Menu

Blog

KLSH për pandeminë: Politika të gabuara nga Ministria e Shëndetësisë

Departamenti i Auditimit të Performancës në Kontrollin e Lartë të Shtetit, ushtroi një auditim me temë “Efektiviteti i menaxhimit të situatës pandemike Covid-19” në subjektet Ministria e Financave dhe Ekonomisë, Ministrinë e Shëndetësisë dhe Mbrojtjes Sociale, si dhe Institutin e Shëndetit Publik.

E në këtë auditim, KLSH arrin në përfundimin se pandemia e COVID-19 në Shqipëri mund të ishte menaxhuar shumë më mirë.

“Kapacitete spitalore rajonale të pamjaftueshme për trajtimin e rasteve me COVID-19, funksionimin jo-efecient të qendrave shëndetësore të njësive të vendore të kujdesit shëndetësor, kapacitete profesionale të specialistëve të sëmundjeve infektive në kujdesin shëndetësor parësor shumë të kufizuar, fonde financiare të pamjaftueshme, mangësi në stokun e materialeve të mbrojtjes personale, pamjaftueshmëri në trajnimet e stafit mjekësor, pasiguri në vendin e punës.”- janë problematikat e evidentuara në auditim.

Për përmirësimin e gjendjes, Kontrolli i Lartë i Shtetit ka rekomanduar disa ndryshime apo përmirësime në legjislacionin në fuqi dhe 16 masa organizative. Mes tyre rekomandohet që “Ministria e Shëndetësisë dhe Mbrojtjes Sociale të marrë masa për të rishikuar akreditimet e laboratorëve jopublikë për Covid-19”.

Të tjera rekomandime janë për ngritjen e një komiteti ekspertësh për hartimin e politikave makroekonomike, projeksioneve afatshkurtra dhe afatmesme në lidhje me treguesit kryesorë makroekonomik, apo marrjen e masave nga Ministria e Financave dhe Ekonomisë për miratimin e një Strategjie gjithëpërfshirëse të rekuperimit të ekonomisë.

Qendra Alert/Alert.al

Ky ushqim ka më shumë kalcium sesa një gotë qumësht

Prindërit tanë padyshim dinin diçka kur na inkurajuan të pimë shumë qumësht për kocka më të forta si fëmijë.

Sidoqoftë, tani ne duhet të gjejmë mënyra të tjera për të futur më shumë kalcium dhe vitaminë D në dietën tonë për të shmangur humbjen e masës ose densitetit të kockave, të cilat mund të çojnë në thyerje.

Epo, do të habiteni kur të dini se ka një ushqim që është më i lartë në kalcium se qumështi dhe mund të jetë në kuzhinën tuaj tani: sardelet!

Kuzhinierja e famshme dhe dietologia e certifikuar Serena Poon, tregon më shumë se si sardelet janë një burim i shkëlqyer i këtij minerali që mbron kockat e plakura. Së pari, ajo përmend se gratë mbi 50 vjeç duhet të konsumojnë 1,200 miligram kalcium në ditë për të mbajtur kockat e tyre të forta dhe për të ndihmuar në parandalimin e osteoporozës.

Një kënaçe sardele përmban rreth 350 miligram kalcium (rreth 29 për qind e marrjes së rekomanduar për një grua mbi 50 vjeç). Ndërsa, ajo vëren se një filxhan me qumësht përmban rreth 276 miligram kalcium (rreth 23 për qind e marrjes së rekomanduar për një grua mbi 50 vjeç).

Një studim i botuar në Journal of Osteoporosis e lidhi konsumimin e tyre shpesh me një rrezik më të ulët të frakturave me kalimin e kohës, sepse acidet yndyrore të kalciumit dhe omega-3 punojnë për të rivendosur metabolizmin e kockave. (Telegrafi)

Qendra Alert/Alert.al

Cilësohet i shëndetshëm sidomos në regjimet dietike, por kthehet në rrezik për shëndetin

Marrja serioze e dietës është një hap vendimtar në menaxhimin e kancerit në çdo fazë të sëmundjes. Ajo që vendosim në trupin tonë mund të diktojë shanset tona për të mbijetuar, por udhëzimet dietike nuk janë gjithmonë koncize.

