Menu

Blog

Limoni i gjelbër apo i verdhë, cili është më ushqyes?

Ndryshimi më i dukshëm mes limonëve të gjelbër dhe atyre të verdhë është se këto të fundit janë më të mëdhenj.

Cili është më ushqyesi?

Sipas të dhënave të AgroWeb.org, vetëm 100g limonë të gjelbër ofrojnë më pak se 1g proteina, 10.5g karbohidrate dhe 2.8g fibra.

Përmbajtja e vitaminës C tek limonët e gjelbër është 32% e vlerës së rekomanduar ditore.

Në vetëm 100 g, ju do të merrni gjithashtu sasi të vogla të vitaminës A, E, K, të kompleksit B, selenit, fosforit, magnezit, bakrit, kaliumit, kalciumit dhe hekurit.

Ndërsa në 100 gr limonë të verdhë ka 1.1 gr proteina dhe 9.3 gr karbohidrate, 2.8 prej të cilave fibra.

Limonët e verdhë përmbajnë 59 % të vlerës ditore të rekomanduar për vitaminë C dhe 5% vitaminë B6.

Për çdo 100g ata përmbajnë gjithashtu sasi të vogla të vitaminave A, E, vitaminat e kompleksit B, bakër, zink, kalcium, hekur, kalium, magnez dhe mangan.

Siç mund ta shihni, nuk ka shumë ndryshime midis llojeve pasi të dyja këto agrume kanë përafërsisht të njëjtat sasi karbohidratesh, fibrash dhe proteinash.

Të dyja janë të pasura me acid askorbik dhe kanë një sasi të vogël të lëndëve të tjera ushqyese.

Por nëse po i krahasoni sepse dëshironi të merrni mjaftueshëm acid askorbik, ndoshta ju duhet të konsumoni limon të verdhë.

Gjithashtu duhet të dini se përmbajtja e vitaminës C tek limonët e gjelbër është sa gjysma e përmbajtjes së vitaminës C tek të verdhët.

Si t’i përdorni?

Edhe pse ndryshojnë në aromë, shije dhe pamje, të dy llojet janë mjaft të ngjashëm nga ana ushqyese.

Pavarësisht këtyre dallimeve dhe ngjashmërive, ju mund t’i përdorni të dy si përbërës në një shumëllojshmëri ushqimesh dhe pijesh.

Të tilla mund të jenë koktejet, lëngjet, ëmbëlsirat, mund t’i përdormni për të marinuar por edhe për turshitë.

Ju gjithashtu mund të përdorni lëkurën e tyre për t’i dhënë ujit më shumë aromë.

Rekomandohet ngrirja dhe përdorimi i tyre në vend të kubeve të akullit ose shtrydhjen e tyre në çaj.

Sipas studimeve, këto agrume janë gjithashtu të pasura me flavonoide, që veprojnë si antioksidantë.

Këto lëndë ushqyese nuk gjenden vetëm në lëngun e frutave, por edhe në lëkurën e tyre.

Edhe pse ndajnë pothuajse të njëjtat cilësi dhe përfitime, ato kanë gjithashtu të njëjtat anë negative.

Qendra Alert/Alert.al

 

Pse vaji i palmës konsiderohet i rrezikshëm për shëndetin?

Kolesteroli i lartë mund të jetë një nga kërcënimet më të mëdha të shëndetit të zemrës. Kjo është për shkak se kur nivelet e kolesterinës rriten shumë, trupi zhvillon depozita yndyrore që mund të bllokojnë rrjedhën e gjakut në enët e gjakut. Qendrat për Kontrollin e Sëmundjeve thotë se arteriet e bllokuara mund të rrisin ndjeshëm rrezikun për sëmundje të zemrës dhe goditje në tru, dy nga shkaktarë kryesor të vdekjeve në Shtetet e Bashkuara.

Kjo çështje serioze nuk është e pazakontë. Mes viteve 2015 dhe 2018, rreth 12 për qind e amerikanëve mbi moshën 20-vjeçare kishin nivele të larta të kolesterinës së keqe e njohur ndryshe si LDL, dhe nivele të ulëta të kolesterinës së mirë apo HDL. Kjo mund të jetë për shkak të një sërë faktorësh si dieta e varfër, mungesa e stërvitjes ose konsumimi i tepërt i alkoolit dhe pirja e duhanit.

Ndërsa të gjithë këta faktorë mund të kontribuojnë në rritjen e niveleve të kolesterinës, ne mund të përqendrohemi në atë që mund të bëjë ndryshime të vogla, e që është dieta juaj. Për shembull, edhe ndryshimi i llojit të vajit me të cilin gatuani është zbuluar se ndihmon në menaxhimin e niveleve të kolesterinës.

