Komiteti Shkencor Norvegjez për Ushqimin dhe Mjedisin (VKM) ka vlerësuar nëse ekspozimi ndaj nitratit, nitritit dhe nitrosaminave në ushqim mund të paraqesë një rrezik shëndetësor për popullsinë norvegjeze.
Sfondi
Nitrati dhe nitriti ndodhen natyrshëm në ushqim, veçanërisht në perime dhe përdoren si aditivë ushqimorë në produkte të caktuara sepse pengojnë rritjen e baktereve dhe në këtë mënyrë rrisin afatin e ruajtjes. Nitrati lejohet të përdoret, për shembull, në lloje të caktuara djathi, mishi dhe peshku, ndërsa nitriti lejohet në lloje të caktuara të mishit të përpunuar.
Nitrati mund të shndërrohet në nitrit si në ushqim ashtu edhe në trup. Nivelet e larta të nitritit në gjak mund të çojnë në methemoglobinemi, një gjendje në të cilën aftësia e trupit për të transportuar oksigjenin zvogëlohet. Kjo gjendje është e rrallë, por serioze. Nitriti mund të reagojë me aminat që ndodhin natyrshëm për të formuar nitrosamina, disa prej të cilave janë kancerogjene.
Ky vlerësim u porosit nga Autoriteti Norvegjez i Sigurisë Ushqimore, i cili kërkoi një vlerësim nëse ekspozimi ndaj këtyre substancave mund të paraqesë një rrezik shëndetësor për grupe të ndryshme të popullsisë. Ata, gjithashtu kërkuan më shumë njohuri se si ndryshimet në dietë mund të ndikojnë në ekspozimin ndaj nitrateve dhe nitriteve.
Metodat
VKM ka vlerësuar se sa nitrat, nitrit dhe nitrosamina jemi të ekspozuar nga ushqimi dhe pijet, dhe sa nitrit dhe nitrosamina formohen në trup. Për më tepër, ne kemi vlerësuar nëse nivelet e vlerësuara mund të përbëjnë një rrezik për shëndetin.
Gjetjet
Ekspozimi ndaj nitriteve dhe nitrosaminave në popullsinë norvegjeze është në një nivel të krahasueshëm me vendet e tjera evropiane.
Perimet ishin burimi kryesor i ekspozimit ndaj nitrateve në dietë për shumicën e grupmoshave. Sinteza endogjene e nitriteve nga nitratet ishte deri në pesë herë më e lartë se ekspozimi i vlerësuar ndaj nitriteve nga ushqimi.
Mishi dhe produktet e mishit ishin burimet kryesore të nitriteve në dietë.
Mishi dhe produktet e mishit ishin burimet kryesore të nitrosaminave në dietë.
VKM arrin në përfundimin se;
Rreziku i lidhur me nitritin nga ushqimi është i ulët për shumicën e njerëzve në nivele tipike të marrjes, por në nivele të larta të marrjes, dhe kur përfshihet prodhimi i vetë trupit nga nitratet, ekspozimi total mund të paraqesë një rrezik të efekteve negative shëndetësore në disa grupmosha.
Sasia e nitrosaminave ndaj të cilave ekspozohemi jep arsye për shqetësim për një rritje të incidencës së kancerit në popullatë.
VKM thekson se, vlerësimi i rrezikut shoqërohet me pasiguri, veçanërisht për shkak të të dhënave të kufizuara mbi shfaqjen e nitratit, nitritit dhe nitrosaminave në ushqim. Kjo pasiguri do të thotë që nivelet e nitritit dhe nitrosaminave ka të ngjarë të nënvlerësohen.
Burimi: https://vkm.no
