Menu

Siguria ushqimore

Raportohen raste të sëmundjes së rrallë paralitike të botulizmit në Rumani; e implikuar proshuta e gatuar në shtëpi

Dy persona në Rumani janë diagnostikuar me botulizëm, sipas Agerpres, agjencisë së lajmeve të vendit.

Fundjavën e kaluar, një burrë u shtrua në spital në qytetin Arad dhe gruaja e tij më vonë u diagnostikua si e infektuar. Ata besohet se kanë ngrënë proshutë të gatuar në shtëpi.

Agjencia e lajmeve raportoi se nuk kishte antitoksinë për këtë sëmundje në dispozicion, kështu që zyrtarët shëndetësorë duhej ta merrnin atë nga Moldavia. Të dy pacientët po mbahen nën vëzhgim në spital.

Helmimi nga botulizmi është një sëmundje e rrallë e shkaktuar nga toksinat e prodhuara nga bakteret Clostridium botulinum.

Një studim i kohëve të fundit analizoi të dhënat klinike dhe epidemiologjike të pacientëve të diagnostikuar me botulizëm dhe të shtruar në një institucion në Rumani. Gjetjet u botuan në revistën shkencore Environmental Science and Pollution Research.

Në përgjithësi, 48 pacientë me botulizëm ushqimor janë shtruar në spital ndërmjet viteve 2012 dhe 2018, që është pak më shumë se një e treta e numrit të përgjithshëm të raportuar në Rumani.

Periudha dimër -pranverë është periudha kur janë regjistruan shumica e rasteve. Burimi më i zakonshëm i botulizmit ishte konsumimi i proshutës së gatuar në shtëpi.

Rreth botulizmit

Ndërsa një sërë sëmundjesh mund të rezultojnë nga ngrënia e ushqimit të papërpunuar, një nga më të rrezikshmet është helmimi nga botulizmi. Botulizmi i patrajtuar mund të paralizojë muskujt e nevojshëm për frymëmarrje, duke rezultuar në vdekje të papritur.

Sipas Qendrës Amerikane për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve (CDC), kushdo që ka zhvilluar shenja të helmimit nga botulizmi, duhet të kërkojë menjëherë kujdes mjekësor.

“Në botulizmin ushqimor, simptomat në përgjithësi fillojnë 18 deri në 36 orë pas ngrënies së ushqimit të kontaminuar. Sidoqoftë, simptomat mund të fillojnë edhe më shpejt se 6 orë pas konsumimit të ushqimit të kontaminuar ose deri dhe 10 ditë më vonë.

Simptomat e botulizmit mund të përfshijnë disa ose të gjithë simptomat që vijojnë: shikim i dyfishtë, shikim i paqartë, rënie e qepallave, të folur të turbullt, vështirësi në gëlltitje, vështirësi në frymëmarrje, gjuhë të trashë, gojë të thatë dhe dobësi të muskujve. Njerëzit me helmim nga botulizmi mund të mos shfaqin të gjitha këto simptoma menjëherë.

Këto simptoma rezultojnë nga paraliza e muskujve e shkaktuar nga toksina. Nëse nuk trajtohet, sëmundja mund të përparojë dhe simptomat mund të përkeqësohen për të shkaktuar paralizë të muskujve të veçantë, përfshirë ato që përdoren në frymëmarrje dhe ato në krahë, këmbë dhe trup nga qafa në zonën e legenit.

Burimi: Food Safety News 

Qendra Alert

alert.al

Nestle dhe Danone do të rrisin çmimet për tre produkte

Disa kompani ndërkombëtare për ushqime dhe pije ndonëse kanë pranuar që pandemia ka rritur shitjet e tyre, ato gjithashtu shprehen që ka shkaktuar kosto më të mëdha për përbërësit, transportin dhe paketimin e produkteve.

Prodhuesit më të mëdhenj të disa nga ushqimeve më cilësore në botë kanë paralajmëruar që do të vazhdojnë që të rrisin çmimet në mënyrë që të përballojnë inflacionin më të rëndë të viteve të fundit.

Kompanitë në fjalë janë Nestlé SA, Diageo PLC, Anheuser-Busch InBev SA dhe Danone SA.

Nestle u shpreh që të rriste çmimin e akulloreve, të cilat do të bëheshin më të shtrenjta, Diageo do të rrisë çmimin e markave të tilla si Baileys dhe Casamigos tequila, si dhe Budweiser brewer AB InBev po eksploron mundësitë për të patur çmime më të larta për birrat. Ndërkohë që përfaqësuesit e kompanisë Danone u shprehën që do të rrisin çmimin e kosit të frutave Activia si dhe ujit mineral dhe natural Evian.

Sipas këtyre kompanive, rritjet do të bëhen për të ruajtur nivelin aktual të fitimeve të tyre.

Përfaqësuesi ekzekutiv i kompanisë Nestle, Mark Schneider, u shpreh që pas viteve të shumta me inflacion të ulët, duke filluar nga marsi i këtij viti inflacioni është rritur me shpejtësi.

Kompanitë, që i përkasin sektorëve të ndryshëm po përballen me rritje të kostove duke filluar nga kosto e paketimit me alumin dhe kosto e transportit për shkak të pandemisë Covid-19. Kjo ka sjellë rritjen e çmimeve për shumë të mira në tregun amerikan por edhe në tregun europian.