Sipas një studimi të publikuar në gazetën “The Journal of Nutrition”, vaji i palmës është prej vajrave më të dëmshme për njeriun sepse përmban shumë yndyra të ngopura. Sipas këtij hulumtimi, krahasuar me krahasuar me vajrat vegjetale më të ulëta në yndyra të ngopura, konsumimi i vajit të palmës rrit ndjeshëm nivelet e kolesterinës së keqe.

Po ashtu, yndyrat e ngopura që gjenden në vajin e palmës, vajin e kokosit, mishin e kuq, gjalpin dhe shumicën e akulloreve, janë të dëmshme për shëndetin tuaj të përgjithshëm dhe duhet të konsumohen gjithmonë me kujdes të shtuar. Dhe ndërsa teknikisht nuk janë aq të këqija sa yndyra trans, sërish është vërtetuar se rrisin nivelet e kolesterinë në gjak.

Zëvendësimi i vajit të palmës me yndyrë të pangopur mund t’ju ndihmojë të zvogëloni rrezikun e kolesterinë së lartë. Studiuesit zbuluan se vajrat e farave si vaji i lulediellit apo farave të lirit, janë më të mirat për uljen e niveleve të kolesterinës.

Pavarësisht nëse luftoni me kolesterinën aktualisht ose keni zbuluar se jeni në rrezik të lartë, zgjedhja e vajit me të cilin gatuani ose konsumoni rregullisht mund të bëjë një ndryshim të rëndësishëm në shëndetin e zemrës suaj. Nëse mundeni, provoni të zëvendësoni vajin ose gjalpin e palmës me vajra të farave, lulediellit ose ullirit. (The Journal of Nutrition)

Qendra Alert/Alert.al

 

Ushqimi që mund të nxisë rritjen e tumoreve malinje ‘të mëdhenj’

Faktorët e varfër të një diete janë çelësi për zhvillimin e kancerit. Në fakt, normat në rritje të obezitetit janë në qendër të shqetësimeve për kancerin, sepse shkakton një rritje të insulinës dhe faktorëve të tjerë të rritjes. Kjo nga ana tjetër bën që qelizat të ndahen më shumë. Në një studim të fundit, studiuesit kanë zbuluar një ushqim që mund të rrisë rrezikun e obezitetit dhe kancerit.

Studimi, i botuar në revistën mjekësore Nature, zbuloi efektin dëmtues të shurupit të misrit me fruktozë të lartë në qelizat në zorrët. Instituti Kombëtar i Kancerit citoi trupin e hulumtimit, duke sugjeruar se konsumimi i tepërt i fruktozës mund të nxisë kancerin.

Studiuesit zbuluan se ëmbëlsuesi rrit jetëgjatësinë e qelizave kancerogjene në zorrë, gjë që çoi në formimin e tumoreve më të mëdha dhe anemisë – një ndërlikim i përhapur i lidhur me tumoret.

Studiuesit vunë në dukje: “Aftësia e fruktozës për të nxitur mbijetesën e qelizave ofron njohuri mbi dhjamosjen e tepërt të krijuar nga një dietë perëndimore dhe një shpjegim bindës për nxitjen e rritjes së tumorit nga shurupi i misrit me fruktozë të lartë”.

Studimi, i kryer te minjtë, u fokusua veçanërisht në konsumin e tepërt të fruktozës, e cila gjendet në shurupin e misrit me fruktozë të lartë. Do të pasohet nga një studim njerëzor për të parë nëse rezultatet janë të qëndrueshme te njerëzit.

Kristine Willis, e Divizionit të Biologjisë së Kancerit të Institutit Kombëtar të Kancerit, e cila nuk ishte e përfshirë në studim, komentoi: “Ky studim i miut është vërtet i rëndësishëm sepse krijoi një mekanizëm molekular se pse fruktoza mund të nxisë rritjen e tumorit”.

Qendra Alert/Alert.al

Adoleshentët dhe covid: Si pandemia ka ndryshuar marrëdhëniet e të rinjve me ushqimin

Pandemia e covid-19 ka ndryshuar shumë aspekte të jetës së përditshme dhe ndikimi i saj tek adoleshentët ka qenë edhe më i madh se sa në moshat e tjera. Një studim i kohëve të fundit i kryer nga një ekip nga Universiteti i Piacenzës hetoi se si ngjarjet e përcaktuara nga Covid-19 kanë ndryshuar qëndrimin e adoleshentëve ndaj ushqimit. Projekti i quajtur Food Mood, u zhvillua në një grup prej 482 nxënësish të shkollave të mesme nga Emilia-Romagna (kryesisht shkolla të mesme) dhe ofron mundësi të shumta për analizë. “Shumë nga këto të dhëna”-nënvizon Laura Rossi, studiuese në Crea Alimenti e Nutrizione duket se po konfirmohen edhe në nivel kombëtar.

