Ushqimi i shërbimeve catering në Tiranë shpesh herë është bërë objekt i ankesave të qytetarëve për cilësinë e tij. Konsumatori nuk ka mundësi të ankohet edhe kur këto ushqime ndodh që ta helmojnë. Një restorant i huaj në Tiranë që bën edhe shërbime catering, është shembulli se si mund të shesësh kalbësira për ushqim dhe të mos marrësh asnjë ndëshkim ligjor.
Sipas një kontrolli të ushtruar nga KLSH* në DRAKU Tiranë, drejtuesit e Autoritetit kanë ndërhyrë me arrogancë dhe e kanë mbrojtur restorantin nga kontrollet e inspektorëve. Madje ia kanë anuluar të gjitha gjobat këtij subjekti që punon edhe pa licencë.
Ku gatuhet ushqimi i restorantit?
Praktika e inspektimit në subjektin restorant në adresën Rruga Ismail Qemali, më 1 gusht 2019, pasqyrohet se: Kushtet higjeno-sanitare janë të papërshtatshme; Ambjenti ka nevojë për lyerje; Pllakat në një pjesë të ambjentit janë të dëmtuara; Papastërti në siperfaqen e punës; Mishi shkrihej në sipërfaqen e ambjentit dhe të tjera shkelje të kushteve higjeniko-sanitare.
Gjithashtu inspektorët nga verifikimi i dokumentacionit dhe sistemit online të QKB-së, rezultoi se subjekti ushtron aktivitetin i palicencuar për kategorinë II.l.A.l. Pronarit i’u la detyrë që brenda datës 14 gusht 2019 të paraqesë dokumentet (planin HACCP, kontrata e subjektit për shërbimin catering).
Ndaj këtij subjekti u vendos gjobë: 500,000 lekë për mosrespektim të kushteve të higjienës; 2,000,000 lekë për ushtrim të aktivitetit pa licencën përkatëse; Vendim i ndërmjetëm për marrjen e masës urgjente të ndërprerjes së aktivitetit deri në plotësimin e kushteve-higjeno sanitare dhe pajisjes me licencë;
Kuzhina mbetet vendngjarje e papastërtisë
Reztoranit në fjalë është përsëritës dhe pandreqshëm ndaj vërejtjeve për higjeienën dhe kushtet e gaitmit. Një vit më vonë, në 2020, nga inspektimi në këtë subjekt pasqyrohet se: Ka prezencë papastërtish në kuzhinë, ka pajisje të ndryshkura, ka sistemuar keq produktet ushqimore. Ka njolla ndryshku dhe myku. Nuk zbatohen kërkesat specifike për ruajtjen dhe përpunimin e produktit; dyert duhen pastruar dhe lyer;
nuk largohen periodikisht mbetjet. Në momentin e inspektimit u gjetën shumë mbeturina;
-Ndaj këtij subjekti u vendos gjobë 300,000 lekë për mosrespektim të kushteve të higjienës; bllokim i aktivitetit deri në korrigjimin e mangësive, brenda datës 16 korrik 2020 dhe njoftimin zyrtar të DRAKU-së,
-Ditën që do të njoftohet DRAKU Tiranë, subjekti të sjellë dokumentet për procedurat ligjore për gjobën e vendosur nga DRAKU Tiranë më datë 1gusht 2019, pra para 1 viti.
Pronari i restorantit gëzon mbeshtetje nga drejtuesit e lartë
Kronologjia e reagimit të restorantit kundër masave të inspektorëve do të nxjerrë në dukje mbrojtjen që gëzon aktiviteti i tij i paligjshëm nga drejtues të lartë të AKU-së.
Më 10 gusht 2019 (brenda afatit 30-ditor), subjekti ka bërë ankim administrativ, pranë Drejtorisë së Përgjithshme të AKU-së, për të cilin nuk ka dalë asnjë vendim (akt tjetër administrativ për shfuqizimin lënien në fuqi të aktit që është ankimuar) nga Komisioni i shqyrtimit të ankesave, pranë DPAKU, edhe pas kalimit të afatit 60-ditor.
