Menu

Analizë

Pesticidi klorpirifos në bananet e importuara nga Ekuadori

Gjatë dy viteve të fundit, BE ka ndaluar importin e frutave me pesticidin klorpirifos në vendet e saj anëtare, një pesticid që konsiderohet i dëmshëm për shëndetin e njeriut, sipas diplomatëve të BE-së.

Autoriteti Europian i Sigurisë së Ushqimit ka identifikuar shqetësimet në lidhje me efektet e mundshme gjenotoksike si dhe efektet neurologjike gjatë zhvillimit, të mbështetura nga të dhëna që tregojnë dhe efektet te fëmijët.

Vendimi i marrë nga një shumicë e vendeve anëtare, pason një ndalim të gjerë të BE-së për insekticidet, që përfundoi në janar të vitit 2020.

Por ndërkohë në Kroaci janë evidentuar disa raste të këtij pesticidi në bananet e freskëta me origjinë nga Ekuadori.

Klorpirifos mund të dëmtojë punonjësit, komunitetet si dhe mjedisin por nuk vihet re tek bananet e qëruara. Fëmijët janë veçanërisht të ndjeshëm ndaj përmbajtjes toksike të këtij produkti. Ky kimik mund të ndërpresë zhvillimin e trurit dhe të dëmtojë funksionet konjitive, të matura sipas testeve të inteligjencës, sidomos kur fëmijët ekspozohen ndaj këtij pesticidi gjatë shtatzanisë apo fëmijërisë së hershme.

Studiuesit nga Kosta Rika kanë zbuluar që fëmijët që jetojnë pranë fushave të bananeve në të cilat përdoret ky pesticid kishin në trupin e tyre më shumë klorpirifos sesa fëmijët që jetonin larg tyre.

Gjithashtu punonjësit e fermave të cilët aplikojnë pesticide në mënyrë të drejtëpërdrejtë në fushë rezultuan gati të gjithë pozitivë ne analizat për këtë produkt dhe kishin përmbajtje të lartë të kësaj lënde kimike.

Një studim i vitit 2013 në krokodilët që ushqehen me peshq në Kosta Rika zbuloi që ata kishin përqendrime të larta të këtij pesticide në gjakun e tyre nëse banonin pranë fushave me banane sesa ato që jetonin larg tyre.