Studimi së pari del në një konfirmim: Në më shumë se gjysma e të anketuarve të Covid-19 dhe pasojat e tij kanë prodhuar një ndryshim të vetëdijshëm në zakonet e ngrënies. Ky ndryshim, megjithatë nuk mund të konsiderohet si pozitiv apo negativ, por përmban elemente të dritës dhe hijes. Sa për hijet, sondazhi thekson se duke pasur rritje të momenteve të vetmisë dhe përdorimit të teknologjive dixhitale, 15% e adoleshentëve e përjetojnë ushqimin si një problem. Gjithnjë në lidhje me aspektet negative, ekziston zakoni i mos ngrënies në mëngjes. Në fakt, kjo karakteristikë e moshës (sipas të dhënave të vëzhgimit Hbsc, adoleshentët që nuk hanë mëngjes i kalojnë 30%).

Midis aspekteve të përmirësuara, hulumtimi raporton vakte ushqimore në shtëpi (96%) e rasteve), rritja e vëmendjes ndaj sigurisë së produkteve, (dy në tre adoleshentë kanë filluar të zgjedhin ushqime me më pak yndyrë, më pak sheqer, më pak kripë dhe/ose reduktuar sasinë e përgjithshme të ushqimit të konsumuar).

“Studimet tona po konfirmojnë se pandemia ka sjellë vëmendje më të madhe të konsumatorit në çështjen e ushqimit të shëndetshëm – thotë Laura Rossi. Megjithatë, respektimi i dietës mesdhetare mbetet i ulët, me 60% të popullsisë që nuk e ndjekin atë, veçanërisht në rajonet e Italisë jugore. Gjithashtu kemi vënë re se informacioni mbi ushqimet është një faktor përcaktues për zgjedhjet e mira ushqimore, domethënë ata që dinë për ushqimin, hanë më mirë dhe tregojnë një vëmendje më të madhe për parandalimin e mbetjeve ushqimore. Të gjitha këto janë elementë shumë të rëndësishëm për zbatimin e programeve të përshtatshme të politikës ushqimore”. Për të vlerësuar zbatimin e këtyre programeve është gjithashtu e rëndësishme të kuptohet nëse ndryshimet e nxitura nga pandemia janë të destinuara të konsolidohen ose jo. Për t’iu përgjigjur kësaj pyetjeje, projekti Food Mood do të kryejë analiza të mëtejshme dhe analiza të thella mbi këtë temë gjatë dy viteve të ardhshme, gjithmonë në bashkëpunim me shkollat e mesme të Emilia-Romagna”. (IlFattoAlimentare)

Qendra Alert/Alert.al

Regjistrohet vdekja e parë në botë nga virusi i minjve

Britania regjistroi vdekjen e parë nga ethet Lassa e virusit të rrallë të miut, ndëra dy raste të tjera janë duke u hetuar.

Në një deklaratë, Agjencia e Sigurisë Shëndetësore në Britani tha se rasti i konfirmuar me ethet Lassa e çoi numrin total të rasteve të virusit në tre, raporton LadBible.

Në deklaratë thuhet: “Po kontaktojmë me individët që kanë pasur kontakt të ngushtë me rastet para konfirmimit të infektimit të tyre, për të ofruar vlerësimin, mbështetjen dhe këshillat e duhura. Rreziku për publikun e gjerë mbetet shumë i ulët.”

Infektimi nga virusi mund të ndodhë nëpërmjet ushqimit ose sendeve shtëpiake që janë kontaminuar me urinë ose feçe të minjve të infektuar.

Simptomat mund të jenë dhimbje koke deri te dhimbjet e fytit ose të vjellat. Megjithatë, mund të ketë edhe gjakderdhje nga goja, hunda ose organet gjenitale.

Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH) thotë se njerëzit zakonisht infektohen me virusin Lassa përmes ekspozimit ndaj ushqimeve ose sendeve shtëpiake të kontaminuara me urinë ose feçe të minjve të infektuar Mastomys.

Qendra Alert/Alert.al

 

Testi i thjeshtë: Si ta dalloni që djathi ka përmbajtje niseshteje

Djathi është pa diskutim një nga nënproduktet e qumështit më të pëlqyera nga konsumatori shqiptar. Por sa cilësor është djathi që ne blejmë në bulmetore apo baxho të ndryshme të vendit?

