Teknologji

Dixhitalizimi, investimet në transformime dixhitale të institucioneve e biznesve dhe përqafimi i trendëve të fundit si Inteligjenca Artificiale duket se janë tashmë në fokus të institucioneve europiane. Së fundmi, Komisioni Evropian bëri me dije një program financimi nga i cili edhe Shqipëria mund të përfitojë, në tortën totale të financimit prej 122 milion euro.

Komisioni Europian hapi grupin e parë të thirrjeve për propozime në kuadër të Programit Kryesor të Punës 2023-2024 të Programit të Europës Dixhitale për të forcuar teknologjitë dhe kompetencat dixhitale në të gjithë BE-në. Thirrjet, me vlerë mbi 122 milionë euro, janë të hapura për biznese, administrata publike dhe subjekte të tjera nga Shtetet Anëtare të BE-së, vendet EFTA/ZEE dhe vendet e asociuara, sikurse Shqipëria.

Ky raund investimi do të mbulojë fushën e ndërtimit dhe transformimin dixhital, me 32 milionë euro për projektet që lidhen me Rrjetin e Qendrave më të Sigurta të Internetit që do të ndihmojnë të miturit të trajtojnë rreziqet në internet dhe do t’u mundësojnë qytetarëve të raportojnë në mënyrë anonime rastet e abuzimit seksual të fëmijëve në internet.

Do të ketë gjithashtu investime në qendrat e Observatorit Europian të Mediave Dixhitale që kontribuojnë në luftën kundër dezinformimit në të gjithë Evropën, kuadrin referues të kursimit të energjisë të BE-së, i cili do të lehtësojë zhvillimin e një aplikacioni për të ndihmuar qytetarët të reduktojnë konsumin e energjisë, si dhe një sistem IT për të mbështetur heqjen e materialeve të abuzimit seksual të fëmijëve në internet.

Për më tepër, 31 milionë euro do të mbështesin projektet në fushën e të dhënave, me investime në projektin ‘Genome for Europe’ për të krijuar një bazë të dhënash referuese të gjenomit evropian që do të nxisë përparime të mëdha në kërkimin, inovacionin, parandalimin e sëmundjeve dhe ofrimin e kujdesit shëndetësor.

Projektet në fushën e infrastrukturës cloud do të marrin 25 milionë euro në grante për të mbështetur Zyrën e Shfrytëzimit të Projektit të Rëndësishëm të Interesit të Përbashkët Evropian (IPCEI), e cila do të mbështesë zhvillimin e një platforme të sigurt bashkëpunimi për industrinë e aeronautikës dhe sigurisë.

Gjithashtu do të ketë 18 milionë euro për projektet në fushën e Inteligjencës Artificiale dhe 16 milionë euro për promovimin e aftësive të avancuara dixhitale, me financim për rritjen e aftësive dixhitale të nxënësve të rinj, me fokus tek vajzat e reja. Komisioni Europian bën me dije se, afati i fundit për aplikim në këto thirrje është 26 shtator 2023. (Monitor)

Qendra Alert/Alert.al

Sundar Pichai i Google, Satya Nadella nga Microsoft dhe Sam Altmann i OpenAI u tha se kishin një detyrë “morale” për të mbrojtur shoqërinë.

Shtëpia e Bardhë e bëri të qartë se mund të rregullojë më tej sektorin.

Produktet e inteligjencës artificiale të lançuara së fundmi si ChatGPT dhe Bard, kanë rrëmbyer imagjinatën e publikut.

Ata u ofrojnë përdoruesve të zakonshëm mundësinë për të bashkëvepruar me atë që njihet si “AI gjeneruese”, e cila mund të përmbledhë informacionin nga burime të shumta brenda sekondave, të korrigjojë kodin e kompjuterit, të shkruajë prezantime dhe madje edhe poezi.

Shfaqja e tyre ka ngjallur debat të ri mbi rolin e AI në shoqëri, duke ofruar një ilustrim të prekshëm të rreziqeve dhe përfitimeve të mundshme të teknologjisë së re.

Drejtuesve të teknologjisë të mbledhur në Shtëpinë e Bardhë të enjten iu tha se u takon firmave të “sigurojnë produktet e tyre” dhe u paralajmëruan se administrata ishte e hapur ndaj rregulloreve dhe legjislacionit të ri për të mbuluar inteligjencën artificiale.

Nënpresidentja e SHBA Kamala Harris tha në një deklaratë pas takimit se teknologjia e re mund të përbëjë një rrezik për sigurinë, privatësinë dhe të drejtat civile, megjithëse ajo gjithashtu kishte potencial për të përmirësuar jetën.

“Sektori privat kishte një përgjegjësi etike, morale dhe ligjore për të garantuar sigurinë dhe sigurinë e produkteve të tyre”, tha ajo.

Shtëpia e Bardhë njoftoi një investim prej 140 milionë dollarësh nga Fondacioni Kombëtar i Shkencës për të nisur shtatë institute të reja kërkimore të AI.

