Më shumë fruta dhe perime në tryezë nuk do të thotë domosdoshmërisht më shumë lëndë ushqyese. Një raport i ri ngre shqetësime për rënien e përqendrimit të mineraleve në disa ushqime të përditshme, si gruri, mollët dhe karotat, krahasuar me dekada më parë. Ndryshimet në praktikat bujqësore dhe cilësinë e tokës po vënë në fokus jo vetëm sasinë e ushqimit që prodhohet, por edhe vlerat që ai i ofron organizmit.
Sipas një studimi të kompanisë kërkimore Deep Science Ventures (DSV), përmbajtja e disa mineraleve në kategori të caktuara ushqimesh mund të ketë rënë me 20 deri në 50% krahasuar me vitet 1960. Megjithatë, kjo nuk do të thotë se të gjitha frutat dhe perimet kanë humbur të njëjtën përqindje të vlerave ushqyese. Ndryshimet varen nga produkti, minerali i matur dhe kushtet e kultivimit.
Për dekada, bujqësia është përqendruar kryesisht te rritja e prodhimit, ndërsa cilësia ushqyese nuk ka pasur gjithmonë të njëjtën vëmendje. Sipas ekspertëve, kjo e bën edhe më të rëndësishme zgjedhjen e një diete të larmishme dhe të ekuilibruar.
Disa mënyra për t’u ushqyer më shëndetshëm
Zgjidhni shumëllojshmërinë, jo vetëm sasinë
Konsumimi i vazhdueshëm i të njëjtave fruta dhe perime mund të kufizojë larminë e lëndëve ushqyese që merr organizmi. Ekspertët këshillojnë përfshirjen e produkteve me ngjyra të ndryshme, pasi ato ofrojnë kombinime të ndryshme vitaminash, mineralesh dhe përbërësish bimorë. Edhe perimet e ngrira dhe ato të konservuara mund të jenë alternativa të mira, pa qenë e nevojshme të shpenzoni gjithmonë për produkte të freskëta.
Will Summers, ekspert për çështjet klimatike në Deep Science Ventures, vë në dukje se industria ushqimore është përqendruar për dekada te rritja e prodhimit, jo domosdoshmërisht te vlera ushqyese e produkteve.
“Për 60 vjet e kemi matur sigurinë ushqimore përmes kalorive dhe tonëve të prodhimit për hektar. Në këta tregues kemi arritur rezultate të jashtëzakonshme. Por, ndërkohë, gradualisht kemi varfëruar atë që gjendet brenda ushqimit tonë” shpjegon Summers.
Sipas tij, kjo çështje bëhet edhe më e rëndësishme kur njerëzit konsumojnë më pak ushqim, pasi cilësia ushqyese e çdo vakti merr më shumë peshë.
“Kur njerëzit hanë më pak, cilësia ushqyese e çdo kafshate bëhet shumë më e rëndësishme” thekson ai.
Megjithatë, shqetësimet për rënien e mineraleve nuk janë arsye për të hequr dorë nga frutat dhe perimet. Nutricionisti i regjistruar Rob Hobson këshillon një dietë të larmishme, me ushqime të ndryshme që plotësojnë nevojat e organizmit.
“Duhet të kujtojmë se shumë ushqime të përditshme vazhdojnë të përmbajnë sasi të konsiderueshme vitaminash dhe mineralesh, edhe në porcione relativisht të vogla” shpjegon Hobson.
Sipas tij, konsumimi i të paktën pesë porcioneve frutash dhe perimesh në ditë, i kombinuar me një dietë të larmishme, mbetet një mënyrë e mirë për të siguruar shumë nga lëndët ushqyese të nevojshme.
Një nga këshillat kryesore të nutricionistit është të mos kufizohemi te të njëjtat produkte çdo ditë, por të zgjedhim fruta dhe perime me ngjyra të ndryshme, të cilat ofrojnë kombinime të ndryshme vitaminash, mineralesh dhe fibrash.
“Ka perime që ofrojnë një përqendrim veçanërisht të lartë të lëndëve ushqyese. Prandaj, do t’i inkurajoja njerëzit të mendonin më shumë për shumëllojshmërinë” thotë ai.
Për një dietë më të pasur, Hobson rekomandon perimet me gjethe jeshile, si spinaqi, brokoli dhe lakra, si dhe ushqime të pasura, si karotat dhe patatet e ëmbla. Domatet, të cilat përmbajnë likopen, mund të konsumohen të gatuara me pak vaj ulliri për të ndihmuar përthithjen e këtij përbërësi.
Spinaqi, brokoli dhe lakra janë burime të rëndësishme të vitaminave C dhe K, si dhe të folateve. Këto lëndë ushqyese kontribuojnë në funksionimin normal të organizmit, shëndetin e kockave dhe riparimin e indeve. Edhe speci i kuq është një zgjedhje e mirë për marrjen e vitaminës C.
Mos neglizhoni fibrat ushqimore
Fibrat ndihmojnë tretjen, shëndetin e zorrëve dhe kontrollin e kolesterolit. Për të rriturit, rekomandohen rreth 30 gramë fibra në ditë, sipas udhëzimeve britanike. Bizelet, fasulet, thjerrëzat janë ndër ushqimet që mund të ndihmojnë në plotësimin e kësaj sasie.
Mos merrni suplemente pa vlerësuar nevojat tuaja
Shqetësimet për vlerat ushqyese të ushqimeve nuk nënkuptojnë se zgjidhja është përdorimi i pakontrolluar i vitaminave. Suplementet duhet të merren në bazë të nevojave individuale dhe, kur është e nevojshme, me këshillën e një profesionisti shëndetësor. Vitamina D meriton vëmendje të veçantë në periudhat kur ekspozimi ndaj diellit është i kufizuar, por rekomandimet mund të ndryshojnë sipas vendit dhe gjendjes shëndetësore.
Kombinoni ushqimet dhe mbani një dietë të ekuilibruar
Asnjë produkt i vetëm nuk mund të sigurojë të gjitha lëndët ushqyese që i nevojiten organizmit. Një dietë e shëndetshme duhet të përfshijë fruta, perime, drithëra integrale, bishtajore, burime proteinash dhe yndyrna të shëndetshme.
Qendra Alert/Alert.al
