Menu

Konsumatori

Ftalatet, draft opinioni i hapur për konsultim publik

EFSA ka nisur konsultimet për projekt-opinionin e saj mbi identifikimin dhe prioritizimin për vlerësimin e rrezikut të plastikës së përdorur në materialet në kontakt me ushqimin dhe për projekt-protokollin e saj për vlerësimin e ekspozimit të atyre substancave që janë prioritare.

Konsultimet do të zgjasin 6 javë dhe të gjitha palët e interesuara inkurajohen të kontribuojnë. Të dy konsultimet i përgjigjen një kërkese të Komisionit Evropian që EFSA të kryejë punë përgatitore për rivlerësimin e rreziqeve për shëndetin publik nga prania e plastifikuesve si ftalatet, substancat të ngjashme dhe substancat zëvendësuese në materialet në kontakt me ushqimin (FCMs ).

Për projekt-opinionin mbi identifikimin dhe prioritizimin e plastifikuesve, Paneli i EFSA-së për Materialet, Enzimat dhe Ndihmat e Përpunimit të Kontaktit me Ushqimin (CEP) shqyrtoi të dhënat e ofruara nga Komisioni Evropian, Agjencia Evropiane e Kimikateve (ECHA) dhe Shtetet Anëtare të BE-së.

Në prioritet vetëm substancat e autorizuara për FCM në BE ose në nivel kombëtar. Konsultimi i dytë për projekt-protokollin përcakton qasjen që EFSA synon të përdorë për të tërhequr dhe përzgjedhur të dhëna dhe për të analizuar e integruar provat për vlerësimin e ekspozimit të substancave me prioritet.

EFSA kreu punën për këto dy projekt-produkte në bashkëpunim të ngushtë me ECHA, duke pilotuar qasjen “Një Substancë, Një Vlerësim” sipas Strategjisë së KE-së për Kimikatet për Qëndrueshmërinë (CSS). Palët e interesuara ftohen të paraqesin komente mbi draft opinionin dhe draft protokollin përmes faqeve të dedikuara të konsultimit. (EFSA)

Qendra Alert/Alert.al

Miratohet taksa mbi sheqerin, si funksionon tek konsumatorët

Shumë vende kanë miratuar të ashtuquajturën taksë mbi sheqerin, që është një formë taksimi mbi sheqernat, veçanërisht ato që përmbahen në pije. Një studim i kryer nga studiues në Universitetin e Ohajos dhe i botuar në Psychological Science, nxjerr në pah një aspekt që deri më tani është konsideruar vendimtar. Reduktimi aktual i konsumit varet nga prania e taksës mbi çmimin. Autorët e hulumtimit kryen një eksperiment në dy supermarkete në San Francisko, ku taksa është një cent për ons, pra 12 cent për paketat standarde 12 ons ( rreth 350 ml). Gjatë eksperimentit, tre lloje të ndryshme ‘etiketash çmimesh’ u aplikuan për tetë javë.

E para u përdor si kontroll dhe ishte standardi, në të cilin pijet nuk kishin shkrime të lidhura me taksat dhe kushtonin 1,52 dollarë për paketë. Në të dytën, paketat mbanin fjalët “subjekt i taksës së sheqerit të San Franciskos”. Në rastin e tretë, ato përmbanin gjithashtu informacion shtesë se si do të përdoreshin të ardhurat nga taksat për financimin e programeve për studentët e universiteteve vendase. Shifrat e shitjeve të tetë javëve dhe krahasimi me ato të dy javëve të mëparshme (gjatë të cilave taksa ishte aty, por ishte e padukshme) sollën diferencat. Tregimi i taksës kishte ndryshuar konsumin, duke e orientuar drejt ujit dhe në përgjithësi drejt pijeve pa sheqer, të cilat kushtojnë 1,40 dollarë për copë. Kjo zgjidhje, pra, nuk kishte cenuar shitjet e përgjithshme, por kishte favorizuar zgjedhje më të shëndetshme, me një ulje prej 45% në blerjen e pijeve me sheqer. Nga ana tjetër, specifikimi se për çfarë përdoreshin të ardhurat, nuk kishte asnjë efekt tjetër përveç treguesit të thjeshtë të taksimit.

