Rreth 1 në 3 fëmijë me mbipeshë ose obezitet mund të preket nga mëlçia e dhjamosur. Sëmundja shpesh zhvillohet pa simptoma, ndërsa konsumimi i tepërt i sheqernave dhe mungesa e aktivitetit fizik mund të rrisin rrezikun. Ekspertët theksojnë rëndësinë e diagnostikimit të hershëm dhe ndryshimit të zakoneve të të ushqyerit.
Në fazat e para, sëmundja mund të mos shfaqë simptoma të dukshme, duke e bërë të vështirë identifikimin e saj në kohë. Megjithatë, nëse nuk menaxhohet siç duhet, ajo mund të përparojë dhe të shkaktojë dëmtime më serioze të mëlçisë.
Një nga faktorët që lidhet me zhvillimin e kësaj sëmundjeje është konsumimi i tepërt i sheqernave, veçanërisht i atyre që gjenden në pijet e ëmbëlsuara dhe produktet me sheqer të shtuar. Kur organizmi merr më shumë sheqer sesa mund të përpunojë në mënyrë të përshtatshme, një pjesë e tij mund të shndërrohet në yndyrë dhe të grumbullohet në mëlçi.
Fruktoza, një lloj sheqeri që gjendet në shumë pije dhe produkte të ëmbëlsuara, përpunohet kryesisht nga mëlçia. Konsumimi i sasive të mëdha të saj mund të nxisë prodhimin e yndyrnave të reja dhe grumbullimin e tyre në këtë organ. Edhe marrja e tepërt e glukozës mund të kontribuojë në të njëjtin proces, veçanërisht kur shoqërohet me konsum të lartë kalorik.
Mëlçia e dhjamosur nuk është vetëm një problem i këtij organi. Ajo lidhet edhe me çrregullime të metabolizmit, rezistencën ndaj insulinës dhe faktorë që mund të ndikojnë në shëndetin kardiovaskular.
Sipas hepatologes pediatrike Antonella Mosca, nga Spitali i Fëmijëve Bambino Gesù në Romë, vlerësimi i kësaj sëmundjeje duhet të përfshijë shëndetin e fëmijës në tërësi, duke marrë parasysh ushqyerjen, aktivitetin fizik dhe gjendjen metabolike.
Prej vitit 2023, për këtë sëmundje përdoret gjithnjë e më shumë termi MASLD, që nënkupton sëmundjen steatotike të mëlçisë të lidhur me disfunksionin metabolik. Kur grumbullimit të yndyrës i shtohen inflamacioni dhe dëmtimi i qelizave të mëlçisë, sëmundja klasifikohet si MASH. Në format më të avancuara, ajo mund të përparojë drejt fibrozës dhe, në raste të rënda, cirrozës.
Një nga mekanizmat që ndikon në këtë proces është rezistenca ndaj insulinës. Kur qelizat e organizmit nuk i përgjigjen siç duhet insulinës, trupi e ka më të vështirë të rregullojë nivelin e glukozës dhe metabolizmin e yndyrnave. Kjo mund të favorizojë grumbullimin e yndyrës në mëlçi dhe, me kalimin e kohës, të shkaktojë inflamacion e dëmtime të mëtejshme. Ndryshimi i stilit të jetesës mbetet trajtimi kryesor te fëmijët. Ndërhyrja duhet të përshtatet sipas nevojave të secilit fëmijë dhe të përfshijë të gjithë familjen. Përmirësimi i ushqyerjes, shtimi i aktivitetit fizik dhe trajtimi i çrregullimeve metabolike janë pjesë thelbësore e këtij procesi. Ekspertët këshillojnë që ushqyerja të mbështetet te parimet e dietës mesdhetare, duke kufizuar pijet me sheqer dhe produktet me sheqerna të shtuara. (IlFattoAlimentare)
Qendra Alert/Alert.al
