Menu

Mjedis

Përfitimet shëndetësore që vijnë nga ecja, por çfarë ndodh nëse ekspozohemi në ajër të ndotur

Përfitimet shëndetësore që vijnë nga ecja janë të shumta, por studimet e reja tregojnë se ato mund të ‘anulohen’ si pasojë e ekspozimit në ajër të ndotur.

Këto hulumtime nga britanikët kanë zbuluar se doza e ajrit të cilën e thithin të moshuarit kur ecin në qendër të Londrës më shumë shkakton dëme sesa të mira.

Edhe pse ecja aktive rekomandohet nga ekspertët si pjesë e stilit të shëndetshëm të jetesës, hulumtuesit kanë zbuluar se ecja në ajër të ndotur mund t’i bllokojë arteriet dhe ta çrregullojë funksionin e mushkërive.

Për këtë studim janë testuar 119 persona mbi moshën 60 vjet, 40 prej të cilëve ishin të shëndetshëm, 40 kishin ndonjë sëmundje të mushkërive dhe 39 prej tyre kishin sëmundje ishemike të zemrës.

Hulumtimet e mëparshme nga britanikët kanë treguar se ekspozimi afatgjatë në ajër të ndotur çon në inflamacionin e enëve të gjakut, duke i përfshirë enët të cilat e furnizojnë zemrën.

Ky studim është publikuar në revistën ‘The Lancet’.

Qendra Alert/Ale

Ambientalisti Sazan Guri: Situata e njejtë, në treg kemi po atë sasi dhe peshë qesesh

I ftuar në emisionin “Alert” nga Granit Sokolaj në News24, studiuesi dhe ambientalisti Sazan Guri u shfaq me dy qese të cilat sot i gjejmë kudo në markete apo ku bëjmë blerje dhe komentoi vendimin e 1 qershorit për ndalimin e prodhimit dhe tregtimit të qeseve plastike. Guri tha se me reformën e ndërmarrë nuk ka ndryshuar asgjë, pasi qeset që kemi tani në markete kanë të njëjtin material, të njëtjën peshë dhe numër.

“Unë kam qenë nga ata njerëz që e kam mbështetur reformën, pasi e pëlqej ndryshimin. Lumi Shkumbin është i fryrë dhe gjitha pemët janë me qese. Kjo situatë e pa menaxhuar mirë i shpëton Ministrisë apo çdo lloj inspektimi, pasi në Elbasan ka mbetje, në Sharrë po ashtu, ku 70% e pamjes vizuale janë qese. Ai lum që derdhet është qese. Me hyrjen e vendimit për ndalimin e prodhimit dhe tregtimit të qeseve plastike, në numër dhe në peshë qesja është po ajo, asgjë nuk ka ndryshuar nga reforma “Shqipëria pa qese” ku synohet zero mbetje. Në qeset që ndodhen tani në markete ke të njëjtin material naftë, hidrokarbur,  të pa biodegradueshme, e njëjta përbërje dhe dekompozimi është po ai. Lumenjt i ke plotë qese, tokën po, plehrat ku hidhen po. Si mund ti thoni Sharrës landfill? 70% e mbetjeve janë qese. Edhe qytetarët vetë duhet ta ndjejnë”-u shpreh ambientalisti Sazan Guri.

Qendra Alert/Alert.al

Qeset plastike, Mazreku: Ku “çalon” vendimi dhe pse kemi pak raste shkeljesh të deklaruara

E ftuar në emisionin “Alert” nga Granit Sokolaj në News24, Valbona Mazreku eksperte mjedisi ka folur për vendimin e ndalimit të qeseve plastike në Shqipëri, sa po zbatohet dhe pse do jenë të pranishme edhe përmes futjes në treg përmes rrugëve informale.

“Nga ajo çfarë kemi lexuar në raporte, duket që rastet e shkeljeve të ligjit kanë qenë të pakta, 4-5 raste dhe të ngresh një Task-Forcë duket që nuk shkon, pasi është një numër i papërfillshëm. Pamë që ditët e para kur u mor vendimi, në terren kishtë një mobilizim të madh dhe bizneset u munduan t’i përgjigjeshin duke marrë qeset e duhura apo ato me kartonë për t’i shërbyer konsumatorit. Besoj që në momentin e parë kur u startua me VKM nuk kishin informacion mbi numrin e qeseve të ruajtura, të cilat ishin të hedhura në treg. Që të gjente një lloj asgjësimi, adresimi, kjo është diçka që ka dalë jashtë vëmëndjes dhe për këtë arsye do vazhdojnë të jetë në treg ose edhe përmes futjes së qeseve plastike përmes rrugëve të tjera informale. Patjetër që supermarketet e mëdha kanë patur një angazhim para se të hynte në fuqi vendimi i 1 qershorit”-deklaroi ekspertja e mjedisit Valbona Mazreku.