Një studim tjetër, i kryer këtë herë online konfirmoi se njerëzit priren të mbivlerësojnë taksat. Në rastin konkret, kundrejt një rritjeje të përcaktuar me një taksë prej 12 cent, klientët menduan se shtesa ishte 40 cent. Ky iluzion mund të shfrytëzohet nëse shuma e taksës nuk është e qartë, klientët do të shtyhen të besojnë se rritja është më e shtrenjtë se sa ndodh në të vërtetë dhe për këtë arsye do të priren të blejnë më shumë. Pikërisht për këtë arsye, pijet e etiketuara përgjithësisht si të tatuara u zgjodhën më pak. Megjithatë, një studim i mëtejshëm tregoi se kur zbulohet se rritja e çmimit është vetëm disa cent, zakonet e blerjes kthehen në ato para taksimit. Për momentin, në Shtetet e Bashkuara nuk ka rregulla unike se kur dhe si të tregohet ndonjë tatim, por sipas autorëve, do të ishte e përshtatshme që të futeshin. Konkretisht, mund të ishte e dobishme të parashikohej përmendja e taksës, por jo shtrirja e saj. Me të gjitha gjasat, ky truk i thjeshtë do të rriste shumë efektivitetin e taksave të sheqerit. (IlFattoAlimentare)

Qendra Alert/Alert.al

Teknologu ushqimor Mirvjen Shehaj: Si ndikon ambalazhi në kontaminimin e produktit

I ftuar në emisionin “Alert” në News24 nga Granit Sokolaj, Mirvjen Shehaj teknolog ushqimor ka folur për ambalazhimin e miellit, llojin e materialit mbështjellës, nga sigurohet dhe sa është cilësor dhe konform rregullave.
“Tek fabrikat që prodhojnë ambalazhin por edhe tek ato të ushqimit duhet të kenë drejtues teknik që të japë informacionin e duhur dhe të detajuar tek prodhuesit që ambalazhojnë pasi produkte të ndryshme kërkojnë ambalazhe të ndryshme, pasi mund të kemi probleme me kontaminim. Përsa i përket ambalazhimit të miellit, licencat e prodhimit janë konform BE-së dhe kërkohet nga klientët që të marrin letrën për miellin me cilësi, të mos përmbajë lagështi dhe të jetë e ajrosur. Mielli ka lagështi shumë të ulet, rreth 14% dhe prandaj është zgjedhur letra e cila është përshtatur si ambalazhi më i mirë për miellin. Ne kërkojmë fletë analize dhe fletë konformiteti, pasi produktet i çojmë jashtë. Ne punojmë me firma të certifikuara të letrës, na sjellin certifikatë analize të bërë jashtë. Kërkohet fletë analize dhe kontrolli. Plastika është e mirë, por jo për të gjitha produktet”-deklaroi Mirvjen Shehaj.