Burimi: The Wall Street Journal

Qendra Alert

alert.al

Instituti Agronomik i Barit do të ndihmojë në forcimin e sigurisë ushqimore në pikat kufitare të Shqipërisë

Inspektimet dhe kontrollet e produkteve ushqimore në pikat kufitare, testimi dhe analizimin i mbetjeve nga pesticidet si dhe niveli i shërbimit veterinar, -këto janë problemet e sigurisë ushqimore në Shqipëri. Për të rritur performancën në këto pika, vjen në ndihmë Instituti Agronomik i Barit (CIHEAM).

Ky bashkëpunim me Italinë konsiston në projektin 3-vjeçar që nisi këtë javë me fokus “Forcimi i kapaciteteve institucionale në lidhje me menaxhimin e sigurisë ushqimore në Shqipëri”, i financuar nga zyra e “La Cooperazione Italiana” në vendin tonë.

Ministrja e Bujqësisë dhe Zhvillimit Rural, MBZHR, Milva Ekonomi, ishte vetë para disa ditësh në nisjen e projektit.

Ministrja Ekonomi shoqërohej nga drejtues të lartë të institucioneve përgjegjëse për sigurinë ushqimore si Autoriteti Kombëtar i Ushqimit, Autoriteti Kombëtar i Veterinarisë dhe Mbrojtjes së Bimëve dhe Insituti i Sigurisë Ushqimore dhe Veterinarisë. Ekonomi tha se siguria ushqimore është komponent i rëndësishëm, si pjesë e integrimit dhe përafrimit të legjislacionit sipas normave të BE-së.

Ekonomi gjatë fjalës së saj vuri theksin në rëndësinë që ka bashkëpunimi i institucioneve midis tyre për të bërë të mundur zbatimin me efikasitet të planeve kombëtare të monitorimit, në identifikimin, evidentimin, ndëshkimin dhe ndalimin e cdo veprimi të kundraligjshëm. Ajo vuri theksin tek roli i secilit institucion në realizimin e kësaj sfide, në forcimin e kontrollit në ciklin e sigurinë ushqimore në vend.

Projekti ka të parashikuar kryerjen e vizitave në terren dhe takimet me institucionet përkatëse për t’i orientuar dhe mbështetur ata në punën e tyre kryerjen sa më mirë dhe me efiçencë të kontrolleve në pikat doganore.

Qendra Alert

alert.al/

Siguria e mishit, shqetësimi i Agjencisë së Ushqimit në Kosovë: Kujdes gjatë transportimit për në shtëpi

Mishi dhe produktet me origjinë shtazore kërkojnë kujdes të veçantë, posaçërisht gjatë stinës së verës ku edhe mbizotërojnë temperaturat e larta. AUV u bën thirrje konsumatorëve për kujdes edhe gjatë transportit të mishit për në shtëpi.

Zëdhënësi i Agjencisë së Ushqimit dhe Veterinarisë (AUV), Lamir Thaçi, në intervistë për KosovaPress thotë se gjatë verës fokus qendror në kontrollet e rregullta kanë mbikëqyrjen e produkteve që kërkojnë kushte frigoriferike, si mishi dhe produktet tjera me origjinë shtazore.

“Tani jemi në stinën e verës dhe temperaturat janë shumë të larta, jo vetëm operatorët e biznesit, por të gjithë duhet të tregojmë kujdes kur blejmë dhe transportojmë mish qoftë nga marketet apo nga pikat ku ne blejmë sepse mishi është shumë i ndjeshëm ndaj temperaturave të larta, andaj gjithmonë kërkohet ruajtja adekuate frigoriferike. Nëse është mish i freskët atëherë duhet të jetë temperatura jo më e lartë se 3 – 4 gradë, ndërsa nëse është mish i ngrirë ai asnjëherë nuk duhet të shkojë në temperaturë më të lartë se –18. Rekomandohet që ne të tregojmë kujdes, përveç transportit deri në shtëpitë tona edhe në ruajtjen në frigoriferët e familjeve tona dhe gjatë procesit të gatimit”, thekson ai.

Ai tregon hapat që AUV ndërmerr për produktet që nuk i plotësojnë kushtet ligjore për konsum.

“Ne jemi duke mbikëqyrur tregun qoftë për produktet nga importi, qoftë për prodhimet vendore dhe kudo që kemi hasur produktet që nuk i kanë plotësuar kushtet ligjore për konsum, ne gjithmonë kemi vepruar fillimisht me konfiskim, asgjësim të mishit që ka rezultuar se nuk i plotëson kushtet dhe ndaj të gjithë operatorëve të biznesit ne iniciojmë fletëparaqitje për gjykatë dhe gjykata pastaj vendosë për masat ndëshkimore[…]Brenda vitit gjithmonë arrijmë shifra rreth 100 mijë kg produkte me origjinë shtazore, ku përveç mishit hyjnë edhe qumështi dhe produktet e qumështit. Por, kjo është e ndryshme, në vite të caktuara mund të shkojë në 300 mijë kg. Ka pasur vite kur është kaluar milioni”, bën të ditur ai.

Zëdhënësi i AUV, Lamir Thaçi thotë se çdo ngarkesë që importohet në Republikën e Kosovës duhet të ketë dokumentacionin përcjellës që garantohet mbi sigurinë e produktit, në të kundërtën thotë se nuk lejohet të hyjë në Kosovë.

