Menu

Blog

Fëmijët, të ekspozuar ndaj mikroplastikës

Studiuesit nga Universiteti Mjekësor në Nju Jork gjetën një lloj mikroplastike në një sasi shumë më të madhe në jashtëqitjen e fëmijëve të vegjël sesa te të rriturit.

Bëhet fjalë për polietilenin tereftalat, i njohur si PET. Hulumtimet e mëparshme kanë lidhur ekspozimin e shtuar ndaj mikroplastikës me vdekjen e qelizave, fryrjen dhe çrregullimet metabolike.

Drejtuesi i hulumtimit, profesori Kanan dhe kolegët e tij, shqyrtuan pasojat që mikroplastika mund të ketë në shëndet.

Ata veçanërisht vëzhguan PET -in e përmendur tashmë me PC (polikarbonat). Duke vëzhguar mostrat, ata arritën në përfundimin se lloji i PC përfaqësohet njësoj te të rriturit dhe fëmijët e vegjël, në kontrast me llojin PET.

Studiuesit thonë se kërkimi është ende në fazën fillestare dhe se nevojitet më shumë kohë, si dhe më shumë mostra, në mënyrë që të analizohet ky fenomen në mënyrë më të detajuar.

Ku gjenden mikroplastikat?

Grimcat mikroplastike mund të jenë më pak se pesë milimetra, dhe gjenden në thellësitë e mëdha të oqeanit, në pluhur, ushqim dhe madje edhe në ujë në shishe. Fillimisht, këto grimca u konsideruan të padëmshme për trupin tonë, por tani e dimë që nuk është kështu.

Si janë fëmijët kaq të ekspozuar ndaj mikroplastikës?

“Mikroplastikat e tipit PET u gjetën dhjetë herë më shumë në jashtëqitjen e foshnjave të vogla sesa në jashtëqitjen e të rriturve. Kjo mund të lidhet me përdorimin e produkteve plastike nga fëmijët, të tilla si shishe ushqyese, shishe ose gota për të pirë, takëm – lugë dhe pirunë plastikë, enë, lodra ose biberon.

Fëmijët gjithashtu vënë objekte të ndryshme në gojën e tyre, veçanërisht në fazën e kërkimit të mjedisit, gjë që e përshpejton më tej këtë fenomen. Është gjithashtu problem që ushqimi për fëmijë, si formula e qumështit dhe qullë të ndryshëm, të paketohen në paketime plastike”, shpjegon Samuel Kanan.

Qendra Alert/Alert.al

Studim: Antitrupat në qumështin e gjirit qëndrojnë deri në 10 muaj pas infeksionit Covid

Sipas studimeve, gratë që ushqejnë me gji fëmijët, ndërkohë janë të infektuara me Covid-19 vazhdojnë të kenë antitrupa neutralizues kundër Covid-19 në qumështin e tyre deri në 10 muaj.

Përveç rolit të rëndësishëm të ushqyerjes me gji për mbrojtjen e foshnjave nga sëmundja, studiuesit besojnë se antitrupa të tillë mund të përdoren për të trajtuar personat e infektuar me Covid-19 që e kalojnë rëndë sëmundjen, duke parandaluar që gjendja e tyre të përkeqësohet.

Megjithëse fëmijët e vegjël janë më pak të rrezikuar për të zhvilluar infeksion të rënduar nga Covid-19 sesa të moshuarit ose personat me sëmundje bashkëshoqëruese, afërsisht një në 10 foshnje nën moshën një vjeç do të kenë nevojë për kujdes të konsiderueshëm spitalor nëse infektohen.

Antitrupat në qumështin e gjirit janë të ndryshëm nga antitrupat ‘Immunoglobulin G (IgG)’ që shkaktohen nga vaksinimi, edhe pse disa prej tyre sekretohen edhe në qumështin e gjirit. (Ekspress)

Qendra Alert/Alert.al

Ushqimet që duhen shmangur për fëmijët

Teksa fëmija rritet i pëlqen kur provon ushqim nga pjata jote. Padyshim që do të keni dyshimet tuaja nëse fëmija juaj duhet të provojë diçka të ofruar nga gjyshi apo gjyshja. Sidoqoftë, t’i sërish dëshiron t’i ofrosh fëmijës tënd një gamë të gjerë ushqimesh,  për kënaqësi dhe ushqim më të mirë. Por a janë të gjitha ushqimet të sigurta për fëmijët? Sigurisht jo. Qoftë për shmangien e rrezikut të mbytjes apo reaksioneve alergjike të ushqimeve, këshillohet të jeni në linjë me ushqimet që do të lexoni në këtë artikull. Në këtë mënyrë do t’ia dilni të menaxhoni rreziqet që mund edhe të kërcënojnë jetën e bebes  apo thjesht të mërzitin rutinën e familjes për disa ditë.

