Menu

Emigracioni po zbraz shkollat në vend

Për një periudhë 12 vjeçare, nga 2010 në 2022 numri i nxënësve në arsimin parauniversitar ka rënë me 37%, në një kohë që numri i mësuesve në këtë cikël ka mbetur i pandryshuar, me rreth 36 mijë, sipas të dhënave zyrtare nga Ministria e Arsimit.

Përmirësimi i raportit nxënës për mësues nga më shumë se 20 në vitet 2000, në rreth 13 aktualisht, duhet të çonte në rritje të rezultateve të të nxënit, në një kohë që qeveria ka investuar miliarda lekë në logjistikë dhe kurrikula gjatë dekadës, por e kundërta ka ndodhur.

Nga viti në vit, numri i nxënësve të mirë po bie me shpejtësi, ata me nivel mesatar janë të paktë dhe të dobëtit po mbizotërojnë. Problematikat e rrënjosura në arsim po përkeqësohen vit pas viti me tranzicionin demografik. Shkollat në qarqe po vuajnë braktisjen që në arsimin 9-vjecar prej emigracionit në nivele alarmante, teksa mungesa e infrastrukturës shkollore e bën të pamundur zbatimin e kurrikulës.

Qendra e Shërbimeve Arsimore (QSHA), në analizën që bëri për rezultatet e maturës shtetërore për vitin 2021, raportoi se, nota mesatare në provimin e maturës shënoi rënie prej 0.46 pikë në krahasim me vitin 2020. Të dhënat nga QSHA tregojnë se në 8 vite nuk kemi asnjë maturant me rezultate ekselente si gjatë viteve, ashtu në provimet e maturës.

Krahas problematikave të mbartura, ky vit i ri shkollor po sfidohet nga kriza e energjisë elektrike që do të pengojë cilësinë e mësimit në ditët e ftohta, ndërkohë që në qarqe, rënia masive e numrit të nxënësve rrezikon të mbyllë qindra shkolla dhe të bëjë të paarritshëm mësimin për të mbeturit.

Besmir Muslia, një mësues i ri që e ka pasion mësimdhënien, i cili është rikthyer në vendlindje, në njësinë administrative të Malziut në Kukës, shpjegoi se zbatimi i kurrikulës në bazë të kompetencave është i pamundur në Qarkun e Kukësit sepse infrastruktura shkollore ka mungesa të mëdha, që nga pajisjet më të thjeshta e deri te kompjuterët.

Nga ana tjetër, qarku po përballet me emigracionin masiv të moshave të reja drejt Britanisë së Madhe. Modelet që sjell emigracioni me të ardhura të shpejta, po bëhen më konkurruese se sa fitimet që mund të vijnë nga një arsim i mirë, shpjegoi ai.

“Një arsim problematik dhe jo cilësor, është një fatkeqësi jo vetëm për Kukësin, por për të gjithë kombin shqiptar. Një arsim që nuk ofron kushtet për të qenë i tillë, atëherë bëhet irritues për nxënësin, i padëshirueshëm, pa interes.

Nuk të ofron mundësi që të përgatitesh për studimet universitare, të diplomohesh dhe të gjesh një punë. Këtij realiteti më pas i shtohet edhe tregu i punës, i cili nuk u ofron nxënësve mundësi punësimi, nëse ata marrin vendimin të vazhdojnë studimet e larta. Duke parë të papunët, por edhe ata që nga pamundësitë e gjithanshme që të ofron Kukësi, kanë ikur në emigracion” shpjegoi mësuesi Muslia.

Ministria e Arsimit, nga ana e saj, shpjegoi se viti i ri shkollor nis me risi. Lënda e TIK do të shtohet për klasat e para. Ndërkohë që “SMART LAB”, ngritja e laboratorëve informatikë të një teknologjie të fundit do të jenë në 100 shkolla të vendit.

Shërbimi psiko-social do të ketë këtë vit edhe 235 punonjës të tjerë për të rritur më tej cilësinë e shërbimit të ofruar. Projekti “Bëjmë Detyrat e Shtëpisë” zgjerohet edhe në 150 shkolla të tjera për të qenë më pranë fëmijëve dhe familjeve të tyre, duke i mbështetur nxënësit për një përgatitje shumë më të mirë, shpjegoi më tej Ministria.

