Menu

Sociale

Aksidentet rrugore, INSTAT: U ulën me 15.3% gjatë 2022

Aksidentet gjatë vitit 2022 patën një tendencë rënëse muaj pas muaji duke bërë që në finale numri i tyre të jetë 15.3% më i ulët sesa viti paraardhës.

Për gjithë vitin 2022, numërohen 1.165 aksidente rrugore nga 1.376 aksidente, të ndodhura në vitin 2021.

Shifrat zyrtare të aksidenteve rrugore të publikuara nga Instituti i Statistikave tregojnë se në muajin e fundit të vitit dhjetor 2022 numërohen 105 aksidente rrugore nga 119 të ndodhura në të njëjtën periudhë të një viti më parë. Numri i aksidenteve rrugore është ulur me 11,8%.

“Numri i të aksidentuarve është 1.599 persona nga 1.860 persona të aksidentuar në vitin 2021. thuhet në publikimin e INSTAT.

Duke u ndalur në analizimin e shifrave të dhjetorit INSTAT vlerëson se numri i të aksidentuarve (të vrarë dhe të plagosur) rezulton 120 persona nga 134 në muajin Dhjetor 2021 dhe në shumicën e rasteve shkak i këtyre aksidenteve kanë qenë drejtuesit e mjeteve. Sipas statistikave në 79,0% të rasteve, aksidentet rrugore kanë ndodhur si pasojë e sjelljes së drejtuesit të mjetit.

“Numri më i lartë i aksidenteve në këtë periudhë është kryer nga grup-mosha 25-34 vjeç, duke zënë 28,6% të numrit të aksidenteve gjithsej. Numri i aksidenteve rrugore për këtë grup-moshë është i njëjtë me numrin e aksidenteve rrugore në Dhjetor 2021”, vlerëson INSTAT.

Më të ndërgjegjësuar duket se kanë qenë këmbësorët në anën tjetër duke ulur numrin e rasteve kur shkak për aksidente janë bërë këta të fundit.

“Aksidentet rrugore, në 14,3% të rasteve, në vitin 2022 kanë ndodhur si pasojë e sjelljes së këmbësorit. Numri i aksidenteve sipas sjelljes së këmbësorit është ulur me 20,5%” nënvizon INSTAT. (Monitor)

Qendra Alert/Alert.al

 

Tendencat e arredimit që do t’i shohim kudo në 2023

Në vitin 2023, tendencat e arredimit dhe dizajnit të shtëpisë përmbajnë ngjyra tokësore , tekstura të pasura, mobilje të punuara me dorë, ngjyra neutrale dhe prekje të përshtatura për çdo individ, të cilat i japin ngrohtësi dhe karakter një hapësire. Qoshet dhe skajet e mprehta i lënë vendin formave më të buta, ndaj prisni të shihni më shumë porta dhe hyrje të harkuara, mobilje të lakuar dhe forma të rrumbullakosura. kthesa për t’i ofruar një butësi dhe qetësi hapësirës që nuk përfshihej në tendencat e viteve të fundit në arredim.

Mobiljet ngjyrë kafe dolën jashtë modës disa vite më parë pasi druri nga i cili ishte bërë u bë shumë i shtrenjtë dhe përfundoi në dyqane antike. Por si çdo gjë elegante dhe e përjetshme, ajo po kthehet në modë dhe ekspertët rekomandojnë kombinimin e mobiljeve tona të mëdha ngjyrë kafe me pëlhura të guximshme për një kthesë moderne.

Dizajni biofilik dominon dekorimin tashmë në vitin 2020 dhe kërkon të na lidhë me natyrën, në mjedisin modern ku jetojmë. Me pak fjalë, ngjyrat materiale dhe elementet nga mjedisi janë të integruara në brendësinë e shtëpisë sonë. Dëshira për të dekoruar duke pasur parasysh qëndrueshmërinë do të vazhdojë të dominojë.