Ndërsa fëmija rritet, kufizimet e përgjithshme reduktohen. Pas viti të 5-të, ju duhet të vijoni të jepni të njëjtën vëmendje ndaj ndjeshmërivë e reaksioneve alergjike të përjetuara nga fëmijët në vitet e mëparshme të jetës. Le të shohim për se duhet të kemi kujdes në çdo stad.

12-24 muajsh

Yndyrna të ulëta ose qumësht i skremuar: Fëmija juaj ka nevojë për yndyrnat dhe kaloritë e qumështit të plotë për formimin dhe zhvillimin normal. Pas vitit të dytë të jetës, mund të nisni t’i jepni qumësht me pak yndyrna, kos ose djath, nëse ka një arsye specifike, siç janë pesha  e tepërt apo nevoja për të reduktuar marrjen e yndyrnave të ngopura.

Copa të mëdha dhe të trasha ushqimi: Copat e ushqimit në madhësinë e bizeleve janë të sigurta, përderisa ato nuk mund të ngecen në fytin e fëmijës suaj. Perimet, siç janë karrotat, bishtajoret dhe ushqime të ngjashme duhet të priten në copëza të vogla. Duhet të bëni të njëjtën gjë me frutat, si rrushin, copat e pjeprit, qershitë të cilat duhet të priten në copëza përpara se t’i jepen fëmijës.

Ushqime të vogla dhe të forta: bajamet, arrat, kokoshkat, karamelet madje dhe stafidhet apo fruta të tjera të thata duhet të shmangen pasi fëmija mund të mbytet me to.

Këshilla të tjera: Mos e lejo fëmijën të ushqehet kur nuk mund ta supervizosh (psh në makinë).

24-36 muajsh

Rreziku i mbytjes: Në këtë moshë fëmija mund të hajë shumë më mirë. Nuk i pëlqen më ushqimet e shtypura, ndërsa përpiqet të shijojë gjithmonë ushqime të reja që ju konsumoni. Duhet që ende të shmangni ushqimet me rrezik të lartë në moshën 12-24 muajsh dhe duhet të përpiqeni të bëni dallim të qartë mes kohës së ngrënies dhe asaj të lojës. Kështu  fëmija do të mësojë të përtypet dhe të gëlltitet më mirë.

 

Mbi 3 vjeç

Rrezik mbytjeje: Pas vitit të tretë të jetës, fëmija juaj do të nisë të garojë gjatë vakteve. Përpiqet të hajë shpejt ose më shumë dhe përpiqet të imitojë të tjerët, veçanërisht  prindërit e tij. Si rezultat shpesh mund të mos e përtypë ushqimin. Kështu përpiqu ta dekurajoni këtë sjellje dhe shmangni servirjen e ushqimit ndërsa shikoni televizor apo bëni diçka tjetër që ndërpret vëmendjen e tij.

Ushqimet alergjike: ashumica e fëmijëve nuk kanë reaksione alergjike pas vitit të parë të jetës.

Shenjat e reaksioneve alergjike: Shenjat fillestare të reaksioneve alergjike përfshijnë vjelljen, diarrenë, djersitjen e tepërt, dhimbje të barkut, gazra të shumta, kruarje, frymëmarrje e shpeshtë etj. Shenjat e para shfaqen pak orë pas ngrënies së ushqimit. Në këto raste, kontaktoni menjëherë pediatrin. Reaksionet alergjike shpesh shpejtohen dhe bëhen shumë të forta në hark të shkurtër kohor. (foodsafetynews)

Qendra Alert/Alert.al

Pfizer fillon studimin e ilaçit oral për parandalimin e COVID-19

Pfizer njoftoi se ka filluar studime në shkallë të gjerë duke testuar një ilaç antiviral oral për parandalimin e COVID-19 midis njerëzve që janë ekspozuar ndaj virusit.

