Menu

Blog

Ekipi “trajnon” milingonat që të njohin aromën e qelizave kancerogjene

Ekipi i studiuesve nga Universiteti i Sorbonës në Paris ka trajnuar milingonat që të njohin aromën delikate të qelizave kancerogjene, duke lënë të kuptohet potenciali i tyre tërheqës për të zbuluar kanceret tek njerëzit. Gjetjet magjepsëse të studiuesve u botuan së fundmi në revistën iScience.

Të njohura gjerësisht për aftësinë e tyre të jashtëzakonshme për të bashkëpunuar dhe forcën e tyre që janë të afta të mbajnë midis 10- 50 herë më shumë sesa peshën e tyre trupore, milingonat janë spikatur vetëm kohët e fundit për shqisën e tyre të mprehtë të nuhatjes.

Në vitin 2012, shkencëtarët në Vanderbilt zbuluan se ata kanë katër deri në pesë herë më shumë receptorë aromash se shumica e insekteve të tjera. Rezulton se milingonat, ndoshta si insekti kryesor shoqëror, përdorin shqisën e nuhatjes për të komunikuar dhe për të dalluar individë të tjerë në një koloni me popullsi të dendur.

Qendra Alert/Alert.al

Virusi i ri që po shkakton viktima dhe mijëra të infektuar

Argjentina po përballet me një shpërthim rekord të infeksionit viral Dengue (dengej) i cili ka vrarë më shumë se 40 persona dhe ka infektuar më shumë se 60 mijë të tjerë kryesisht në veri perëndim të vendit.

Ky infeksion përhapet nga mushkonjat Aedes Aegupti dhe shpërthimi më i madh që goditi Argjentinën ishte në vitin 2020. Ministria e Shëndetësisë ka ngritur alarmin për shtim të rasteve teksa iu ka kërkuar qytetarëve të tregojnë kujdes.

Biologët kanë nisur punën në laboratorë duke rrezatuar me mijëra mushkonja të tilla duke iu ndryshuar atyre ADN-në me shpresën që pasardhësit e tyre të mos jenë infektues.

Mushkonja përhapet më së shumti në kohën e rritjes së temperaturave. Simptomat e virusit (dengej), i cili merret nga pickimi i mushkonjave përfshijnë ethe, dhimbje koke , të vjella dhe dhimbje kyçesh.

Ministria e Shëndetësisë në Argjentinë u ka kërkuar njerëzve që të rrisin masat kundër mushkonjave, duke përfshirë rrjetat kundër mushkonjave në dyert dhe dritaret, përdorimin e mjeteve kundër insekteve dhe heqjen e çdo kontejneri me ujë që mund të shërbejë si baza për shumim.

Qendra Alert/Alert.al

Vetitë shëruese të hithrës, burim i pasur me antioksidantë

Vetitë shëruese të hithrës janë të njohura që në lashtësi. Një filxhan gjethe hithre përmban 37 kalori, 2,4 gram proteina, 0,1 gram yndyrë, 6,7 gram karbohidrate, 6,1 gram fibra dhe 0,2 gram sheqer.

Hithra (latinisht Urtica Dioica) është një bimë e egër e ngrënshme. Pjesë medicinale të bimës janë gjethet, rrënjët dhe farat e hithrës. Lulet dhe gjethet janë të mbuluara me llamba, ndaj është e nevojshme të përdoren doreza gjatë mbledhjes.

Hithra përmban një sasi të madhe hekuri, dhe klasifikohet si një nga mjetet më të mira natyrore kundër anemisë.

Përveç mineraleve të hekurit, është i pasur edhe me vitamina C, K, minerale magnez, kalcium, fosfor… Përmban edhe klorofil, tanine, mukozë, karotenoidë.

Hithra njihet më së miri si një ilaç natyral kundër anemisë. Ka një efekt të favorshëm në stabilizimin e sheqerit në gjak dhe, falë efektit diuretik, në rregullimin e presionit të gjakut. Përmirëson tretjen dhe nxjerrjen e toksinave nga trupi.

Në mjekësinë popullore hithra përdoret shumë: përdoret për trajtimin e sëmundjeve reumatizmale, për mëlçinë, shpretkën, dhimbjet e stomakut, aknet dhe ekzemën, rënien e flokëve, për tretjen, për ndalimin e gjakderdhjes, për dhimbjet e kokës, për pagjumësinë.