Elementet maksimale

Për ata që dëshirojnë të lënë mënjanë mobiljet dhe dekorimet delikate dhe minimale për një kohë, 2023 është shansi i saj. Stili i rreptë zëvendësohet nga letër-muri me modele të theksuara, dekorime dhe mobilje me elemente maksimaliste.

Pajisje sanitare që “noton”

Nëse rinovimi i banjës është në planet tuaja, mos harroni të merrni parasysh gjëra të tilla si trendi i vaniteve lundruese, i cili i jep një estetikë eterike hapësirës. Nëse zgjidhni mermer apo kuarc, lavamani që nuk ka bazë apo tualeti që nuk prek askund ofrojnë një pamje shumë funksionale dhe mbresëlënëse.

Qendra Alert/Alert.al

”Fotografimi” i situatës së përdorimit të energjisë në Kurbin dhe Suharekë / Foto-Video

Takimi prezantues i projektit “Rruga drejt përdorimit efiçent të burimeve natyrore vendore” u zhvillua më 14 dhjetor 2022 në Kurbin. Qëllimi i këtij aktiviteti ishte prezantimi i gjetjeve të anketimit të zhvilluar gjatë 3 muajve të fundit me familjarë dhe biznese si dhe intervistime të aktorëve të ndryshëm vendorë në bashkitë e Kurbinit dhe Suharekës me qëllim për të vlerësuar situatën e konsumit të energjisë si dhe ndërgjegjësimin e aktorëve të ndryshëm mbi “transformimin e gjelbër”.

Pjesëmarrës në këtë aktivitet ishin rreth 30 autoritete vendore në Kurbin dhe Suharekë, përfaqësues nga institucionet vendore, biznesi, shoqëria civile dhe media si dhe përfaqësues nga Sekretariati i Përbashkët Teknik IPA, me qendër në Lezhë.

Për të arritur objektivat e vendosura nga vendet tona në kuadër të zhvillimit të qëndrueshëm të energjisë, duhet të punojnë së bashku të gjithë sektorët e shoqërisë.

Delegacioni nga komuna Suharekë që vizitoi Kurbinin për këtë event u prit në një takim nga kryetarja e bashkisë znj. Majlinda Cara, e cila vlerësoi në fjalën e saj gatishmërinë për të bashkëpunuar dhe shkëmbyer eksperiencat më të mira në të dyja anët e kufirit.

Aktivitetin e përshëndetën:

  • Erjon Tase, Drejtor, Akademia e Studimeve Politike;
  • Eduart Kurti, nënkryetar i Bashkisë Kurbin;
  • Berat Kabashi, Zyrtar i lartë i Komunës së Suharekës;
  • Leonora Kryeziu, Drejtoreshë e Institutit për Studime Politike të Prishtinës,

të cilët theksuan rëndësinë e këtij projekti dhe angazhimin e autoriteteve vendore për të kontribuar dhe bashkëpunuar në realizimin e objektivave të tij.

Prezantimet e dy ekspertëve, që vlerësuan situatën aktuale të përdorimit të energjisë, z. Erind Kraja dhe z. Avni Sfishta, prezantuan një set rekomandimesh për ndërhyrjen e mëtejshme të aktiviteteve të projektit mbi masat e eficencës së energjisë dhe përdorimin e qëndrueshëm të energjisë në këto rajone.

Disa nga rekomandimet e rezultuara nga anketa ishin:

  • rritja e njohurive dhe ndërgjegjësimit të përfaqësuesve te qeverisjes vendore dhe faktorëve të tjerë relevantë mbi energjinë e rinovueshme dhe efiçencën e energjisë;
  • përcaktimi i masave eficente të energjisë në institucionet në varësi të bashkive dhe komunave, por edhe bizneset private;
  • Krijimi i programeve lokale dhe incentivave financiare që mund të ndërmerren nga pushteti vendor për të stimuluar bizneset që përdorin masa eficente dhe ulin ndotjen e mjedisit.

