Të Ndryshme

Një skandal është zbuluar me çnmimet e ilaçeve të rimbursueshme.  Ndërsa sot është e shtunë dhe administrata është zyrtarisht pushim, çuditërisht kjo nuk ndodh me ministrinë e Shëndetësisë e cila ka publikuar listën e barnave të rimbursueshme.
Nëse qëllimi do të ishte i mirë, kjo do të ishte për tu lavdëruar, por këtu fle lepuri.
Çmimi i barnave të importuara (CIF) që janë publikuar sot, e shtunë 31 janar, janë disafish më të larta se ato të 2 javëve më parë, pra më 16 janar.
Bëhet fjalë për një rritje që fillon nga 3% deri në 4000 % më shumë në krahasim me çmimin i 16 janar.
Konkretisht  

Cefazolina, një antibiotik i përdorur gjerësisht dhe i prodhuar në Kinë, ka një rritje rreth 4000%.

CYCLOLUX, solucion për injeksion 0.5 mmol/ml, ka rritur çmimin me 62%.

REMSIMA, përdoret për trajtimin e sëmundjeve autoimune dhe inflamatorie, e prodhuar në Mbretërinë e Bashkuar ka një rritje prej 97%.

Metformina, një barnë për diabet, e prodhuar në Maqedoninë e Veriut, ka pësuar një rritje prej 2000%.

Ibrance, medikament onkologjik për disa lloje të kancerit të gjirit, e prodhuar nga Pizer ka një rritje mbi 1000%.

PHESGO, gjithashtu për trajtimin e kancerit të gjirit, e prodhuar në Zvicër ka një rritje prej 1357%.

Procedura e përllogaritjes e cila tregon rritjen me disa fish të çmimit  lë dyshime për abuzime ndërsa burimet bëjnë me dije se këto çmime janë bërë pa u konsultuar me kompanitë dhe pa marrë përsipër kërkesat e tyre.

Është ministria e Shëndetësisë që duhet të japë llogari për të shpjeguar çfarë fshihet pas kësaj përllogaritjeje në mënyrë preferenciale dhe cilat kompani përfitojnë nga ky ndryshim shumëfish i çmimit qe mund t’a gjeni KETU.

Një kavanoz 400g me Nutella përmban dyzet kube sheqeri prej 5 gramësh. Kavanozi në fakt përmban rreth 200 gram sheqer, të barabartë me gjysmën e produktit. Ky informacion është i qartë nga etiketa e vlerave ushqyese, por ne e kemi përkthyer grafikisht në një foto sepse imazhet ndonjëherë janë më efektive sesa fjalët.

Nëse Nutella do të vlerësohej me etiketën e semaforit Nutri-Score, rezultati do të ishte një E e kuqe: kremi do të penalizohej për përmbajtjen e tij jashtëzakonisht të lartë të sheqerit dhe yndyrnave të ngopura që rrjedhin nga vaji i palmës. Etiketa e semaforit do të ndihmonte në përcaktimin e produktit për atë që është: një krem ​​i ëmbël lajthie, i papërshtatshëm për një mëngjes të ekuilibruar, e aq më pak si një ushqim “i përditshëm”.

Shumë sheqer në vetëm disa lugë Nutella

Problemi bëhet edhe më i dukshëm kur shikohen madhësitë e servirjeve. Një porcion i vetëm 15g (rreth një lugë gjelle) përmban më shumë se 8g sheqer, ose pothuajse dy kube sheqeri. Por në praktikë, veçanërisht tek fëmijët dhe adoleshentët, sasitë e konsumuara janë shpesh më të larta. Sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH) dhe Shoqatës Italiane të Ushqyerjes Njerëzore (SINU), marrja e sheqernave të shtuara ose të lira nga fëmijët nuk duhet të kalojë 10% të marrjes së tyre totale kalorike, me rekomandimin ideal që është nën 5% për mbrojtje më të madhe të shëndetit.

Për një fëmijë të moshës 3-6 vjeç, i cili konsumon mesatarisht 1,200-1,400 kcal në ditë, kufiri maksimal prej 10% korrespondon me 30-35 gramë sheqerna të lira në ditë, ndërsa kufiri konservativ prej 5% është 15-17 gramë. Për një fëmijë të moshës 10-14 vjeç, me një kërkesë mesatare prej 1,800-2,200 kcal, kufiri maksimal është 45-55 gramë, por marrja e rekomanduar ditore mbetet 22-27 gramë.