Sipas mediave të huaja, studimi do të testojë ilaçin oral të Pfizer, PF-07321332, në deri në 2,660 pjesëmarrës të rritur të shëndetshëm të moshës 18 vjeç e lart që banojnë në të njëjtën familje me dikë që ka një infeksion të konfirmuar simptomatik COVID-19.

Pfizer tha se ai krijoi në mënyrë specifike ilaçin për t’u marrë nga goja “në mënyrë që potencialisht të mund të përshkruhet në shenjën e parë të infeksionit ose në vetëdijen e parë për një ekspozim, pa kërkuar që pacientët të shtrohen në spital”.

Deri më tani, i vetmi trajtim antiviral i miratuar për COVID-19 në Shtetet e Bashkuara është Remdesivir i i Gilead Sciences, të cilin ish-presidenti Donald Trump e mori në kombinim me dexamethasone kur u infektua me COVID-19 vjeshtën e kaluar.

“Me ndikimin e vazhdueshëm të COVID-19 në të gjithë botën, ne besojmë se trajtimi i virusit do të kërkojë trajtime efektive për njerëzit që kontraktojnë ose janë ekspozuar ndaj virusit, duke plotësuar ndikimin që vaksinat kanë pasur në ndihmën për të shuar infeksionet”, tha Mikael Dolsten, zyrtari kryesor shkencor dhe presidenti i Kërkimit, Zhvillimit dhe Mjekësisë në Botë i Pfizer.

Qendra Alert/Alert.al

Testimi për COVID-19, pijet që mund të çojnë në një rezultat pozitiv të rremë

Testet e shpejta antigjen lejojnë njerëzit që nuk kanë simptoma të coronavirusit të shohin nëse janë të infektuar.

Një studim, i kryer nga studiuesit në Universitetin Queen Mary të Londrës, Universitetin e Oksfordit, Instituti për Studime të Avancuara, Vjenë dhe Universitetin Mjekësor të Grazit, zbuloi se testet antigjen janë 95 për qind efektive në zbulimin e COVID-19 kur përdoren në fillim të simptomave.

Një grup shkencëtarësh që studiojnë mjekësinë tropikale në Universitetin Tübingen të Gjermanisë publikuan kohët e fundit një studim në Gazetën Ndërkombëtare të Sëmundjeve Infektive, duke vënë në dukje gjithashtu efektivitetin e testit antigjen të COVID-19.

Por, ata shtuan se disa pije mund të çojnë në një test pozitiv të rremë. Ata raportuan: “Të gjitha pijet si: Coca-Cola, Coca-Cola Zero, apo Fanta ose pije energjike si Red Bull, pije alkoolike si vodka, uiski, ose raki dhe uji mineral i gazuar shkaktuan shfaqjen e një linje testimi të kuqe”. Linja e kuqe e testit tregoi një infeksion pozitiv.

Studiuesit shpjeguan shkencën që qëndron pas efektit, duke thënë se mund të jetë për shkak të “një pH të ndryshuar në këto zgjidhje, e cila mund të modulojë funksionin e antitrupave të mbuluar në vijën e provës”.

Ata shtuan se testimi bëhet më së miri në mëngjes, para çdo ushqimi ose pije dhe nën mbikëqyrje kur është e mundur. (Express.co.uk)

Qendra Alert/Alert.al

 

7 këshilla kryesore që fëmijët tuaj të hanë shëndetshëm

Fëmijët e vegjël ndonjëherë hanë me vështirësi, duke shkaktuar shqetësim tek prindërit. Ata refuzojnë ushqime të caktuara, për shembull bazuar në ngjyrën ose llojin e aromës apo shijes, si perimet ose peshku. Në vitet e para të jetës, zhvillimi gradual i njohjes me aktin e të ushqyerit është normal dhe përfshin hapa të tillë: Si të hahet me duart tuaja, duke futur vetëm pjesë të vogla në të njëjtën kohë. Kur zakone të caktuara vazhdojnë përtej 6 viteve, situata mund të dalë jashtë kontrollit dhe të bëhet stresuese për prindërit dhe e lodhshme për fëmijët, të cilët gjithashtu mund të rrezikojnë mangësi ushqyese.