Ky aktivitet ndihmoi për identifikimin e aktorëve vendorë, të cilët do të bashkëpunojnë në muajt e ardhshëm për zbatimin e projektit në dy rajonet ndërkufitare. Media kombëtare dhe ajo lokale në të dyja vendet ndoqën aktivitetin me qëllim promovimin e mëtejshëm të objektivave tek publiku i gjerë.

Programi “Rruga drejt përdorimit efiçent të burimeve natyrore vendore”, financohet nga IPA II Programi Ndërkufitar i Bashkimit Evropian Shqipëri – Kosovë, thirrja e 3-të për aplikim, dhe zbatohet nga Akademia e Studimeve Politike (APS), Instituti për Studime Politike të Prishtinës (PIPS), Komuna e Kurbinit dhe Komuna e Suharekës.

Studimi: Shqiptarët në krye të listës, populli më “gjumash” në botë

Shqiptarët janë populli më “gjumash” i botës. Të paktën në këtë përfundim ka dalë një nga studimet më të mëdha globale rreth orëve të gjumit, publikuar në revistën shkencore Nature. Shqiptarët kryesojnë listën për orët më të gjata të punës dhe pasohen nga sllovakët, rumunët, çekët e ukrainasit. Të fundit në listë janë filipinasit Ndërsa mesatarja e orëve të gjumit në botë është pak mbi 7 orë, mesatarja në nivel kombëtar ndryshon me thuajse një orë.

Nga 63 kombet në të cilat është kryer studimit, shqiptarët rezultojnë të flenë më shumë orë gjumë: më konkretisht 7 orë dhe 32 minuta për natë. Ky është numër shumë i lartë orësh sesa mesatarja e japonezëve që flenë 6 orë e 38 minuta.

Sipas ekspertëve, numri i orëve të gjumit varet nga normat kulturore dhe gjerësia gjeografike. Megjithatë, gjeografia është vetëm një element nga një miks faktorësh që mund të parashikojnë orët e gjumit.

Ekspertët sugjerojnë se nëse doni të flini më shumë duhet të punoni me pak, të hani më mirë, të ushtroheni më shumë.

Qendra Alert/Alert.al

Sa të rëndësishme janë zbukurimet për festa?

Ka një datë tradicionale për zbukurimin e shtëpisë për festat e fundvitit (6 dhjetor) dhe psikologët thonë se ata që dekorojnë ambientin ku jetojnë janë më të lumtur se të tjerët.

Steve McKeown, psikolog dhe themelues i Klinikës McKeown, argumenton se, zhytja në atmosferën festive ndodh për të mbajtur kontakt me fëmijën që është në ne, duke na mbajtur larg përgjegjësive dhe problemeve të jetës si të rritur.

“Në një botë të plotë të stresit dhe ankthit” vazhdon psikologu, “njerëzit i lidhin festat e fundvitit me lumturinë, duke evokuar ndjenja të forta të fëmijërisë. Zbukurimet janë thjesht një spirancë për emocionet dhe eksitim kur ishim fëmijë “.

Edhe psikoterapisti dhe eseisti Amy Morin shton se për disa njerëz festat janë gjithashtu një mënyrë për të kujtuar dikë që nuk është më.

“Festat në këtë rast, shërbejnë si një kujtesë kur të dashurit ishin gjallë, ose duke shikuar pemën e zbukuruar sjellin ndër mend se çfarë jete kishin, si hidheshin kur prisnin dhuratat. Për ata që kanë humbur dikë, festat sjellin në mendje kohërat e mira”-deklaron Morin.

Qendra Alert/Alert.al

E përfshirë Shqipëria, Europol aksion në 28 vende

Një operacion i koordinuar nga Europoli në 28 vende të botës, përfshirë Shqipërinë ka shënjestruar 59 grupe kriminale që trafikonin medikamente të keqpërdorura, falsifikuara dhe substanca dopingu.

