Aflatoksina në qumësht po kthehet në një rrezik serioz për shëndetin publik dhe një goditje të fortë për sektorin blegtoral. Kjo ishte në qendër të debatit në emisionin “Alert” në “Ora News”, ku ekspertë dhe përfaqësues të sektorit ngritën shqetësime mbi kontrollin e ushqimit për kafshë dhe përgjegjësitë në zinxhirin e prodhimit.
Ilir Pilku, drejtor ekzekutiv i IPQ, theksoi se problemi i aflatoksinës nis në fermë dhe tek ushqimi i bagëtive, kryesisht misri. Sipas tij, fabrikat janë të detyruara ligjërisht të refuzojnë qumështin që del mbi normat e lejuara, gjë që ka detyruar shumë ferma të korrigjojnë dietën e kafshëve dhe të rikthehen brenda standardeve. Pilku u shpreh se kontrollet e fundit kanë përmirësuar disiplinën në sektor dhe solli si shembull vlerësimet pozitive të inspektorëve të Bashkimit Europian për sistemin e gjurmueshmërisë në disa fabrika shqiptare.
Por për blegtorët, pasojat ekonomike janë të rënda. Indrit Reka, Sekretar i Përgjithshëm i BPQ, deklaroi se shkaku kryesor i përhapjes së aflatoksinës është mungesa e kontrolleve rigoroze në dogana për misrin e importuar. Ai paralajmëroi se kostoja e ndërrimit të ushqimit, përdorimit të antimykotikëve dhe rënies së prodhimit po bie e gjitha mbi fermerin, duke e çuar sektorin drejt falimentit. Sipas Rekës, pa kontrolle reale në hyrje të mallrave, blegtoria mbetet hallka më e dobët dhe më e goditur e zinxhirit.
Nga ana institucionale, Polikseni Drazho nga AKU theksoi se siguria ushqimore fillon që te lënda e parë dhe se asnjë operator nuk duhet të pranojë qumësht që nuk përmbush kriteret bazë të sigurisë. Ajo nënvizoi se bizneset kanë jo vetëm detyrimin, por edhe të drejtën të kryejnë analiza të vetëkontrollit përpara se produkti të hyjë në përpunim, duke e konsideruar këtë si një filtër të domosdoshëm për mbrojtjen e konsumatorit.
Ndërkohë, faktorët natyrorë po e përkeqësojnë situatën. Kapllan Sulaj, Dekan i Fakultetit të Bioteknologjisë dhe Ushqimit në UBT, shpjegoi se përmbytjet dhe lagështia e lartë kanë krijuar kushte ideale për zhvillimin e mykut në misër, silazh, sanë dhe kashtë, duke rritur rrezikun e kontaminimit me aflatoksinë. Sipas tij, zonat e ultësirës, veçanërisht Myzeqeja, janë më të ekspozuara për shkak të ruajtjes së ushqimit të kafshëve në ambiente të prekura nga uji dhe lagështia.
Në përfundim, të ftuarit ranë dakord se problemi i aflatoksinës nuk është vetëm çështje teknike, por një krizë që prek njëkohësisht shëndetin publik, ekonominë rurale dhe besimin te zinxhiri ushqimor. Zgjidhja, sipas tyre, kërkon kontrolle të forta në dogana, standarde strikte në ferma dhe fabrika, si dhe mbështetje për blegtorët, për të shmangur kolapsin e prodhimit vendas të qumështit.