Qendra Alert/Alert.al

Qeset plastike, Almira Xhembulla: Ka ndërgjegjësim të qytetarëve dhe pak raste shkeljesh

E ftuar në emisionin “Alert” nga Granit Sokolaj në News24, Almira Xhembulla zv.ministre e Turizmit dhe Mjedisit ka folur për qeset plastike në vend, sa është zbatuar vendimi i 1 qershorit për ndalimin e prodhimit, shitjes dhe futjes së qeseve plastike për përdorim individual. Xhembulla deklaroi se nga inspektimet dhe fushatat është vënë re se ka ndërgjegjësim të qytetarëve dhe ka patur pak raste shkeljesh të konstatuara.

“Qeset plastike dhe plastika është një nga ndotësit kryesorë në mjedisit, sidomos në territoret ujore dhe në rast përmbytjesh e kuptojmë se sa dëm i kushton mjedisit influenca e gjithë këtyre qeseve plastike që ishin të përhapura. Ligji që hyri në fuqi në 1 qershor që ndalon importimin, prodhimin dhe tregtimin e qeseve plastike ka funksionuar. Jemi të ndërgjegjshëm që ka problematika sa i takon implementimit të ligjit. Në dhjetor ngritëm Task-Forcën me qëllim përforcimin e zbatueshmërisë së ligjit. Nga e gjithë fushata intensive me qytetarët për reduktimin e qeseve plastike njëpërdorimshme dhe për të nxitur përdorimin e qeseve shumëpërdorimshme kemi një rritje të numrit të qytetarëve që janë ndërgjegjësuar. Duhet ndryshim mentaliteti, qoftë e konsumatorit por edhe tregtarit. Janë zhvilluar inspektime në terren, kontrolle, masa administrative, sekuestrim etj. Qeset e paligjshme zakonisht përdoren nga shitësit ambulantë, në tregjet e lira, ata që shesin fruta-perime, të cilët janë edhe të paregjistruar nuk kanë Nipt. I kemi dërguar shkresë të gjitha Bashkive që kanë tregje nën administrim që të jenë përgjegjës që me Policinë Bashkiake për të zbatuar ligjin për qeset që nuk lejon ligji. Pjesë e Task-Forcës janë Inspektoriati i Mbikëqyrjes së Tregjeve, Agjencia Kombëtare e Mjedisit dhe përfaqësues të doganës që janë përgjegjës për ndalimin e importit. S’kemi identifikuar raste të mëdha, por ka tendencë për futjen e qeseve të paligjme në rrugë tokësore, me automjete të vogla”-deklaroi Almira Xhembulla.

Qendra Alert/Alert.al

SHBA mendon të ndalojë përdorimin e sobave me gaz në kuzhinë

Shtetet e Bashkuara së shpejti mund të ndalojnë sobat me gaz. Komisioni i SHBA-së për Sigurinë e Produkteve të Konsumatorit (CPSC) e ka diskutuar këtë prej muajsh, pasi sobat e gatimit me gaz janë një burim ndotjeje për ajrin brenda shtëpive dhe janë lidhur me një rrezik në rritje të problemeve të frymëmarrjes dhe astmës tek fëmijët. Kjo u zbulua nga një anëtar i agjencisë federale gjatë një interviste që ka shkaktuar shumë diskutime jashtë vendit.

Një studim i botuar dhjetorin e kaluar në revistën shkencore International Journal of Environmental Research and Public Health tashmë e kishte vënë problemin në qendër të vëmendjes, duke konfirmuar se 13% e rasteve të astmës mes fëmijëve amerikanë janë të atribuar përdorimit të sobave me gaz në kuzhinë. Studime të tjera kishin zbuluar se këto soba me gaz  lëshon nivele të konsiderueshme të dioksidit të azotit, monoksidit të karbonit, të cilat në mungesë të ventilimit të përshtatshëm mund të arrijnë përqendrime të rrezikshme.