Në aksionin policor të drejtuar nga Franca, Greqia, Italia dhe Spanja kanë marrë pjesë si forca të rendit, ashtu edhe zyrtarë të doganave. Falë tij, është arritur të sekuestrohen mbi 10.5 milionë produkte mjekësore me vlerë më shumë se 40 milionë euro, 349 persona të dyshuar kanë përfunduar në pranga ose janë raportuar tek autoritetet gjyqësore, ndërsa janë mbyllur edhe 10 laboratorë klandestine.

Përveç një sasi të madhe medikamentesh e suplementesh të paligjshme ushqimore dhe sportive, janë kapur gjithashtu vaksina të falsifikuara kundër Covid 19, produkte sanitare dhe pajisje mjekësore. Tregtia dhe konsumimi i barnave pa recetë nga profesionistët mjekësorë apo nga një kuadër mjekësor vazhdon të përbëjë një problem social, duke nxitur veprimtari të paligjshme, thuhet në deklaratën e Europolit. Keqpërdorimi përfshin dëshirën për efekte psikotropike, rekreative ose të rritjes së performancës dhe shtrihet në mjete të paqëllimshme të konsumit.

Kjo mund të shkaktojë rritje të kërkesës që nuk është në gjendje të plotësohet ligjërisht, ç’ka nxit trafikimin, kryesisht me produkte të devijuara nga zinxhiri legjitim i furnizimit, duke future këtu edhe ilaçet e falsifikuara, që prodhohen në laboratorë të paligjshëm, rrethana të dyshimta higjienike dhe masa sigurie, duke bartur në vetvete dhe rreziqet shëndetësore për personat që i konsumojnë.

Kështu, dy laboratorë të zbuluar në Greqi në vazhdën e këtij operacionit, mundësonin përpunimin e lëndës së parë të trafikuar përmes Moldavisë dhe Bullgarisë për produkte të ndryshme. Shitja më pas realizohej përmes faqeve të internetit dhe adresave të e-mail të koduara për një klientelë ndërkombëtare, ku përfshiheshin edhe dhjetëra atletë profesionistë.

Në kuadër të operacionit ndërkombëtar Shiled, në Shqipëri janë vënë në pranga 14 shtetas, janë proceduar penalisht 6 shtetas e janë sekuestruar medikamente te ndryshme me vlere mbi 100 mijë euro.

Qendra Alert/Alert.al

Krishtlindja, traditat e festës në 10 vende të ndryshme të Evropës

Angli

Në Angli shumë shijojnë gjelin e detit, byrekët e grirë dhe dhuratat më 25 dhjetor. Por për disa fëmijë ata marrin dhurata shumë më shpejt. Krishtlindjet festohen ndryshe në të gjithë botën – ju mund të keni disa nga traditat tuaja të veçanta familjare që vijnë edhe nga vende të tjera.

Holanda

Festimet e Krishtlindjeve fillojnë herët në Holandë dhe pjesë të Belgjikës, pasi Santa Klaus, mbërrin me varkë të shtunën e fundit të nëntorit. Ai udhëton nëpër Holandë i veshur me rroba të kuqe peshkopësh. Ai gjithashtu nuk hipi në një sajë siç bën Ati i Krishtlindjeve në prag të Krishtlindjeve, përkundrazi, ai udhëton mbi një kalë të bardhë të quajtur Amerigo. Kur ai mbërrin, fëmijët lënë jashtë një këpucë me një karotë brenda për kalin e tij Amerigo. Fëmijët zakonisht marrin dhuratat e tyre në mbrëmjen e 5 dhjetorit, e cila njihet si Sinterklaas Eve.