Manipulimi i djathit me niseshte është një fenomen jo i rrallë. Në shumë raste prodhuesit e djathit përdorin niseshtenë për të rritur sasitë e djathit të prodhuar me një kosto shumë të ulët dhe me një cilësi shumë të ulët gjithashtu.

Hidhni mbi një copë djathë: 2-3 pika jod.

Nëse sipërfaqja e djathit në të cilën janë hedhur pikat e jodit errësohet shumë, atëherë do të thotë se djathi është përgatitur me sasi të larta niseshteje. Kjo mënyrë do t’ju ndihmojë për të blerë djathë cilësor dhe të shëndetshëm.

Qendra Alert/Alert.al

CDC: Mbrojtja nga dozat përforcuese bie pas katër muajsh

Shumica e fuqisë mbrojtëse e ofruar nga dozat përforcuese e vaksinave kundër coronavirusit bie pas katër muajsh, tha Qendrat amerikane për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve (CDC), duke rritur shqetësimet se disa amerikanë, veçanërisht ata me rrezikshmëri të lartë, do të duhet të marrin një dozë të katërt

Hulumtimet paraprake nga Izraeli dhe Britania kanë sugjeruar se mbrojtja e ofruar nga dozat përforcuese bie brenda muajsh. Por, të dhënat e prezantuara më 11 shkurt paraqesin të dhënat e para të rënies së mbrojtjes nga vaksinat e prodhuara nga Pfizer dhe Moderna. Studimi u fokusua te personat që kanë kërkuar trajtim mjekësor për shkak të simptomave të sëmundjes COVID-19, kështu që nëse ajo popullatë është e orientuar drejt moshave më të vjetra dhe atyre me sistem më të dobët imunitar, atëherë dozat përforcuese mund të jenë më pak të efektshme.

Studimet e tjera kanë treguar se përderisa vaksinat mund të humbin disa prej aftësive për të mbrojtur ndaj sëmurjes së rëndë, hospitalizimit te personat mbi 65 vjeç, ato janë shumë efektive ndaj popullsisë së re, të cilët nuk kanë sëmundje shoqëruese. Por, zyrtarët shëndetësorë amerikanë kanë thënë se duhet të kuptojnë nëse personat që konsiderohen me rrezik të lartë do të duhet t’i nënshtrohen regjimit prej tri dozave apo duhet të marrin edhe dozën e katërt. CDC më herët kishte publikuar të dhëna që tregonin se doza e dytë dhe e tretë e vaksinave Moderna dhe Pifzer, mund të jenë më pak efektive ndaj variantit Omicron sesa ndaj variantit Delta të coronavirusit. Sipas këtyre të dhënave, CDC kishte thënë se doza e tretë mund të ofrojë mbrojtje, të paktën për një kohë të shkurtër.

Qendra Alert/Alert.al

 

Studimi i ri: Konsumimi i një lloji të caktuar vaji ndihmon njerëzit të ulin rrezikun e sëmundjeve

Sëmundjet e zemrës janë një problem i madh në të gjithë botën dhe mjekët rekomandojnë disa mënyra për të reduktuar rrezikun përmes gjërave të tilla si një dietë e ekuilibruar.

Tani, një studim sugjeron se konsumimi i një lloji të caktuar vaji mund t’i ndihmojë njerëzit të ulin rrezikun.

Shpesh ka studime për disa substanca ushqimore për t’i mbajtur në krye të përfitimeve të tyre të mundshme shëndetësore ose ndonjë problem që mund të shkaktojnë.

Prandaj, studimet mbi ushqimin në lidhje me sëmundjet e zemrës janë veçanërisht të rëndësishme pasi këto shkaktojnë një për qindje të madhe të vdekjeve çdo vit.

Çfarë ushqimi mund të ndihmojë të ulim rrezikun e sëmundjeve të zemrës?

Studimi shqyrtoi se çfarë ndodh kur njerëzit konsumojnë gjysmë luge vaj ulliri çdo ditë dhe zbuloi se vaji i ullirit “është i lidhur me rrezikun më të ulët të vdekshmërisë nga sëmundjet kardiovaskulare, vdekshmërinë nga kanceri, vdekshmërinë nga sëmundjet që ndikojnë në sistemin nervor dhe vdekshmërinë nga sëmundjet e frymëmarrjes”.

Studimi, i publikuar në Kolegjin Amerikan të Kardiologjisë, zbuloi se zëvendësimi i 10 gram yndyrë qumështi, margarinë, majonezë dhe gjalpë me vaj ulliri lidhet gjithashtu me një rrezik më të ulët të vdekshmërisë.