“Nëse mishi kërkon që të ruhet i ngrirë, atëherë secila ngarkesë duhet të vijë në temperaturë nën -18 gradë dhe çdo herë kontrollohet kontejneri se gjatë gjithë kohës, përmes aparatit special që mat temperaturën gjatë udhëtimit, ai tregon temperaturën gjatë gjithë kohës sa ka lëvizur kontejneri derisa ka arritur në Kosovë. Dhe, këtu inspektorët e agjencisë tregojnë kujdes shumë të lartë që secila ngarkesë që hyn në Kosovë t’i plotësojë të gjitha kushtet. Në të kundërtën, secila ngarkesë që nuk i plotëson kushtet ligjore mbi sigurinë e produktit nuk i lejohet të hyjë në Kosovë”, shton ai.

Në kontrollin e brendshëm, Thaçi thekson se kërkohet që therjet të kryhen në thertore të licencuara dhe vetëm atëherë kur veterinari thotë se çdo gjë është e sigurt, mishi lejohet që të kalojë në treg për konsum.

AUV vazhdon që të ketë numër të vogël të inspektorëve veterinarë, por që synon që përmes kalimit të inspektorëve komunal në AUV të plotësojë numrin e tyre për mbulimin e gjithë Republikës së Kosovës.

“Ne nuk kemi numër të mjaftueshëm (të inspektorëve). Tani sa vite kemi paraqitur kërkesën se kemi mungesa të inspektorëve veterinarë. Ne shpesh po Ne shpesh po mbulohemi me inspektorët e komunave, të cilët është e paraparë që shumë shpejt të kalojnë në AUV dhe atëherë kur ne i marrim ata, do të jetë vetëm një autoritet përgjegjës në Republikën e Kosovës që do të mbikëqyrë sigurinë ushqimore”, thotë ai. /Kosovapress/

Qendra Alert

alert.al/

Bllokohet linja e akullores, analizat e nxorën prodhimin të pakonsumueshëm

Autoriteti Kombëtar i Ushqimit (AKU) njeofton se bllokoi dje një linjë linjë të prodhimit të akullores. Masa urgjente u vendos pas konfirmimit të raport provës nga laboratori mbi përmbajtjen e substancave të dëmshme në akullore. Gjithashtu subjektit iu vendos gjobë për shkeljen e rregullave të prodhimit të ushqimeve.

Ndërkohë Drejtoritë Rajonale të AKU- së (DRAKU) kanë ushtruar veprimtarinë e tyre në bazë të planit vjetor të inspektimit me bazë risku dhe mbi bazën e denoncimeve të ardhura në rrugët e komunikimit të institucionit ([email protected] / nr. Gjelbër 08007575).

AKU thotë ka kryer 144 kontrolle zyrtare dhe monitorime në të gjithë vendin, brenda ditës së djeshme. Gjatë kontrolleve zyrtare në operatorët e biznesit ushqimor janë dhënë 10 masa me paralajmërim. Këto masa janë dhënë për shkak se nuk është kryer rinovim i librezës shëndetësore të personelit, ambienti është i pa sistemuar, përdoret ujë i pa analizuar dhe për mosrealizim te detyrave të lëna në inspektimet e mëparshme.

“Janë lënë detyra për operatorët e biznesit ushqimor për përmbushjen e detyrimeve të tyre përkundrejt bazës ligjore dhe garantimit të sigurisë ushqimore”, njoftoi AKU.

Po ashtu, referuar Planit Vjetor të Marrjes së Mostrave me bazë risku, janë marrë 15 mostra në produkte ushqimore të natyrave të ndryshme.

Qendra Alert

alert.al/

EKSKLUZIVE/ Raporti i KLSH 2018-2020: 1.5 milionë litra pije të skaduara vetëm në një subjekt, presin me muaj dhe vite t’i asgjësojë DRAKU Tiranë

Do të habiteni kur të mësoni se sa shumë lëngje frutash, Coca Cola, pije freskuese dhe pije alkoolike arrijnë afatin e skadencës dhe vazhdojnë qëndrojnë më pas në treg.

Rreziku është se deri sa të asgjësohen, pas disa muajsh, shpesh 2-3 viteve, pijet mbeten nëpër magazina dhe supermarkete. Për më tepër, KLSH* ka zbuluar gjatë kontrollit tek DRAKU Tiranë, për tre vitet e fundit, se procesi i asgjësimit të pijeve është i dyshimtë.

Grupi i auditimit kontrolloi 11 dosje asgjësimi që i përkasin vitit 2019 në Tiranë. U konstatuan 33 inspektime për këtë viti tek subjekti X për asgjësimin e pijeve të skaduara në sasinë 733,966 litra pije joalkoolike, me vlerë 54,103,107 lekë.

Më hollësisht, në maj 2019, janë kryer 14 inspektime për asgjësimin e 208,164 litra me vlerë 18,945,441 lekë pije të skaduara, në bazë të kërkesës së subjektit më 24 prill 2019.

Ajo që zbuloi grupi i auditimit i KLSH është se inspektimet nuk janë të plota, pasi fazat e zhvillimit të procedurës së asgjësimit nuk shoqërohen me dokumente justifikuese. Mungojnë procesverbalet e asgjësimit, por është mjaftuar me procesverbalet e inspektimit, të cilat nuk janë firmosur nga përfaqësuesit e inspektoratit Mjedisor dhe Tatimeve. Nuk ka fletëdalje të subjektit, për efekt të shkarkimit nga magazina të produkteve të asgjësuara. S’ka foto të ambientit të subjektit dhe vendit ku janë asgjësuar produktet. E çuditshme! Mungon edhe nënshkrimi i drejtorit të DRAKU Tiranë në 14  vendimet përfundimtare të asgjësimit. Kjo, sipas raportit të auditimit, anashkalon miratimin e  vendimmarrjes dhe mbikëqyrjen e procedurave të asgjësimit. Grupi është mjaftuar vetëm me nënshkrimin e inspektorëve.