Me synimin për t’u dhënë prindërve këshilla të dobishme për të parandaluar këtë lloj sjelljeje, studiuesit në Universitetin e Australisë së Jugut u konsultuan me disa nga bazat e të dhënave kryesore ndërkombëtare të studimeve të kompanive ushqimore dhe biomjekësore, duke aplikuar kritere të rrepta shkencore. Siç ilustrohet në Gazetën Ndërkombëtare të Kërkimit Mjedisor dhe Shëndetit Publik, para së gjithash duhet bërë një dallim: Ka faktorë të brendshëm, por edhe të jashtëm, mbi të cilat mund të ndërhyni me rregulla të thjeshta dhe efektive.

Indikacionet që dolën mund të përmblidhen në këto shtatë këshilla:

Jepni një shembull të mirë: Një familje që ha së bashku ka zakone më të mira të ngrënies.

Plani i rregullt i vakteve: Ushqimet e rregullta zvogëlojnë nivelet e stresit.

Përfshini fëmijët në përgatitjen e ushqimit, familjariteti dhe ndjenja e kontrollit mund të ndihmojnë

Provoni të hani një vakt të përshtatshëm për të gjithë, ngrënia veç e veç inkurajon sjellje të vështira

Fikni televizorin: Fokusohuni në vakt, jo në ekranet e tv

Mundohuni të mbroni kohën e vaktit, duke e mbajtur atë të qetë dhe pa stres: Do të jetë një përvojë më e mirë për të gjithë.

Shmangni dhënien e shpërblimeve ose ndëshkimeve për fëmijët. (IlFattoAlimentare)

Qendra Alert/Alert.al

Vaksinat shtesë do sigurojnë miliarda dollarë fitime për kompanitë prodhuese

Për disa kompani prodhuese të vaksinave kundër Covid-19 është krijuar mundësia e fitimit të disa miliardave dollarëve më shumë, ndërsa SHBA po përgatitet për shpërndarjen e dozave shtesë të vaksinës kundër COVID-19, për të forcuar mbrojtjen e amerikanëve ndaj virusit.

 

Sa do të fitojnë prodhuesit varet nga sa e madhe do të jetë shpërndarja në treg.

 

Cilët duhet të marrin një dozë përforcuese ishte një vendim që u shoqërua me debat ndërsa këshilltarët e Qendrave për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve (CDC) kaluan dy ditë këtë javë duke shqyrtuar provat. Drejtorja e CDC-së, Dr. Rochelle Walensky miratoi shumicën e kategorive të përzgjedhura prej tyre: personat 65 vjeç e lart, banorët e shtëpive të pleqve dhe ata të moshës 50 deri 64 vjeç që kanë probleme shëndetësore kronike, si diabeti, të cilëve do t’u ofrohet doza shtesë pasi të kenë mbushur gjashtë muaj nga doza e fundit e vaksinës së kompanisë Pfizer. Personat 18 vjeç e lart me probleme shëndetësore mund të vendosin vetë nëse duan një dozë përforcuese.

 

Sidoqoftë, kriza po evoluon vazhdimisht dhe disa zyrtarë të lartë të shëndetësisë amerikane presin që dozat përforcuese të autorizohen më gjerësisht në javët ose muajt e ardhshëm. Dhe kjo, plus rritjen e vazhdueshme në vaksinimet fillestare, mund të nënkuptojë një fitim të madh në shitje dhe në veçanti fitime për kompanitë Pfizer dhe Moderna.

 

“Oportuniteti sinqerisht reflektohet tek miliarda njerëzit në të gjithë botën që do të kenë nevojë për vaksinim dhe për dozën shtesë”, tha analisti i kompanisë Jefferies, Michael Yee.

 

Bursa Wall Street po ndjek me vëmendje zhvillimet. Parashikimi mesatar i analistëve për të ardhurat e kompanisë Moderna në vitin 2022 është rritur me 35% që kur Presidenti Joe Biden paraqiti në mes të gushtit planin e tij për dozat përforcuese.

 

Shumica e vaksinimeve të deritanishme në Shtetet e Bashkuara kanë qenë nga kompania Pfizer, e cila krijoi vaksinën e saj me kompaninë gjermane BioNTech, e pasuar nga kompania Moderna. Ato kanë vaksinuar përkatësisht rreth 99 milionë dhe 68 milionë persona secila. Kompania Johnson & Johnson është e treta me rreth 14 milionë të vaksinuar.

