciklin jetësor të produkteve plastike, të fokusuar në reduktimin në rrjedhën e sipërme. Mbështetni ligjet që promovojnë një ekonomi të vërtetë rrethore dhe parimet e nevojshme për ta arritur atë, siç është përgjegjësia e zgjeruar e prodhuesit. (IlFattoAlimentare)

Qendra Alert/Alert.al

Nga qershori i 2022, ndalohet përdorimi i qeseve plastike

Nga 1 qershori i vitit të ardhshëm do të ndalohet prodhimi, shitja dhe futja e qeseve plastike për përdorim individual. Kjo u bë e ditur në seancën plenare të Kuvendit, ku u theksua se do ketë gjoba dhe zero tolerancë ndaj atyre që do e kundërshtojnë vendimin. Ndër të tjera u vendos anulimi për mbetjet e riciklueshme, pasi nxjerrja e mbeturinave nga kazanët ndot ajrin. Kompanitë kanë 9 muaj kohë për të adoptuar linjën e re të prodhimit dhe nga 1 qershori i vitit të ardhshëm, vendi do të çlirohet nga qeset plastike.

Qendra Alert/Alert.al

Bimët kundër lagështirës së ajrit në ambientet e brendshme

Njerëzit kalojnë 93 % të kohës së tyre në ambiente të brendshme, ndaj ruajtja e një temperature ideale është e rëndësishme për një jetë të shëndetshme.

Lagështia krijon terrenin e duhur për bakteret dhe mykun dhe mund të shkaktojë dëme të shumta në shtëpi.

Nëse jetoni në ambiente të lagështa, atëherë mund të përjetoni disa simptoma si lëngëzim të syve, kollë, tështima, kruarje, lodhje, marramendje dhe infeksion në rrugët e frymëmarrjes.

Shumë studime thonë se ka një lidhje të fortë mes nivelit të lagështisë në shtëpi dhe ndjenjës së lumturisë, mirëqenies dhe shëndetit fizik.

Bimët Më Të Mira Kundër Lagështisë

Nëse dëshironi të keni nivele të pranueshme lagështie në shtëpinë tuaj, atëherë sigurohuni që të keni këto bimë interesante e të dobishme.

Fieri

Bëhet fjalë për një bimë shumë tërheqëse dhe ekzotike që shërben për të ruajtur natyralisht ekuilibrat e lagështisë. Emri latin Nephrolepis exaltata.

Në këtë mënyrë, kjo bimë  ruan nivelet e lagështisë dhe e bën shtëpinë shumë më të rehatshme, me ajër të pastër dhe pa toksina.

Kjo bimë mund të mbillet shumë lehtë në vazo dhe të ruhet në vend me ndriçim të plotë.

Gjethet duhen spërkatur me ujë në mënyrë të rregullt.

Bima merimangë

Një tjetër bimë miqësore me ambientet tuaja të brendshme.

Ajo rritet lehtë, është e bukur, me gjethe të varura që arrijnë të largojnë 90 përqind të toksinave në ajër në vetëm 2 ditë.

Bima merimangë ndihmon edhe në përthithjen e monoksidit të karbonit.

Gjethet rriten shumë shpejjt dhe përthithin substancat e dëmshme si myku apo lëndët që shkaktojnë alergji.

Zambaku i paqes

Zambaku i paqes është një bimë që ndihmon në uljen e nivelit të lagështisë duke pastruar ajrin nëpërmjet gjetheve të saj.

Zambaku i paqes është një bimë që rritet lehtë dhe kërkon pak përkujdesje apo rreze dielli.

Këtë bimë mund ta mbani edhe në zonën e banjës për të shmangur zhvillimin e mykut dhe përthithur aromat.

Zambakun e paqes duhet ta mbani larg fëmijëve ose kafshëve shtëpiake sepse është një bimë toksike për konsum.

Dredhka ose Hedera

Kjo bimë me emrin botanik Hedera helix pastron ajrin edhe nga toksinat që lëshojnë tapiceritë, mobiljet apo solucionet e pastrimit si dhe mykun.

Kjo bimë kërkon sasi minimale të ndriçimit nga dielli.

Atë mund ta mbani në një vazo të varur ose në vende të larta.

Palmat

Bimët si Palma Zonjë, Palma e Verdhë  ose Palma Flutur arrijnë të përthithin lagështinë nëpërmjet gjetheve të tyre.

Palma largon çdo lloj toksine që lëshohet në ajër dhe mund të mbijetojë edhe me pak dritë, përsa kohë e ujisni rregullisht.