Gjermania

Festimet e Ditës së Shën Nikollës gjithashtu fillojnë në Gjermani më 6 dhjetor. Fëmijët rregullojnë dhomat e tyre, pastrojnë lodrat e tyre dhe këpucët dhe çizmet lëmohen dhe vendosen jashtë pranë derës. Të nesërmen në mëngjes, çizmet mbushen me ëmbëlsira, arra dhe dhurata të vogla nëse fëmijët kanë qenë të mirë. Nëse ata kanë qenë të keq, shërbëtori i Shën Nikollës Knecht Ruprecht do t’u lërë degëza!  Në Gjermani në prag të Krishtlindjes hahet një vakt, i cili nuk do të përmbajë mish dhe fëmijët do të hapin gjithashtu dhuratat e tyre kryesore të Krishtlindjeve më 24 dhjetor.

Polonia

Disa fëmijë në Poloni mund të marrin dhurata më 6 dhjetor për ditën e Shën Nikollës, e njohur edhe si Sw Mikolaj në vend. Mbrëmja e Krishtlindjes është gjithashtu një punë e madhe në Poloni, ku familjet tradicionalisht mblidhen për një vakt të njohur si Wigilia. Ata do të fillojnë të hanë kur të shohin yllin e parë në qiellin e natës. Vakti ka 12 pjata, të cilat tradicionalisht do të përfshijnë peshk krapi. Ai do të përfshijë gjithashtu familjen që do të ndajë një meshë të veçantë të quajtur “Oplatek”, e cila simbolizon faljen dhe të rriturit japin dhurata.

Spanja

Krishtlindjet nisin më 8 dhjetor në Spanjë me festën e ngjizjes së papërlyer. Në Katalonjë, më 8 dhjetor, ka një festë të veçantë që quhet rrahja e trungut të Krishtlindjes. Çdo natë deri më 24 dhjetor, fëmijët ‘ushqejnë’ trungun e gëzuar me fruta të thata dhe arra. Ata gjithashtu mbulojnë trungun – i quajtur Tió de Nadal – me një batanije që të qëndrojë i ngrohtë. Më pas në natën e Krishtlindjes trungu i vogël nxirret jashtë dhe rrihet me shkopinj nga fëmijët ndërsa ata këndojnë një këngë tradicionale. Pas kësaj, fëmijët shikojnë nën batanije për të gjetur se Tió de Nadal ka ‘djedhur’ shumë ëmbëlsira! Ashtu si në Poloni, vakti kryesor i Krishtlindjes hahet në prag të Krishtlindjes, i quajtur la Nochebuena. Një tjetër traditë ndodh më 22 dhjetor. Ekziston një short i madh i quajtur El Gordo, i cili transmetohet në televizion dhe radio, ku shumë njerëz fitojnë para. Më 28 dhjetor, Spanja ka ekuivalentin e Ditës së Gënjeprillit, të quajtur Dita e të Pafajshmëve të Shenjtë, kur njerëzit bëjnë shaka me njëri-tjetrin. Fëmijëve mund tu jepen disa dhurata në ditën e Krishtlindjes, por tradicionalisht ato hapen më 6 janar. Kjo quhet Epifania, kur Tre Mbretërit thuhet se e kanë vizituar foshnjën Jezus dhe i kanë dhënë dhuratat e tyre.

Finlanda

Përsëri, nata e Krishtlindjeve është një festë e madhe në Finlandë, ndërsa dita e Krishtlindjeve është më e qetë dhe e kaluar duke u çlodhur në shtëpi me familjen. Në një qytet të quajtur Turku, ndodh një ceremoni e veçantë, të cilën shumë njerëz e shikojnë në televizor ose e dëgjojnë në radio. Në ceremoni shpallet fillimi i periudhës së paqes së Krishtlindjes, e cila zgjat nga mesdita e natës së Krishtlindjes për 20 ditë. Ekziston një traditë për të fshehur bajamet në qull dhe kush i gjen do të ketë një vit me fat përpara. Ata gjithashtu mund të vizitojnë një sauna për tu çlodhur gjatë ditës, para festimeve të mëdha në mbrëmje. Babai i Krishtlindjes njihet si Joulupukki, që do të thotë “dhi e Krishtlindjeve”. Për shkak të kësaj, njerëzit vishen me maska dhie për të ofruar dhurata.