Emisioni Alert

Qendra Alert/Alert.al

Vullnet Haka: Plastika, kemi kakofoni udhëzimesh që nuk adresohen saktë

I ftuar në emisionin “Alert” në News24 nga Granit Sokolaj, Vullnet Haka nga Everest IE ka folur përdorimin e plastikës në paketimin e prodhimeve, kur mund të kontaminojë produktin dhe moszbatimin e Urdhëzimeve të adoptuara në Shqipëri.
“Ambalazhet e plastikës tregojnë për avantazhin që kanë nga fleksibiliteti, mënyra e përdorimin dhe e kanë më pak të nevojshme prezencën e aditivëve të shtuar, të cilat në rrethana apo kushte të caktuara mund të shkaktojnë problematikë gjatë përdorimit të tyre. Procesi fillon që tek trajtimi i ushqimit, prodhimi, paketimi, qëndrimi në supermarkete dhe deri tek konsumatori përfundimtar. Ambalazhet e plastikës klasifikohen si të sigurta, por ka disa rregulla, bazë ligjore rregullative të plotë për këtë pjesë, sidomos në vendet e zhvilluara të BE-së. Qeveria është munduar të bëjë adoptime, të zgjedhë udhëzime të ndryshme. Por kemi kakofoni udhëzimesh që thonë shumë gjera, por nuk i adresojnë në mënyrë të saktë. Kemi një Udhëzim Nr. 15 i vitit 2012, i cili nuk gjendet. Ndërsa në vendet BE është miratuar direktiva që shkon që në dizejnimin e produkteve dhe ambalazheve, që të prodhojnë sa më pak Co2 gjatë prodhimit dhe në fund të ciklit të jenë të riciklushme dhe të futen në zinxhirin ekonomik. Përsa i përket paketimeve është kryer hov cilësor në 10 vjeçarin e fundit, pasi më përpara kishte më shumë produkte që tregtoheshin të hapura. Për ruajtjen e produktit mund të përdoren lëndë shoqëruese me aditivë si acid dhe janë raste specifike që mund të nxisin çështjen e migrimit nga ambalazhi në produkt apo anasjelltas. Flasim për analiza shumë specifike, që shumë rrallë lind nevoja që të kryhen.  Është mirë që këto lloj analizash të kishim mundësi t’i kryenim në laboratorët tanë. Vëmendjen më të madhe duhet ta kemi tek importi, duhet të ketë kontroll, besueshmëri më të lartë tek ato që na vijnë dhe vëmendje të shtuar në kontrolle, për specifika për vendet që nuk janë anëtare. AKU mostrat duhet t’i çojë në një laborator të pavaruar për rastet problematike, si metalet e rënda, aditivë”-tha Vullnet Haka.

Emisioni Alert

Qendra Alert/Alert.al

Teknologia ushqimore Allgjata: Plastika shqetësim global, s’ka vlerësim risku nga autoritetet

E ftuar në emisionin “Alert” në News24 nga Granit Sokolaj, Flonja Allgjata teknologe ushqimore ka folur për materialet e paketimit që ndikojnë në kontaminimin e ushqimit dhe problematikat e vlerësimit të riskut nga autoritetet jo vetëm në Shqipëri, por edhe jashtë.
“Një nga faktorët kryesorë që ndikon në cilësinë materialeve në kontakt me ushqimin është konkurrenca. Ka plot kompani në treg që ofrojnë lloje materialesh të ndryshme. Nga ana tjetër përpunuesit e ushqimit përpiqen të zgjedhin opsionin më të mirë për produktin e tyre, jo vetëm për të ruajtur cilësinë, por edhe ti shtojë vlera produktit. Përsa i përket materialeve që kanë kontakt me ushqimin, në varësi të paketimit që prodhuesi zgjedh dhe në varësi të problematikave që do të shmangë në lidhje me produktin ushqimor zgjedh dhe ambalazhin. Ambalazhi mund të jetë plastikë, qelq, metal, qeramikë, letër. Specifikat për të gjitha ambalazhet sjellin dhe problematikat e tyre. Dihet se qelqi është ambalazhi më i mirë për mbajtjen e lengjeve apo ushqimit. Për plastikën është ngritur shqetësim sidomos në botë, se si ta bëjmë plastikën sa më eficente në ambalazhin e ushqimit, duke qenë se në shumicën e rasteve ka dhe kosto për bizneset. Ne thamë se ka problematika në vlerësimin e riskut nga autoritetet në Shqipëri, ama në të gjithë botën ka probleme të tilla. Në Kongresin Amerikan u ngrit shqetësim për ambalazhimin e ujit, ku gjatë 2 viteve, nga 2013-2015 rezultoi se rreth 6 milion rezidentë amerikanë kishin konsumuar ujë të kontaminuar. Këto janë shifra të frikshme sidomos për FDA. Për produktet e importit, dilema më e madhe e bizneseve në botë është nëse duhet të riskojnë më shumë tek mbrojtja e produktit apo menaxhimi i kostove. Duke qenë se bizneset po përpiqen të gjejnë material të riciklueshëm, pjesa më e madhe e importuesve janë kompani që sjellin me vete certifikatë konformiteti në lidhje me ambalazhin, pavarësisht se marrim produktin përfundimtar të përfshirë me ambalazhin. Ndërsa, produktet për fëmijë kanë dosje më vete, specifikimin e ambalazhit për çdo produkt, testet që kalojnë”-deklaroi Flonja Allgjata.

