Ujërat minerale nuk janë gjithmonë aq ‘të pastra’ dhe ‘natyrale’ sa shkruhet në etiketa. Rreth një vit më parë, një rast shpërtheu në Francë që tronditi të gjithë industrinë e ujit të ambalazhuar dhe përfshiu jo vetëm gjigantin Nestlé Waters, por edhe qeverinë franceze dhe zyrën e Presidentit Emmanuel Macron. Në fakt, sipas një raporti shumë të ashpër të publikuar nga Senati Francez, Elysée “e dinte që të paktën që nga viti 2022 se, Nestlé kishte mashtruar për vite me radhë”, duke përdorur trajtime të ndaluara në ujërat e etiketuara si minerale natyrale.
Markat e përfshira janë ndër më të njohurat: Perrier, Vittel, Contrex dhe Hépar, të gjitha në pronësi të Nestlé. Por edhe Cristalline, Saint-Yorre dhe Vichy Célestins, të prodhuara nga grupi Sources Alma, të cilat së bashku përfaqësojnë rreth një të tretën e tregut francez të ujit të ambalazhuar.
Trajtimet e ndaluara në fabrikat e Nestlé
Rregulloret evropiane janë të qarta: uji mund të shitet si “mineral natyral” vetëm nëse ambalazhohet në burim dhe pa iu nënshtruar trajtimeve të dezinfektimit. Por, hetimet kanë zbuluar se për vite me radhë, kompanitë e përfshira kanë trajtuar shumë nga këto ujëra me filtra karboni aktiv dhe rreze UV, teknologji të lejuara për ujin e rubinetit, por të ndaluara për ujërat minerale.
Në vitin 2024, pas inspektimeve shëndetësore, autoritetet franceze bllokuan ambalazhimin në disa fabrika Perrier dhe mbi një milion shishe mbetën në depo për shkak të mosrespektimit. Skandali, i cili filloi me një raport të brendshëm në vitin 2019, u përhap edhe në Zvicër, ku Nestlé Waters Suisse pranoi, se kishte përdorur të njëjtat trajtime për ujin Henniez.
Një mbulim në krye të Shtetit
Senati nuk e kurseu qeverinë: raporti nxjerr në pah një “mungesë transparence të shtetit”, si ndaj autoriteteve lokale ashtu edhe ndaj qytetarëve francezë dhe Bashkimit Evropian. Nestlé Waters kishte informuar vullnetarisht ekzekutivin në vitin 2021, duke paraqitur një plan korigjues, i cili u miratua më vonë. Por sipas senatorëve, ky plan u menaxhua brenda zonave të kufizuara të aparatit qeveritar dhe kryeministrja e atëhershme Élisabeth Borne nuk u informua kurrë.
Hetimi zbuloi gjithashtu se Alexis Kohler, sekretari i përgjithshëm i Elysée, u takua me drejtuesit e Nestlé, por refuzoi të dëshmonte para komisionit. Macron, nga ana e tij, mohoi çdo përfshirje të drejtpërdrejtë.
Raporti gjithashtu denoncon një marrëdhënie tepër të ngushtë midis Nestlé dhe institucioneve, deri në atë pikë sa një dokument zyrtar qeveritar u modifikua për t’u përshtatur kërkesave të kompanisë. Senatori socialist Alexandre Ouizille, i cili kryeson komisionin, e quajti atë “të pashpjegueshme, të pafalshme, të pakuptueshme”.
Qëndrimi dhe reagimet e Nestlé
Në vitin 2024, Nestlé Waters pranoi përdorimin e filtrave të ndaluar dhe pagoi një gjobë prej 2 milionë eurosh për të shmangur procedurat e mëtejshme ligjore. Megjithatë, ajo gjithmonë ka pohuar se ka vepruar me mirëbesim, duke mbajtur një dialog të vazhdueshëm me autoritetet dhe duke siguruar sigurinë e ujërave të saj.
Por shoqata Foodwatch ngriti një ankesë zyrtare për mashtrim dhe një gjyqtar i Parisit hapi një hetim. Senatorja e Gjelbër Antoinette Guhl foli hapur për një “skandal shtetëror”.
Një sektor prej 2.7 miliardë eurosh nën akuzë
Franca është prodhuesi i dytë më i madh në botë i ujërave minerale, me 104 burime aktive, 41,000 vende pune dhe një treg prej 2.7 miliardë eurosh. Marka si Perrier shiten gjithashtu në Itali me çmime shumë të larta, për shkak të “pastërtisë” së supozuar të burimit.
Il Fatto Alimentare e kishte trajtuar tashmë çështjen në vitin 2024, (lexoni artikullin këtu Skandali i ujërave minerale të rreme Nestlé trondit Francën), duke raportuar një hetim të përbashkët nga Le Monde dhe Radio France që zbuloi përdorimin nga Nestlé Waters të trajtimeve të paautorizuara, të tilla si filtra karboni të aktivizuar dhe rreze UV, në ujërat minerale të shitura si natyrale. Hetimi gjithashtu theksoi se qeveria franceze kishte qenë në dijeni të këtyre praktikave për vite me radhë, por nuk kishte ndërhyrë.
Skandali francez nuk është vetëm një rast i izoluar: është një thirrje zgjimi për të rishikuar të gjithë sistemin e certifikimit dhe marketingut të ujit të ambalazhuar, madje edhe në Itali.
Burimi: Ilfattoalimentare.it