Burimi: RASFF 

Qendra Alert – Alert.al

“Luanët” e Anglisë dhe “Luanët” e Shqipërisë

Nga Elton Qyno

Kjo javë që po lemë pas, paska qënë java e Luanëve. Me sa duket një fat të tillë për Luanët, do e ketë parashikuar qysh prej fillimit të muajit Korrik dhe zonja Meri, por s’kemi pasur ngenë, t’ia vemë veshin kësaj zonje, që rrëfen se çfarë flisnin yjet dhe galaktika për Luanët.
Por për këtë javë, dielli lindi për Luanët, i plotë dhe shpresëdhënës. Luanët e Anglisë, mundën 2 me 1 Danimarkën dhe kaluan në Finalen e Europianit, të ëndëruar për dekada me rradhë. Ndërsa Luanët e Shqipërisë, mundëm 1 me 0, SPAKU-n që kërkonte medoemos shkarkimin nga detyra të Luan Dacit, duke vënë në ekzekutim një vendim gjykatë. Luani i Shqipërisë, kapi finalen juridike në Gjykatën e Lartë.
“Luanët e Shqipërisë”, pezulluan hetimin disiplinor për shkarkimin plotësisht nga detyra të Luan Dacit, anëtarit të Kolegjit të Posaçëm të Apelimit, duke i dhënë një goditje shumë të fortë sistemit gjyqësor, por njëherësh duke i lëshuar sfidën dhe karshillikun strukturës së posaçme SPAK. Këta nuk po pyesin as për vendime gjykatash, por me paaftësinë e tyre janë duke futur një precedent shumë të rrezikshëm, atë të mos ekzekutimit të vendimit gjyqësor.
Duke zhvlerësuar vendimet e gjykatave dhe mos ekzekutimin e vendimeve penale, pikërisht për këtë kastë “luanësh”, që shërbejnë në Vetting edhe pse tashmë janë të dënuar me vendim të formës së prerë nga Gjykata e Posaçme.
Them “Launët e Shqipërisë”, pasi këta anëtarët e trupave gjykuese të vettingut, janë kthyer me teorinë “…ligji jemi ne…”. Dhe nuk pyesin mbi sovranitetin e gjykatave të tjera dhe vendimet me formë të prerë, që meren nga këto gjykata dhe shembullin që duhet të japin për ekzekutimin e një vendimi penal.
Por përkundrazi në vend që të japin shembull dhe çojnë shoqërinë në progres, kryejnë manovra drejtimi juridik shumë të rrezikshme, që çojnë shoqërinë në regres. Them “Luanët e Shqipërisë”, pasi nga vendimi i gjyqtarit të vetëm në KPA, Ardian Hajdari, ky i fundit firmosi një letër bakalli në favor të kolegut të tij, Lunit të KPA, shtetasit Luan Daci.
Hajdari, haptasi në kundërshtim me ligjin ditën e djeshme urdhërojë të pezullojë procedimin disiplinor që kryesohej nga Natasha Mulaj dhe Ina Rama, për shkakrkimin nga detyra të Luan Dacit. Në fakt ky komision nuk kishte çfarë vendoste më për, Luan “Faqoren e Rakisë”.
Pasi fati i tij për të lënë detyrën e anëtarit të Komisionit të Posaçëm të Apelimit, është përcaktuar qysh prej datës 8 mars 2021, ku Gjykata e Posaçme kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar, e ka dënuar me 6 muaj burgim për “Falsifikim dokumentash”, por këtë dënim e ka konvertuar në 12 muaj në shërbim prove.
Gjatë kësaj kohe Luan Daci, mund të punojë si pastrues pranë zyrave të KPA-së, duke shlyer dënimin e dhënë nga gjykata e posaçme. Por jo të mbahet në punë dhe të paguhet me një superrroga, për shkak të një vendimi Hajdar, të marë nga kolegu i tij, Ardian Hajdari, i cili njësoj si Daci ka dosjen e hapur në prokurorinë e posaçme SPAK.
Daci, ky gjyqtar i shkarkuar për paftësi nga ish-presidenti i Republikës, Meidani dhe i dënuar në muajin Mars 2021 nga SPAK-u, do vijojë ti kushtojë shtrenjt Shqiptarëve, duke qëndruar në detyrë deri në zgjidhjen përfundimtare të çështjes penale kundër tij, nga një kolegj i Gjykatës së Lartë.
Tani të presim kur të mblidhet “çeta” në Gjykatën e Lartë, pa të vendosi për “Luanin e Shqipërisë”, të cilit sigurisht, nuk do i mungojë zyra, nuk do i mungojë shoferi dhe makina, por dhe të gjitha benefitet që ja jep luksi i “Vettingut”.
Postulati i famshëm “…Drejtësi e vonuar, është drejtësi e mohuar…”, është fiks për këta rast. Ku Luan Daci dhe Luanët e tjerë që e rrethojnë aty, po bëjnë çmos për të vonuar çdo ditë e më shumë, mosekzekutimin e vendimit penal që SPAK, ka kërkuar të ekzekutohet në mënyrë të menjëhershme. Drejtësia vihet në vend atëherë kur është ekzekutuar plotësisht vendimi i formës së prerë i gjykatës.
KPA, dhe më konkretisht kolegu i Luanit, Ardian Hajdari, sot është përballë dy veprave penale si ajo e “Shpërdorimit të detyrës” dhe “Pengimit të ekzekutimit të vendimit të gjykatës”. Ndaj kreu i SPAK, Arben Kraja, duhët të veri në ndjekje penale Hajdarin e KPA-së, për këtë vonesë të qëllimshme të ekzekutimit të vendimit të gjykatës.

 

Vettingu i dy fytyrave, dredhi për Karanxhën e prokurorisë, dhe paqe për Kreshnikun e Partisë