Më tej, tek i njëjti subjekt, në korrik 2019, janë kryer 2 inspektime nga inspektorët për asgjësimin e 46,034 arka ose 119,295 litra pije joalkoolike me vlerë 1,693,279 lekë të skaduara. Ky veprim kryhet në bazë të kërkesës më datë 5 korrik 2019 të subjektit X dhe sipas autorizimit të drejtorit të DRAKU Tiranë. Nga auditimi rezulton se inspektimet nuk janë të plota. Ashtu si edhe në rastet e tjera, fazat e zhvillimit të procedurës së asgjësimit nuk shoqërohen me dokumente justifikuese. Megjithatë, për këtë praktikë disponohen fotografimet. Nga ana tjetër, mungojnë procesverbalet e asgjësimit, fletëdalja e subjektit, për efekt të shkarkimit nga magazina të produkteve të asgjësuara. Po ashtu nuk ka firmosur drejtori.

Duket se këtë verë, konsumatorët nuk kanë blerë shumë pije freskuese, ose janë prodhuar shumë më tepër se kërkesa e tregut. Tek i njëjti subjekt, në shtator 2019, janë kryer 10 inspektime nga inspektorë për asgjësimin e 238,698 litra me vlerë 21,363,855 lekë pije joalkoolike e skaduar. Ky akt bëhej në bazë të kërkesës më datë 30 gusht 2019 të subjektit  X dhe sipas autorizimit të drejtorit. Auditimi konstaton sërish se mungojnë dokumentet që vërtetojnë dhe justifikojnë asgjësimin e këtyre produkteve. Por më e habitshmja është se mungon fletëdalja nga magazina e subjektit. Si ka mundësi, që këto produkte nuk bëhen dalje nga magazina, nëse asgjësohen?

Të skaduara në janar, agjësohen në shtator!

Por, vini re, më e keqja vjen tani! Grupi i auditimit konstaton se 11880 litra Coca-Cola Zero dhe Cherry 33×24 (36,000 copë) u ka mbaruar skadenca më datë 4 janar 2019. Si mund të ndodhë kjo, kur tek kjo kompani janë kryer asgjësime në muajin maj dhe korrik 2019. Përse nuk iu dorëzua grupit të inspektimit për asgjësim kjo sasi pijesh? Sigurisht që këto sasi të mëdha pijesh nuk ka qenë në magazinë, por në vitrinat e tregut, në shitje. Dhe jo pak, por 9 muaj jashtë afatit të përdorimit!

Ndërkaq, në dhjetor 2019, janë kryer 7 inspektime nga inspektorët për asgjësimin e 167,154 litra me vlerë 12,100,532 lekë pije e skaduar, në bazë të kërkesës në datë 25 nëntor 2019, sërish nga subjekti X dhe sipas autorizimit të drejtorit. Vazhdojnë të njëjtat probleme pasi fazat e zhvillimit të procedurës së asgjësimit nuk shoqërohen me dokumente justifikuese.

Sa produkte asgjësohen në Tiranë?

Për vitin 2018 janë kryer asgjësime të produkteve ushqimore në sasinë 1684 ton me vlerë 654 milionë lekë. Për vitin 2019 janë asgjësuar 1518 ton produkte ushqimore me vlerë 214 milion lekë, në 94 subjekte.

Për vitin 2020 janë asgjësuar 2012 ton me vlerë 329 milion lekë, në 85 subjekte. Pra, vihet re se në vitin e fundit janë dyfishuar sasitë e asgjësuara, ndërkohë që është ulur numri i subjekteve. Këto rezultate, edhe pa i analizuar në një kuadër më të gjerë informacionesh, duket qartë se nuk tregojnë situatën e vërtetë në terren.

Shkeljet e inspektorëve gjatë procesit të asgjësimit?  

Nga auditimi i 43 praktikave dokumentare të procedurave të asgjësimit të produkteve për vitin 2019 dhe 2020, nga auditimi i KLSH u konstatuan këto shkelje në mënyrë të përmbledhur:

  1. Në shumicën e rasteve mungon procesverbali i rregullt i asgjësimit me komision të veçantë.
  2. Mungon fletëdalja c subjcktcvc, për efekt të shkarkimit nga magazina të produkteve të asgjësuara, dokument vërtetues dhe bazë që fakton daljen nga magazina të tyre.
  3. Në disa raste mungon dokumenti i shoqërimit për transportin e produkteve për në vendin kudo të kryhet asgjësimi.
  4. Mungojnë fotot e artikujve të skaduar, ambientit të subjektit dhe vendit të asgjësimit.
  5. Janë aplikuar 2 standarde në zbatimin e procedurave të asgjësimit të produkteve, pasi në disa raste disponohet dokumentacioni shoqërues i produkteve të asgjësuara, ndërsa ne disa raste nuk ekziston.
  6. Në të gjitha rastet mungon nënshkrimi i drejtorit të DRAKU Tiranë në vendimin përfundimtar për asgjësimin e produkteve të skaduara. Sipas KLSH, kjo mungesë e bën të paligjshme vendimmarrjen, pasi nuk ka vendim pa firmën dhe vulën e titullarit të institucionit.
  7. Mungon inventari i inspektorëve DRAKU për produktet e skaduara, për efekt të krahasimit dhe verifikimit të tyre me listën e subjektit, ndërsa thuhet u bë verifikimi i tyre sipas kërkesës së subjektit dhe nuk pasqyrohet në dokumente (inventari).
  8. Peshën më të madhe në asgjësimet e kryera e zënë pijet Coca Cola, ku nuk pasqyrohen fazat e procedurës së asgjësimit dhe nuk shoqërohen me dokumente justifikuese.
  9. DRAKU Tiranë, në disa raste nuk ka menaxhuar pasigurinë ushqimore, pasi nuk asgjësohen në moment produktet e skaduara, por qëndrojnë nga 5-6 muaj deri në 2-3 vite në subjekt. KLSH rekomandon që të grumbullohen në një ambient tjetër magazinimi nën menaxhimin e AKU për asgjesimin e menjëhershëm të këtyre produkteve.
  10. Nuk është përcaktuar saktë afati gjysmë dite në disa autorizime asgjësimi, pasi është e pamjaftueshme koha për inspektorët, për evidentimin, inventarizimin, asgjësimin, transportin, depozitimin, fotografimin dhe përgatitjen e dokumentacionit përkatës, për sasi të mëdha të produkteve të skaduara si: Coca Cola, lëng frutash, pije etj. Vetë inspektorët nuk kanë kërkuar kohë shtesë, çka ka ndikuar në cilësinë, sigurinë dhe mangësinë e inspektimit. Nëse është e pamundur të bëhet asgjësim i rregullt për gjysmë dite, kjo të lë të dyshosh nëse ka ndodhur apo jo ky proces? (vijon)

*KLSH ka kryer një konktroll në Drejtorinë Rajonale të Autoritetit Kombëtar të Ushqimit Tiranë (DRAKU) për periudhën nga data 1 janar 2018 deri 30 dhjetor 2020. Nga kontrolli rezultojnë shkelje të rënda financiare, të Ligjit për ushqimin dhe vendimeve të qeverisë për kontrollin e cilësisë së produkteve ushqimore, duke mos mbrojtur interesin e konsumatorit.

Qendra Alert

Alert.al/

Oksidi i etilenit në akullore: mbi 100 marka të përfshira në Francë

Alarmi i oksidit të etilenit filloi në vjeshtën e vitit 2020 me farat e kontaminuara të susamit, që atëherë, shumë produkte – xhinxheri dhe erëzash të tjera, si dhe disa shtesa apo ngjyrues ushqimorë – janë tërhequr nga tregu si potencialisht të rrezikshëm. Edhe gjatë verës së këtij viti, në Francë, disa akullore të markave të ndryshme janë raportuar po ashtu për shkak të nivelit të lartë të këtij pesticidi.

Këto produkte nuk përmbajnë susam, xhinxher apo erëza të tjera të ndotura, por ato janë në rrezik pasi ka dy stabilizues në përbërjen e tyre. E para është mielli i farës së karobit (E410) për të cilin Drejtoria Franceze për Zbulimin e Mashtrimit (DGCCRF) ka lëshuar një paralajmërim i cili thotë: “Analiza e një stabilizuesi të përdorur në përbërjen e disa akulloreve, miellit të karobit [E410], zbuloi përmbajtje të oksidit të etilenit mbi kufirin maksimal rregullator ”. Substanca e dytë është një lloj çamçakëzi guar (E412).

Këto aditivë nuk përdoren vetëm në akullore. Në të vërtetë, javët e fundit në Francë, produkte të tjera që kanë përmbajnë të tillë janë tërhequr nga tregu.

Burimi: Affidia Journal of Food Diagnostics

Qendra Alert

alert.al

EKSKLUZIVE/ Raporti i KLSH 2018-2020: Pronari subjekt i OFL, fshehu 2.5 ton produkte deti “të bllokuara”, AKU nuk bashkëpunoi me Policinë

Duke renditur shkeljet e kryera nga DRAKU Tiranë në inspektimet e kryera në tre vitet e fundit, KLSH* veçon zbulimin e një sasie të madhe produktesh deti të prishura, që dyshohet se përfunduan në treg.

Nga  inspektimi i kryer në subjektin X me autorizimin e datës 8 tetor 2018, sipas procesverbalit dhe vendimit perfundimtar më 19 tetor 2018, konstatohet se ishin 2530 kg karkaleca dhe peshk Merluc. Këto ishin produkte të ngrira, por u kishte ikur ngjyra. Inspektorët vlerësuan se nuk ka pasur drita elektrike për një farë kohe, ose duhet të ketë ndodhur ndonjë defekt në frigorifer.

Po ashtu u zbuluan defekte në ambalazhim dhe manipulim në ruajtjen e mallit. Në këto kushte vendos të bllokohej dhe të azgjësohej nga AKU kjo sasi porduktesh deti.

Gjoba nuk u pagua kurrë

Për shkeljet e konstatuara u muar masa administrative me gjobë 500 mijë lekë.

Nga të dhënat nga zyra e financës dhe zyra juridike konstatohet se në dosje nuk është shkresa e nisur subjektit për likujdimin vullnetar te detyrimit.

Pas kontrollit, DRAKU e harron peshkun dhe karkalecat dhe kujtohet për pronarin shumë kohë më vonë. Në kërkesën drejtuar Gjykatës Administrative të Shkallës së Parë Tiranë të drejtuar nga DRAKU më 12 nëntor 2019 ishte si lëndë kjo gjobë ndaj subjektit X.