 

Nuk dihet ende se sa njerëz do të vaksinohen. Por analistja e kompanisë Morningstar, Karen Andersen pret që vetëm dozat përforcuese të sjellin rreth 26 miliardë dollarë në shitje globale vitin e ardhshëm për kompanitë Pfizer dhe BioNTech dhe rreth 14 miliardë dollarë për kompaninë Moderna nëse ato miratohen për pothuajse të gjithë amerikanët.

 

Këto kompani gjithashtu mund të fitojnë biznes të mëtejshëm nga njerëzit që morën fillimisht vaksina të tjera. Në Britani, e cila planifikon të ofrojë doza përforcuese për të gjithë personat mbi 50 vjeç dhe kategori të tjera të rrezikuara, një panel ekspertësh ka rekomanduar që vaksina Pfizer të jetë zgjedhja kryesore, me Modernën si alternativë.

 

Analistja Andersen pret që kompania Moderna, e cila nuk ka produkte të tjera në treg, të gjenerojë një fitim gati 13 miliardë dollarë vitin e ardhshëm nga të gjitha shitjet e vaksinave COVID-19, nëse dozat shtesë autorizohen për përdorim të gjerë.

Fitimet e mundshme nga vaksinat janë më të vështira për t’u vlerësuar për kompaninë Pfizer, por drejtuesit e kompanisë kanë thënë se presin që marzhi i tyre i fitimit nga vaksina, para taksave, të jetë në kuotën e lartë të mbi 20% të të ardhurave. Kjo do të përkthehej në një fitim prej rreth 7 miliardë dollarë vitin e ardhshëm vetëm nga dozat shtesë, bazuar në parashikimin e shitjeve nga zonja Andersen.

Kompania J&J dhe ajo evropiane AstraZeneca kanë thënë se nuk kanë ndërmend të përfitojnë nga vaksinat e tyre për COVID-19 gjatë pandemisë. (Associated Press)

Qendra Alert/Alert.al

Qirinjtë e aromatizuar lëshojnë disa kimikate, të rrezikshme për jetën

Në kohën kur dyert dhe dritaret janë të mbyllura, ndezja e një qiriu aromatik, mund të ndryshojë atmosferën në shtëpi.

Me një qiri që ka erë vanilje apo pishe, mund të bëhet një atmosferë e këndshme, që lë përshtypjen e pranverës së hershme. Por, këta qirinj nuk janë të padëmshëm.

Ekspertë nga Universiteti i Yorkut, kanë bërë hulumtime në shtëpi moderne, që janë të izoluara mirë.

Sipas tyre, mungesa e ventilimit dhe ajrosjen bën që kimikatet që lëshojnë këta qirinj të jenë vdekjeprurës.

Fillimisht, janë bërë testimet e ajrit brenda shtëpisë, apo kimikateve organike të paqëndrueshme, që ndodhen në secilën shtëpi. Lëshimi i kimikateve që bën qiriu aktivizohet dhe shndërrohet në material helmues.

Në përgjithësi, rreziku i helmimit nuk është shumë i madh, nëse ajrosja bëhet në baza ditore, jo më larg se pesë ditë. Përndryshe, problemet mund të jetë fatale. (Telegrafi)

Qendra Alert/Alert.al

Pija e kuqe që ul nivelet e sheqerit në gjak

Menaxhimi i tipit 2 të diabetit përfshin mbajtjen në kontroll të nivelit të gjakut. Sipas një hulumtimi, një pije e kuqe mund ta ulë sheqerin në gjak 15 minuta pasi që e konsumoni atë – cila është ajo?

Tipi 2 i diabetit shkaktohet nga prodhimi i dobët i insulinës në pankreas. Insulina është një hormon që rregullon sheqerin në gjak – elementi kryesor i sheqerit që gjendet në gjak. Brenda këtij mekanizmi rregullues, nivelet e sheqerit në gjak rritën, një gjë e cila shkakton një mori problemesh.

Fatmirësisht, ju mund ta rrisni furnizimin e juaj me insulinë, kështu ta rregulloni sheqerin në gjak,  duke marrë vendime që të bëni një jetë të shëndetshme.