Nga Elton Qyno

Kush ishte dje nga kolegët e mi në seancën e radhës që zhvillohej pranë Komisionit të Pavarur të Kualifikimit (Vetting), mendoi se plasi grushti, plasi përleshja. Them plasi grushti, sepse efektivët e Gardës së Republikës, me urdhër të paprecedentë të trupës gjykuese të subjektit të rivlerësimit, prokurorit të Tiranës, Ervin Karanxha, rrethuan këtë individ dhe dy avokatët e tij, duke ja fikur mikrofonat dhe kërkuar që të dilnin jashtë. Pasi në të kundërt do ti nxirnin forcërisht nga salla e gjykimit. E padëgjuar më parë dhe e paprecedentë kjo skenë, për kaq vite funksionimi të KPK-së. Aq më tepër për një prokuror të Republikës së Shqipërisë, i cili i bardhë apo i Zi, në fund të fundit ka përfaqësuar akuzën zyrtare në gjykatë, në emër të shtetit Shqiptar.
Çiftja qëlloi dhe Garda veproi menjëherë, duke rrethuar Karanxhën e palestruar, aq sa u krijua një ilaritet i paprecedentë në sallë. Ilaritet që të krijonte përshtypjen, se do plaste grushti, nëse do përshkallëzohej edhe më tej. Situata u normalizua, ndërsa gjatë këtyre minutave të akuzave të ndërsjellta “…jo mos më prek mua…, jo e di kush jam unë…, jo fikni mikrofonat dhe zbatoni urdhërin e trupit gjykues, …jo ju nxjerim jashtë me forcë…” e fjalë si këto, kryetarka Etleda Çiftja, lexoi me tre herë shkëputje, vendimin për shkarkimin nga detyra të prokurorit Karanxha. Në fakt vendimi për shkarkim, nuk u lexua solemnisht deri në fund, pasi u kthye në një debat me akuza të ndërsjellta mes kryetarkës dhe Karanxhës së palestruar, dhe në fund të dyja palët, dolën nga dyert respektive nga kishin hyrë në sallë.
Nuk dua ti vij në mbrojtje Ervin Karanxhës dhe asnjë prokurori e gjyqtari tjetër, pasi për reagimin tim nuk ka nevojë askush, dhe nuk i hyn asnjërit në punë. Por si vëzhgues mediatik i këtij procesi, dua të heq një paralelizëm mes dy seancave të njëpasnjëshme, që kam ndjekur brenda një kohe shumë të shkurtër në “Vetting”. Janë dy seanca që mjafton dhe “lolo” të jesh, arrin të bësh dallimin, se si godet sqepari i pavarur i “Vettingut”. Kush e përdor këtë sqepar dhe çfarë turbulencash dhe kunjukturash, i japin “drejtimin”, Veri ose Jug, këtij sqepari. Pra godet nga pykla apo godet nga shata, ajo ana që shërben për gëdhëndje e drurit dhe shkuljen e gozhdëve.
Po marim seancën e djeshme të Karanxhës së prokurorisë dhe seancën e pak ditë më parë të, Kreshnikut të Partisë. Dy seanca që nëse i vendos në paralelizëm, zhvendosesh nga lufta në paqe. Karanxha i prokurorisë është në luftë, Kreshniku i Partisë është në paqe. Qetësi absolute tek Kreshniku i Partisë, sa ankesat dhe shkeljet nuk konsiderohen të arsyeshme për tu marë në shqyrtim hollë e gjatë. Aq paqe te Kreshniku i Partisë, sa që vëzhguesi i huaj nuk u kuptua ekzistonte në atë seancë apo jo dhe që kryetari i Trupit Gjykues kishte nocionin se po gjykonte në muajin Maj dhe jo në Qershor.
Të dy si Karanxha i Prokurorisë dhe Kreshniku i Partisë, janë shokë për kokë. Por çuditërisht nuk trajtohen njësoj nga “sqepari” i Vettingut. Njëri kapet për koke dhe shkulet nga sistemi, tjetri çukitet për koke, e ngulet brenda sistemit. Të dyja seancat janë kontraverse, pasi Karanxha i prokurorisë, akuzon për dredhi anëtarët e komisionit. Ndërsa Kreshniku i Partisë, falenderon për gjetjet dhe punën e shkëlqyer, anëtarët e komisionit. Tek, Kreshniku i Partisë me shkelje plot e falenderime, ndërsa tek Karanxha i prokurorisë me drethi e irritime. Kreshnikut të Partisë, i lexohet raporti financiar dhe i mbyllen sytë tek shkeljet e ankesa, Karanxhën e prokurorisë e kapin mat me polica e dëgjesa…. Kreshniku i Partisë me plot shkelje, goditet me pambuk, ndërsa Karanxha i Prokurorisë qëllohet me Gulinov. Them me pambuk pasi, në seancën konfirmimit në detyrë të Kreshnikut të Partisë, atij ju çua një dosje për inspektim në ILD, duke mbyllur sytë për shkelje, shumë më të rënda se kaq. Ndërsa Karanxha i prokurorisë, gati sa nuk u kap për zhelesh nga Garda e Vettingut.
Këto janë dy kontrastet, ky është vettingu i dy fytyrave. Këta janë dy shokët prokurorë dhe ky është trajtimi i tyre. Njëri çukitet, tjetri goditet. Sot Kreshniku i Partisë, vijon të jetë në krye të prokurorisë së Elbasanit, ndërsa Karanxha i Prokurorisë, vijon të jetë jashtë prokurorisë së Tiranës. Kreshniku xurxull i Partisë, brenda një mëngjesi të 7 korrikut 2011, kryen tre vepra penale dhe vijon të jetë në sistem, Alketa Zilfa e prokurorisë që pushoi çështjen, përjashtohet nga rradhët e prokurorisë. Kush piu, e u bë xurxull, kush aksidentoi Hatien e Vlorës me vdekje dhe kush iku nga vendi i aksidentit, vijon të jetë brenda sistemit të prokurorisë, ndërsa kush pushoi çështjen, “ha kokoshka” në divanin e shtëpisë.
Njëri me shkelje dhe pa avokat, por me falenderime dhe kalon, tjetri pa u dëgjuar në seancë dhe me dy avokatë, nuk kalon. Kreshniku i Partisë, tashmë ka kaluar por për shkak të çukitjes, i është çuar në ILD-ë, një dosje për inspektim profesional. Kjo dosje bën fjalë për pushimin e ndjekjes penale të procedimit penal Nr. 292 të datës 5 shkurt 2015, që lidhet me veprat penale të “Falsifikimit të dokumentave” kryer në bashkëpunim dhe “Mashtrimit”, ku persona nën hetim, kanë qënë shtetasit Kujtim Kaca dhe Ismail Leka. Kjo çështje është mbyllur nga Kreshniku i Partisë në datën 27 tetor 2015, ndërsa të presim në ditët në vijim, se si do të mbyllet sërisht nga Inspektorët e ILD-së.
Ky është Vettingu, i Kreshnikut të Partisë dhe Karanxhës së prokurorisë, vettingu i Kunatës së Ilibës dhe Kosovës së Prokurorisë, Vettingu i THEO-s së hekurt dhe Elisabetës së prokurorisë,që u Apelua natën se ditën s’kishin kohë të mjaftueshme.