Përveç çajit, përdorni hithra për të bërë gatime të shijshme dhe të shëndetshme si sallata, supa dhe byrekë.

Rregullimi i sheqerit në gjak

Gjethja e hithrës përmban një përbërës të quajtur UD-1 që vepron ngjashëm me insulinën në trup. Megjithëse nevojiten më shumë kërkime, shkencëtarët besojnë se hithra mund të ndihmojë në kontrollin e sheqerit në gjak te njerëzit me diabet.

Përmirësimi i shëndetit të frymëmarrjes

Hithra ka qenë prej kohësh e preferuar në mjekësinë popullore për shkak të rolit të saj në luftën kundër alergjive sezonale dhe sëmundjeve të tjera të lehta të frymëmarrjes. Një studim i 98 pjesëmarrësve që përdorën gjethen e tharë në ngrirje për alergjitë e tyre gjeti përfitime të rëndësishme nga përdorimi i hithrës.

Gjethja e hithrës mund të jetë një trajtim efektiv për disa kushte të prostatës, si hiperplazia beninje e prostatës, ënjtja e prostatës. Megjithëse nevojiten më shumë kërkime në këtë fushë, një provë klinike e 287 njerëzve me BPH zbuloi një reduktim të ndjeshëm të prostatës së zmadhuar pasi ata u trajtuan me gjethe hithre.

Rigjallërimi i flokëve

Gjegjësisht, hithra është një nga ilaçet më të vjetra të regjistruara për trajtimin dhe parandalimin e rënies së flokëve. Kjo është kryesisht për shkak të sasisë së madhe të squfurit dhe dioksidit të silikonit në hithra, të cilat përmirësojnë shëndetin e flokëve duke forcuar lëkurën e kokës. Përdorimi i rregullt i shampos së hithrës mund të nxisë rritjen e flokëve dhe të zvogëlojë humbjen e flokëve.

Kujdes/Si ndikon sheqeri në sasi të lartë në organizmin tuaj

Sheqeri është i mirë për organizimin, por në sasi të kufizuar, pasi kalimi i normës çon në shtim në peshë, puçrra në fytyrë, diabet të tipit 2 dhe mund të rrisë rrezikun e disa gjendjeve serioze mjekësore. Shumë njerëz mbështeten në ushqime të shpejta dhe të përpunuara për vakte dhe ushqime.

Meqenëse këto produkte shpesh përmbajnë sheqer të shtuar, ai përbën një pjesë të madhe të marrjes së tyre ditore të kalorive, shkruan Healthline.

Ekspertët besojnë se konsumi i sheqerit është shkaku kryesor i mbipeshes dhe i shumë sëmundjeve kronike, si diabeti i tipit 2.

Sipas tyre, shkalla e obezitetit po rritet në mbarë botën dhe provat sugjerojnë se sheqeri i shtuar, shpesh nga pijet me sheqer, është një kontribuues i madh në obezitet.

Dietat me përmbajtje të lartë sheqeri janë shoqëruar me një rrezik në rritje të shumë sëmundjeve, duke përfshirë sëmundjet e zemrës. Provat sugjerojnë se dietat me sheqer të lartë mund të çojnë në mbipeshë dhe inflamacion, si dhe nivele të larta të triglicerideve, sheqerit në gjak dhe presionit të gjakut.

Për më tepër, konsumimi i tepërt i sheqerit, veçanërisht nga pijet me sheqer.është lidhur me aterosklerozën, një sëmundje e karakterizuar nga depozitat yndyrore, që bllokojnë arteriet.

Qendra Alert/Alert.al

Zbulohet molekula që bllokon qelizat e kancerit

Studiuesit italianë kanë zbuluar një molekulë të aftë për të bllokuar rritjen e qelizave kancerogjene. Identifikimi i tij mund të çojë në të ardhmen në zhvillimin e ilaçeve inovative kundër kancerit të afta për të luftuar disa sëmundje onkologjike.

Molekula, e quajtur SM15, është citotoksike dhe vepron si një frenues i fuqishëm i një mekanizmi specifik të përfshirë në vdekjen dhe mbijetesën e qelizave kancerogjene: autofagjinë.