Emisioni Alert

Qendra Alert/Alert.al

Donjaldo Hoxha nga IPQ: Sa të sigurta janë ambalazhet e nënprodukteve të qumështit

I ftuar në emisionin “Alert” në News24 nga Granit Sokolaj, Donjaldo Hoxha nga Shoqata Industria e Përpunimit të Qumështit ka folur për elementët që përdoren në materialet paketuese të kësaj industrie dhe baza ligjore që implementohet për sigurinë ushqimore.
“Elementët kryesorë që përdorim në materialet paketuese për produktet tona është piketa e produkteve të lëngeta ose plastika siç ne e quajmë dhe pjesa e tetra-pakut për produktet finale si dhe kemi materialet e letrës, që nga gotat e kosëve të ndryshëm apo për etiketat, për gjalpin etj. Gama e produktit që përdor Industria e Përpunimit të Qumështit për ambalazhin është shumë e gjerë, por avantazhi kryesor i saj është se ka ndërthurje të disa elementëve të cilët bëjnë të mundur që të kemi një kontroll të sigurisë ushqimore në produktin final. Zgjidhja teknologjike që përdoret në Industrinë e Përpunimit të Qumështit ka bërë të mundur që të ketë një filter dhe për materialet paketuese, që ta zgjedhim cilësor. Baza ligjore që implementojmë si për ushqimin apo paketimin është e drejtuar në direktivat e BE, duke impaktuar sigurinë ushqimore të materialit paketues, filtrat e kontrollit për paketimin. Në radhë të parë është AKU, duke patur parasysh licencat e përpunimit që disponon Industria Ushqimore, konkretisht ajo e Përpunimit, bën kontrolle përkatëse mbi fletët e analizave, certifikatave të konformitetit, certifikatave të cilësisë dhe të sigurisë ushqimore që ne kemi për materialin paketues që kemi përdorur. Detyrimi i licencave të Industrisë së Përpunimit që ne kemi na detyron që të mbajmë të gjitha analizat dhe certifikatat përkatëse të materialeve paketuese. Element i dytë është standardi ISO, mbi të cilat janë të certifikuara Industritë e Përpunimit të Qumështit, ku përvec HACCP, aty mbahen të gjitha certifikatat, licencat dhe analizat e materialit paketues për produktet që prodhohen. ISO ka edhe një auditim që institucionet e caktuara i lëshojnë. Kompanitë që në blejmë janë të certifikuara, çdo lëndë importi shoqërohet me raport analizash dhe certifikatë cilësie edhe origjine, që garanton cilësinë e materialit që përdoret për paketim”-tha Donjaldo Hoxha.

Emisioni Alert

Qendra Alert/Alert.al

Shitjet "online", Qendra ALERT kërkesë Kryeministrit Rama: Akt Normativ dhe Task Force për disiplinimin e këtij tregu pa kontroll dhe të rrezikshëm për konsumatorët

TIRANE, më 23.11.2021 – Shitjet online në ditët e sotme, janë një nga rreziqet më serioze për konsumatorin, mashtrimin e tij dhe pasigurinë e produkteve. Kjo, pasi në shumicën e rasteve, këtë tregti e ushtrojnë persona që nuk kanë një adresë zyrtare, nuk kanë zyra, apo dhe nuk janë të regjistruar në organet tatimore. Kjo bën, që produktet e tyre të jenë jashtë kontrolleve zyrtare, ndërsa konsumatorët, në shumë raste ndihen të gënjyer, në rrezik shëndeti i tyre dhe nuk kanë një adresë ku të ankohen…

Produkte ushqimore, joushqimore dhe të ndaluara, tregtohen sot online, për të cilat konsumatori nuk ka asnjë informacion, apo të dhënat e tyre nuk janë aspak të sakta në raport me produktin që mbërrin me postë tek porositësi. Kjo tregti përën rrezik për konsumatorin, pasi shumica e tregtarëve online nuk janë subjekte të regjistruara, që kanë një adresë të saktë postare dhe nuk janë objekt kontrolli. Ndërsa në lidhje me ankesat, konsumatori nuk ka një “dritare të hapur” ku mund të ankohet, produktet nuk kthehen mbrapsht dhe në rast rreziqesh të ndryshme shëndetësore, shkaktari “mbetet jetim”. Ndërkohë që produktet e tyre futen në vendin tonë në mënyra nga më të ndryshmet dhe autoritetet respektive shumë herë shmangin dhe kontrollet.