“Probleme shumëvjeçare në punë”- Sindikata, e vetmja rrugë për punonjësit e medias

Bledar Gilaj

Po shkoj të marr rrogën e dorës”,-thotë duke nxituar Erjoni, i cili prej më shumë se 10 vitesh ushtron detyrën si operator në një televizion privat. “Një pjesë na i kalojnë në bankë, që në fillim të muajit, ndërsa pjesën tjetër nuk na e deklarojnë”,-tregon ai. Ngjashëm me operatorin, edhe Albana, e cila prej më shumë se 15 vitesh punon si gazetare, thotë se punëdhënësi nuk i paguan sigurimet me pagën e saj reale, por zyrtarisht i deklaron në organet tatimore një pagë afër asaj minimales. “Punëdhënësi nuk dëshiron të paguajë shumë taksa në shtet e ndaj nuk na deklaron pagat reale”,-thotë gazetarja, duke shtuar se eksperienca të ngjashme ka pasur edhe në media të tjera ku ka punuar. “Kjo më penalizoi shumë kur mora lejen e lindjes, pasi shteti më paguante mbi pagën e deklaruar dhe kjo ishte një shumë e vogël”,-tregon më tej ajo. Erjoni dhe Albana, të cilët nuk pranojnë të prononcohen me emrat e tyre të vërtetë, pasi i druhen penalizimeve në punë, nuk janë të vetmit që kanë këto probleme. Një raport studimor mbi të drejtat e gazetarëve në punë, i publikuar nga Komiteti Shqiptar i Helsinkit gjatë vitit 2020, solli dëshmitë e dhjetra gazetarëve që ushtrojnë profesionin në media të ndryshme, të cilët pohuan problemet me pagat, mungesën e kontratave, mosrespektimin e ditëve të pushimit apo largime të padrejta nga puna. Sipas raportit,“për herë të parë, në vitin 2019, u shënua një rënie e numrit të punonjësve të medias, nga 6200 në 5900 vetë”. Ndërkohë që një nga aryset kryesore ishte largimi i gazetarëve nga profesioni për shkak të pakënaqësive me kushtet e punës. “Gjithashtu, disa studime gjatë viteve 2018-2019 kanë treguar se punësimi në sektorin e medias vazhdon të mbetet problematik, për shkak të mungesës së kontratave formale të punës, vonesës së rrogave dhe pagave të ulëta”,-thuhej ndër të tjera në raport, duke theksuar se këto shkejle u rikonfirmuan edhe në studimin e vitit 2020.

“PUNONJËSIT E MEDIAS TË BASHKOHEN NË SINDIKATË“

Aktualisht, në Shqipëri ekziston Unioni i Gazetarëve apo disa shoqata që operojnë në fushën e mbrojtjes së të drejtave të gazetarëve, por ekspertët argumentojnë se këto organizime nuk kanë asnjë të drejtë apo kompetencë në drejtim të garantimit të të drejtave në punë. “Ligjërisht, këto organizime nuk i imponohen dot një punëdhënësi. E vetmja mundësi për mbrojtje të gazetarëve nga këto organizma është përfaqësimi në gjykatë”, thotë Ilda Dushi, juriste dhe koordinatore projektesh pranë Komitetit Shqiptar të Helsinkit. “Por gazetarët kanë nevojë për ndihmë dhe garanci paraprake, në mënyrë që të zgjidhen disa çështje edhe me ndërmjetësim, jo domosdoshmërish të shkojnë në gjykatë. Por në këto bisedime me një punëdhënës të caktuar, Unioni ose shoqatat nuk kanë mundësi ligjore”, -thekson ajo. Ndërkaq, edhe ngritja e Urdhrit të Gazetarit, si një mekanizëm mbrojtës, paraqet disa avantazhe për profesionistët e këtij sektori, por avokati Dorian Matlija thotë se “ka disa vende që janë kundër Urdhrit, pasi ky organizëm garanton vetëm certifikimin e gazetarëve profesionistë”. Nisur nga kjo situatë, ekspertët sugjerojnë bashkimin në një sindikatë të punonjësve të medias, si e vetmja formë për të fituar të drejtat e tyre që iu takojnë me ligj. “Urdhri i Gazetarit është një formë licencimi për të ushtruar profesionin, ndërsa sindikata një bashkim i këtyre personave që ushtrojnë profesionin”, thotë Matlija. Edhe sipas ekspertit të të drejtave në punë, Edison Hoxha “zgjidhja e vetme është bashkimi në një sindikatë gjithëpërfshirëse sektoriale për të gjithë punonjësit e medias”. “Nuk shoh zgjidhje tjetër të qëndrueshme dhe afatgjatë në mënyrë kolektive”,-thotë Hoxha.