Një ushqim që është cilësuar shpesh si një ushqim me lëndë ushqyese mund të rrisë rrezikun e kancerit vdekjeprurës të prostatës deri në 70%.

Shumë studiues nuk janë të bindur nga kërkimet që mbështesin rëndësinë e kolinës dietike në parandalimin e kancerit. Në fakt, disa kanë paralajmëruar se disa dieta që theksojnë marrjen e vezëve mund të rrisin rrezikun e kancerit “agresiv” të prostatës, shkruan Express.co.uk.

Marrja e papërshtatshme e kolinës me yndyrë, një përbërës kryesor i vezëve, është shoqëruar më parë me rrezik më të lartë të sëmundjeve vdekjeprurëse.

Një studim i 47.896 burrave zbuloi se marrja e lartë e kolinës kishte “një rritje prej 70% të rrezikut të kancerit vdekjeprurës të prostatës, krahasuar me burrat që kishin konsumimin më të ulët”.

Marrja e lartë u përcaktuan 500 miligram në ditë, e cila është marrja ditore e rekomanduar për burrat. Gratë nga ana tjetër rekomandohen të marrin 424 miligram kolinë në ditë. Burime të tjera dietike të kolinës përfshijnë mishin, qumështin dhe shpendët.

Studiuesit në studim shpjeguan: “Kolina është shumë e përqendruar në qelizat e kancerit të prostatës dhe përqendrimet e kolinës në gjak janë pohuar me një rrezik në rritje të kancerit të prostatës”. Pavarësisht nga gjetjet alarmante, kolina konsiderohet “një lëndë ushqyese thelbësore”, dhe për këtë arsye rekomandohet për shëndet optimal.

Qendra Alert/Alert.al

 

Studim: Një në dhjetë njerëz kanë dhimbje barku për shkak të ushqimit

Sipas një studimi të ri shkencor, rreth 11% e popullsisë së botës, që do të thotë 1 në dhjetë njerëz, shpesh kanë dhimbje në bark kur ushqehet.

Problemi është më i zakonshëm tek gratë (13%) sesa tek burrat (9%), si dhe tek të rinjtë e moshës 18 deri në 28 vjeç (15%).

Studimi, i udhëhequr nga Dr. Esther Colomier i universiteteve KU Leuven (Belgjikë) dhe Gothenburg (Suedi), bazuar në një sondazh të mostrës online të 54.127 njerëzve nga 26 vende, u prezantua në një konferencë ndërkombëtare të organizatës evropiane (GastroenterU Virtual 2021).

Njerëzit të cilët shpesh përjetojnë dhimbje barku të lidhura me ushqimin kanë gjithashtu më shumë gjasa të përjetojnë fryrje në bark , ngopje të tepërt ose të parakohshme pas ngrënies, sindromë të zorrëve të irrituara, kapsllëk ose diarre.

Përveç kësaj, ata kanë më shumë gjasa të kenë stres psikologjik dhe simptoma psikosomatike jo-gastrointestinale, të tilla si dhimbje në pjesën e poshtme të shpinës, gulçim, etj.

36% ndihen të shqetësuar (krahasuar me 18% të atyre që nuk kanë dhimbje barku për shkak të ushqimit) dhe 35% kanë simptoma të depresionit (krahasuar me 17% të atyre që nuk ndiejnë dhimbje barku). (Ekspres)

Qendra Alert/Alert.al

Si të shërohemi nga ftohja e vjeshtës

Ka pasur studime që shumë njerëz ditëve të sotme kanë ftohje më të mëdha që normalisht është normale për shkak të uljes se imunitetit të njeriut gjatë pandemisë.

Si të shpëtoj nga ftohja?