Për këto arsye, Qendra ALERT, nëpërmjet një shkrese, i ka kërkuar Kryeministrit Edi Rama krijimin e një Task Force, me qëllim ndalimin e shitjeve online të produkteve ushqimore dhe joushqimore, që përbëjnë rrezik për konsumatorin, mashtrim të tij dhe që në shumë raste, tregtimi i tyre është i paligjshëm, si dhe mbylljen e faqeve web apo rrjete sociale për “subjektet” që nuk mund të kontrollohen fizikisht nga inspektoriatet përgjegjëse respektive. Gjithashtu, në shkresën e nisur kryeministrit, iu kërkua dhe krijimi e bazës ligjore, plotësuar dhe më akte nënligjore për shitjet “online”.

“Qendra ALERT e ka ndjekur me shqetësim prej disa kohësh mënyrën e tregtimit online, nëpërmjet internetit apo reklamave televizive, të qindra llojeve të produkteve të ndryshme, nga “persona” që e konsiderojnë vetën subjekte tregtare, por që në të vërtet nuk kanë asnjë një seli, asnjë magazinë, dyqan, as adresë postare dhe në shumë raste nuk janë të regjistruar as në Qendrën Kombëtare të Biznesit. Ndërsa gama e produkteve që ata tregtojnë është nga më të ndryshmet, si nga produktet ushqimore, suplemente ushqimore apo vitamina që nuk konsiderohen medikamente mjekësore, produkte farmaceutike, kremra e produkte të tjera shërues ose kozmetikë, pajisje elektroshtëpiake, elektronike, pajisje të tjera për banesa, enë kuzhine, veshëmbathje, pajisje dhe aksesorë elektrikë e madje deri te produktet e ndaluara të tregtohen, siç janë elektroshokët që mund të blihen e përdoren lehtësisht nga persona keqbërës, fenelinat (bliz) që përdor policia ose ambulancat… Një mori e pafundme produktesh.

Ky fenomen ishte prezent dhe më parë, por hovin më të madhe e mori që nga fillimi i pandemisë “Covid-19”. Së pari, për faktin se, konsumatorëve iu ofrua një mundësi blerjeje e lehtë, ndërkohë që u shtuan në reklamimet online nga këto “subjekte” të medikamenteve, suplementeve “mrekullibërëse” kundër CovonaVirus”, thuhet ndër të tjera në kërkesën e Qendrës ALERT, e cila iu dërgua për dijeni edhe Ministrit të Financave, të Bujqësisë, Ministrit të Shëndetësisë, Ministrit të Shtetit për Standardet e Shërbimeve, Komisionit Parlamentar për Veprimtaritë Prodhuese, Tregtinë dhe Mjedisin, si dhe Komisionerit për Mbrojtjen e Konsumatorit.

“Në situatën ku ndodhemi sot me shitjet online, mendojmë dhe besojmë se fusha e mundësisë për abuzime, duke mashtruar konsumatorët shqiptarë, duke rrezikuar seriozisht cilësinë e tyre të jetës, sigurinë e tyre të shëndetit dhe jetës, është më e madhe se kurrë më parë. Kjo, edhe falë teknologjisë dhe internetit, por edhe falë disa faktorëve të tjerë.

Së pari, shumë produkte joushqimore, pajisje elektroshtëpiake, veshëmbathje, enë kuzhine, aksesorë etj, që janë dhe duhët të jenë objekt kontrolli i Inspektoriatit Shtetëror të Mbikqyrjes së Tregjeve, vërësi e MFE, nuk është e mundur të kontrollohen për konformiretin e tyre, sepse është Dogana e para ajo që duhet të verifikojë konformitetin me rregulloret dhe ligjet e BE, por edhe se tregohen vetëm “online” nga të ashtuquajturat subjekte që nuk kanë NIPT, nuk kanë adresë postare dhe as magazina apo dyqane fizike.