Sipas Matlijas, “sindikata do iu ofronte gazetarëve mbrojtje ligjore, si dhe do i hapte rrugën përmirësimit të kushteve të punës”. “Përfitimi më i madh i një sindikate është kontrata kolektive, ku përfshihen kushtet e punës, lejet e zakonshme, oraret e zgjatura, lejet e lindjes, që janë të përgjithshme për të gjithë. Të gjitha këto mbrohen me kontratë kolektive”,-thotë avokati. “Në rast se punëdhënësi nuk do që ta nënshkruajë këtë kontratë, ose e ka nënshkruar por nuk e respekton, sindikata ka instrumentin e grevës, mund të kërkojë inspektime nga Inspektorati i Punës, etj., dhe ndërkohë greva quhet e ligjshme. Çdo grevë që bëhet aktualisht mund të cilësohet e paligjshme dhe këta punonjës mund të pushohen nga puna dhe ka të drejtë punëdhënësi”-shpjegon më tej ai.

Sipas legjislacionit në fuqi, e drejta sindikale në Shqipëri mbrohet nga dokumenti më i rëndësishëm që është Kushtetuta, si dhe Kodi i Punës. Dushi, bën me dije se “Neni 50 i Kushtetutës parashikon se të punësuarit kanë të drejtë të bashkohen lirisht në organizata sindikale për mbrojtjen e interesave të tyre të punës”. ” Ndërkohë, Kodi i Punës është akti kryesor që mbron dhe rregullon më pas këtë drejtë sindikale më në detaje, duke parashikuar se liria sindikale mbrohet me ligi dhe se askush nuk ka të drejtë të kushtëzojë punësimin apo të pushojë ose cenojë të drejtën e punëmarrësit për shkak të anëtarësimit në një sindikatë të krijuar në bazë të ligjit”,-shpjegon më tej ajo.

LEKSIONET, NGA VENDET E RAJONIT

Ekspertët janë të vetëdijshëm mbi vështirësisë që ekzistojë në drejtim të bashkimit të punonjësve të medias në një sindikatë. “Nuk është proces i lehtë, por s’ka alternativë tjetër”,-thekson Hoxha. Skepticizmi për ngritjen e sindikatave nuk ka munguar as në vendet e rajonit, por ndryshe nga punonjësit në Shqipëri, ata kanë hedhur hapa të rëndësishëm për shkak të nevojës për të mbrojtur të drejtat e punonjësve të medias. Vendi i parë, që ka arritur të bashkojë punonjësit në një sindikatë është Serbia në vitin 2002, ndërsa në Maqedoninë e Veriut, Sindikata e Punonjësve të Medias u themelua në vitin 2010. Edhe Mali i Zi në vitin 2013 zyrtarizoi bashkimin sindikal të punonjësve. Përfaqësuesit e këtyre sindikatave pohojnë se shkaqet kryesore që çuan në ngritjen e tyre ishin pikërisht kushtet e vështira të punës, me të cilat përballeshin punonjësit e medias. Po ashtu, ata flasin për vështirësitë e bashkimit të punonjësve në një sindikatë, për shkak të skepticizimit apo frikës për largime nga puna. “Është ende një mision shumë i vështirë. Mediat kryesore në Malin e Zi janë politikisht dhe profesionalisht të ndara. Kjo reflektohet tek punonjësit dhe disa prej tyre nuk pranojnë të jenë pjesë e së njëjtës organizatë me kolegët e tyre nga media “kundërshtare””, -thotë, zv.presidenti i Sindikatës së Punonjësve të Medias në Malin e Zi, Radomir Krackovic. “Përveç kësaj, ka pasur disa pronarë të mediave që dekurajojnë punonjësit e tyre për t’u bashkuar me sindikatën e medias në mënyra të ndryshme dhe punonjësit kanë frikë se mund të humbin punën e tyre nëse bëhen anëtarë të sindikatës”,-shton ai. Edhe Darko Duridanski, koorditaor projektesh pranë Sindikatës së Punonjësve të Medias dhe Gazetarëve në Maqedoninë e Veriut thotë që kjo është një punë që nuk ndalet asnjëherë e që varet nga situata në media. “Ne fitojmë më shumë anëtarë në situata kur ka më shumë të drejta të shkelura”,- thotë ai.

Megjithatë, ata tregojnë sesi këto pengesa nuk ishin të pamundura për t’u kapërcyer, ndonëse sfidat janë gjithmonë prezente. “Këto vështirësi mund të kapërcehen duke bërë “punën” tonë kryesore: duke promovuar rëndësinë e respektimit të të drejtave të punës në media, duke luftuar për të drejtat e punës dhe kushte më të mira në punë, si dhe duke promovuar gazetarinë si një e mirë publike”, – thotë Duridanski.

Ndërsa Krackovic tregon se përdorin mesazhe të thjeshta për punonjësit e medias. “Iu themi: Ne nuk duam të ndërhyjmë në politikën editoriale të mediave tuaja dhe qëndrimet tuaja rreth standardeve profesionale, por të gjithë kemi një interes të përbashkët – statusin tonë më të mirë socio-ekonomik dhe mbrojtjen e plotë për të drejtat tona të punës “, – thotë zv. presidenti i Sindikatës. “Çdo vit kemi pasur shumë vizita në media, duke biseduar me punonjësit e medias dhe duke mbrojtur këtë mesazh. Ne gjithashtu u kemi ofruar atyre një numër të madh përfitimesh që përfshin ndihmë juridike falas në mosmarrëveshjet e tyre të punës me pronarët e mediave, pushime falas, blerje me kredi të shumë produkteve, etj.”,-shton ai.

