Menu

Kërpudha, burim i ushqyesve të vlefshëm, por kur paraqesin rrezik

Kërpudhat janë përfshirë nga Forumi Ekonomik Botëror midis ushqimeve të së ardhmes. Kjo sepse ato kultivohen lehtë, nuk kanë nevoja të veçanta dhe mund të jenë të dobishme në lidhje me përshtatjen ndaj ndryshimeve klimatike. Edhe pse llojet që gjejmë në treg janë në pjesën më të madhe të kultivuara dhe në dispozicion gjatë gjithë vitit, vjeshta dhe dimri janë, sipas traditës, stinët në të cilat hamë më shumë.

Grupi i kërpudhave të ngrënshme përfshin një numër të madh llojesh, me karakteristika mjaft të ndryshme. Edhe pse nuk janë bimë, por i përkasin një mbretërie specifike (ajo e kërpudhave, në fakt), ato kanë raste të konsumit të ngjashëm me perimet, të tilla si pjata anësore ose përbërës për supa ose risotto.

Cilat kërpudha janë më të mira për t’u ngrënë? Pyetëm Enzo Spisnin, fiziolog në Universitetin e Bolonjës, për këshilla. “Përmbajtja e proteinave të kërpudhave nuk është shumë e lartë, por ato janë proteina ‘të plota’, më të ngjashme me ato të sojës sesa me ato të perimeve. Vitamina D është shumë interesante sepse kjo substancë është pak e pranishme në bimë dhe gjendet në mëlçi, në disa peshq dhe në vajrat e peshkut. Megjithatë, zinxhiri i kërpudhave të kultivuara kontrollohet plotësisht, kur blejmë ose konsumojmë kërpudha të mbledhura, nga ne ose nga të tjerët, rrezikojmë njëfarë rreziku. Edhe kërpudhat e ngrënshme prodhojnë një sasi të caktuar të toksinave dhe kjo ndonjëherë, në mostrat e mbledhura nuk është e papërfillshme, ndërsa ajo është gjithmonë e papërfillshme në speciet e kultivuara. Gjithashtu, duhet të kujtojmë se kërpudhat priren të thithin dhe të përqendrojnë metale të rënda ose ndotës të tjerë të pranishëm në tokë, kështu që, nëse përmban, për shembull, një sasi të caktuar kadmiumi, ky metal mund të arrijë përqendrime në kërpudha që janë të rrezikshme për shëndetin.

Përveç llojeve tipike  traditës sonë, llojet e origjinës japoneze janë gjithnjë e më të përhapura, në veçanti kërpudha shiitake (Lentinus edodes). Ato gjenden në dyqanet e produkteve natyrore dhe organike dhe gjithnjë e më shumë edhe në supermarketet e zakonshme, zakonisht të thata, ndonjëherë edhe të freskëta.

Përveç shijimit të supave dhe pjatave orientale, këto kërpudha janë përdorur për shekuj me radhë në mjekësinë tradicionale kineze dhe japoneze, së bashku me lloje të tjera si maitake (Grifola frondosa)dhe reishi(Ganoderma lucidum),si ‘forcues’ dhe për të rritur sistemin imunitar.

Për këtë arsye, në një nivel industrial, kërpudhat janë marrë një material proteinik,  që përdoret si një përbërës bazë i zëvendësuesve të mishit: Më të njohura janë ato të branduara Quorn. Ato përmbajnë karbohidrate, fibra dhe një gamë të pasur mineralesh dhe vitaminash. Siç dihet, jo të gjitha kërpudhat janë të ngrënshme dhe disa lloje përmbajnë toksina vdekjeprurëse. Prandaj këshilla është që gjithmonë të blihen kërpudha të kontrolluara dhe ata që i marrin në pyll, të mos i konsumojnë para se t’i kontrollojnë nga një inspektor mykologjik. Është shumë e rëndëisishme që kur tregtohen në supermarket, të mos mungojë origjina, pasi është në interes për konsumatorët. Kështu që mund të përfitojmë nga këto ushqime të shijshme dhe të shëndetshme, duke u kthyer në zinxhirët e kontrolluar të furnizimit. (IlFattoAlimentare)

Qendra Alert/Alert.al

Related Posts