Në vendimin e datës 19 nëntor 2019, Gjykata e Shkallës Parë Tiranë e ka lënë  në fuqi aktin administrativ dhe lëshimin e urdhrit ekzekutiv.

Pra, konstatojmë se nuk ka ndjekje të mëtejshme për fatin e karkalecëve dhe merlucëve të prishur. Por as për gjobën e vendosur nuk u kujtuan më. Kjo bëhet e qartë nga fakti se nuk është njoftuar zyra e përbaruesit privat, nuk ka shkresë të nisur në drejtim të subjektit të gjobitur. Sipas KLSH, me veprime e mosveprime i janë krijuar të ardhura të munguara shtetit me efekt negativ financiar në vlerën 500 mijë lekë.

Çfarë u bë me peshkun dhe karkalecat e bllokuar?

Në Procesverbal Inspektimin e datës 19 tetor 2018 në pikën 5 shkruhet se:

“U kostatuan sasia prej 2530 kg karkaleca dhe peshk  merluc, kjo e ndarë në 830 kg karkaleca dhe 1700  kg  merluc, produkte  jane te ngrira. Produktet janë mbajtur  në frigorifer ku ka munguar energjia elektrike, si pasojë shkrirja dhe ngrirja përsëri e produktit ka ndryshuar   vetitë organoleptike, ngjyrës dhe erës. Si i tillë, produkti është i pakosumueshëm. Për këtë arsye u bllokua produkti”.

Vërehet se sasia e bllokuar nuk ka as një foto dhe nuk shprehen në proces verbal, si kanë vepruar në bllokim të produktit, me shirit, me dyllosje, apo me kyç? Po ashtu, isnpektorët e DRAKU Tiranë nuk kanë caktuar afat kohor për asgjësimin e produktit.

Në dokumentacionin e kërkuar nga grupi auditues i KLSH, nuk ka ndjekje në kohë të produktit të pakonsumushëm. Sipas dosjes së praktikës, të paraqitur nga DRAKU, konstatohet se më vonë, në 30 prill 2019 është kryer një inspektim tjetër tek subjekti X.

Ne përshkrimin e objektit të inspektimit thuhet “Zbatimi i legjislacionit në fuqi”. Nga inspektimi i kryer është konstatuar se objekti është i mbyllur. Në inspektimin e dytë nuk ka as foto të bashkagjitur për mbylljen  e objektit  ose dokument nga QKL ku të vërtetohet statusi i subjektit.

Janë kryer edhe dy inspektime të tjera në këtë objekt nga inspektorët. Më 26 qershor 2020, në përshkrimin e inspektimit thuhet: “Zbatimi i legjislacionit në fuqi”.  Nga  inspektimi i kryer është konstatuar se objekti është i mbyllur. Po ashtu edhe me tre muaj me vonë, në inspektimin e radhës, në procesverbalin e mbajtur deklarohet se objekti është i mbyllur.

Ndërkaq, mësohet arsyeja pse u bënë papritur të zellshëm dhe nisën ta inspektojnë këtë subjekt inspektorët e DRAKU Tiranë. Pronari ishte subjekt i OFL dhe policia i kërkonte me ngulm DRAKU-t të dhëna mbi aktivitetin e subjektit me qëllim  që t’i bllokonte dhe sekuestronte pronat dhe aktivitetet.

Pra, ndërkohë që policisë i rezultonte se ky subjekt ekzistonte, ishte me status aktiv, për DRAKU-n ishte “i mbyllur”.

KLSH: Nuk u bashkëpunua me organet e tjera ligjzbatuese

Në dosje është një shkresë me  nr.245111 prot datë  18 dhjetor 2020 nga DRAKU, ku është kthyer përgjigje nga Drejtori i DRAKU për një infonnacion të kërkuar për subjektin X. Policia i kishte kërkuar të dhënat e këtij subjekti. Shkresa kishte ardhur nga Drejtoria e  Përgjithshme e Policisë së Shtetit, Departamenti i Policisë Kriminale, “Operacioni Forca e Ligjit” (OFL).

Si përfundim, KLSH konstaton se sasia prej 2530 kg karkaleca dhe peshk merluc, kjo e ndarë në 830 kg karkaleca dhe 1700 kg merluc produkt i pakonsumueshëm, nuk është asgjësuar, por inspektorët janë mjaftuar vetëm me një bllokim dhe nuk kanë ndjekur procedurat e tjera ligjore.

Nga koha e bllokimit datë 18 tetor 2018 deri në inspektimin  e dytë në datën 30 prill 2019 periudhë 6 mujore nuk është vepruar nga DRAKU-Tiranë për ndjekjen e procedurave. Po ashtu konstatohet një mos bashkëpunim me organet e tjera ligj zbatuse, në këtë rast Policinë e Shtetit, konkretisht OFL-në.

Rekomandimi: DRAKU të ketë frigoriferin e vet

Justifikimi i përsëritur i inspektorëve të DRAKU-së Tiranë për mos marrjen në kontroll të ushqimeve të bllokuara është mungesa e ambjenteve nga AKU për mbajtjen e këtyre produkteve.

Pasi KLSH shprehet se përgjegjësia e lënies pa asgjësuar të produktit u takon 4 grupeve të inspektorëve të DRAKU Tiranë, lihet një rekomandim për drejtuesit e AKU.