Së dyti, produkte të ndryshme si vitamina apo suplemente ushqimore, futen në territorin e Republikës së Shqipërisë (përjashtuar dhe shumë raste kontrabandë) dhe nuk analizohen nga Autoriteti Kombëtar i Ushqimit, por shikohet vetëm nga dokumentacioni dhe shkojnë kushedi se ku e në sa “shitës online” pa asnjë identitet tregtar.

Së treti, pajisje të rrezikshme dhe të ndaluara për blerje pa autorizime të veçanta, gjenden lehtësisht në faqet e internetit apo nëq rrjetet sociale. Konkretisht, feneliza policie mund të blejë kushdo sot onlinë e gjithashtu edhe paralizues elektroshok me bateri, që shkarkojnë deri në 10000 volt e që janë mjet lehtësisht i përdorshëm për të kryer vepra penale.

Në shumë raste, konsumatorët nuk kanë ku të ankohen apo të zgjidhin problemin e tyre, sepse “subjekti” shitës funksionon vetëm nëpërmjet rrjeteve sociale dhe në shumë raste, as nuk përgjigjen në numrat e telefonit të vendosur aty, e aq më pak të zgjidhin problemet e hasura me produktet e shitura.

Faqet online, web apo rrjete sociale janë të jembushura me produkte joushqimore edhe ushqimore, saqë të vjen të qeshësh e të qash kur shikon emrat e tyre… që nga “mjalti dobësues”, “mjalt për femra që duan të mbeten shtatzënë”, produkte që të mbrojnë nga Covid19, apo të tjera që, nëse do të ishin aq efikase, shumë mjekë di të “dorëzonin diplomat”, pasi nuk do të ishin më të dobishëm. Për të mos folur për “dyshekët me aloe vera”, produktet kozmetike dhe të gjitha ato që ne përdorim në jetën e përditshme.

E gjitha kjo shndërrohet në rrezik potencial për shëndetin dhe jetën e konsumatorëve, të cilët nuk dinë asgjë për pasojat, apo nëse iu ndodhin, nuk kanë asnjë informacion se nga iu erdhi. Konsumatorët, fatkeqësisht gënjehen edhe nga të njëjtat reklama, ku në shumë produkte thuhet se, “është prodhuar në Europë”, apo edhe personazhet publike që bëhen imazhi i tyre, thuhet më tej në kërkesën e drejtuar Kryeministrit Rama.

Për këto arsye, Qendra ALERT kërkon nga Ju, ngritjen e menjëhershme të një Task-Force ndërinsitucionale, por edhe miratimin e një Akti Normativ me fuqine e ligjit që:

  1. Të hartohet dhe miratohet një Akt Normativ me fuqinë e ligjit, për rregullimin e tregut të shitjeve online.
  2. Të hartohen e miratohen VKM, Urdhëra, Udhëzime, Rregullore, për funksionimin brenda standardeve ligjore dhe nën kontrollin e institucioneve respektive.
  3. Të krijohet një Task-Forcë ndërinstitucionale për ndërhyrje të menjëhershme në tregjet “online” dhe kontrollin e tyre.
  4. Të evidentohen shitjet online në rrjete apo web-e që nuk kanë dyqane fizike dhe nuk janë të regjistruar në QKB.
  5. Të mbyllen faqet e tyre dhe të bllokohen produktet që mund të kenë diku e të ndalohet shitja.
  6. Të përcaktohen rregulla të qarta për reklamimin dhe tregtimin online, nga subjekte të ligjshme që duan ta ushtrojnë këtë veprimtari nëpërmjet internetit, si në të dhënat e sakta dhe të qarta të produkteve që shesin; të dhënat tenike, specifikimet, publikimin e deklaratave të konformitetit, certifikatat e origjinës për çdo produkt, raport-analizat nëse janë produkte apo suplemente ushqimore dhe çdo detaj të mundshëm, siç bëjnë faqet ndërkombëtare të shitjes online apo të kompanive serioze.
  7. Të ndalohen emërtimet dhe etiketimet mashtruese të produktve, veçanërisht atyre ushqimore apo suplementeve të ndryshme që futen po në këtë kategori.
  8. Të merren masa urgjente për kontrolle në subjektet që reklamojnë e tregtojnë online, por që kanë dhe dyqane apo magazina dhe NIPT, me qëllim kontrollin e produkteve që tregtojnë, për ligjshmërinë, konformitetin dhe sigurinë e konsumatorit, të të gjitha natyrave e llojeve.
  9. Të ndermerren iniciativa ligjore për kontrolle rigoroze, të dokumenteve dhe t’ju bëhen analiza të herëpashershme në të gjitha vendkalimet kufitare, porte, aeroporte dhe rrugët tokësore, për të gjitha produktet që importohen nga subjektet që kanë prioritet tregtimin online.