Thirrjet që rritja dramatike e inteligjencës artificiale në zhvillim të rregullohet më mirë, kanë ardhur shumë dhe shpejt, si nga politikanët ashtu edhe nga drejtuesit e teknologjisë. Në fillim të kësaj jave, “kumbari” i AI, Geoffrey Hinton, la punën e tij në Google – duke thënë se ai tani është penduar për punën e tij.

Ai i tha BBC-së se disa nga rreziqet e chatbot-eve të AI ishin “mjaft të frikshme”. Në mars , një letër e nënshkruar nga Elon Musk dhe themeluesi i Apple, Steve Wozniak, bëri thirrje për një pauzë të përhapjes së teknologjisë. Dhe të mërkurën, kreu i Komisionit Federal të Tregtisë (FTC), Lina Khan, përshkroi pikëpamjet e saj se si dhe pse duhej të rregullohej AI.

Ka shqetësime se AI mund të zëvendësojë me shpejtësi punët e njerëzve, si dhe shqetësime se chatbot si ChatGPT dhe Bard mund të jenë të pasakta dhe të çojnë në përhapjen e dezinformatave.

Ekzistojnë gjithashtu shqetësime se AI gjeneruese mund të shkelë ligjin për të drejtat e autorit. Klonimi i zërit AI mund të përkeqësojë mashtrimin. Videot e krijuara nga AI mund të përhapin lajme të rreme.

Megjithatë, avokatë si Bill Gates janë përgjigjur kundër thirrjeve për një “pauzë” të AI duke thënë se një veprim i tillë nuk do të “zgjidhte sfidat” përpara. Gates argumenton se do të ishte më mirë të përqendroheshim në mënyrën më të mirë të përdorimit të zhvillimeve në AI. Dhe të tjerë besojnë se ekziston rreziku i mbirregullimit, gjë që do t’i jepte një avantazh strategjik kompanive të teknologjisë në Kinë.

Qendra Alert/Alert.al

Microsoft zgjeroi aksesin publik në programet e tij gjeneruese të Inteligjencës Artificiale, pavarësisht frikës se firmat po nxitojnë përpara shumë shpejt me teknologjinë e rrezikshme. Veçoritë e përmirësuara me AI të motorit të kërkimit Bing të kompanisë dhe shfletuesit të internetit Edge tani janë të hapura për këdo që t’i përdorë, tha Yusuf Mehdi, nënkryetar i korporatës, në një postim në blog.

“Kjo do të thotë se tani do të jetë më e lehtë se kurrë për të gjithë që të provojnë Bing dhe Edge të ri thjesht duke u regjistruar në Bing me llogarinë tuaj të Microsoft,” tha Mehdi.

Shërbimet janë përmirësuar me aftësinë për të punuar me imazhe, si dhe me tekst, dhe Microsoft synon të shtojë video në përzierje, sipas ekzekutivit.

Një Bing “Krijuesi i Imazheve” u integrua kohët e fundit në repertorin e chatbot-it të tij AI, duke e lejuar atë të gjenerojë përmbajtje vizuale, si dhe të shkruara, tha Mehdi.

“Ne po zgjerojmë Image Creator në të gjitha gjuhët në Bing,” shtoi ai.

Kështu që tani ju mund të krijoni imazhe në gjuhën tuaj amtare.”

Rreziqet nga AI përfshijnë përdorimet e saj të mundshme për mashtrim, me klone zanore, video të rreme të thella dhe mesazhe të shkruara bindëse.

Një sërë ekspertësh në mars kërkuan një pauzë në zhvillimin e sistemeve të fuqishme të AI për të lënë kohë për t’u siguruar që ato janë të sigurta.

Letra e tyre e hapur, e nënshkruar nga më shumë se 1,000 njerëz, duke përfshirë miliarderin Elon Musk dhe bashkëthemeluesin e Apple, Steve Wozniak, u nxit nga teknologjia gjeneruese e AI nga firma OpenAI e mbështetur nga Microsoft.

“Sistemet e AI me inteligjencë konkurruese njerëzore mund të paraqesin rreziqe të thella për shoqërinë dhe njerëzimin”, thuhej në letër.

“Sistemet e fuqishme të inteligjencës artificiale duhet të zhvillohen vetëm pasi të kemi besim se efektet e tyre do të jenë pozitive dhe rreziqet e tyre do të jenë të menaxhueshme”, tha ai.

Një shkencëtar i shquar kompjuterik i quajtur shpesh “kumbari i inteligjencës artificiale” së fundi la punën e tij në Google për të folur rreth rreziqeve të teknologjisë.

Geoffrey Hinton tha në një forum të MIT se ka kuptim të ndalet zhvillimi i AI. Por ai shtoi se ideja është naive duke pasur parasysh konkurrencën e fortë midis vendeve dhe kompanive të përfshira në këtë sektor.

Hinton, i cili krijoi disa nga teknologjitë në bazë të sistemeve të AI, pohoi se kërcënimi ekzistencial nga AI është “serioz dhe i afërt”.

Sipas Mehdiut, në tre muajt që kur Bing dhe Edge të fuqizuara nga AI u zbuluan, janë zhvilluar më shumë se gjysmë miliardë biseda.

Qendra Alert/Alert.al