Suedia

Në Suedi, ka një festë të veçantë në Ditën e Shën Lucia, që është 13 dhjetori. Nuk është plotësisht e qartë se nga erdhi tradita e Shën Luçisë, pasi ka disa histori që mund të ishin përzier së bashku. Një histori thotë se Shën Lucia ishte një vajzë e re e krishterë që u vra në shekullin e IV për shkak të asaj që ajo besonte. Suedezët e shënojnë këtë me shumë procesione Lucia, të udhëhequra nga një vajzë me një fustan të bardhë me një kurorë qirinjsh.

Fëmijët hapin dhuratat e tyre në prag të Krishtlindjes. Një natë më parë, ata pritet të lënë një tas qull për Tomten – emrin e tyre për Babain e Krishtlindjeve – në mënyrë që ai të lërë dhurata për ta. Suedezët kanë gjithashtu vaktin e tyre kryesor në prag të Krishtlindjeve. Kjo ka tendencë të jetë një shuplakë e madhe e quajtur Julbord, të cilën njerëzit inkurajohen ta vizitojnë disa herë për të ngrënë shumë ushqime.

Norvegjia

Fëmijët norvegjezë kujdesen për dy krijesa në Krishtlindje. Së pari është një krijesë si një dhi e quajtur Julebukk, e cila është një gnome që mban dhurata. Më pas është Jul Nisse, i cili ruan kafshët e fermës dhe bën hile me fëmijët nëse nuk ia lënë qull. Ata duhet ta bëjnë këtë nëse duan t’u lihen dhurata, të cilat i hapin në prag të Krishtlindjes pas vaktit kryesor. Norvegjia gjithashtu i jep Britanisë së Madhe një pemë të Krishtlindjes çdo vit, e cila qëndron në sheshin Trafalgar në Londër. Kjo do të thotë të falënderoj për ndihmën e Norvegjisë gjatë Luftës së Dytë Botërore.

Italia

Epifania (6 janar) shënohet në Itali kur fëmijët do të marrin një çorape ëmbëlsirash nëse kanë qenë të mira ose një çorape plot me qymyr nëse nuk kanë qenë. Këtë e sjell magjistarja italiane e Krishtlindjeve, e cila quhet La Befana. Disa thonë se ajo shoqëroi Dijetarët në rrugën e tyre për tek foshnja Jezusi në Epifaninë. Thuhet se ajo është e moshuar, e shëmtuar dhe vesh rroba të këqija, sepse është simbol i vitit të vjetër që ka përfunduar. Pak si njerëzit në MB mund të lënë një karotë për Rudolph dhe një byrek me grirë për Babain e Krishtlindjeve në prag të Krishtlindjeve, disa familje do të lënë një gotë verë dhe pak ushqim për La Befana. Ashtu si me shumë familje në MB, dreka në ditën e Krishtlindjes është vakti më i rëndësishëm.

Islanda

Fëmijët në Islandë duhet të presin derisa të mbarojë vakti i Krishtlindjes përpara se të lejohen të hapin dhuratat e tyre. Tradicionalisht, pjata kryesore e vaktit quhet Hangikjot, e cila është një këmbë qengji i pjekur. Ata në fakt kanë 13 Krishtlindje të Babait, të quajtura Yule Lads! Thuhet se këta personazhe të djallëzuar jetojnë në male dhe vizitojnë qytetet një nga një në 13 ditët para Krishtlindjeve. Fëmijët i lënë jashtë këpucët djemve Yule, të cilët do të lënë dhurata në to nëse kanë qenë të mira, ose patate të kalbura nëse kanë qenë të këqija. Ekziston një traditë që thotë se të gjithë duhet të marrin një veshje të re për Krishtlindje. Prisni disa rroba të reja për Krishtlindje nëse jetoni në Islandë! Nëse nuk e bëjnë, ato mund të hahen nga një mace gjigante e Krishtlindjeve, e cila i përket nënës së djemve Yule, e quajtur Grýla!