Rekomandimi i KLSH për këtë fakt është që DRAKU dhe DPAKU të marrin masat e nevojshme, “duke analizuar dhe vlerësuar mundësitë e investimit në blerjen e dhomave frigoriferike ose marrjes me qira të tyre, me qëllim që produktet, të cilat bllokohen gjatë inspektimit dhe që do të asgjësohen, të ruhen në këto ambjente. Nëse ky proces finalizohet, vazhdon rekomandimi,-të sigurohen mimalisht 4 dhoma frigoriferike, pra 1 dhomë në dispozicion të 3 Qarqeve. Më konkretisht, dhoma frigoriferike për DRAKU Tiranë, të shërbeje edhe për DRAKU Elbasan dhe DRAKU Durrës, si dhe shërbimi i ruajtjes së produkteve të bllokuara në subjektet e inspektuara, t’u tarifohet atyre, deri në momentin e asgjësimit. Në këtë mënyrë çdo produkt, i cili bllokohet sipas përcaktimeve të Ligjit të ushqimit, nuk do t’i lihet në ruajtje subjektit, duke shmangur në këtë mënyrë edhe mundësitë, që produktit të futet përsëri në treg”. KLSH ka vendosur si afat kryerjen e këtij rekomandimi brenda  6 mujorit të dytë të vitit 2021. (vijon)

* * KLSH ka kryer një  konktroll në Drejtorinë Rajonale të Autoritetit Kombëtar të Ushqimit Tiranë (DRAKU) për periudhën nga data 1 janar 2018 deri 30 dhjetor 2020. Nga kontrolli rezultojnë shkelje të rënda financiare, të Ligjit për ushqimin dhe vendimeve të qeverisë për kontrollin e cilësisë së produkteve ushqimore, duke mos mbrojtur interesin e konsumatorit.

Qendra Alert

alert.al

EKSKLUZIVE, Raporti i KLSH 2018-2020: Misër me aflatoksinë dhe hime nga Serbia pa etiketë, AKU u fali gjobat, nuk i asgjësoi ushqimet

Aflatoksina është një substancë e rrezikshme për shëndetin e njeriut, që mund të merret nga drithrat ose nga qumështi. Inspektorët e DRAKU Tiranë kanë zbuluar dhjetëra ton ushqim për blegtorinë, që rezulton ta kishte mbi normë këtë substancë, por nuk i kanë asgjësuar. KLSH* në raportin e auditimit, të cilin Qendra Alert e diponon,  konstaton se, jo vetëm që nuk janë ndjekur procedurat për këto ushqime të rrezikshme, por kompanive u janë falur edhe gjobat nga eprorët.

Zhduket misri që doli me aflatoksinë

Rasti më i çuditshëm që konstatohet nga inspektorët e DRAKU Tiranë është zhdukja e një sasie misri që analizat e nxjerrin me aflatoksinë.

Nga inspektimi datë 22 janar 2018 te subjekti X me aktivitet “Import ushqim për kafshët”, në Tiranë, rezulton se janë bllokuar 12,5 ton misër për blegtorinë me nga 50 kg/secili thes, pa etiketa, pa dokumentacion shoqërues dhe në mungesë të kushteve higjeno-sanitare të ambienteve ruajtjes.

Inspektorët vendosën 450,000 lekë për 3 gjoba sipas faturës datë 22.01.2018. Po ashtu, u mos masa “bllokim i pjesshëm i aktivitetit” deri në krijimin e kushteve higjeno-sanitare të ambienteve dhe 12,5 ton misër pa etiketim dhe dokumentacion.

Tre muaj më pas, kryhet një ri-impektim, më datë 16 prill 2018, lidhur me zbalimin e detyrave të lëna, ku është vendosur përsëri gjobë 50,000 lekë. Këtë radhë, gjoba është për prishje të shenjave dalluese të bllokimit, pasi nga subjekti misri është zhvendosur në ambiente me “kushte të përshtatshme higjeno-sanitare”, por nuk ka etiketim dhe dokumentacion.

Ndërkaq, në datën 24 janar 2018 është marrë mostër ushqim për kafshë, në stabilimentin, magazinë, pikë tregtimi te subjektit. Rezultoi: Mostra është marrë nga sasia 12,5 ton misër, disponohet analiza laboratorike dhe misri është brenda standardeve.

Por, ky subjekt ka marrë një mostër misri në Lushnjë për analiza me qëllim blerje, sipas deklaratës së subjektit më 17 prill 2018 dhe procesverbalit “ala marrje mostre” nr. 0001672,  datë 24 janar 2018.

Ndërkaq, analiza laboratorike datë 30 prill 2018 ka rezultuar mbi normë e Aflatoksinës B1, për rrjedhojë subjekti nuk ka lidhur kontratë me prodhuesin në Lushnjë.

DRAKU Tiranë ka verifikuar në vend subjektin në Lushnjë, datë 2 maj 2018, ku çuditërisht nuk ka rezultuar asnjë sasi e këtij misri. Sipas dokumenteve është njoftuar drejtorin përgjithshëm i AKU, i cili me shkresën 381, datë 30 prill 2018 ka njoftuar Ministrinë e Bujqësisë.

Komisioni i AKU u fal gjobat

Siç del nga raporti i KLSH, roli i drejtuesve të AKU është negativ dhe dekurajues ndaj inspektorëve duke shfuqizuasr gjobat që ata u vendosin subjekteve të gjetura me shkelje të rënda.

Mësohet se me vendimin nr. 899/1, datë 14 shtator 2020, ky komision ka fshirë të tria gjobat për këtë subjekt. Ky vendim, argumenton KLSH, është jashtë afatit ligjor dhe nuk qëndron, pra është i paligjshëm.