Ky proces heq në mënyrë selektive proteinat e dëmtuara brenda qelizave dhe përdor përbërësit e tyre për t’i ricikluar ato dhe për të zhvilluar molekula të reja proteinike. Në disa lloje kanceri, autofagjia shndërrohet në një avantazh për të nxitur rritjen dhe rrjedhimisht përhapjen e qelizave kancerogjene.

Falë zbulimit të aftësisë së SM15, ekziston shpresa për terapi të ardhshme antikancerogjene. Meqenëse autofagjia luan një rol të rëndësishëm në kancer, shkencëtarët filluan të hetojnë vetitë e molekulës SM15, “e projektuar për të synuar mikrotubulat dhe domenin ndërveprues të mikrotubulave dhe komponentin kinetokor NDC80/HEC1”, siç theksohet në përmbledhjet e studimit.

Gjatë eksperimentit ata zbuluan se ishte një frenues i fuqishëm i procesit të autofagjisë. “Duke përdorur teste të ndryshme biokimike dhe biologjike qelizore, ne demonstruam se SM15 bllokon fluksin autofagjik bazal duke penguar bashkimin e autofagozomeve të formuara siç duhet me lizozomet”, shpjegoi Dr. Trisciuoglio – koordinator i studimit.

Autofagozomet janë vezikulat me dy membranë ku proteinat (përbërjet plazmatike) izolohen dhe degradohen gjatë procesit të autofagjisë, duke lejuar riciklimin.

Në fakt, SM15 shkakton bllokimin e rrjedhës autofagjike që rezulton në apoptozë (vdekje) qelizore. Në rastin e qelizave kancerogjene, do të thotë ndalimi i rritjes së tyre dhe potencialisht një terapi e synuar dhe efektive për të ndaluar kancerin. Por siç tregohet, kjo vlen vetëm për tumoret që përdorin autofagjinë për t’u rritur, të tilla si glioblastoma dhe adenokarcinoma duktale e pankreasit të cituara nga ekspertët. Shpresa është të arrijmë në barna të reja të sigurta dhe efektive.

Qendra Alert/Alert.al

Disa të pathëna për cigaret elektronike

Cigaret elektronike janë kthyer në trend, por shumë njerëz nuk i dinë efektet e dëmshme nga konsumimi i tyre.

Probleme me mushkëritë

Konsumimi i cigareve elektronike (Vaping) në mënyrë afatgjatë mund të çojë në probleme të frymëmarrjes, kollë dhe probleme të tjera të mushkërive. Substancat e dëmshme mund të thithen edhe kur konsumohet duhan pasiv.

Shëndeti oral

Cigaret elektronike mund të rrisin rrezikun e problemeve të shëndetit oral, të tilla si gjakderdhja e mishrave të dhëmbëve dhe ulçera e gojës.

Sëmundjet kardiovaskulare

Mund të rrisin gjithashtu rrezikun e sëmundjeve kardiovaskulare, veçanërisht për individë të prirur ndaj faktorëve të tjerë të rrezikut lidhur me shëndetin.

Kimikatet e dëmshme

Avulli i prodhuar nga cigaret elektronike përmban kimikate të dëmshme që mund të dobësojnë sistemin imunitar dhe të rrisin rrezikun e zhvillimit të kancerit.

Dëmtimi i trurit

Për shkak se nikotina është një neurotoksinë, ajo mund të shkaktojë dëmtime afatgjata në qelizat e trurit dhe dëmtim kognitiv.

Diabeti

Cigaret elektronike mund të rrisin rrezikun e diabetit, sepse nikotina rrit nivelet e sheqerit në gjak.

Fertiliteti

Nikotina mund të ndikojë për keq në fertilitet si tek meshkujt ashtu edhe tek femrat.

Qendra Alert/Alert.al

Bisfenoli A në ushqim, një rrezik për shëndetin

Ndaj bisphenol A (BPA) është ngritur një shqetësim shëndetësor për konsumatorët në të gjitha grupet-moshat, kanë deklaruar ekspertët shkencorë të EFSA-s në një vlerësim të ri.