Ndalimi nëse miratohet ka të bëjë vetëm me shitjen dhe instalimin e sobave të reja me gaz dhe jo me sobat në përdorim, të cilat qytetarët tani për tani, mund të vazhdojnë t’i përdorin për gatim. Tani është llogaritur se rreth 40 milionë familje në Shtetet e Bashkuara, rreth 35% e totalit, përdorin sobat me gaz. Disa qytete amerikane, si Berkely, San Francisco dhe Neë York, tashmë kanë filluar të miratojnë rregulla të reja, duke ndaluar lidhjen e gazit në të gjitha ndërtesat e reja, edhe pse për arsye mjedisore.

Shtëpia e Bardhë ka thënë se është kundër ndalimit të sobave me gaz. Në mënyrë të parashikuar, Shoqata e Prodhuesve të Pajisjeve argumenton se një përmirësim në ventilimin e kuzhinës është i mjaftueshëm, ndërsa Shoqata Amerikane e Gazit thekson koston e lartë për familjet e konvertimit të sistemeve të gazit në furnizim me energji elektrike. Do të duhen ende disa muaj, përpara se agjensia amerikane të arrijë një vendim përfundimtar. (IlFattoAlimentare)

Qendra Alert/Alert.al

NASA: 2022, ishte viti i pestë më i ngrohtë në histori

Agjencitë e qeverisë amerikane thonë se viti 2022 ishte viti i pestë ose i gjashtë më i nxehtë në histori. NASA tha se viti i kaluar ishte 1.1 gradë Celcius më i ngrohtë se mesi i shekullit të 19-të.

Ngrohja e Tokës vazhdoi vitin e kaluar. Megjithëse nuk arriti shifër rekord, viti 2022 ishte sidoqoftë ndër pesë ose gjashtë vitet më të nxehta në histori, njoftuan agjencitë e qeverisë amerikane.

Administrata Kombëtare për Oqeanet dhe Atmosferën (NOAA) konstatoi se temperatura mesatare globale gjatë vitit 2022 ishte 14.76 gradë Celcius, duke e radhitur kështu vitin e gjashtë më të nxehtë në histori. Kjo agjenci nuk përfshin rajonet polare në përllogaritjet e saj, por tha se nëse do të përllogariteshin, atëherë viti që kaloi do të ishte viti i pestë më i ngrohtë në histori.

NASA, e cila e ka përfshirë Arktikun prej kohësh në përllogaritjet e saj, konfirmoi se 2022 ishte pothuajse viti i pesë më i ngrohtë, së bashku me vitin 2015.

“Radhitet i pesti së bashku me vitin 2015. Vitet më të ngrohta ishin 2016 dhe 2020 që zënë së bashku vendin e parë dhe gjithashtu 2019 dhe 2017 ishin goxha të ngrohtë. Është gjithashtu ndër dhjetë vitet më të ngrohta që konfirmojnë tendencën e ngrohjes së temperaturave që nga vitet 1970 dhe që nga shekulli 19. Është viti i tetë me radhë që ngrohet me mbi 1 gradë Celcius krahasuar me fundin e shekullit 19. Kjo po na afron shumë pranë udhëzimit prej 1.5 gradësh Celcius që u vendos nga Marrëveshja e Parisit”, thotë Gavin Schmidt, nga Instituti “Goddard” për Studimet Hapësinore në NASA.

Kjo ngrohje ndodhi gjatë vitit 2022 megjithëse ndodhi edhe fenomeni La Nina, që ftoh pjesët ekuatoriale të Paqësorit dhe që ul në mënyrë domethënëse temperaturat mesatare globale. Ky është i kundërti i fenomenit El Nino, që ngroh Paqësorin dhe që zakonisht arrin kulmin e tij në muajin dhjetor.

Një grup i pavarur shkencëtarësh, “Berkeley Earth”, konstatoi se 2022 ishte viti i pestë më i nxehtë në histori dhe vuri në dukje se ishte më i nxehti në historinë e 28 vendeve të botës, ndër të cilat janë Kina, Britania, Spanja, Franca, Gjermania dhe Zelanda e Re.

Viti i kaluar ishte pak më i nxehtë se viti 2021, dhe shkencëtarët thonë se për tetë vjet temperaturat janë rritur me ritëm më të lartë, me mbi 1 gradë Celcius se gjatë periudhës paraindustriale, thonë agjencitë amerikane. NASA vazhdon të mbledhë të dhëna për temperaturën nga mbarë bota.