Fakti është se ka metoda të ndryshme me të cilat ju mund të shëroheni më shpejt nga të ftohtit.

Të gjitha metodat e listuara më poshtë janë të bazuara në këshilla mjekësore shkencore dhe jo të mjekësisë alternative.

Qëndroni të hidratuar

Ju duhet të qëndroni të hidratuar që trupi i juaj të funksionojë si duhet. Pini vazhdimisht Vitaminë C, që është ideale edhe pse kjo nuk ju garanton që simptomat tuaja të kalojnë shumë shpejt.

Pushoni

Ndryshimi e rutinës ditore nuk ndihmojnë, e as fitnesi. Trupi i juaj ka nevojë për kohë që të rikuperohet dhe ta luftojë infeksionin, kështu që jepjani atij këtë mundësi duke pushuar.

Qetësoni dhimbjet e fytit

Ujë me kripë mund ta lehtësojë përkohësisht dhimbjen e fytit, por ju mund të merrni edhe ilaçe në farmaci (Express)

Qendra Alert/Alert.al

Ushqimet e ngrira, më të shëndetshme për organizmin

Gjatë dimrit, na mungojnë ushqimet e freskëta nga tregu, veçanërisht frutat me kokrra dhe perimet jeshile. Shpesh dëgjojmë se ushqimet e ngrira nuk janë aq të shëndetshme sa kur janë të freskëta, domethënë vitamina dhe minerale gjatë ngrirjes.

Këtu janë disa ushqime që mund t’i ruani në frigorifer dhe më vonë t’i përdorni për të përgatitur një vakt të shëndetshëm dhe të shijshëm.

Frutat me kokrra dhe bananet

Ju mund t’i mbani frutat në frigorifer për t’i përdorur ato edhe jashtë sezonit, por mund t’i përdorni si shtesa për smoothie, për të bërë akullore ose krepa. Nëse dëshironi të bëni një shtesë, mjafton të gatuani fruta dhe të shtoni pak lëng limoni në to.

Bizelja

Duke shtuar vetëm gjysmë filxhani bizele, ju do të pasuroni ndjeshëm vaktin tuaj me fibra dhe proteina. Mund të përdorni bizele në pothuajse çdo vakt që përgatitet shpejt, sepse përgatitet shpejt dhe nuk do t’ju marrë shumë kohë.

Frutat arrore

Janë të pasura me yndyra të shëndetshme, vitamina, minerale, proteina dhe fibra. Frutat arrore mund t’i mbani në frigorifer deri në dy vjet dhe ato do të jenë ende të mira. Nga ana tjetër, ato mund të qëndrojnë në temperaturën e dhomës vetëm për disa muaj.

Spinaqi

Spinaqi është plot me antioksidantë, është i mirë për shëndetin e syve dhe është një nga burimet kryesore të kalciumit, magnezit dhe hekurit. Përveç kësaj, spinaqi inkurajon zhvillimin e baktereve të mira të zorrëve. Mund të vendosni spinaq në një qese dhe ta ngrini, dhe më pas mund ta shtoni në një smoothie, omletë ose salcë makaronash. (Telegrafi)

Qendra Alert/Alert.al

Covid-19, studimi i “Crea” për ushqimin dhe stilin e jetës gjatë bllokimeve

Karantina është provuar efektive në luftimin e përhapjes së virusit Covid-19, megjithatë ajo në mënyrë të pashmangshme ka çuar në një ndryshim rrënjësor në jetën e njerëzve. Një ekip studiuesish nga ushqimi CREA studiuan problemin, duke u përqëndruar në efektet e gjetura si në zakonet e të ngrënit ashtu edhe në kryerjen e aktivitetit fizik si dhe në shtimin e peshës. Puna u botua në “Kufijtë në të ushqyerit”.