Greqia

Në shumë vende në Greqi, Pashkët festohen më shumë se Krishtlindjet. Megjithatë, Krishtlindjet janë ende të rëndësishme. Fëmijët shkojnë nga shtëpia në shtëpi në prag të Krishtlindjeve, duke luajtur muzikë dhe duke kënduar këngë në këmbim të ëmbëlsirave për të ngrënë. Para Krishtlindjeve, borziloku i freskët mbështillet rreth një kryqi prej druri, i cili përdoret për të spërkatur ujë rreth shtëpisë për të mbajtur larg goblinat e djallëzuar të quajtur Killantzaroi. Disa njerëz gjithashtu mund të mbajnë një zjarr të ndezur që ata mendojnë se do të ndalojë goblinat të shkaktojnë kaos! Dhuratat zakonisht jepen më 1 janar.

Qendra Alert/Alert.al

Situatë e pasigurt dhe shqetësuese në Veri të Kosovës

Qytetarët në pjesën veriore të Kosovës kanë nisur të përballen me mungesa medikamentesh, furnizimesh të përditshme e parash në bankomate.

Për më tepër, janë të shqetësuar edhe për situatën e sigurisë, e cila, siç thonë mund të përshkallëzojë në përleshje të armatosura.

Në këtë pjesë të Kosovës, të banuar me shumicë serbe, grupe qytetarësh kanë bllokuar rrugët kryesore qysh më 10 dhjetor, për të kundërshtuar arrestimin e një ish-polici serb nga Policia e Kosovës. Barrikadat janë ngritur në rrugët që çojnë kah vendkalimet kufitare me Serbinë, Jarinjë dhe Bërnjak, e që shpesh shfrytëzohen nga banorët e asaj ane për furnizime dhe vizita, qoftë mjekësore apo të tjera. Sulmet, për të cilat akuzohet Pantiçkanë ndodhur derisa KQZ-ja po përgatitej për zgjedhjet lokale në veri, fillimisht të parapara për 18 dhjetor, por që më pas janë shtyrë për në prill të vitit të ardhshëm. Komunat në veri kanë mbetur pa kryetarë qysh në fillim të nëntorit, pasi ata kanë dhënë dorëheqje në shenjë kundërshtimi ndaj një vendimi të Qeverisë së Kosovës për t’i riregjistruar makinat me targa të paligjshme serbe. Dorëheqje nga institucionet e Kosovës kanë dhënë edhe zyrtarë të tjerë serbë nga veriu. Komuniteti ndërkombëtar, përfshirë BE dhe SHBA është inkuadruar në kërkimin e një zgjidhjeje paqësore.

Qendra Alert/Alert.al

 

Impiantet e gazit, Ndokaj: Pajisej çdo mjet me benzinë, sot situata është përmirësuar

I ftuar në emisionin “Alert” në News24 nga Granit Sokolaj, Msc. Ing.Eduard Ndokaj specialist i gazit, pedagog në UAMD foli për impiantet e gazit në automjete, si nisi në Shqipëri dhe me çfarë situate përballemi sot.