Duke pasur parasysh këto vlera, një mëngjes me bukë dhe Nutella mund të mbulojë një pjesë të konsiderueshme – nëse jo të gjithë – të limitit ditor të sheqernave të lira. Tri lugë të mbushura me Nutella (një sasi aspak e pazakontë) ofrojnë mbi 25 gram sheqer, mjaftueshëm vetëm për të arritur ose tejkaluar limitin e sigurisë prej 5% si për fëmijët e vegjël ashtu edhe për shumë adoleshentë. Dhe, kjo nuk merr parasysh as faktin se, gjatë gjithë ditës, sheqernat vijnë edhe nga lëngjet, ushqimet e lehta, biskotat, pijet, kosi dhe produkte të tjera të ëmbla.

Të dhënat nga Instituti Kombëtar i Shëndetit dhe ISTAT tregojnë se në Itali, konsumi i sheqerit të lirë tejkalon vazhdimisht rekomandimet e OBSH-së, veçanërisht tek fëmijët dhe adoleshentët.

Jo të gjitha kremrat e lajthisë janë të njëjta

Është e vërtetë që shumica dërrmuese e kremrave të lajthisë në treg marrin një Nutri-Score E të kuqe për shkak të përmbajtjes së tyre të lartë të sheqerit dhe pranisë së yndyrës së ngopur, por ato nuk janë të gjitha njësoj. Duke konsultuar bazën publike të të dhënave Open Food Facts, gjejmë kavanoza që marrin një vlerësim më të mirë, siç janë Rigoni di Asiago Nocciolata, kremi i lajthive Novi dhe ato nga markat Conad, Coop dhe NaturaSì, të cilat kanë një Nutri-Score prej D. Ka edhe ato me një Nutri-Score prej C, siç janë Socado dhe Baule Volante.

Dallimi nuk është i parëndësishëm: kalimi nga një krem ​​me mbi 50% sheqer në një me nivele më të ulëta do të thotë një ulje e ndjeshme e marrjes së sheqernave falas për të njëjtin konsum.

Edhe një herë, etiketa e semaforit Nutri-Score nuk ka për qëllim të “kalojë” ose “dështojë”, por përkundrazi t’i bëjë produktet në të njëjtën kategori të krahasueshme, duke treguar menjëherë atë që etiketat tradicionale sot tentojnë të fshehin: sa sheqer ka në të vërtetë në një kavanoz.

Burimi: Ilfattoalimentare.it

Pesë kube e gjysmë sheqeri në një kanaçe të vetme: kjo është përmbajtja aktuale e një Red Bull prej 250 ml, siç e tregon qartë fotografia. Këto shifra duhet të ngrenë kambana alarmi, veçanërisht duke pasur parasysh, se po flasim për një pije që është reklamuar në mënyrë agresive për vite me radhë, madje edhe tek të rinjtë, pavarësisht shqetësimeve në lidhje me përmbajtjen e kafeinës dhe taurinës, përveç sheqerit.

Red Bull merr një etiketë të kuqe

Një kanaçe e vetme përmban afërsisht 27.5 gramë sheqer të shtuar, ekuivalentin e pesë kubeve e gjysmë sheqeri prej 5 g, më shumë se shumë pijet tradicionale të buta që konsiderohen të ëmbla, të tilla si Coca-Cola ose Estathé. Duke mos pasur një etiketë të qartë ushqyese si Nutri-Score e kërkuar në vendet e tjera, shumë konsumatorë nuk janë të vetëdijshëm se sa sheqer po konsumojnë. Duke aplikuar etiketën e semaforit Nutri-Score në pije, Red Bull do të fitonte një E të kuqe për përmbajtjen e tepërt të sheqerit – një paralajmërim i fortë për një produkt që ka shumë pak vlerë ushqyese.

Problemi nuk është vetëm me një produkt të vetëm, por me një model të tërë. Të dhënat nga Instituti Kombëtar i Shëndetësisë dhe ISTAT (Instituti Kombëtar Italian i Statistikave) tregojnë se në Itali, konsumi mesatar i sheqernave të lira tejkalonë rekomandimet e Organizatës Botërore të Shëndetësisë. OBSH-ja përcakton limitin maksimal në 10% të kalorive ditore dhe sugjeron idealisht reduktimin e tij në 5% për të zvogëluar obezitetin, diabetin dhe sëmundjet e tjera kronike.