Disa studime të kryera në Itali, Portugali, Spanjë, Francë dhe Poloni u analizuan, bazuar në formulimin dhe shpërndarjen e llojeve të ndryshme të pyetësorëve, me qëllim krahasimin e të dhënave të marra dhe nxjerrjen në pah të çështjeve kritike dhe aspekteve pozitive që u shfaqën në këtë periudhë të veçantë në lidhje me zakonet e të ngrënit dhe stërvitjen fizike. Analiza mori parasysh periudha të ndryshme bllokimi të kryera në vitin 2020.

Rezultatet në përgjithësi treguan se karantina kishte efekte si në zakonet e të ngrënit ashtu edhe në aktivitetin fizik, duke theksuar një rritje të konsumit të ushqimit dhe një reduktim të aktivitetit fizik, me pasojë shtimin në peshë. Në këtë drejtim, komenton autori i veprës Umberto Scognamiglio i ushqimit CREA, “Figura italiane është në përputhje me atë të vendeve të tjera evropiane dhe një nga problemet që duhet mbajtur parasysh pas pandemisë do të jetë pikërisht rritja e obezitetit”.

Të dhënat e tre studimeve kombëtare të konsideruara sugjerojnë një pamje ‘skizofrenike’, e karakterizuar nga njëra anë me sasi më të madhe të ushqimeve të shëndetshme si fruta, perime dhe bishtajore, nga ana tjetër nga një rritje e konsumit të ëmbëlsirave, ushqimeve të shijshme dhe pijeve alkoolike. Kjo situatë lidhet pa dyshim me orët e shumta të kaluara në shtëpi dhe nevojën për ushqim komod për të përballuar ankthin e shkaktuar nga situata e jashtëzakonshme. (IlFattoAlimentare)

Qendra Alert/Alert.al

Çajrat që ndihmojnë në zbutjen e inflamacioneve në trup

Inflamacioni është një armë natyrale dhe e fuqishme për të cilën trupi ynë ka nevojë në luftën kundër sëmundjeve, shërimin e plagëve dhe parandalimin e infeksioneve. Por kur inflamacioni bëhet kronik, mund të bëhet problematik.

“Shumë sëmundje kronike shoqërohen me inflamacion, të tilla si diabeti, sëmundjet kardiovaskulare, sëmundja e Alzheimerit, kanceri dhe artriti”, shpjegon Ale Zozos, një nutricioniste e regjistruar.

Luftimi i vazhdueshëm i inflamacionit të lehtë është gjithashtu i vështirë për trupin dhe me kalimin e kohës mund të çojë në dobësim të sistemit imunitar, shkruan Real Simple.

Ajo që ne hamë dhe pimë, nga çaji jeshil te salmoni dhe lakra, mund të jetë një armë e fuqishme në luftën kundër inflamacionit dhe një nga mënyrat më të thjeshta për të lehtësuar inflamacionin është të pini një filxhan çaj.

Brian McDowell, një dietolog thotë se hulumtimet tregojnë se njerëzit që pinë rregullisht çaj jeshil ose çaj të zi, për shembull, kanë nivele të reduktuara të proteinës reaktive C, e cila është një shënues i inflamacionit në trup.

“Për të zvogëluar inflamacionin kronik, duhet të përqendroheni në një dietë me fruta, perime, drithëra, peshk dhe arra të pasura me lëndë ushqyese, në vend që të përqendroheni në një përbërës të superushqimeve”, beson McDowell.

Çaj kanelle

Kanella dihet se ka veti anti-inflamatore, antioksiduese dhe antibakteriale dhe kjo e bën atë një shtesë të shkëlqyeshme për çdo lloj çaji. “Avantazhi më i madh i kanellës është aftësia e tij për të ulur gradualisht sheqerin në gjak duke aktivizuar lirimin e insulinës”, thotë Jessica Ederer, e cila drejton edukimin Wellness.