Qendra ALERT – Alert.al

Disa arsye për të konsumuar më shumë lakër turshi

Lakra turshi është një ushqim i domosdoshëm në tavolina gjatë dimrit.

Ky ushqim është burim i shumë vitaminave dhe një pjatë e shkëlqyer anësore për pothuajse të gjitha gatimet “dimërore”.

Është ushqyese

Përveçse është e ulët në kalori dhe numëron rreth 30 kalori për pjatë, ajo gjithashtu përmban lëndë ushqyese të rëndësishme si vitamina C, vitamina K, vitamina B6, fibra, hekur, bakër, mangan, folate dhe kalium.

Të mira për zorrët

Duke qenë një ushqim i fermentuar, lakra turshi përmban natyrshëm probiotikë dhe fibra prebiotike, dhe probiotikët janë efektivë kur bëhet fjalë për kapsllëkun, diarrenë e lidhur me përdorimin e antibiotikëve dhe infeksionet, si dhe sindromën e zorrës së irrituar.

Forcon sistemin imunitar

Meqenëse imuniteti varet kryesisht nga shëndeti i zorrëve, këto dy sisteme janë të lidhura pazgjidhshmërisht, që do të thotë se çdo ushqim që mbështet një zorrë të shëndetshme gjithashtu mbështet një sistem të shëndetshëm imunitar.

Qendra Alert/Alert.al

Vaji i palmës nuk deklarohet saktësisht për konsumarotin në etiketa, VKM "Për Etiketimin" lë hapsira për abuzime nga prodhuesit

Dhjetra produkte prodhohen e tregtohen në Shqipëri, duke mos e deklaruar qartazi prezencën e vaji të palmës. Megjithëse studimet e fundit tregojnë se një nga shkaktarët kryesor të kancereve mund të jetë vaji i palmës dhe konkretisht acidi palmik, në Shqipëri vazhdon të mos deklarohet e qartë për konsumatorët në etiketat e produkteve ushqimore. 90 % e subjekteve e deklarojnë si vaj apo yndyrë vegjetale, ndërkohë që shkak për këtë abuzim iu ka lënë VKM-ka Nr.434, e vitit 2018, e cila ka të ngjarë të ketë qenë e mirëmenduar kur është hartuar.

Megjithëse rregulloret europiane e kanë të qartë deklarimin e pranisë së vajit të palmës në produktet ushqimore, VKM-ja e Shqipërisë “Për Etiketimin  e Ushqimeve dhe Informimin e Konsumatorit” e le këtë boshllëk. Madje që në fillim të saj është e deklaruar se është e përafaruar pjesërisht me Rregulloren 1169 të Parlamentit Europian dhe KE, “Për informacionin ushqimor për konsumatorin”.

Por, ka të ngjarë që, përafrimi i pjesshëm të mos jetë pa qëllim, por vetëm për t;ju ardhur në ndihmë bizneseve që duan të përdorin vajin e palmës në produktet e tyre dhe të mos e deklarojnë qartësisht në etiketë, duke e dhënë informacionin për “Vaj vegjetal”, ose bimor”.

Megjithëse nuk ka asgjë të detyrueshme për këtë deklarim, në Shtojcën VII, “Deklarimi dhe emërtimi i përbërësve”, Pjesa A, për “Dispozitat specifike lidhur me deklarimin e përvërësve në rend zbritës të peshës, thuhet:

Për vajrat e rafinuar: Mund të grupohen së bashku në listën e përbërësve nën emërtimin “vajra bimore” të ndjekura menjëherë nga lista e deklarimeve të origjinës specifike bimore, si dhe mund të ndiqen nga fjalia “në proporcione që ndryshojnë”. Nëse grupohen së bashku, vajrat bimore përfshihen në listën e përbërësve në përputhje me nenin 18, pika 1, në bazë të peshës totale të vajrave bimore të pranishme.