Ndërkaq, ata tregojnë edhe arritjet e deritanishme.  “Një arritje e rëndësishme është nënshkrimi i kontratës kolektive me agjencinë shtetërore të lajmeve MIA. Ndërkohë që, një pjesë e rëndësishme e punës sonë konsiston në kërkimin, negocimin dhe marrjen e ndihmës për punonjësit e medias nga Qeveria, ndaj vitin e kaluar në mes të krizës së koronavirusit arritëm subvencionimin dhe përfitime të mëdha për të gjithë punonjësit e medias në vend”,-thotë Duridanski. “Gjithashtu ne kemi iniciuar në vitin 2017 përmirësimin e sigurisë së gazetarëve dhe më në fund, këtë vit propozimi ynë u pranua nga qeveria dhe së shpejti do të miratohet. Kjo do të thotë që sulmet ndaj gazetarëve do të trajtohen si sulme kundër zyrtarëve, dmth prokurori do të duhet të hapë hetimin kryesisht, dhe jo siç ishte deri më tani vetëm pas një ankese private”, shton ai.

Paralelisht, sindikata malazeze prodhoi një numër më të madh hulumtimesh dhe studimesh të ndryshme në lidhje me çështjet e medias në 5 vitet e fundit në Malin e Zi, teksa mori pjesë në ndryshimin e të gjitha ligjeve të medias. “Falë propozimeve tona të cilat u pranuan nga vendimmarrësit, gazetarët në mediat private në Malin e Zi morën një pavarësi profesionale brenda redaksive të tyre dhe një nivel më të mirë të mbrojtjes së disa të drejtave të punës”,-thotë Krackovic.

Ndërkaq, Sindikata e Serbisë, duket se has vështirësi më të mëdha. Dragana Cabarkapa, presidente e Sindikatës thotë se “pronarët e rinj, pranë autoriteteve shtetërore nuk duan të formojnë një organizatë të punëdhënësve, ndaj nuk është e mundur të vendoset një dialog socio-ekonomik në përputhje me Ligjin e Punës”. Megjithatë, disa arritje janë shënuar. “Ne jemi bashkuar me disa organe që krijojnë skenën mediatike – një grup pune për hartimin e një strategjie mediatike, një grup pune që tani shkruan ligje të bazuara në atë strategji, një grup pune qeveritar për sigurinë e gazetarëve, një grup pune për Mbrojtësin e Qytetarët për të krijuar një platformë mbi sulmet dhe presionin ndaj gazetarëve. Gjithçka shkon ngadalë, por shkon ”, – thotë ajo.

Ndërkaq, në Kosovë ende nuk është ngritur një sindikatë, por gazetarët e këtij vendi thonë se po bëhen përpjekje në këtë drejtim, ndonëse në raport me Shqipërinë respektimi I të drejtave në punë të gazetarëve është më i mirë. “Në Kosovë nuk është aq e thjeshtë të heqësh nj gazetar nga puna sa në Shqipëri. Edhe kushtet e punës janë më të mira”,-thotë Kreshnik Gashi, gazetar pranë Kallxo.al. Por pavarësisht kësaj, sipas tij edhe në Kosovë sytë po hidhen drejt krijimit të sindikatës. “Kjo është forma më e mirë për të mbrojtur të drejtat e punonjësve të medias dhe aktualisht ka përpjekje konkrete në këtë drejtim”,-thotë Gashi.

“S’ka kohë për të humbur”

Ekspertët shqiptarë dhe sindikalistët e vendeve të rajonit thonë se punonjësit e medias ë Shqipëri nuk duhet të humbim më shumë kohë, por duhet të hedhin hapa konkretë në drejtim të mbrojtjes së të drejtave të tyre. “Solidariteti është shumë i rëndësishëm, dhe në shumë situata instrument kryesor për zgjidhjen e çështjeve të ndryshme. Bashkohuni, organizohuni në mënyrë që të kapërceni sfidat tuaja, pavarësisht nëse ato janë profesionale ose në lidhje me të drejtat e punës”,-apelon Duridanski, nga sindikata e Maqedonisë së Veriut. Edhe sindikalisti malazez apelon për pjesëmarrje në sindikatë. “Kjo anëtarësi nuk kushton shumë, por mund të marrësh përfitime të mëdha kur ke nevojë për ndihmë, si në mosmarrëveshjet me pronarët e tu ose të luftosh për të drejtat e tua të përbashkëta”, – thotë ai. Ndërsa, sipas Cabarkapas “liritë e gazetarëve nuk bie nga qielli”. “Ne duhet të luftojmë për to. Ne do të jemi të lirë për sa kohë që jemi gati të luftojmë për atë liri”,-thotë ajo.