Më datë 18 tetor 2018, nga pronari i restorantit është paraqitur kërkesë-padi, në Gjykatën Administrative të Shkallës së Parë, Tiranë, ku si palë e paditur është DPAKU dhe DRAKU Tiranë, me objekt shfuqizimin e gjobës (në vlerën 2,500,000 lekë) të vendosur nga inspektorët. [
Më datën 11 dhjetor 2019 subjekti i është drejtuar përsëri Gjykatës së Shkallës së Parë, me objekt ndryshim padie, ku në rast të mosshfuqizimit të plotë të gjobës së vendosur, të shfuqizohet pjesërisht dhe të vendoset gjobë minimale.
Më datë 23.06.2020, Gjykata ka marrë vendimin të cilin subjekti privat e ka ankimuar në Gjykaten Administrative të Apelit, dhe në datën 21 korrik 2020 në Gjykatë Administrative e Apelit është bërë edhe ankimi i DRAKU Tiranë, me objekt ndryshimin e vendimit të GJSHP Tiranë dhe lënien në fuqi të gjobave të vendosura nga inspektorët.
Më 23 qershor 2020, Komisioni i shqyrtimit të ankimeve pranë DPAKU-së, ka nxjerrë një vendim që është përcjellë në Muajin Gusht të vitit 2020, konkretisht më 3 gusht 2020 (ose 42 ditë kalendarike me vonesë). Pra duhen 42 ditë që Institucioni epror të njoftojë varësinë, për një vendim të marrë, ku veç dërgimit me postë, është edhe komunikimi me email-in zyrtar.
Në këto kushte, më 10 gusht 2020, DRAKU Tiranë ka tërhequr ankimin e bërë në Gjykaten Administrative, me arsyetimin se ankimi është pa objekt.
KLSH: Anulimi i gjobave i paligjshëm
Referuar vendimit të Komisionit të shqyrtimit të ankesave, KLSH konstaton se: Ky vendim është marrë në shkelje të hapur të kuadrit ligjor, pasi është në kundërshtim me percaktimin ligjor.
Konkretisht VKM për funksionimin dhe organizimin e Komisionit për Shqyrtimin e Masave Administrative i datë 27 maj 2020 me nr.417 dhe është botuar në Fletoren Zyrtare më datë 1 qershor 2020, pra 22 ditë më përpara se vendimi nr.5511/l, datë 23 qershor 2020, i Komisionit të shqyrtimit të ankesave në DPAKU, i cili ka shfuqizuar tërësisht gjobën.
Sipas këtij vendimi përcaktohet se: “lnstitucioni përgjegjës për kontrollin zyrtar të ushqimit dhe ushqimit për kafshë, kalon në Komisionin e Ministrisë së Bujqësise, të gjitha ankesat dhe dosjet përkatëse brenda 2 ditëve nga hyrja në fuqi e VKM-së. Veç referencave ligjore të përmendura më sipër, me të cilat bie në kundërshtim ky anulim i gjobave, është edhe “Kodi i Procedurave Administrative i Republikës së Shqipërisë”, sipas të cilit nuk duhet të kishte një vendimmarrje pa mbarur gjyqi.
“Është absolutisht i pavlefshëm”, konkludon KLSH mbi anulimin e gjobave nga komsioni i AKU-së.
Si pasojë e këtij vendimi DRAKU Tiranë ka tërhequr ankimin e bërë në Gjykatën Administrative të Apelit, për kundërshtimin e vendimit të datës 23 qershor 2020, të marrë nga GJSHP Tiranë, ku është lënë reduktimi i masës së gjobës nga 2,500,000 lekë në 1,300,000 lekë, duke e kthyer vendimin e GJSHP Tiranë, të formës së prerë, si dhe duke hequr dorë edhe nga detyrimi ligjor, për të provuar ligjshmërinë e aktit administrativ (Vendimi i gjobës nga inspektoret e DRAKU-së).
Por, kjo nuk ndodhi papritur. Janë një sërë veprimesh të drejtuesve të AKU-së që çuan në “fitoren” e pronarit të restorantit ndaj ligjit.