Madje, edhe Pika 1 e Nenit 18 është shumë e qartë: Lista e përbërësve duhet të ketë një titull të dukshëm, që përfshin ose përbëhet nga fjala “përbërësit”. Ajo duhet të përfshijë të gjithë përbërësit e produktit ushqimor, në rendin zbritës të peshës, siç janë regjistruar në kohën e përdorimit të tyre në prodhimin e produktit ushqimor.

Edhe rasti në foto është një nga abuzimet e radhës me konsumatorin. Një bistokë e porositur nga një hotel dhe e loguar nga prodhuesi me emrin e tij. Problemi qëndron, pasi në produktin biskotë, është shënuar si përbërës “Margarina vegjetale”. Ky përbërës, i shprehur në këtë mënyrë, nuk tregon asgjë të qartë për konsumatorin, nës është me vaj palme, mistri, luledielli, me gjalp bimor, ku sërish mund të përfshihet vaji i palmës etj.

Në këto kushte, lind nevoja e rishkimit të disa neneve apo shtojcave të kësaj VKM-je. Kjo, me qëllim që deklarimi i përbërësve të ushqimeve të mos jetë në vullnetin e prodhuesve, apo e detyruar me ligj për t’u deklaruar përbërja reale dhe informimi i saktë i konsumatorit.

Qendra ALERT – Alert.al

Produktet e rrezikshme, si të mbrohen konsumatorët nga shitjet online

Në qershor, Komisioni Evropian propozoi reformimin e ligjit të BE-së për sigurinë e produkteve. E quajtur aktualisht “Direktiva e Përgjithshme e Sigurisë së Produkteve”, Komisioni synon ta kthejë atë në një Rregullore. Ky është një hap i rëndësishëm, pasi ligji daton në vitin 2001 dhe nuk pasqyron më një treg ku njerëzit blejnë online dhe shumë produkte janë të lidhura aty. Ky ligj është gjithashtu thelbësor, pasi; a) ai përcakton se çfarë përbën një produkt “të sigurt”,

  1. b) u jep autoriteteve kombëtare kompetenca shtesë të mbikëqyrjes së tregut dhe
  2. c) përcakton se kujt mund t’i drejtohen ato autoritete në zinxhirin e furnizimit nëse diçka nuk shkon me një produkt.

Grupet e konsumatorëve përfundojnë se, Komisioni Evropian ka bërë një propozim të shëndoshë: Ai forcon mbikëqyrjen e tregut në të gjithë BE-në, përmirëson gjurmueshmërinë përgjatë zinxhirit të furnizimit dhe trajton teknologjitë e reja.

Megjithatë, ai nuk trajton mjaftueshëm rolin e tregjeve online në zinxhirin e furnizimit të sotëm. Grupet e konsumatorëve shpesh gjejnë produkte të rrezikshme të shitura në internet përmes tregjeve. Këto variojnë nga alarmet e tymit që nuk mund të zbulojnë tymin, te lodrat që shkelin kufijtë kimikë deri në 200 herë. Por, tregjeve nuk u jepet pothuajse asnjë rol në ligjin për sigurinë e produkteve për produktet që u dërgohen konsumatorëve drejtpërdrejt nga jashtë BE-së, zona e shitjeve ku vërejmë mangësitë më të mëdha. Kanali i shpërndarjes përmes të cilit blihet një produkt nuk mund të përcaktojë mbrojtjen e konsumatorit. Megjithatë, Komisioni Evropian deri më tani nuk ka krijuar kushte të barabarta loje. Ne i nxisim vendimmarrësit që t’i konsiderojnë tregjet si ‘importues’, në mënyrë që autoritetet t’u adresojnë atyre çështjet me një produkt. Së bashku me ANEC – zërin evropian të konsumatorit në standardizim – ne japim edhe sugjerime të tjera, si krijimi i një sistemi të duhur për mbledhjen e të dhënave të aksidenteve dhe dëmtimeve.

Kliko këtu per materialin e plotë.

Marrë nga BEUC.eu

Qendra ALERT – ALERT.al