Shumë sheqer në një kanaçe

Përkthyer në gjuhën e përditshme, për një të rritur me një kërkesë kalorike prej 2,000 kcal, pirja e një kanaçe Red Bull do të thotë të konsumosh 25 gramë sheqer në ditë (e barabartë me pesë kube sheqeri). Një kanaçe e tejkalon këtë. Me fjalë të tjera, vetëm një pije energjike është e mjaftueshme për të shteruar – dhe tejkaluar – sasinë e rekomanduar për të gjithë ditën. Megjithatë, nëse marrim parasysh vlerën 10%, një kanaçe mbulon gjysmën e kërkesës ditore.

Etiketa e semaforit Nutri Score i cakton pijes ngjyrën e kuqe dhe shkronjën E, që korrespondon me nivelin më të ulët të shkallës për shkak të përmbajtjes së lartë të sheqerit dhe mungesës së lëndëve ushqyese (si fibra ose proteina).

Ky klasifikim vizual—i cili është tashmë i miratuar në paketimet në vendet e tjera evropiane—shërben për të informuar konsumatorët se ky është një produkt që duhet konsumuar me masë, veçanërisht kur krahasohet me pijet me profile më të mira ushqyese. Këto janë pije tepër të sheqerosura, të cilat kontribuojnë në konsumin tashmë të tepërt të sheqernave të lira në mesin e popullsisë italiane, me efekte të mundshme negative shëndetësore. Dhe, nëse i shtojmë përmbajtjes së sheqerit marketingun dhe komunikimin bindës, pamja është vërtet shqetësuese.

Burimi: Ilfattoalimentare.it

Bujqësia shqiptare do të ketë për vitin 2026 një buxhet prej 16.3 miliardë lekësh, ndërsa siguria ushqimore, 2.89 miliardë lekë të dedikuara nga buxheti total I bujqësisë. Deklarata edhi një ditën më parë nga Ministri i Bujqësisë dhe Zhvillimit Rural, Z. Andi Salla, gjatë fjalës së tij në Kuvendin e Shqipërisë, gjatë diskutimeve per buxhetin e vitit të ardhshëm. Sipas ministrit Salla, krahasuar me vitin 2025, buxheti për bujqësinë njeh rritje me 11.3 për qind, ndërsqa ai për sigurinë ushqimore, me 12.1 për qind.
“Për vitin 2026 është akorduar shuma më e madhe e dhënë ndonjë herë, prej 16.3 mld lekë në sektorin e Bujqësise dhe Zhvillimit Rural. Në 10 vitet e fundit mbështetja e qeverisë dedikuar sektorit bujqësor ka ardhur gjithënjë në rritje dhe ka bërë të mundur ruajtjen e dinamikës pozitive. Kjo tregohet dhe në shifrat zyrtare. Aktualisht bujqësia shqiptare është në një fazë të re zhvillimi”, tha Ministri Salla.
“Projekt-buxheti i vitit 2026 për MBZHR është 11. 3% ose 11 milion euro më shumë për fermerët, përpunuesit, peshkatarët shqiptarë.
Më shumë buxhet do të kenë:
Investimet e brendshme me fondet e buxhetit të shtetit, me rreth 32%;
14.5% më shumë për zhvillimin rural dhe 16% skema kombëtare mbështetëse;
Rreth 80% në programin buxhetor të sigurisë ushqimore”, tha ministri në fjalën e tij para deputetëve të Shqipërisë.
Por, ku do të fokusohen këto lekë të buxhetit të shtetit për sektorin e bujqësisë? Sipas Sallës, katër do të jenë shtyllat mbi të cilat ndërtohet buxheti: 1) Zhvillimi i qëndrueshëm i bujqësisë dhe zonave rurale; 2) Siguria ushqimore; 3) Zhvillimi i qëndrueshëm i peshkimit dhe ekonomisë blu; 4) Kapacitetet, bashkëpunimi, inovacioni dhe digjitalizimi .