Nga shqyrtimi i dokumentacionit në vijim të praktikës së inspektimit (ankimi në DP të AKU-së për gjoben e vendosur, ankimi në GJSHP Tiranë i subjektit, vendimi i GJSHP Tiranë, vendimi i komisionit të shqyrtimit të ankimeve pranë Drejtorisë së Përgjithshme të
AKU-së, kërkesë për tërheqjen nga ankimi në Gjykatën Administrative të Apelit), konstatohet se: Ankimi administrativ i bërë nga restoranti në Drejtorinë e Përgjithshme të AKU-së, për kundërshtimin e gjobës së vendosur nga inspektorët në vendimin e inspektimit, nuk është shqyrtuar brenda afatit ligjor. Pra, ishte ky komsion që i hapi rrugën subjektit të shkonte në gjykatë.
Restoranti vazhdon të helmojë qytetarët
Në inspektimin e datës 8 korrik 2020 është konstatuar se subjekti nuk respekton kushtet higjienike dhe për pasojë ndaj këtij është vendosur gjoba në vlerën 300,000 lekë për mosrespektimin e kushteve të higjenës, bllokim pjesor të aktivitetit (pjesën e kuzhinës) si dhe korrigjimin e shkeljeve brenda datës 16 korrik 2020.
Me sa duket të lodhur nga ndërhyrjet e drejtuesve të AKU, inspektorët duket se janë të dekurajuar.
Konstatohet se në këtë datë që është kryer inspektimi, restoranti ushtronte aktivitet pa licencen përkatese II.1.A.1, dhe nga inspektorët nuk është marrë asnjë masë administrative (gjobe) ndaj subjektit i cili ushtron aktivitet pa licence që në vitin 2013, megjithese është e dyta herë që subjekti konstatohet se ushtron aktivitet pa licencë;
“Inspektorët nuk e kanë kryer inspektimin në përputhje me kërkesat ligjore, që kanë si qëllim garantimin e një ushqimi të sigurt dhe cilësor, për konsumatorin”, konkludon KLSH.
Megjithatë, inspektorët nuk mund të bëjnë më shumë, kur peshku është qelbur nga koka.
Pronari i restorantit paraqiti ankim administrativ në DPAKU me shkresën nr.3056, datë 17 korrik 2020, ndaj gjobës së vendosur. Më datë 30 korrik 2020, Komisioni i Ankimeve ka shfuqizuar vendimin përfundimtar të inspektimit;
“Kushtet higjienike nuk janë fikse, por ndryshojnë përgjatë një periudhe kohore të caktuar. Një fakt i tillë nënkupton se një subjekt i cili në një moment të caktuar mund të konstatohet se nuk përmbush njërën nga kërkesat e higjenës, nuk do të thotë se ai është kurdoherë në paligjshmëri”, me qëllim shfuqizimin e vendimit të inspektimit, nuk qëndron, për arsye se nuk ka bazë ligjore dhe se inspektimi si funksion, ka si qëllim respektimin e kërkesave ligjore nga subjektet private/publike, si dhe inspektorët e kryejnë inspektimin në vend duke pasqyruar shkeljet të cilat janë konstatuar, dhe nuk mund të hamendësojnë që nëse ky subjekt një ditë më përpara i ka respektuar kërkesat e higjenës. ‘ -Sa më sipër grupi i auditimit konstaton se vendimi i Komisionit, është i paligjshëm, dhe për pasojë ndaj buxhetit të shtetit është krijuar dëm ekonomik në vleren 300,000 lekë.
Dëshmia e inspektorëve
Ka një korrespondencë mes inspektorëve që kontrolluan restorantin dhe grupit të suditimit të KLSH, që të lë pa fjalë.
“Ju bëjmë me dije se në këtë subjekt kemi shkuar nisur nga indicio e një qytetari për shqetësime shëndetësore të shkaktuara nga konsumi i ushqimit prej këtij subjekti. Nga verifikimi në subjekt konstatuam se në ambjentin e kuzhinës kishte kushte te papërshtatshme higjieno-sanitare të permendura në procesverbal. Për ambjentin e papërshtashem në praktiken e inspektimit në sistem kemi bashkëngjitur fotografi për situatën deri në vendosjen e shenjës dalluese “Bllokuar nga AKU” në derën e kuzhinës. Ky subjekt ka një ambjent gatimi të ndarë nga ai i sherbimit ku funksionon edhe si bar-kafe. Duke patur parasysh kushtet e papërshtatshme higjieno-sanitare u mor masa urgjente e bllokimit të pjesshëm te aktivitetit” të kuzhinës.