“Gazi dhe karburantet e tjera nafta dhe benzina janë karburante fosile. Gazi nuk është ndryshe nga karburantet e tjera, vetëm se në gjendje normale është nën  presion. Kjo është ajo fobia. Karburantët nuk marrin flakë, as nafta, as benzina dhe as gazi. Për të marrë flakë na duhet një shkëndijë elektrike. Praktika që ndiqet 3 vitet e fundit është se kemi një koncensionar të vetëm në Shqipëri që certifikon këto automjete. Ka marrë përsipër përgjegjësitë juridike, teknike etj, Certifikon montimin dhe materialet e vendosura të impiantit të gazit në tërësi. Impianti i gazit është tërësi komponentësh paketash elektronike dhe kaplazhesh. Nuk është produkt që merr flakë dhe shkakton flakë, na vjen makinë që është më e vjetër se impianti. Makinat me impiant gazi në Shqipëri kanë filluar në vitet ’93-94, kur emigratët e parë sollën makinat e para në fillim nga Italia, Gjermania e me radhë. Një pjesë e këtyre makinave me kalimin e kohës sollën difektet e para dhe elektroautët e parë me ato pak mjete që kanë patur në dispozicion, personel të patrajnuar, periudhë arkaike në nivel profesional, teknik me eksperiencë zero. Me kalimin e viteve u modernizuan makinat dhe u rrit dhe profesionalizmi i teknikëve. Në situatën ligjore jemi përfekt, por jemi në kushte laboratorike. Para 5 vitesh çdo qytetar shkonte me Leje Drejtimi që kishte makinë me benzinë dhe kërkonte impiant. Me kalimin e kohës u rregullua me kuadër ligj, servisit që merret me këtë punë ja ka thjeshtëzur punën. Nxjerrja e një koncensionari ia ka lehtësur anën juridike të punës. Kemi dhe filtrin e kolaudimit të mjeteve, nga ana vizuale kontrollohet impianti. Ka filtra që e kanë rregulluar këtë proces, s’jemi përfekt, por përmirësimet janë të dukshme”-deklaroi Ing.Eduard Ndokaj.

Qendra Alert/Alert.al

Aksidentet nga impiantet e gazit, Dr. Drakuli Lumi: Procedura që ndiqet për pajisjen e mjetit, kush janë përgjegjësit?

I ftuar në emisionin “Alert” në News24 nga Granit Sokolaj, Dr. Drakuli Lumi drejtor i Drejtorisë së Kontrollit Teknik në DPSHTRR foli për impiantet e gazit, procedura që ndiqet për pajisjen e mjetit dhe personat përgjegjës në rast të marrjes flakë të automjeteve.

“Impiantet e gazit të lëngshëm në automjete duhet ndjekur procedura standarde bazuar në ligjin shqiptar për Kodin Rrugor: Së pari, poseduesi i mjetit bën një kërkesë për të realizuar një ndryshim konstruktiv, në rastin konkret ndryshimin e motorrit nga benzina, në të përbashkët benzinë dhe gaz të lëngshëm.

Aplikimi nga poseduesi i mjetit bëhet online në DPSHTRR dhe ka komison të veçantë që shqyrton këtë kërkesë dhe po online kthen përgjigjen e miratimit ose jo të kërkesës. Përgjigjia i shkon qytetarit, Drejtorisë Rajone të Shërbimit Rrugor dhe subjektit të licencuar për të miratuar ndryshimet konstruktive. Në rast të një përgjigje pozitive, poseduesi i mjetit i drejtohet një servisi të licencuar për të bërë ndryshimin konstruktiv përkatës. Pasi servisi ka bërë ndryshimin, merr dokumentacionin dhe paraqitet te subjekti i licencuar për të bërë miratimin e ndryshimit konstruktiv. Subjekti i licencuar bën kontrollin e punimeve të kryera dhe gjithashtu testimin e këtij ndryshimi. Më pas ai lëshon dy certifikata, njëra e montimit të rregullt të impiantit të gazit të lëngshëm dhe certifikon me prova këtë testim me një dokument të veçantë. Me këto dy dokumenta poseduesi i mjetit shkon në drejtorinë rajonale përkatëse dhe pasqyron ndryshimet në Lejen e Qarkullimit. Vetëm pastaj ai është në gjendje ta përdorë mjetin në mënyrë të ligjshme. Në rast rrjedhje të gazit dhe marrjes së makinës flakë, përgjegjësia bie mbi atë që e ka montuar impiantin e gazit dhe mbi atë që e ka certifikuar”-deklaroi Dr. Drakuli Lumi.

Qendra Alert/Alert.al