Autoriteti Kombëtar i Ushqimit, njoftoi përmes sistemit të alarmit të shpejtë të Komisionit Evropian njoftoi për një rast Alert-i të një produkti djath Brie Val de Saone, i cili ishte raportuar me probleme që cënojne sigurinë ushqimore. Produkti i prodhuar në Irlandë, në një prej vendeve ku siguria ushqimore është në nivelet më të larta në Evropë dhe autoriteti i sigurisqë ushqimore atje konsiderohet në majat e autoriteteve të BE-së. Ku produkt i shpërndarë në disa vende, kishte mbërritur dhe në Shqipëri, në një sai prej 120 kilogramësh. Sasia është importuar nga Italia në datën 14 korrik 2026 nga kompania Initaly Risto & Gusto shpk, me bazë ne Elbasan dhe më pas është shpërndarë te rrjeti i klientëve.
Ndërkohe, RASFF e ka njoftuar çështjen në rrjetin e autoriteteve e po ashtu dhe pranë AKU, në mes të muajit shtator 2026, pra 2 muaj pasi produkti ishte importuar.
Siç ndodh shpesh me Alert-e nga RASFF, një produkt është prodhuar në X vend të BE dhe nga kontrollet e analizat rutinë në një tjetër shtet të BE e nxjerrin me probleme edhe shume muaj pas prodhimit e shpërndarjes në treg, ndërkohë që produkti mund dhe të jetë shitur e konsumuar i gjithi. Kjo ka ndodhur edhe me kompani shqiptare, që kanë importuar nga vende të BE, ndërkohë kur një Alert për atë produkt është njoftuar në RASFF, 2, 3 apo edhe 6 muaj më vonë, produkti është shitur e konsumuar.
E njëjta situatë ka ndodhnur me kompaninë Initaly Risto & Gusto shpk nëpërmjet furnitorit italian Cepparo S.p.A. gjatë muajit korrik 2026. Nga dokumentacioni tregtar dhe shëndetësor rezulton se importimi është realizuar në mënyrë të rregullt, i shoqëruar me dokumentacionin përkatës të origjinës dhe me certifikatë zyrtare shëndetësore të lëshuar nga autoritetet kompetente italiane. Ngarkesa është paraqitur më pas pranë autoriteteve shqiptare dhe i është nënshtruar procedurës së kontrollit veterinar në hyrje në territorin e Republikës së Shqipërisë. Nga aktet e kontrollit rezulton se kontrolli dokumentar, kontrolli i identitetit dhe kontrolli fizik janë vlerësuar të kënaqshëm dhe produkti është lejuar për tregun e brendshëm dhe për konsum njerëzor.
Nga dokumentacioni i shitjeve rezulton se sasia prej 120 kg e produktit “Brie Val de Saone” është shpërndarë te klientët gjatë muajit korrik 2026. Ndërkohë, komunikimi për ekzistencën e problematikës në lotin përkatës dhe nevojën për tërheqjen e tij nga tregu i është përcjellë shoqërisë vetëm në datën 3 shtator 2026, nëpërmjet furnitorit italian Cepparo S.p.A, pra para se të publikoej në RASFF dhe as nga AKU. Në e-mailin e dërguar nga zyra e cilësisë së furnitorit kërkohet shprehimisht konfirmimi i marrjes së njoftimit, si dhe evidentimi i sasive të produktit që mund të ndodheshin ende në dispozicion të klientit shqiptar.
Skziston një diferencë e madhe kohore ndërmjet momentit të tregtimit të produktit dhe momentit në të cilin shoqëria është vënë në dijeni të Alert-it. Ky fakt përjashton, në mungesë të çdo prove të kundërt, mundësinë e nxjerrjes së konkluzionit se INITALY RISTO & GUSTO ka vijuar të tregtojë produktin duke qenë në dijeni të ekzistencës së një rreziku për shëndetin e konsumatorëve.
Në të njëjtën datë, menjëherë pas komunikimit të furnitorit, administratorët kanë kërkuar nga strukturat e shoqërisë verifikimin e shitjeve të kryera sipas lotit dhe datës së skadencës, komunikimin formal me klientët dhe evidentimin e gjendjes së produktit në magazinë.
Këto veprime janë në përputhje me detyrimet e një operatori të biznesit ushqimor kur merr dijeni për një alert dhe, në vetvete, tregojnë se shoqëria nuk ka qëndruar pasive ndaj informacionit të marrë, por ka filluar menjëherë procesin e verifikimit dhe të gjurmimit të produktit.
Në vijim të kësaj procedure, më datë 10.09.2026 shoqëria i ka përcjellë Autoritetit Kombëtar të Ushqimit listën e klientëve të cilëve u ishte shpërndarë produkti dhe ka deklaruar gatishmërinë e saj për të ofruar çdo informacion ose sqarim të mëtejshëm të nevojshëm.