Në një vlerësim të gjerë të provave shkencore dhe pas marrjes së informacionit nga një konsultim publik, ekspertët e EFSA-s identifikuan efektet potencialisht të dëmshme shëndetësore në sistemin imunitar.

Komisioni Evropian dhe autoritetet kombëtare do të diskutojnë masat e duhura rregulluese për të ndjekur këshillat e EFSA. BPA është një substancë kimike e përdorur në kombinim me kimikate të tjera për të prodhuar disa plastika.

BPA është përdorur për shembull në plastikën polikarbonate, një lloj transparent dhe i ngurtë i plastikës që përdoret për të bërë shpërndarësit e ujit, kontejnerët e ruajtjes së ushqimit dhe shishet e pijeve të ripërdorshme. Substanca gjenden në mbulesa mbrojtëse për konserva ushqimi dhe pijesh.

Kimikatet si BPA të përdorura në kontejnerët ushqimorë mund të migrojnë në sasi shumë të vogla në ushqimin dhe pijet që përmbajnë, kështu që shkencëtarët e EFSA-s rregullisht shqyrtojnë sigurinë e tyre, duke marrë parasysh të dhënat e reja.

Një numër i madh të dhënash

Dr. Klod Lambré, Kryetar i Panelit të EFSA-s për Materialet e Kontaktit me Ushqimin, Enzimat tha: Për këtë rivlerësim, ne kontrolluam një sasi të madhe botimesh shkencore, duke përfshirë mbi 800 studime të reja të botuara që nga janari 2013. Kjo na ka lejuar të trajtojmë pasiguritë e rëndësishme rreth toksicitetit të BPA-së.

“Gjatë studimeve, vumë re një rritje të përqindjes së një lloji të rruazave të bardha të gjakut, të quajtur ndihmëtarja T, në shpretkë. Ata luajnë një rol kyç në mekanizmat tanë imunitarë qelizorë dhe një rritje e këtij lloji mund të çojë në zhvillimin e inflamimit alergjik të mushkërive dhe çrregullimeve autoimmune”- tha ai.

Paneli gjithashtu mori parasysh efekte të tjera potencialisht të dëmshme shëndetësore në sistemet riprodhuese, zhvillimore dhe metabolike që u identifikuan në vlerësimin e rrezikut.

“Gjetjet tona janë rezultat i një procesi intensiv vlerësimi që ka zgjatur disa vjet dhe që ne e përfunduam duke përdorur informacionin që mblodhëm nga një konsultim publik dy-mujor nisur në dhjetor 2021”-shtoi ai. (EFSA)

Qendra Alert/Alert.al

Verë e kuqe apo e bardhë? Cila është zgjedhja më e shëndetshme

Vera është një pije alkoolike  e bërë nga rrushi i fermentuar dhe vjen në dy varietete kryesore, të kuqe dhe të bardhë.

Ndërsa të dy llojet e verës kanë shijet dhe karakteristikat e tyre unike, shumë njerëz pyesin se cila është më e mira për shëndetin e tyre.

Pavarësisht gjithçkaje, ajo është gjithmonë një pije alkoolike dhe për këtë arsye duhet të jeni të kujdesshëm dhe të kufizoni konsumin tuaj.

Zgjedhja më e shëndetshme?

Vera e kuqe shpesh konsiderohet si zgjedhja më e shëndetshme e të dyjave, falë niveleve të larta të antioksidantëve dhe polifenoleve.

Vera e kuqe, antioksidantë dhe polifenole

Këto komponime mendohet se kanë një sërë përfitimesh shëndetësore, duke përfshirë reduktimin e inflamacionit, përmirësimin e shëndetit të zemrës dhe madje reduktimin e rrezikut të disa llojeve të kancerit.

Si vera e bardhë ashtu edhe ajo e kuqe përmbajnë resveratrol, një përbërës që është treguar se ka veti anti-inflamatore dhe antioksiduese. Këto veti mund të ndihmojnë në zvogëlimin e inflamacionit në trup dhe mbrojtjen nga dëmtimet e shkaktuara nga radikalet e lira, të cilat të dyja mund të kontribuojnë në zhvillimin e sëmundjeve të zemrës.