“Marrim të dhëna metereologjike nga vendet në mbarë botën. Marrim të dhënat e anijeve nga mbarë bota, nga rrjeti i paisjeve matëse Argo në oqeane. I bashkojmë të gjitha këto duke bërë korrigjimet e duhura, për shkak të ndërhyrjeve që nuk lidhen me klimën, dhe kështu marrim një pasqyrë të dhënash për të paktën që nga shekulli 19”, thotë zoti Schmidt, i cili mbikëqyr këtë proces në NASA.

Ai thotë se megjithëse fenomeni ftohës La Nina është në vitin e tretë të njëpasnjëshëm, viti i kaluar pati La Nina-n më të ngrohtë në histori.

“Pra, mendojmë se 2023 do të jetë më i ngrohtë se 2022, si për shkak se intensiteti i La Nina-s do të bjerë, por edhe sepse do të jetë një tjetër vit që do të ndjekë prirjen afatgjatë”, thotë ai.

Zoti Schmidt thotë se ka tregues për përshpejtim të ngrohjes, por të dhënat nuk janë ende të mjaftueshme për këtë. Sidoqoftë tendenca e përgjithshme për ngrohjen është plotësisht e konfirmuar.

Paraardhësi i tij, shkencëtari për klimën James Hansen, pati dëshmuar për rritje të ngrohjes në vitin 1988, që u rendit në atë kohë si viti më i ngrohtë. Tashmë, viti 1988 renditet në vendin e 28 të viteve më të ngrohta në histori. (Asocciated Press)

Qendra Alert/Alert.al

Alarmi i OBSH: Sëmundjet që do shkaktohen nga ndryshimet klimatike

Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH) ka paralajmëruar për një rritje globale të kolerës të shkaktuar nga ndryshimet klimatike. Sipas raporteve të Kombeve të Bashkuara, pothuajse 30 vende u prekën nga kolera vitin e kaluar. Ky raport tregon një rritje të ndjeshme të përhapjes së sëmundjes në pesë vitet e fundit. Gjatë pesë viteve të fundit, 20 kombe kanë raportuar infeksion të kolerës. Por, ndërsa përparojmë në vitin 2023, ai mund të rritet dhe shkaku i deklaruar nga ekspertët është ndryshimi i klimës. Pra, si lidhet rritja e infeksioneve të kolerës dhe ndryshimi i klimës? Rritja e infeksionit vitin e kaluar ishte për shkak se ndryshimi i klimës zhbëri çdo përparim serioz që ekspertët shëndetësorë nga e gjithë bota kishin bërë në zbutjen e sëmundjeve të parandalueshme si kjo.

Çfarë e shkakton kolerën?

Kolera është një infeksion virulent që shkakton diarre akute dhe ujore. Infeksioni ndodh për shkak të kontaminimit të ujit nga një bakter i quajtur Vibrio cholera ose ushqim. Kolera mund të jetë e lehtë dhe e rëndë dhe ndonjëherë mund të çojë në vdekje. Pacientët përjetojnë simptoma në çdo moment midis 12 orësh ose 5 ditësh pasi janë ekspozuar ose infektuar me të.

Ndryshimet klimatike dhe kolera

Gjatë viteve të fundit ka pasur një përparim shumë të qëndrueshëm në zbutjen e sëmundjeve si kolera, veçanërisht në vendet endemike të kolerës. Sipas një raporti të OBSH-së nga viti 2018, rastet globale të kolerës ranë me 60% atë vit, me përparim të madh të regjistruar në vendet endemike të kolerës si Haiti, Somalia dhe Republika Demografike e Kongos. Por, sipas ekspertëve, këto përpjekje nuk janë të dobishme tani. Bota po përjeton më shumë shpërthime se kurrë dhe situata është mjaft e paprecedentë. Shpërthimet janë jo vetëm më shumë, por edhe më vdekjeprurëse dhe më të mëdha se ato të dëshmuara në vitet e mëparshme.

Vitin e kaluar pati një rritje të ndjeshme të fatkeqësive natyrore. Në vetë Azinë Jugore, pati dy përmbytje të mëdha dhe katastrofike. Përmbytjet në Pakistan ishin një katastrofë e dukshme e ndryshimeve klimatike. Pas kësaj, ajo u largua me një ngarkesë të madhe sëmundjesh të transmetuara nga uji, kolera është një prej tyre.