Avokati Matlija nuk e sheh të pamundur ngritjen e një sindikate të punonjësve të medias në Shqipëri. “Unë mendoj se nga rreth 6 mijë punonjës, nuk është e vështirë të gjesh disa dhjetëra, por edhe qindra, që të krijojnë një sindikatë për gazetarët”,-shprehet ai. Edhe eksperti Edison Hoxha thotë se, pavarësisht traditës famëkeqe të funksionimit të sindikatave në vendin tonë, në shumë sektorë po shihen përmirësime të ndjeshme. “Ne aktualisht kemi disa raste suksesi në call center, naftë, miniera, që kanë filluar të kenë kontribut të rëndësishëm në lëvizjen sindikale në Shqipëri”,-thotë Hoxha. “Ndërkohë, gazetarët i kanë të gjitha mundësitë që të fillojnë të organizohen në sindikatë, madje të bëhen një shembull i mirë për organizimin sindikal në sektorë të tjerë”, -përfundon ai.

“Ky artikull/video është realizuar në kuadër të projektit “Media dixhitale në një fushë të re: Rruga drejt vetërregullimit, etikës dhe pavarësisë”, i zbatuar nga Komiteti Shqiptar i Helsinkit dhe mbështetur financiarisht nga qeveria holandeze. Artikulli është pronësi e autorit dhe nuk reflekton qëndrimin e KSHH-së dhe qeverisë holandeze”;

Frika në Gjykatën Kushtetuese! Në kërkim të të njëjtit opinion "venecian"

Guximi pa arsye është vetëm një nga llojet e frikës! Thënie që i shkon katërcipërisht për shtat trupës së Gjykatës Kushtetuese të Republikës së Shqipërisë. Me frikën që vendimi të mos ketë firmën e tyre, “kushtetuesit” shqiptarë kërkojnë të gjejnë arsyen për mosarsyen tyre tek Komisioni i Venecias për të vendosur pro apo kundër Presidentit të Republikës apo qeverisë socialiste për zgjedhjet lokale të 30 qershorit 2019.

Gjykata Kushtetutese tregoi se, nuk ka këllqe, se para të fortëve të politikës nuk ka guximin të ngre kokë apo të ulet në gjynjë. Kështu që “mishi të piqet dhe helli të mos digjet”, kapërcyen detin dhe kopilin duan ta bëjnë me prindër me këshillat e “Venecias”.

E megjithatë, Komisioni i Venecias e ka thënë një herë fjalën e tij më 14 Tetor 2019 për ligjshmerinë e dekretit të Presidentit Ilir Meta për anullimin e zgjedhjeve lokale të qershorit 2019.

Në opinion, në pikën 94, “Venecia” thotë qartë: “Në përgjigje të kërkesës për një mendim nga Kryetari i Kuvendit të Shqipërisë, Komisioni i Venecias arrin në përfundimin se, në mungesë të një dispozite ligjore për këtë çështje, Presidenti mund të anulojë zgjedhjet për organet e qeverisjes vendore në një situatë e cila plotëson kriteret për marrjen e masave emergjente. Edhe atëherë Presidentit i duhet një bazë ligjore specifike – ad-hoc – për të shtyrë zgjedhjet”.

Kushtetuta e Republikës së Shqipërisë, Neni 170 i saj përcakton parashikimin e çfarë konsiderohen “Masa të Jashtëzakonshme”, nga ku mund të marrë vlerë juridike edhe një vendim për shtyrje të një procesi zgjedhor.

Neni 170

MASAT E JASHTËZAKONSHME

  1. Masat e jashtëzakonshme mund të vendosen për shkak të gjendjes së luftës, gjendjes së jashtëzakonshme ose gjendjes së fatkeqësisë natyrore dhe zgjatin për aq kohë sa vazhdojnë këto gjendje.
  2. Parimet e veprimtarisë së organeve publike dhe shkalla e kufizimit të të drejtave dhe lirive të njeriut gjatë gjithë periudhës së ekzistencës së gjendjeve që kërkojnë marrjen e masave të jashtëzakonshme, përcaktohen me ligj.
  3. Ligji duhet të përcaktojë parimet, fushat dhe mënyrën e kompensimit të humbjeve që vijnë si rezultat i kufizimit të të drejtave dhe lirive gjatë marrjes së masave të jashtëzakonshme.
  4. Aktet që ndërmerren si pasojë e marrjes së masave të jashtëzakonshme, duhet të jenë në përpjesëtim me shkallën e rrezikut dhe duhet të synojnë rivendosjen sa më të shpejtë të kushteve për funksionimin normal të shtetit.
  5. Gjatë gjendjeve që kërkojnë marrjen e masave të jashtëzakonshme, nuk mund të ndryshohet asnjë prej këtyre akteve: Kushtetuta, ligjet për zgjedhjet për Kuvendin dhe për organet e pushtetit vendor, si dhe ligjet për masat e jashtëzakonshme.
  6. Gjatë periudhës së zbatimit të masave të jashtëzakonshme nuk mund të zhvillohen zgjedhje vendore, nuk mund të zhvillohet referendum, si dhe nuk mund të zgjidhet një President i ri i Republikës. Zgjedhjet vendore mund të bëhen vetëm aty ku nuk zbatohen masat e jashtëzakonshme.