Verë e bardhë, nivele më të ulëta të kolesterolit LDL

Përveç kësaj, konsumi i moderuar i verës së bardhë është lidhur me nivele më të ulëta të kolesterolit LDL, i cili shpesh quhet kolesterol “i keq”. Kjo zvogëlon më tej rrezikun e sëmundjeve të zemrës dhe problemeve të tjera kardiovaskulare.

Vera e kuqe, më e lartë në kalori

Është e rëndësishme të theksohet se vera e kuqe është gjithashtu më e lartë në kalori dhe përmbajtje alkooli sesa vera e bardhë, kështu që duhet të konsumohet në moderim.

Vera e kuqe, reagime të mundshme negative ndaj taninave

Disa njerëz mund të përjetojnë reagime negative ndaj taninave që gjenden në verën e kuqe, të tilla si dhimbje koke ose probleme me tretjen.

Verë e kuqe apo e bardhë?

E vërteta është se vera e kuqe dhe e bardhë kanë përfitimet dhe disavantazhet e tyre shëndetësore, dhe zgjedhja zbret në preferencat personale.

Qendra Alert/Alert.al

Efekti i pijeve alkoolike në presionin e gjakut

Konsumimi i alkoolit në sasi të madhe mund të rrisë presionin e gjakut në nivele jo të shëndetshme. Pirja e më shumë se tre pijeve në të njëjtën kohë rrit presionin e gjakut përkohësisht, ndërsa pirja e vazhdueshme mund të çojë në probleme afatgjata.

Për të kuptuar se sa shumë alkool është shumë dhe se si ndalimi i tij mund të ulë presionin e gjakut, duhet të dini përkufizimin e pirjes së tepërt.

Pirja e tepërt përkufizohet si katër ose më shumë pije brenda dy orëve për gratë dhe pesë ose më shumë pije brenda dy orëve për burrat.

Konsumimi i moderuar konsiderohet të pini deri në një pije në ditë për gratë, dy për burrat.

Pirja e rëndë është më shumë se tre pije në ditë për gratë dhe katër për burrat.

Njerëzit që reduktojnë marrjen e tyre të alkoolit nga i rëndë në të moderuar mund të zvogëlojnë leximin e presionit të lartë të gjakut (presioni sistolik) me rreth 5.5 milimetra merkur dhe numrin e tyre të fundit (presioni diastolik) me rreth katër milimetra merkur.

Nëse keni presion të lartë të gjakut, shmangni alkoolin ose pini vetëm në moderim. Për të rriturit e shëndetshëm, kjo do të thotë deri në një pije në ditë për gratë dhe deri në dy pije në ditë për burrat.

Konsumimi i moderuar është, për shembull, 355 mililitra birrë, 148 mililitra verë ose 44 mililitra pije alkoolike.

Mbani në mend se alkooli përmban kalori dhe mund të kontribuojë në shtimin e padëshiruar të peshës, sipas Mayo Clinic . Gjithashtu, alkooli mund të ndikojë në veprimin e barnave për presionin e gjakut në një mënyrë që rrit efektet anësore të barnave.

Qendra Alert/Alert.al

Të gjitha mollët duket se janë të njëjta, por mesa duket jo

Mollët jeshile zakonisht janë më të tharta dhe kanë një lëvore më të trashë. Por, në të njëjtën kohë, ato kanë më pak sheqer, prandaj rekomandohen aq fort.

Mollët jeshile kanë më shumë vitamina A, B, C, E dhe K në krahasim me mollët e kuqe. Kanë përmbajtje të lartë hekuri dhe kaliumi. Ato gjithashtu përmbajnë më shumë fibra dietike madje edhe proteina.

Sidoqoftë, ato janë pak të tharta dhe të ëmbla në shije.

Por, nga ana tjetër, mollët e kuqe kanë më shumë antioksidantë, si të gjitha perimet dhe frutat e tjera të kuqe.

Nutricionistët thonë se nëse keni qëllim që të ulni sheqerin, atëherë mollët jeshile janë vërtet më të shëndetshme. Dhe në planin afatgjatë, nuk do të ketë ndonjë ndryshim se cilën ngjyrë të mollës preferoni të hani.

Në fund të fundit, më të vlefshmet në to janë pektina, kuercetina dhe flavonoidet, të cilat janë njëlloj të pranishme në të gjitha llojet e mollëve.

Qendra Alert/Alert.al