Pakistani kishte raportuar rreth 500,000 raste të infeksionit të kolerës. Përmbytjet çojnë në ndotje të madhe të ujit dhe është një nga arsyet pse ndryshimi i klimës po shkakton një rritje të kolerës. Ka edhe ngjarje të tjera klimatike të cilat gjithashtu mund të çojnë në përhapjen e kolerës si cunami, reshjet e dendura, ciklonet, etj.

Çfarë parashikojnë ekspertët

Ekspertët kanë dhënë një parashikim dhe tregues të qartë duke thënë se këto telashe do të vazhdojnë edhe në vitin 2023 dhe mund të jenë më keq. Meteorologët kanë parashikuar vazhdimësinë e efektit La Nina. Efekti La Nina është një fenomen klimatik i lidhur me ciklonet, përmbytjet dhe thatësira të zgjatura. Me praninë e La Nina, është më e vështirë për njerëzit që të kenë akses në ujë të pastër, veçanërisht në vendet që janë gjeografikisht dhe ekonomikisht të cenueshme. Për më tepër, konsumi i pabarabartë dhe emetimet që nxisin ndryshimet klimatike do të vazhdojnë të përhapin sëmundje si kolera përtej kufijve.

Qendra Alert/Alert.al

 

Raport i ri i OKB-së: Shtresa e ozonit po ripërtërihet

Shtresa mbrojtëse e ozonit po ripërtërihet ngadalë, por dukshëm me një ritëm që do ta mbushte plotësisht vrimën mbi Antarktidë në gati 43 vjet, thotë një raport i ri i Kombeve të Bashkuara.

Vlerësimi shkencor që bëhet një herë në katër vjet zbuloi se shtresa e ozonit është në proces ripërtëritjeje, më shumë se 35 vjet pasi çdo vend në botë ra dakord të ndalonte prodhimin e kimikateve që e dëmtonin atë në atmosferën e Tokës që mbron planetin nga rrezatimi i dëmshëm i lidhur me kancerin e lëkurës, dhe dëmtimin e të korrave.

“Në stratosferën e sipërme dhe në vrimën e ozonit ne shohim se gjërat po përmirësohen,” tha Paul Newman, bashkëautor i vlerësimit shkencor.

Përparimi është i ngadalshëm, sipas raportit të paraqitur të hënën në konventën e Shoqatës Amerikane Meteorologjike në Denver. Sasia mesatare globale e ozonit prej 30 kilometrash e lartë në atmosferë nuk do të kthehet në nivelet para rrallimit në vitet 1980 deri në vitin 2040, thuhet në raport. Dhe nuk do të kthehet në normalitet në Arktik deri në vitin 2045.

Antarktida, ku shtresa është aq e hollë sa që ka një vrimë gjigante, nuk do të rregullohet plotësisht deri në vitin 2066, thuhet në raport.

Shkencëtarët dhe mbrojtësit e mjedisit në të gjithë botën kanë përshëndetur prej kohësh përpjekjet për të riparuar vrimën e ozonit – që erdhi si rezultat i një marrëveshjeje të vitit 1987, e quajtur Protokolli i Montrealit që ndalonte një grup kimikatesh të përdorura shpesh në frigoriferë – si një nga fitoret më të mëdha ekologjike për njerëzimin. .

“Veprimi për të mbrojtur ozonin krijon një precedent për veprimet që duhet të ndërmarrim për klimën. Suksesi ynë në heqjen graduale të kimikateve që dëmtojnë ozonin na tregon se çfarë mund dhe duhet të bëjmë, për t’u larguar nga lëndët djegëse fosile, për të pakësuar gazrat që shkaktojnë efektin serrë dhe për të kufizuar rritjen e temperaturës,” tha në një deklaratë Sekretari i Përgjithshëm i Organizatës Botërore Meteorologjike Prof. Petteri Taalas.

Shenjat e përmirësimit u raportuan katër vjet më parë, por ishin të vogla dhe më paraprake. “Shifrat e rikuperimit tani janë përforcuar shumë,” tha zoti Newman.

Dy kimikatet kryesore që dëmtonin ozonin janë në nivelet më të ulëta në atmosferë, tha zoti Newman, shkencëtari kryesor në Qendrën e Fluturimeve Hapësinore Goddard të NASA-s. Nivelet e klorit janë ulur me 11.5% që kur arritën kulmin në vitin 1993 dhe ato të bromit, i cili është më efikas për të dëmtuar ozonin, por është në nivele më të ulëta në ajër, ra 14.5% që nga kulmi i tij në 1999-ën, thuhet në raport.