Emigracioni zbraz shkollat

Në vitet e para të tranzicionit deri në 1994-1995, regjistroheshin në klasë të parë rreth 77 mijë nxënës në vit. Por nga viti në vit, ky numër ka rënë me shpejtësi prej emigracionit të lartë dhe rënies së lindshmërisë. Këtë vit shkollor pritet të nisin klasën e parë vetëm 29 mijë fëmijë, 2.6 herë më pak se para dy dekadash.

Ekspertët e arsimit pohuan se ky numër do të ishte edhe më i ulët, nëse Ministria e Arsimit nuk do të kishte ulur kriteret e moshës së pranimit në klasën e parë. Në raport me një vit më parë, regjistrimet në klasë të parë kanë pësuar rënie me rreth 3%.

Rënia shihet të jetë më e fortë për shkollat e mesme. Sipas të dhënave të Ministrisë së Arsimit, që u referohen rezultateve paraprake, janë regjistruar në klasën e 10 rreth 28 mijë nxënës në vitin akademik 2022-2023, nga rreth 31 mijë vitin kaluar akademik, me rënie gati 9%. Rënia më e madhe në këtë grupmoshë, veç të tjerash, vjen prej emigracionit të lartë të të rinjve minorenë.

Të dhënat zyrtare të INSTAT tregojnë se në vitin 2021, në arsimin 9-vjeçar ishin të regjistruar 278 mijë nxënës, me një rënie vjetore 3%, ndërsa në 10 vjet, rënia ishte 34%. Po sipas INSTAT, vitin e kaluar akademik ishin të regjistruar në arsimin e mesëm rreth 103 mijë nxënës me një rënie vjetore 4.1% dhe 31% më pak se në vitin 2020. Rezultatet finale të regjistrimeve pritet të përpunohen në fund të muajit shtator, për shkak të regjistrimeve me disa raunde në e-albania këtë vit.

Sistemi arsimor parauniversitar po preket rëndë nga flukset e larta të emigracionit në mosha të reja. Në vitin 2021 u regjistrua dhe niveli më i lartë i të larguarve neto nga vendi në një dekadë, me gati 33 mijë persona që ikën pa kthim. Ritmet e ikjes u përshpejtuan ndjeshëm pas frenimit në periudhën e pandemisë, në 2020-n.

Popullsia e Shqipërisë filloi të ulet që nga viti 1990, si pasojë e emigracionit masiv. INSTAT vlerëson se gjatë viteve 2011-2021 emigruan mesatarisht 42 mijë persona çdo vit. Sipas anketave të INSTAT, arsyet kryesore për emigracionin kanë të bëjnë me mundësi më të mira për punë, arsim dhe kujdes shëndetësor. Grupmosha e popullsisë 0-14 vjeç ka rënë nga 21,6% në vitin 2011 në 16,3% në 2022.

Përveç emigracionit, sistemi arsimor në qarqe është ndikuar rëndë edhe nga migrimi i brendshëm. Zhvendosja e popullsisë në Rajonin e Qendrës ka ulur numrin e nxënësve në qarqe dhe ka rritur numrin e klasave kolektive, të cilat cenojnë cilësinë e nxënies.

Të dhënat zyrtare tregojnë se më 1 janar 2022 rezulton që rreth një e treta e popullsisë jeton në Qarkun e Tiranës, qarku më i populluar në vend, ndjekur nga qarqet e Durrësit dhe Fierit, me rreth 10% të popullsisë secili.

Qarku i Gjirokastrës ka përqindjen më të ulët të popullsisë, me rreth 2,0% të popullsisë së përgjithshme, ndjekur nga Qarku i Kukësit, i cili ka 2,6% të popullsisë së përgjithshme. Vetëm Qarku i Tiranës ka shënuan rritje të popullsisë për periudhën 2021-2022. (Monitor)

 

Qendra Alert/Alert.al

Related Posts