Shkencëtarja e lartë kërkimore në Departamentin e Ushqyerjes në Harvard, Marta Guasch-Ferre, tha: “Gjetjet tona mbështesin rekomandimet aktuale dietike për të rritur marrjen e vajit të ullirit dhe vajrave të tjerë bimorë të pangopur. Klinikët duhet t’i këshillojnë pacientët që të zëvendësojnë disa yndyra, si margarina dhe gjalpi, me vaj ulliri për të përmirësuar shëndetin e tyre. Studimi ynë ndihmon në bërjen e rekomandimeve më specifike që do të jenë më të lehta për pacientët t’i kuptojnë dhe shpresojmë t’i zbatojnë në dietat e tyre”. (Mirror)

Qendra Alert/Alert.al

OBSH: Të sigurojnë fond për të financuar planin kundër Covid-19

Organizata Botërore e Shëndetësisë, u bëri thirrje shteteve të pasura që të sigurojnë një fond prej 16 miliardë dollarësh, për të financuar planin e luftës kundër Covid-19. “Shkenca na ka dhënë mjetet për të luftuar pandeminë, nëse ato ndahen globalisht në mënyrë solidare, mund t’i japim fund emergjencës shëndetësore këtë vit”, tha Drejtori i Përgjithshëm i OBSH-së, dr. Tedros Adhanom Ghebreyesus.

“Nëse shtetet me të ardhura të larta paguajnë pjesën e tyre për programin e përshpejtimit të ndihmës, atëherë shtetet me të ardhura më të pakta, mund të tejkalojnë nivelet e ulëta të vaksinimit, testimit dhe mungesës së mjekimeve”, shtoi ai në një deklaratë.

Një nga përbërësit e programit të përshpejtimit të ndihmës, është edhe sistemi COVAX, ku bën pjesë edhe Shqipëria, i ngritur për financimin e vaksinave para se ato të prodhoheshin. Në mes të janarit 2022, përmes kësaj skeme u shpërndanë mbi 1 miliard doza.

Programi i plotë, sipas OBSH-së, ka nevojë për një financim prej 23,4 miliardë dollarësh, por deri tani, janë siguruar vetëm 800 milionë dollarë. Deri tani, vetëm gjashtë shtete e kanë arritur, ose tejkaluar, nivelin e fondeve, Kanadaja, Gjermania, Kuvajti, Norvegjia, Arabia Saudite dhe Suedia.

Qendra Alert/Alert.al

Kujdesi që duhet të tregojmë në ngrohjen e ushqimeve

Mënyra se si ne ushqehemi ka ndryshuar në mënyrë drastike gjatë dekadave të fundit. Duke u larguar nga produktet e freskëta, shumë prej nesh konsumin e tyre ditor të energjisë e marrin nga ushqimet e përpunuara.

Një tjetër gjë që ka ndryshuar është mënyra se si ne ruajmë dhe blejmë ushqimet tona. E mbështjellë në plastikë, përdorimi i materialit sintetik si një enë për ringrohjen e ushqimit mund të rrisë rrezikun e kancerit, sipas Breastcancer.org.

Organizata bamirëse shpjegon se nëse ngrohni plastikën, ajo mund të kullojë kimikate. Shqetësimi kryesor është se këto kimikate mund të hyjnë në ushqimin dhe pijen tuaj.

Një kimikat i dëmshëm që shkakton shqetësim në veçanti quhet bisphenol A (BPA). Breastcancer.org thotë: “Kërkimet sugjerojnë gjithashtu fuqimisht se në nivele të caktuara ekspozimi, disa nga kimikatet në këto produkte, si bisfenoli A (BPA), mund të shkaktojnë kancer te njerëzit”.

BPA është një estrogjen mjedisor dhe aktiviteti i tij i ngjashëm me estrogjenin e bën atë një ndërprerës të hormoneve, shpjegon bamirësia. Ata shtojnë: “Përçarësit e hormoneve mund të ndikojnë në mënyrën se si estrogjeni dhe hormonet e tjera veprojnë në trup, duke i bllokuar ose duke i imituar, gjë që hedh jashtë ekuilibrin hormonal të trupit. Për shkak se estrogjeni mund të bëjë që kanceri i gjirit të receptorit hormonal të zhvillohet dhe të rritet, shumë gra zgjedhin të kufizojnë ekspozimin e tyre ndaj këtyre kimikateve që mund të veprojnë si estrogjen”. (Breastcancer.org)

Qendra Alert/Alert.al