“Ka pasur një ndryshim të madh në mënyrën se si shoqëria jonë i trajton substancat që shkatërrojnë ozonin,” tha bashkëdrejtuesi i panelit shkencor David W. Fahey, drejtor i laboratorit të shkencave kimike të Administratës Kombëtare Oqeanike dhe Atmosferike në SHBA.

Modelet natyrore të motit në Antarktidë ndikojnë gjithashtu në nivelet e vrimave të ozonit, të cilat arrijnë kulmin në vjeshtë. Dhe dy vitet e fundit, vrimat kanë qenë pak më të mëdha për shkak të motit, por tendenca e përgjithshme është ajo e rikuperimit, tha zoti Newman.

Kjo po “shpëton 2 milionë njerëz çdo vit nga kanceri i lëkurës”, tha drejtoresha e Programit të Mjedisit të Kombeve të Bashkuara Inger Andersen për agjencinë Associated Press.

Raporti paralajmëroi gjithashtu se përpjekjet për të ftohur artificialisht planetin duke vendosur aerosole në atmosferë për të reflektuar rrezet e diellit do të hollonin shtresën e ozonit deri në 20% në Antarktidë. (Associated Press)

Qendra Alert/Alert.al

Rrëziku i mbetjeve të antibiotikëve në ujë apo mjedis

Një studim i ri i botuar në The Lancet Planetary Health zbulon se ndotja më e madhe nga antibiotikët përfshin Kinën dhe Indinë, të cilat janë ndër prodhuesit dhe konsumatorët më të mëdhenj në botë të antibiotikëve.

Rezistenca ndaj antibiotikëve bakterial, e quajtur ndonjëherë si një pandemi e heshtur, është një problem që nuk njeh kufij gjeografikë.

Në fakt, bakteret mund të përhapen në heshtje në mjedis, të kontaminojnë produktet bujqësore dhe zooteknike dhe të transmetohen me infeksione, duke fituar rezistencë përmes mutacioneve të rastësishme gjatë riprodhimit ose përmes transferimit të gjeneve me plazmide, d.m.th. molekulat e vogla të ADN-së me të cilat këto mikroorganizma zakonisht ndajnë njëri-tjetrin.

Përdorimi i tepërt ose i papërshtatshëm i antibiotikëve, si dhe lëshimi i mbetjeve në mjedis nëpërmjet prodhimit dhe asgjësimit të këtyre barnave, mund të nxisin presion selektiv te bakteret, duke kontribuar në shfaqjen dhe përhapjen e rezistencës.

Tejkalimi i pragjeve të sigurisë rrit probabilitetin që këta mikroorganizma të zhvillojnë rezistencë, duke ndotur mjedisin dhe gjithashtu të arrijnë tek ne përmes ujit të pijshëm.

Shkalla e këtij rreziku, u vlerësua përmes një rishikimi sistematik të literaturës së botuar midis 2006 dhe 2019, duke ekzaminuar nivelet e mbetjeve të antibiotikëve të pranishëm në ujërat e rajonit të Paqësorit perëndimor dhe të Azisë Juglindore.

Në përgjithësi, studiuesit gjetën 92 antibiotikë të ndryshëm në rajonin e Paqësorit Perëndimor dhe 45 në Azinë Juglindore. Siç pritej, rreziku më i lartë u vu re në ujërat e zeza dhe efluentet nga impiantet e trajtimit të ujërave të zeza.

Megjithatë, në mjediset ujore pranuese, gjasat më të larta të niveleve mbi pragun e konsideruar të sigurt për zhvillimin e rezistencës u vu re për antibiotikun ciprofloxacin në ujin e pijshëm nga Kina dhe Paqësori Perëndimor.

Mbetjet e antibiotikëve në impiantet e trajtimit të ujërave të zeza mund të shërbejnë si një pikë e nxehtë për zhvillimin e rezistencës ndaj antibiotikëve në këto rajone dhe përbëjnë një kërcënim potencial për shëndetin e njeriut nëpërmjet ekspozimit ndaj burimeve të ndryshme të ujit, duke përfshirë ujin e pijshëm”, tha Nada Hanna, studiues në Departamentin e Shëndetit Publik Global të Institutit Karolinska dhe autori i parë i studimit.