Çaj i gjelbër

“Çaji i gjelbër përmban komponime që mendohet se janë në gjendje të shtypin inflamacionin dhe të bllokojnë rrugët pro-inflamatore në trup. Besohet se mbron zemrën nga dëmtimet dhe parandalon sëmundjet kardiovaskulare”, thotë McDowell. (Telegrafi)

Qendra Alert/Alert.al

Përfitimet shëndetësore nga dieta vegane

Historia e veganizmit fillon që nga viti 1944 kur Donald Watson mblodhi një grup prej 25 personash, të cilët më vonë u njohën si “Shoqëria Vegane”. Që atëherë numri i njerëzve që e mbështesin këtë lëvizje është rritur në të gjithë botën.

Regjimi ushqimor vegan, mbështetet në konsumin e produkteve bimore, të cilat jo vetëm që ju sigurojnë vlerat e duhura ushqyese por edhe mbrojnë shëndetin tuaj.

Në këtë artikull ju njohim me disa nga përfitimet shëndetësore të kësaj diete.

Përmirëson shëndetin e zemrës

Një studim i kryer në vitin 2019 u përpoq të zbulonte se si dieta vegane ndikonte në shëndetin e zemrës dhe në jetëgjatësinë e njeriut. Rezultati tregoi se vërtetë ekzistonte një lidhje midis veganizmit dhe uljes së rrezikut të sëmundjeve kardiovaskulare. Kjo sepse burimet kryesore të yndyrave vijnë nga produktet shtazore dhe ndërprerja e tyre mund të përmirësojë shëndetin e zemrës.

Ju ndihmon të humbisni peshë

Shumë njerëz i janë drejtuar dietës vegane me shpresën për të humbur kilet e tepërta. Një nga studimet e kryera doli në përfundimin se kjo dietë mund të ndihmojnë të humbisni peshën e tepërt. Arsyeja është se dieta vegane nuk përmban yndyra të këqija dhe përmban pak kalori.

Zvogëlon rrezikun për t’u prekur nga kanceri

Organizata Botërore e Shëndetësisë e ka klasifikuar mishin e përpunuar si një nga shkaktarët kryesorë të kancerit, prandaj kjo dietë duket të jetë më e shëndetshme. Gjithashtu dihet se ushqimet bimore janë të pasura me fibra, vitamina dhe fitokimikate, të cilët ndihmojnë në mbrojtjen ndaj kancerit. Por duhet të theksohet se veganizmi nuk është vetëm një dietë ose trend, por një mënyrë jetese. Shumë njerëz sot kanë zgjedhur këtë mënyrë jetese për të përmirësuar shëndetin e tyre. Pavarësisht arsyes për tu bërë vegan, është një fitore nga ana shëndetësore, pasi ndihmon në përmirësimin e shëndetit tuaj për një periudhë afatgjatë. (Agroweb)

Qendra Alert/Alert.al

Përse Coca Cola në McDonald’s është e ndryshme nga ajo e dyqanit apo e kafenesë?

Nëse keni porositur ndonjëherë Coca Cola në McDonald’s, atëherë me siguri keni vënë re se ka shije krejtësisht të ndryshme nga ajo që mund të blini në një dyqan ose të merrni në një kafene.

E thënë thjesht, zinxhiri i këtyre restoranteve të ushqimit të shpejtë kujdeset më mirë për këtë pije të gazuar, e preferuar nga shumë njerëz, shkruan Reader’s Digest.

Gjëja kryesore është në paketim, shurupi i Coca Cola-s vjen në këto restorante në enë prej çeliku të pandryshkshëm, ndërsa në disa të tjera vjen në qese plastike.

Pas mbërritjes në restorant, shurupi dhe uji ftohen mirë, dhe më pas me një metodë të veçantë, pra nëpërmjet një tubi të madh, përzihen, karbonizohen dhe derdhen në një aparat, për të qëndruar maksimalisht i ftohtë, nga i cili pija e gazuar më vonë u shërbehet mysafirëve.

Përveç kësaj, McDonald’s përdor gyp special kashte që janë pak më të gjera se zakonisht, kështu që shija e kësaj pijeje mund të ndikojë në të gjithë receptorët tuaj të shijes. (Telegrafi)

Qendra Alert/Alert.al