Më poshtë, mund të gjeni në mënyrë më të detajuar ndarjen e buxhetit, të publikuar dje nga Andis Salla nga foltorja e Kuvendit:
“Programi i Zhvillimit Rural është boshti i kësaj pakete me 7.7 miliard lekë në 2026 ose 47,5% të buxhetit total të MBZHR.
Në qendër qëndron Skema Kombëtare, me 5.2 miliardë lekë shkojnë për pagesa direkte dhe grante investimi. Kjo vlerë është 16% më shumë se buxheti fillestar i vitit 2025.
Thirrja e fundit për investime pati më shumë se 800 aplikime të cilat do të vazhdojnë të zbatohen edhe në vitin 2026.
Kështu kjo skemë do të injektojë së paku 2 miliardë lekë, dhe investimet janë rritur me 27%.
Përveç mbështetjes nga skema kombëtare këtë vit do të mbështesim fermerin dhe me kompensim 10% të TVSH-së për çdo faturë.
Grumbulluesi, përpunuesi dhe agrobiznesi, të cilët duhet të jenë të regjistruar në TVSH do të lëshojnë autofaturë, në të cilën do të shënohet detajet e faturës, ID e fermerit, çmimi dhe VLERA E FATURËS ME TVSH 0.
Fermeri me këto fatura qe grumbullon çdo 6 muaj do të aplikojë për kompensim në drejtorinë rajonale të Tatimeve, e cila, pas verifikimit, i kompenson 10% të totalit të vlerave të faturave të depozituara në numrin e llogarisë të fermerit.
Vetëm kjo masë, sipas të dhënave paraprake mbështet fermerët dhe bujqësinë me rreth 1.5 miliard lekë çdo vit.
Për të garantuar praktikisht procesin e anëtarësimit, do të investojmë dhe në sisteme digjitale, kjo bën që në vitin 2026, të kemi një rritje në investime në nivelin 27% .
1.3 miliard lekë shkojnë për sistemin AJAKS dhe ELPIAJES kusht për akreditimin e Agjencisë së Pagesave, sisteme për Organizimin e Tregjeve, informacionin e çmimeve dhe FADN.
Ndërsa fondi 1.1 miliard lekë siguron ecurinë e projekteve sipas marrëveshjeve me donatorët.
Dua të theksoj se përveç skemës direkte dhe skemës së kompensimit të TVSH kemi dhe instrumentet të tjerë financiar për mbështetjen e fermerëve si Garancia Sovrane dhe Kredia e Bute.
Garancia Sovrane i mundëson aktorëve të sektorit kredi me normë interesi 2% si pjesë e fondit të vënë në dispozicion prej 250 milionë euro.
Kjo mbështetje me vlerë 3 miliardë lekë do të rinovohet edhe për vitin 2026.
Programi i dytë buxhetor është ai i sigurisë ushqimore, i cili ka një vlerë prej 2,9 miliardë lekë për vitin 2026 ose një rritje prej 12,1% .
Kemi rritur me pothuaj 80% investimet e brendshme të cilat do të përkthehen në më shumë laborator, më shumë analiza të akredituara më shumë siguri ushqimore, me produkte më pranë BE.
Ky program synon garantimin e sigurisë ushqimore, shëndetin dhe mirëqenien e kafshëve dhe shëndetin e bimëve dhe njerëzve.
Prioritetet tona për vitin 2026 janë:
-Forcojmë laboratorin e Referencës Kombëtare (ISUV) dhe 7 laboratorët rajonalë;

-Rrisim kapacitetet analitike, zgjerojmë gamën e testeve të akredituara, sigurojmë mirëmbajtjen periodike të tyre duke mundësuar edhe hapjen e tregjeve për produktet shtazore.
-Rrisim gjurmueshmërinë e produkteve ushqimore brenda në fermë dhe në të gjithë zinxhirin e tregtimit të produktit nga deri në tavolinë.
-Po kështu rrisim gjurmueshmërinë e ushqimeve shtazore që fillon me ushqimin për kafshë, kafshët, produktet dhe nën produkteve të tyre.
-Gjithashtu jemi duke hartuar ligjin për urdhrin profesional të agronomit.
-Agronomi do të ketë përgjegjësinë e përdorimit të Produkteve të Mbrojtjes së Bimëve për të mundësuar një gjurmueshmëri të këtyre produkteve në çdo hallkë.
-Po ndërtojmë për herë të parë një qasje në të cilën të njëjtat kushte kontrolli që zbatohen në zinxhirin e qarkullimit të barnave dhe funksionimin e farmacive humane duke ngritur një sistem kontrolli të digjitalizuar.
-Veterinerët do të pajisen me komplete biologjike, laptopë/tableta dhe certifikata elektronike të lëvizjes së kafshëve, si dhe do të trajnohen periodikisht.
-Riorganizojmë shërbimin fitosanitar me sisteme elektronike, forcojmë pikat e inspektimit kufitar duke ndërtuar 6 pika të reja dhe hartojmë Planin shumëvjeçar me bazë risku, në linjë me rregulloren e BE.
-Puna jonë do të përqendrohet edhe në ndërgjegjësimin dhe edukimin e fermerëve si edhe operatorëve të biznesit ushqimor për përmbushjen e kushteve dhe standardeve e nevojshme për tregun BE-së.
Peshkimi për vitin 2026 do të financohet 10% më shumë.
Ky program vendos një kurs të qartë: peshkim dhe akuakulturë të qëndrueshme, me përdorim të përgjegjshëm të burimeve dhe përputhje të plotë me politikën e përbashkët të peshkimit të BE.
Boshti i parë është tregu. Ndërtojmë tregje të reja dhe vëmë në funksion/ mirëmbajtje ato ekzistuese.
Boshti i dytë është biologjia dhe furnizimi:

Boshti i tretë është Butrinti: nisja në 2026 e thellimit të Kanalit të Vivarit rrit këmbimin ujë–det, stabilizon parametrat fiziko-kimikë dhe krijon kushte ideale për rritjen e midhjes, duke rritur sasinë dhe vlerën e produktit në një aktivitet tradicional me impakt social për zonën.
Infrastruktura portuale është leva e katërt
Programi i Menaxhimi i Infrastrukturës së Kullimit dhe Ujitjes dhe mbrojtjes nga përmbytjet mbetet një prej shtyllave të ndërhyrjes tonë.
Në vitin 2025 ne kemi pasur një ecuri shumë pozitive ku përtej ndërhyrjeve që ishin parashikuar në buxhetin fillestar ku kemi mundësuar me aktin normativ të qershorit që të rrisim investimet në këtë sektor.
Janë financuar 86 objekte me një vlerë investimesh prej 2.3 miliard lekë në objekte të ujitjes, në rehabilitim të hidrovorëve dhe dhe mbrojtje nga përmbytja.
Vazhdojmë në vitin 2026 të shndërrojmë investimin në ujitje dhe kullim në më shumë prodhime bujqësore .
Tavani buxhetor i parashikuar është mbi 3,6 miliardë lekë ose 26,4% më shumë sesa në vitin 2025.
Do ta shpërndajmë edhe n[p[r bashkit[ ku do t[ jet[ nj[ proces gjat[ vitit 2026.
Këshillimi dhe Informacioni Bujqësor ka një buxhet prej 819 milion lekë në 2026, ose 8,2% më shumë krahasuar me 2025.
Ky është shërbimi që e zbret politikën në parcelë i jep fermerit zgjidhje të thjeshta, të matshme dhe në kohë .
Do të vazhdojmë financimin e 5 Qendra të Transferimit të Teknologjive Bujqësore dhe 4 Agjenci Rajonale të Ekstensionit që ofrojnë asistencë teknike falas për të rritur prodhimin dhe për të ulur kostot.
Efekti në sektor është i qartë dhe afatgjatë .
Menaxhimi i Qëndrueshëm i Tokës Bujqësore ka një buxhet të planifikuar prej 25 milion lekë në 2026.
Me këtë fond ndërtojmë një sistem modern informacioni për tokën bujqësore dhe na afron me praktikën e BE-së .
Planifikimi, Menaxhimi dhe Administrimi ka një buxhet të rritur prej 4% .
Ky është “motori administrativ” që e kthen politikën në zbatim : përafron legjislacionin me kërkesat e BE, këshillon institucionet zbatuese si dhe biznesin gjithashtu koordinon me Komisionin Europian.
Të nderuar deputetë,
Ky buxhet nuk është thjesht një tabelë shifrash është një paketë që e çon bujqësinë shqiptare një hap përpara drejt BE-së.
Në 2026 ne kalojmë nga logjika e shpërndarjes te logjika e rezultatit,
Skema mbështetëse si BE, instrumentat financiar si dhe kompensimi 10% i TVSH-së lidhin faturën me përfitimin duke sjellë formalizim, gjurmueshmëri dhe besueshmëri.
Kjo paketë, e mbështetur nga ujitja e sigurt, nga kontrolli zyrtar dhe laboratorët, nga këshillimi në terren e bën zinxhirin prodhim grumbullim përpunim të veprojë si një i vetëm.
Ky është buxheti i një vendi që negocion anëtarësimin dhe përgatitet për fondet pas-anëtarësimit në 2030.
Ta miratojmë këtë buxhet do të thotë të zgjedhim prodhimin, cilësinë dhe eksportet. Të zgjedhim që bujqësia shqiptare të ecë përpara”.