Gjetjet tona mund të ndihmojnë vendimmarrësit të synojnë masat e reduktimit të rrezikut kundër mbetjeve mjedisore të antibiotikëve prioritarë dhe në vendet me rrezik të lartë, për të mbrojtur shëndetin e njeriut dhe mjedisin.

Qendra Alert/Alert.al

”Fotografimi” i situatës së përdorimit të energjisë në Kurbin dhe Suharekë / Foto-Video

Takimi prezantues i projektit “Rruga drejt përdorimit efiçent të burimeve natyrore vendore” u zhvillua më 14 dhjetor 2022 në Kurbin. Qëllimi i këtij aktiviteti ishte prezantimi i gjetjeve të anketimit të zhvilluar gjatë 3 muajve të fundit me familjarë dhe biznese si dhe intervistime të aktorëve të ndryshëm vendorë në bashkitë e Kurbinit dhe Suharekës me qëllim për të vlerësuar situatën e konsumit të energjisë si dhe ndërgjegjësimin e aktorëve të ndryshëm mbi “transformimin e gjelbër”.

Pjesëmarrës në këtë aktivitet ishin rreth 30 autoritete vendore në Kurbin dhe Suharekë, përfaqësues nga institucionet vendore, biznesi, shoqëria civile dhe media si dhe përfaqësues nga Sekretariati i Përbashkët Teknik IPA, me qendër në Lezhë.

Për të arritur objektivat e vendosura nga vendet tona në kuadër të zhvillimit të qëndrueshëm të energjisë, duhet të punojnë së bashku të gjithë sektorët e shoqërisë.

Delegacioni nga komuna Suharekë që vizitoi Kurbinin për këtë event u prit në një takim nga kryetarja e bashkisë znj. Majlinda Cara, e cila vlerësoi në fjalën e saj gatishmërinë për të bashkëpunuar dhe shkëmbyer eksperiencat më të mira në të dyja anët e kufirit.

Aktivitetin e përshëndetën:

  • Erjon Tase, Drejtor, Akademia e Studimeve Politike;
  • Eduart Kurti, nënkryetar i Bashkisë Kurbin;
  • Berat Kabashi, Zyrtar i lartë i Komunës së Suharekës;
  • Leonora Kryeziu, Drejtoreshë e Institutit për Studime Politike të Prishtinës,

të cilët theksuan rëndësinë e këtij projekti dhe angazhimin e autoriteteve vendore për të kontribuar dhe bashkëpunuar në realizimin e objektivave të tij.

Prezantimet e dy ekspertëve, që vlerësuan situatën aktuale të përdorimit të energjisë, z. Erind Kraja dhe z. Avni Sfishta, prezantuan një set rekomandimesh për ndërhyrjen e mëtejshme të aktiviteteve të projektit mbi masat e eficencës së energjisë dhe përdorimin e qëndrueshëm të energjisë në këto rajone.

Disa nga rekomandimet e rezultuara nga anketa ishin:

  • rritja e njohurive dhe ndërgjegjësimit të përfaqësuesve te qeverisjes vendore dhe faktorëve të tjerë relevantë mbi energjinë e rinovueshme dhe efiçencën e energjisë;
  • përcaktimi i masave eficente të energjisë në institucionet në varësi të bashkive dhe komunave, por edhe bizneset private;
  • Krijimi i programeve lokale dhe incentivave financiare që mund të ndërmerren nga pushteti vendor për të stimuluar bizneset që përdorin masa eficente dhe ulin ndotjen e mjedisit.

Ky aktivitet ndihmoi për identifikimin e aktorëve vendorë, të cilët do të bashkëpunojnë në muajt e ardhshëm për zbatimin e projektit në dy rajonet ndërkufitare. Media kombëtare dhe ajo lokale në të dyja vendet ndoqën aktivitetin me qëllim promovimin e mëtejshëm të objektivave tek publiku i gjerë.

Programi “Rruga drejt përdorimit efiçent të burimeve natyrore vendore”, financohet nga IPA II Programi Ndërkufitar i Bashkimit Evropian Shqipëri – Kosovë, thirrja e 3-të për aplikim, dhe zbatohet nga Akademia e Studimeve Politike (APS), Instituti për Studime Politike të Prishtinës (PIPS), Komuna e Kurbinit dhe Komuna e Suharekës.