Një ndërhyrje premtuese është që të pini lëng shege apo të hani të tilla.

Një studim i publikuar në revistën e “Current Developments in Nutrition” shqyrtoi ndikimin e një gote lëngu shege dhe ndikimin e saj në sheqerin në gjak.

Për këtë u rekrutuan 21 vullnetarë me peshë normale.

Vullnetarët fillimisht e kanë pirë një gotë ujë dhe pastaj një gotë lëngë shege . Gota e ujit kishte 18.6 gramë glukozë dhe 18.3 gramë fruktozë me përmbajtjen e lëngut të shegës.

Sasia e sheqerit në gjak ishte matur më parë, dhe reagimi do të shihej pas 15, 30, 60, 90, 120, 150 dhe 180 minutave pas pijes, transmeton GazetaExpress.

Testi i sheqerit në gjak matet gjatë natës, kur nuk jeni duke ngrenë.

Në të gjitha analizat, marrja e ujit nuk e ndryshoi nivelin e sheqerit në gjak.

Për më tepër, nivele të konsiderueshme të insulinës u panë tek personat pas 15 dhe 30 minutash të ata që kishin pirë lëngë shege, krahasuar me ata me ujë dhe sheqer.

Kërkime të tjera kanë treguar po ashtu benefitët që mund të keni nga pirja e lëngut të shegës.

Një studim i kryer në Izrael tregoj që lëngu i shegës mund të sigurojë përfitime shtesë për diabetiket.

Lëngu i shegës u testuat të një grup i vogël njerëzisht në institutin për Hulumtime Rappaport Family in the Medical Sciences, në bashkëpunim me Qendrën Mjekësore Ramban në Haifa të Izraelit.

Gjetja kryesor ishte se sheqernat e gjendur në lëngun e shegës, edhe pse të ngjashme me sheqernat në lëngjet e tjera të frutave, nuk ndikojnë negativisht në parametra të diabetikëve.

Lëngu i shegës ulë rrezikun e arteriosklerozës – një gjendje potencialisht serioze ku arteriet bllokohen nga substanca yndyrore të quajtura pllaka yndyrore apo ateroma. /GazetaExpress/

Qendra Alert/Alert.al

OBSH: Tashmë Delta është varianti dominues në mbarë globin

Varianti delta i koronavirusit ia ka kaluar të gjitha varianteve të tjera të COVID-it, tha të martën Organizata Botërore e Shëndetësisë.

 

“Më pak se 1% ka mbetur aktualisht në qarkullim nga variantet alfa, beta dhe gama. Është vërtet delta që dominon në të gjithë botën”, tha Maria Van Kerkhove, drejtuese teknike për COVID-19ën në Organizatën Botërore të Shëndetësisë.

 

Sipas zonjës Van Kerkhove, varianti delta është aq i transmetueshëm sa që ka zëvendësuar variantet e tjera që qarkullojnë në të gjithë botën.

 

Qindra njerëz demonstruan të martën në qytetin e dytë më të madh të Australisë kundër kufizimeve të koronavirusit që qeveria vendosi për industrinë e ndërtimit.

 

Zyrtarët njoftuan se kantieret e ndërtimit në Melburn do të mbyllen për dy javë mes shqetësimeve se lëvizja e punëtorëve po kontribuonte në përhapjen e COVID-19.

Infektimet e reja ditore dhe numri i njerëzve të shtruar në shtetin Uashington kanë arritur ose janë afër niveleve të tyre më të larta gjatë pandemisë.

 

Zyrtarët e shëndetësisë të shtetit Uashington raportojnë se 69% e njerëzve të moshës 12 vjeç e lart në këtë shtet janë plotësisht të vaksinuar.

 

Kjo është më e lartë se shifra kombëtare, me Qendrat për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve që raportojnë se 64% e popullsisë të moshës 12 vjeç e lart janë vaksinuar plotësisht.

 

Numri i vdekjeve të reja nga virusi në Shtetet e Bashkuara ishte 2.302 të hënën – më i larti i regjistruar që nga marsi, sipas të dhënave nga Qendra e Burimeve të Koronavirusit të Universitetit Johns Hopkins. (VOA)

Qendra Alert/Alert.al