Këtë bimë duhet ta mbani pranë mobiljeve ose tapicerive.(Agroweb)

Qendra Alert/Alert.al

Njihuni me biçikletën që pastron ajrin

Artisti dhe novatori holandez Daan Roosegaarde i njohur për shpikjet e tij për përmirësimin e cilësisë së ajrit, si Kulla për Pastrimin e Ajrit në Kinë, po punon për një tjetër projekt që synon uljen e niveleve të ndotjes së ajrit.

Bëhet fjalë për krijimin e një biçiklete që jo vetëm nuk do të shkaktojë ndotje të ajrit, por edhe do ta pastrojë këtë të fundit. Biçikleta është në fazat e para të krijimit, megjithatë deri tani duket shumë premtuese.

Si funksionon?

Biçikleta “thithëse e smogut” synon pastrimin e ajrit duke thithur smogun, pastruar me jonizues pozitivë dhe çliruar ajër të pastër në atmosferë. Qëllimi është që të inkurajohen njerëzit të përdorin sa më pak makinat dhe më shumë biçikletat.

“Biçikletat kanë qenë gjithmonë simbol i një ambienti miqësor dhe të patër, por kjo biçikletë funksionon dyfish sepse pastron edhe ajrin ndërkohë që pedaloni”, tregon Roosegaarde.

“Kreativitet nuk do të thotë vetëm të krijosh një dizejno të re për biçikletën, por edhe ta përdorësh atë për të përmirësuar mënyrën e jetesës”.

Biçikleta nuk do të jetë një zgjidhje për të gjitha problemet me ndotjen e ajrit, megjithatë mund të jetë një hap në drejtimin e duhur./ Shendeti.com

Qendra Alert.Alert.al

Hapen aplikimet për subvencione në bujqësi, financim prej 21 milionë eurosh

Ministria e Bujqësisë, Pylltarisë dhe Zhvillimit Rural ka hapur sot periudhën e aplikimit për pagesa direkte/subvencione për disa kultura dhe aktivitete bujqësore.

Për sektorët, të cilët do të mbështeten përmes Programit për Pagesa Direkte 2021, MBPZhR-ja ka ndarë një buxhet prej 21 milionë eurove dhe afati për aplikim për këtë program fillon nga sot dhe përfundon më 28 shtator 2021.

 

Linku i Thirrjes për Aplikim për Pagesa Direkte 2021:

https://www.mbpzhr-ks.net/sq/subvencione

Subvencionimi i disa kulturave bujqësore në kuadër të këtij programi sivjet për herë të parë do të orientohet mbi bazën e rendimentit e krahas kësaj, risi tjetër e këtij programi është edhe mbulimi i Primës së Sigurimit në vlerën prej 75 për qind për 6 kultura bujqësore për fermerët që vendosin t’i sigurojnë kulturat bujqësore.

Në programin e sivjetmë, Ministria e Bujqësisë ka paraparë subvencione për grurë, për farë gruri, për misër, për elb, thekër, tërshërë, për luledielli, për lopë dhe buallica qumështore, për dele dhe dhi qumështore, për bletë, pula vojse, thëllëza, për dosa për riprodhim, për qumësht sipas kategorive të cilësisë, për therjet e raportuara të gjedhit, për sektorin e akuakulturës, për vica për majmëri.

 

Po ashtu, sivjet do të ketë pagesa direkte për vreshtat ekzistuese, për verën e prodhuar dhe të deklaruar zyrtarisht, pagesa direkte për pemishtet ekzistuese, për sasinë e dorëzuar/ shitur të frutave te mjedrës, për prodhimtarinë e materialit fidanor të pemëve drufrutore dhe hardhisë se rrushit, për sipërfaqet e mbjella me perime, për prodhimtarinë organike, për bimët mjekësore dhe aromatike.

Në kuadër të këtij programi, sivjet do të ketë edhe pagesa direkte për primin e sigurimit bujqësor për kulturën bujqësore të mjedrës, mollës, kumbullës, rrushit, dredhëzës, specit dhe arrës, si dhe primin e sigurimit bujqësor tradicional për kulturën bujqësore të mollës – pemishtet intensive, kulturën e specit – kultivimi intensiv dhe rrushin e verës.

Të gjithë të interesuarit për kriteret, dokumentacionin e nevojshëm për aplikim dhe informatat e hollësishme mund t’i gjejnë në web faqen e MBPZHR-së, www.mbpzhr-ks.net dhe në web faqen e AZHB-së, www.azhb-ks.net, si dhe në Drejtoritë Komunale për Bujqësi.

Qendra Alert/Alert.al

Gjethja artificiale që thith dioksidin e karbonit dhe e kthen në karburant

Shkencëtarët kanë krijuar një “gjethe artificiale” për të luftuar ndryshimin e klimës duke shndërruar në mënyrë të lirë dioksidin e karbonit (CO2) në një lëndë djegëse alternative të dobishme. Shkenctarët  u frymëzuan nga mënyra se si bimët përdorin energjinë nga rrezet e diellit për ta kthyer dioksidin e karbonit në ushqim.