Sipas raportit të auditimit të KLSH, edhe DRAKU Tiranë ka përgjegjësinë e tij pasi nuk ka ekzekutuar 3 gjobat për vlerën 450,000 lekë, pavarësisht se komisioni AKU i ka shfuqizuar 3 gjobat e vendosura.

U gjet me ushqime me aflatoksinë, gjobat nuk i pagoi

Një praktikë tjetër për ushqimin për blegtorinë është kryer në një fabrikë prodhim, përpunim, shpërndarje të ushqimit për kafshë në Tiranë, në janar 2018. Ky është rasti kur gjobat nuk paguhen, edhe pse mbanin në magazina ushqime me aflatoksinë.

Nga kontrolli rezultojnë probleme, konkretisht: kushte higjeno-sanitare të papërshtatshme, dokumentacion i pjesshëm, mungon raport analiza e produkteve etj. Për këto u vendosën 5 gjoba në vlerën 900,000 lekë.

Nga verifikimi gjoba rezulton e paarkëtuar nga subjekti.

Inspektorët kanë marrë mostra të ushqimeve të ndryshme për kafshë, ku qumështi i lopëve ka rezultuar me mbi normë të Alfatoksinës B1, sipas raport analizës 31 janar 2018. Për pasojë ushqimi në magazinë është bllokuar, ndërsa për atë të tregut është tërhequr nga subjekti dhe aktiviteti është ndërprerë. Nuk ka dokumentacion për asgjësimin e produktit.

Himet nga Serbia pa etiketë

Inspektorët e kanë bërë rrugë që marrin masën e bllokimit, por nuk ndjekin më se çfarë bëhet me produktin. Dosja e inspektimit e DRAKU Tiranë, datë 18 janar 2018 të një subjekt me aktivitet  “Magazina importi për ushqimin e kafshëve”, pasqyron se janë bllokuar 4 ton hime të ardhura nga Serbia pa etiketë.

Për këtë është vendosur gjobë 400,000 lekë, nga kjo: 300,000 lekë për mungesë të kushteve të higjienës dhe 100,000 lekë për etiketimin.

Sipas auditimit të KLSH, grupi i inspektimit në fund të procedurës i ka lënë detyra subjektit për korrigjimin e shkeljeve, por nuk ka përcaktuar afatin kohor.

Dosja e inspektimit ka mangësi, pasi nuk disponohet njoftimi  i subjektit për korrigjimin e mangesive dhe po ashtu nuk ka ri-inspektim për bllokimin e 4 ton himeve.

Çfarë është aflatoksina?

Aflaktoksina, që nga vetë përbërja e emrit është një toksinë e përbërë nga myku që rritet tek drithrat: misri, gruri; tek arroret: arrat, pistaku, qiqrat..

Aflatoksina prezente në qumësht, në nënproduktet e qumshtit apo edhe në drithrat që janë për konsum njerëzor dhe për arroret, kur bëhet akumulative është përgjegjëse për kancerët në mëlçi, prish funksionin e veshkave, domethënë ka dëme njerëzore.

Aflaktoksina shkakton:

  1. helmime akute ose kronike
  2. kancer të mëlçisë
  3. çrregullime metabolike
  4. çregullime kronike të imunitetit
  5. efekte helmuese
  6. dhimbje barku
  7. të vjella
  8. hemoragji të brendshme
  9. vështirësi në frymëmarrje
  10. dëmtime të sistemit nervor
  11. gjendje komatoze ose vdekje të sëmurit

KLSH ka kryer një  konktroll në Drejtorinë Rajonale të Autoritetit Kombëtar të Ushqimit Tiranë (DRAKU) për periudhën nga data 1 janar 2018 deri 30 dhjetor 2020. Nga kontrolli rezultojnë shkelje të rënda financiare, të Ligjit për ushqimin dhe vendimeve të qeverisë për kontrollin e cilësisë së produkteve ushqimore, duke mos mbrojtur interesin e konsumatorit.

Qendra Alert

alert.al/

Zgjerohet skandali i stikave me aflatoksinë me origjinë nga Irani

Pas Greqisë, edhe dy vende të tjera europiane, Italia dhe Gjermania, kanë denoncuar raste të kontaminimit me aflatoksinë të produktit të stikave (fistikëve) me origjinë nga Irani. Ashtu si në Greqi, edhe në Itali dhe në Gjermani, këto produkte janë verifikuar dhe ndaluar në kufi, pa mundur që të futen në tregun ushqimor italian, gjerman apo grek. Duke qenë se Irani është një ndër eksportuesit më të mëdhenj të stikave sot në botë, dhe këto produkte janë ndaluar në dy vende të rëndësishme kufitare me Shqipërinë, autoritetet shqiptare duhet që të tregojnë kujdes që të mos lejojnë futjen e tyre në tregun shqiptar, apo kontrollin e tregut ekzistues nëse një gjë e tillë tashmë ka ndodhur.

Aflatoksinat janë mikotoksina natyrale që janë të prodhuara nga një lloj kërpudhe që i përket familjes Aspergillus. Ato janë toksike dhe ndër substancat më të njohura kancerogjene. Pas hyrjes në trup, aflatoksinat mund të metabolizohen nga mëlçia ose të kthehen në një formë më pak të dëmshme: aflatoksinë M1.

Burimi: RASFF

Qendra Alert

alert.al/