Në këtë kuadër duhet vlerësuar edhe natyra e masës administrative të vendosur nga Autoriteti Kombëtar i Ushqimit. Nga aktet e inspektimit nuk rezulton që shoqëria të jetë sanksionuar për prodhim të një ushqimi të kontaminuar, për shkaktim të kontaminimit, për helmim të konsumatorëve apo për tregtim me dijeni të një produkti të rrezikshëm. Masa administrative është vendosur në lidhje me një problematikë të konstatuar gjatë verifikimit të gjurmueshmërisë së produktit dhe konkretisht me të dhënat e pasqyruara në dokumentacionin e shitjes së një prej klientëve të shoqërisë.
Sipas analizës së dokumentacionit të inspektimit, autoriteti ka konstatuar një mospërputhje lidhur me faturën e shitjes ndaj subjektit “X”, ku rezultonin të pasqyruara dy data skadence, konkretisht 13.09.2026 dhe 08.08.2026, ndërkohë që informacioni i deklaruar nga subjekti për lotin objekt alerti i referohej datës 13.09.2026. Për këtë arsye inspektorët e kanë trajtuar çështjen si problematikë të gjurmueshmërisë dhe mbi këtë bazë është vendosur masa administrative prej 100,000 lekësh. Edhe lista e verifikimit e përdorur gjatë inspektimit e evidenton konstatimin pikërisht në rubrikën që lidhet me pyetjen nëse ekziston gjurmueshmëri e produktit, dhe jo në ndonjë konstatim për prodhimin apo shkaktimin e kontaminimit.
Për pasojë, është juridikisht dhe faktikisht e pasaktë që masa administrative e vendosur nga AKU të paraqitet sikur përbën një sanksion ndaj shoqërisë për “helmimin” e konsumatorëve. Bëhet fjalë për dy çështje të ndryshme, të cilat nuk mund të identifikohen me njëra-tjetrën. Nga njëra anë ekziston një alert shëndetësor i ardhur nga zinxhiri i furnizimit në lidhje me një lot të caktuar të një produkti të prodhuar jashtë territorit shqiptar; nga ana tjetër ekziston një konstatim administrativ i AKU-së lidhur me mënyrën e dokumentimit të gjurmueshmërisë së produktit pranë një klienti të caktuar.
Po kështu, nga dokumentacioni i administruar nuk rezulton të jetë evidentuar ndonjë rast konkret helmimi i konsumatorëve që t’i atribuohet veprimtarisë së INITALY RISTO & GUSTO, znj. Brunilda Isufi apo z. Mauro Borghi. Për këtë arsye përdorimi kategorik i shprehjes se këta persona “helmojnë shqiptarët” nuk përbën thjesht një formulim kritik apo hiperbolik, por i atribuon atyre një fakt konkret me përmbajtje rëndë negative në kufinjtë e veprës penale të shpifjes parashikuar nga neni 120 i K.Penal, të cilin dokumentacioni i disponueshëm nuk e provon.
Për më tepër, nga aktet e administruara rezulton se shoqëria ka qenë në gjendje të evidentojë klientët ku produkti ishte shpërndarë dhe të përcjellë pranë AKU-së informacionin përkatës. Për pasojë, konstatimi i një mospërputhjeje dokumentare në një faturë të caktuar nuk mund të përgjithësohet deri në pikën që të krijohet përshtypja se shoqëria nuk dispononte një sistem gjurmueshmërie apo se nuk ishte në gjendje të identifikonte destinacionin e produktit.
Nga dokumentacioni i shqyrtuar rezulton se produkti është importuar me dokumentacion zyrtar shëndetësor, i është nënshtruar kontrollit të autoriteteve shqiptare dhe është lejuar për tregtim; shitjet janë realizuar gjatë muajit korrik 2026, ndërsa njoftimi për tërheqjen e lotit është marrë vetëm më 3 shtator 2026; pas marrjes së këtij njoftimi shoqëria ka ndërmarrë veprime të menjëhershme për verifikimin e shitjeve, komunikimin me klientët dhe evidentimin e gjendjes së produktit; ka bashkëpunuar me Autoritetin Kombëtar të Ushqimit dhe i ka përcjellë këtij të fundit informacionin mbi klientët; ndërsa masa administrative e vendosur nga AKU lidhet me një problematikë të gjurmueshmërisë dokumentare dhe jo me ndonjë konstatim se shoqëria ka shkaktuar apo ka kryer “helmimin” e konsumatorëve.
Pra, në shumë raste, Alert-et vijnë me shumë vonesa në Shqipëri për produkte importi, nga momenti i prodhimit apo shpërndarjes së produktit në treg, apo koha kur është importuar nga subjektet shqiptare, çka e përjashton subjektin nga përgjegjësia se, përse nuk ka marrë masa për terheqjen nga tregu apo nuk ka reaguar, ndërkohë që është shitur i gjithi.
Shqetësues do të mbetej fakti nëse kompanitë, sapo njoftohen për situatën Alert, nëse nuk kanë të ruajtur gmurmueshmërinë, apo nuk marrin masa për teqheqjen e produkteve.