“Ne e quajmë atë një gjethe artificiale sepse imiton gjethet e vërteta dhe procesin e fotosintezës”, tha Yimin Wu, një profesor inxhinierie në Universitetin e Waterloo që drejtoi kërkimin. “Një gjethe prodhon glukozë dhe oksigjen. Ne prodhojmë metanol dhe oksigjen. ”

Bërja e metanolit nga dioksidi i karbonit, kontribuuesi kryesor në ngrohjen globale, do të zvogëlonte emetimet e gazeve serë dhe do të siguronte një zëvendësim për lëndët djegëse fosile që i krijojnë ato.

Rezultati u publikua në revistën “Nature Energy” nga universiteti kanadez i Waterloo.

Qendra Alert/Alert.al

Karikues telefoni i rrezikshëm për përdoruesit

Përdorimi i karikuesve të telefonit të pacertifikuar nga kompanitë përkatëse mund të jenë të rrezikshme për shëndetin tuaj. Shpesh këto produkte që shiten me cmim më të lirë sesa cmimi i zakonshëm si dhe në rrugë mund të përmbajnë izolime elektrike të papërshtatshme. Përdoruesit e tyre  mund të marrin goditje elektrike nga pjesët e arritshme të drejtpërdrejta.

I tillë është dhe rasti i karikuesve të markës CELLECT, të prodhuara në Kinë dhe të denoncuara në shtetin hungarez si të papërshtatshëm nga ana teknike.

Produktet nuk përputhen as me kërkesat e Direktivës së Tensionit të Ulët dhe standardit përkatës EN IEC 62368 të Komisionit Europian.

Gjithashtu cilësia e ulët e karikuesit mund të iu kushtojë më shtrenjtë. Karikuesi është thelbesor në furnizimin me energji të baterisë dhe si i tillë është i rëndësishëm. Nëse blini një karikues me cilësi të dobët, do ta dëmtoi telefonin tuaj si dhe baterinë. Gjithmonë mundohuni të blini karikues origjinal që ti zgjasni jetën si telefonit ashtu dhe baterisë. Po ashtu shanset apo mundësitë për goditje elektrike do të jenë më të pakta.

Burimi: Safety Gate

Qendra Alert

Alert.al

Certifikatë vaksinimi ose test negativ për qytetarët që duan të udhëtojnë drejt Kosovës

Sot hyjnë në fuqi masat e reja anti-COVID në Kosovë, të cilat do të zbatohen deri më 13 shtator. Kështu, duke filluar nga 30 gushti deri më datë 13 shtator, çdo person i cili hyn në republikën e Kosovës, duhet të posedojë një nga dëshmitë e mëposhtme:

  • Certifikatën e vaksinimit të plotë ose marrjen e një doze të vaksinës kundër COVID-19.
  • Testi RT-PCR negativ për COVID -19, vlefshmëria jo më shumë se 72 orë nga bërja e testit.
  • Dëshmi se personi ka kaluar COVID-19.
  • Test i shpejtë antigjen negativ, vlefshmëria jo më shumë se 48 orë nga bërja e këtij testi.

Nga ky rregull përjashtohen:

  • Personat të cilët hyjnë në Kosovë përmes aeroportit apo përmes pikave kufitare tokësore dhe largohen nga Kosova brenda 3 orëve, përmes aeroportit ose pikave kufitare tokësore, me kusht që në hyrje të nënshkruajnë deklaratën se do të largohen nga Kosova brenda 3 orëve.
    Personat, të cilët punojnë si transportues, me kusht që të respektojnë protokollin për transport ndërkombëtar për mbrojtje nga COVID-19.
  • Shtetasit e Republikës së Kosovës që kanë dalë jashtë Kosovës në 12 orët e fundit.
    Qytetarët e huaj, të cilët kalojnë në Kosovë përmes transportit të organizuar me autobusë ose me linjë të rregullt ndërkombëtare, tranzit, me kusht që të nënshkruhet deklarata se do të largohen nga territori i Kosovës, brenda pesë orësh.
  • Diplomatët e huaj, të akredituar në Kosovë.
  • Personat nën moshën 18-vjeç.

Në Kosovë situata epidemiologjike COVID-19 nuk paraqitet aspak e qëndrueshme. Të dielën, Ministria e Shëndetësisë njoftoi se 36 persona kanë humbur jetën në 24 orë, ndërsa 1630 të tjerë janë konfirmuar pozitivë me koronavirus.

alert.al