E ndër ndërkohë Komisioni shton më pas: “Mungesa e një baze ligjore dhe disponueshmëria e alternativave (shtyrja e zgjedhjeve sipas masave emergjente të caktuana të nenin 170 të Kushtetutës ose rifillimin e dialogut politik pas zgjedhjeve) e bën ndërhyrjen në të drejtat elektorale joproporcionale.”

Komisioni i Venecias, në këtë opinion, shton edhe një qenrim që lidhet direkt me bojkotin e partive opozitare të zgjedhjeve për pushtetin vendor të datës 30 Qershor 2019.

“Bojkoti elektoral nga partitë politike, edhe nëse ato përfaqësojnë një pjesë të rëndësishme të

elektorati, nuk mund të parandalojë zhvillimin e zgjedhjeve të rregullta”, thuhet në Pikën 98 të opinionin të “Venecias”.

Opinioni i 14 tetorit 2019 ka shumë detaje, por këto janë momente që tregojnë shumë edhe për gjykatësve të Kushtetueses, të cilë treguan se nuk kanë këllqe të vendosin vetë.

“Frika ose u jep krahë këmbëve, ose i mbërthen në tokë”

©Alert.al

PD, analizë zgjedhjeve apo analizë vetes?

Çdo qelizë e Partisë Demokratike do të bëhet pjesë e analizës së hollësishme të zgjedhjeve politike të 25 Prillit. E për ta bërë më të prekshme, konkrete dhe faktike analizën, drejtuesit e degëve partiake duhet të plotësojnë një formular, i cili do të shërbjë për të evidentuar faktorët e brendshëm dhe të jashtëm, që ndikuan në rezultatin zgjedhor. Duket se, ky formular më tepër do plotësohet për të të treguar se zgjedhjet u manipuluan dhe sollën çka demokratët e quajtë “masakër elektorale”. Fakte që do të mblidhen nga vetë demokratët.
Që zgjedhjet patën problem, këtë e ka evidentuar edhe raporti paraprak i ODIHR, publikuar një ditë pas zgjedhjeve. Por, paralelisht me sulmet dhe akuzat ndaj kundërshtarit politik, përse lidershipi i Partisë Demokratike nuk kalon në analizë të thellë vendimet e marra vitet e fundit?
A meriton analizë vendimi i skajshëm dhe i paprecedentë i djegies së mandateve për deputetët dhe për pasojë barktistjes së Parlamentit, në shkurt të 2019?
Duhet që demokratët të shohin veten para pasqryrës e të kuptojnë dëmtin që i bënë vetes me bojkotin e zgjedhjeve lokale në qershor 2019?
Pjesë e analizës, a mund të jenë edhe arsyet të cilat shkaktuan copëzimin e së djajthtës në disa parti, të themeluara nga ish-politikanë me peshë në PD?
Nisja e organizimit partiak në terren vetëm dy muaj para zgjedhjeve, duhet jetë pjesë e analizës së vendimeve të krerëve të PD-së?
Largimi i grupit parlamentar nga Kuvendi ndoshta për pak momente mund të ketë trazuar rehatinë e Edi Ramës si kryeministër. Por, ajo lëvizje politike nuk gjeti mbështetjen e ndërkombëtarëve, gjë që e qetësoi Ramën. Zëvendesimi i mandateve, duke çuar numrin e deputetëve të Kuvend në 122, me kalimin e kohës i dha Edi Ramës pushtet absolut. Teksa mbante në duar votat e domosdoshme, Rama ndryshoi Kushtetutën, duke eliminuar koalicionet parazgjedhore, formulë që do ta favorizonte PD-në në zgjedhje dhe rezultatet më 25 Prill mundësisht do ishin ndryshe. PD fajësoi PS-në dhe Ramën për ndryshime të njëashme. Por nëse këtë fat do e kishte Sali Berisha në kohën kur ishte kryeministër, kush mendoni se nuk do ta shfrytëzonte???
Mospjesëmarrja në zgjedhjet lokale ishte një tjetër gabim trashanik, që i kushtuan vota dhe shtrirje të hegjemonisë elektorale në bashkitë ku PD do kishte drejtimin. Pra, mungesë votash në 25 Prill.
Fragmentarizimi i së djathtës, largimi i disa figurave të rëndësishme të PD-së, mospërfshirja në listat e kandidatëve për deputetë të shumë të djathtëve, pati efektin e saj elektoral në dëm të PD.
PS është një forcë politike që organizimin në terren me degët dhe struktrat e ka në “ADN” e saj. Një parti që në aspektin organizativ është nje “perpetum mobile”. Takimet në terren për zgjedhjet e radhës i nis të nesërmen e zgjedhjeve që mbyllen. E ndërkohë që në PD, këto zgjedhje treguan se, shumë syresh, rrinin e yjet vështronin. Për t’u kujtuar vetëm dy muaj para ditës së votimeve.
PD, që të rikthehet, të paktën në atë forcë politike të 2005, me fjalë të thjeshta lidershipi i saj duhet të ftillohet.
Nga Alert.al