Kemi bindjen se me 2 masat e marra nga ana jonë ndaj subjektit, kemi garantuar sigurinë ushqimore që është objekt i punës tonë, ndërsa për faljen e gjobës nuk e shohim të arsyeshme dhe nuk është detyra jonë ta gjykojmë”.
KLSH: Pronari i restoranit duhej kallëzuar penalisht
Në konkluzionet e auditimit nga KLSH për këtë praktikë vihet re se qëdrimi i inspektorëve mund të ishte më i ashpër ndaj pronarit të restorantit që nuk pyet mbi “Ligjin për ushqimin”.
Konstatohet se subjekti nuk i ka korrigjuar shkeljet (pajisjen me licencë dhe rregullimin e kushteve higjienike) dhe nuk ka respektuar detyrimin e DRAKU, por ka vazhduar të ushtrojë aktivitet, konfirmuar nga statusi i subjektit “aktiv”, në Qendrën Kombëtare të Biznesit, dhe për këtë nuk është marrë asnjë masë nga DRAKU Tiranë për njoftimin e DPAKU-së dhe më pas për të bërë ndalimin përfundimisht të ushtrimit të aktivitetit nga subjektit.
E si mund ta bënin këtë inspektorët kur mbi kokë anulojnë çdo veprim që ata kryejnë. Konstatohet se edhe pas këtyre veprimeve nga subjekti, ndaj tij nuk është bërë kallëzim penal.
Sipas Kodit Penal, “Prishja e shenjave të sigurisë së organeve shtetërore në fushën e sigurisë ushqimore për qëllime mbikëqyrjeje, kontrolli ose pezullimi të veprimtarisë tregtare në mjediset ekonomike, mbi mjetet e transportit ose mbi mallra, me qëllim lëvizjen e mallrave ushqimore ose rifillimin e aktivitetil, denohet me burgim deri në tre vjet”.
Subjekti, megjithëse ka patur një proces gjyqësor në Gjykatën e Shkallës së Parë, Tiranë, për gjobat e vendosura, përsëri masat urgjente nuk pezullohen.Në gjykimin e grupit të auditimit ky subjekt duhej të ndalohej përfundimisht për ushtrimin e aktivitetit, për arsye të përsëritjes së shkeljeve nga ana e tij.
Kronologjia e një abuzimi me pushtetin
-Më datë 18 tetor 2019 është bërë nga subjekti privat, kërkesë-padi në GJSHP Tiranë, për gjobën e vendosur nga inspektorët, dhe si palë e paditur ka qenë DPAKU dhe DRAKU Tiranë,
Me datë 23 qershor 2020, Gjykata e Shkallës së Parë, ka nxjerrë vendimin nr.1220, protokolluar pranë DRAKU Tiranë me nr. 1220 prot., datë 10.07.2020, i cili ka vendosur:
Pranimin pjesërisht të kërkesë-padisë së palës paditëse;
Lënien në fuqi të aktit administrativ
Vendimi i gjykatës është titull ekzekutiv dhe duhet të ekzekutohet menjëherë;
Shpenzimet gjyqësore mbeten në ngarkim të palës paditëse;
Kundër këtij vendimi lejohet të bëhet ankim ne Gjykaten Administrative te Apelit Tiranë;
Vendimi shpallet më datë 23.06.2020.
-Po në këtë datë, ka dalë vendimi nr.551111, datë 23.06.2020, i Komisionit të shqyrtimit të ankimeve pranë DPAKU-së, i cili është protokolluar prane DRAKU Tiranë me datë 3 gusht 2020.
-Ky vendim ka shfuqizuar tërësisht gjobën prej 2,500,000 lekë, të vendosur nga inspektorët në 1 gusht 2019.
* KLSH ka kryer një konktroll në Drejtorinë Rajonale të Autoritetit Kombëtar të Ushqimit Tiranë (DRAKU) për periudhën nga data 1 janar 2018 deri 30 dhjetor 2020. Nga kontrolli rezultojnë shkelje të rënda financiare, të Ligjit për ushqimin dhe vendimeve të qeverisë për kontrollin e cilësisë së produkteve ushqimore, duke mos mbrojtur interesin e konsumatorit.
Qendra Alert
alert.al/
KLSH: Nuk u bashkëpunua me organet e tjera ligjzbatuese
Aflaktoksina shkakton:
