Menu

Konsumatori

Los Angeles prezanton picën rekord, më e madhja në botë

Los Angeles ka regjistruar një rekord të shijshëm: “Picën më të madhe në botë”.

Bëhet fjalë për një mega-picë prej 1310 metrash katrorë e cila ndahet në më shumë se 68 mijë feta.

Sipas kuzhinierëve që synojnë të hyjë në Librin e Rekordeve Guinness, pica do të dhurohet në bankat e ushqimve për bamirësi lokale.

Për përgatitjen e kësaj pice u përdorën mbi 6 mijë kilogramë brumë, pothuajse 4 mijë kilogramë djathë dhe rreth 635 mijë copa sallami pikant.

 

Qendra Alert/Alert.al

Produktet kancerogjene që duhet t’i largojmë nga banesat

Një numër i madh prodhimesh të cilat i përdorim në shtëpi përmbajnë elemente të cilat konsiderohen se shkaktojnë kancerin, e të mos i përmendin ato të cilat shkaktojnë alergjitë, astmën dhe probleme të tjera.

Për këtë gjë, para së gjithash, duhet fajësuar rregullimin e keq të përbërësve të lejuar. Megjithatë, këtë mund ta përmirësoni, nëse kini kujdes. Për shembull, mjetet toksike për pastrim, mund t’i zëvendësoni me përzierje prodhimesh të sigurta, të cilat me siguri i keni në shtëpi.

Në vazhdim po japim listën e rreziqeve më të njohura. Ato nuk është e thënë se patjetër shkaktojnë kancerin, mirëpo nuk ka nevojë t’i ekspozohemi rrezikut, kur tashmë ekzistojnë opsione më të sigurta.

  1. Freskuesit e ajrit

Aroma e këndshme në ajër shpesh vjen e paketuar me naftalinë dhe formaldehidinë, të njohura si kancerogjene. Mirëpo, përmbajnë edhe një sërë kimikaliesh të tjera toksike. Dëshironi ajër të freskët në ambientin tuaj, fillojani menjëherë që të eliminoni shkaktarët e aromës së keqe. Kështu është shumë më mirë e sa të kamuflohet me diçka tjetër. Ambientin tuaj të jetesës shpesh ajroseni, rregullisht pastrojeni, dhe, nëse megjithatë diçka kundërmon, provoni zeolitin mineral, i cili është i njohur si njëri ndër vajrat eterikë më të mirë natyralë antitoksikë

  1. Ngjyrat e pikturimit, materialet për përpunimin e stolive dhe të tjera

Jini të kujdesshëm ndaj plumbit dhe metaleve të tjera me ngjyra, vernikut dhe emalit. Përdorni ngjyrat me bazë perimesh. Shfrytëzoni ngjitësit, ngjyrat dhe lapsat me bazë ujore dhe shmanguni nga tretësit e rrezikshëm siç janë: ‘çimento-goma’ apo lapsat të cilët përmbajnë aceton, heksan, heptan apo toulen.

  1. Mjetet për mirëmbajtjen e automjeteve

Duke pasur parasysh lirimin e tymit i cili del nga automjetet nuk është për t’u habitur që edhe mjetet për mirëmbajtjen e tij nuk janë të mira për shëndetin. Antifrizi dhe lëngjet të cilat përmbajnë etilen glikol janë shumë toksike, mirëpo nuk janë më të mira as ato për pastrimin e xhamave. Kurrë nuk bën të lihen në vende ku fëmijët mund t’i prekin, sepse nëse i pinë mund edhe të vdesin.

Vaji i përdorur i motorit është i rrezikshëm kur ka kontakt me lëkurën. Probleme shëndetësore shkaktohen rëndom pas ekspozimit të gjatë. Nëse patjetër përdorni mjete për lyerje dhe mirëmbajtje të automobilit, mbajini të mbyllura në çelës, ndërkaq mbetjet hidhni bashkë me mbeturinat e rrezikshme.

  1. Rrobat nga pastrimi kimik

Punëtoritë e pastrimit kimik rëndom shfrytëzojnë tonelata kemikalesh, siç janë perkloroetileni (tetrakloroetileni), naftalina, benzena, formaldehidi dhe trikloroetileni – të gjithë janë kancerogjenë. Këto avullime kimike mund të mbeten në rroba ditë të tëra.

  1. Mjetet kundër pleshtave, rriqrave dhe morrave

Shmanguni pesticideve me bazë lindani. Në disa shtete janë shpallur mjete kancerogjene.

  1. Ngjyrat

Disa përbërës avullues organikë, të cilët shfrytëzohen në ngjyra janë të njohur si kancerogjenë. Veç kësaj, ngjyra vite të tëra pas lyerjes nga pak avullon nga muret.

Kurrë mos i përdorni ngjyrat të cilat përmbajnë përbërës avullues organikë. Gjithmonë interesohuni për ngjyrat më pak toksike.

  1. Kokrrat nga naftalina

E njihni atë kundërmim të tmerrshëm të naftalinës? Është shenjë e qartë që jua dërgon trupi: keq, keq, keq! Thithja e naftalinës në esencë është thithje e insekticidit.

Naftalina përmban pothuajse 100% naftalinë, e cila është karcinogjen, apo paradilorobenzena, materie helmuese. Shumë njerëz kundër molëzave përdorin livandën, duhanin e tharë dhe materie të të tjera natyrale.

  1. Mjetet për pastrim

Të gjitha mjetet për pastrim nuk përmbajnë materie kancerogjene, mirëpo shumica janë të dyshimta. Mjetet kundër mykut të bardhë shpesh përmbajnë formaldehid. Më mirë është të provoni mjete natyrore, me ndihmën e uthullës, vajit apo çajeve. Përbërësve të tmerrshëm në mjetet për pastrimin e njollave në tepihë shmanguni, duke pastruar me avull dhe me mjete natyrore për pastrim. Divanet dhe kolltukët më mirë është t’i vishni me material stofi të bukur – që mund të hiqet dhe të pastrohet lehtë. Mjetet për polirimin e drurit mund të rrezikojnë sistemin nervor qendror dhe organet riprodhuese, sepse netrobenzena në to thithet nëpërmjet lëkurës. Blini mjete natyrale ose përpunoni mjetet tuaja nga 1/8 e gotës vaj ulliri me një lugë uthull dhe një lugë vodka.

Qendra Alert/Alert.al

Mungesa e monitorimit rrit rreziqet e përdorimit pa kriter të pesticideve

40% e prodhimit bujqësor global humbet çdo vit për shkak të sëmundjeve të bimëve dhe parazitëve. Kjo përqindje pritet të rritet për shkak të ndryshimeve klimatike, duke i nxitur fermerët që të përdorin më shumë helme.

Por, dëmi nuk ndalet te xhepi i tyre.

Përdorimi i pesticideve çon në mënyrë të pashmangshme në formimin e mbetjeve në bimë, ujë dhe tokë, të cilat transferohen në zinxhirin ushqimor dhe kthehen në rrezik për shëndetin e njeriut nëse kalojnë sasinë e lejuar. Për ta shmanguar këtë rrezik ekziston një kuadër ligjor për monitorimin e importit, tregtimin dhe përdorimin e produkteve për mbrojtjen e bimëve.

Megjithatë, të dhënat e mbledhura nga BIRN nëpërmjet ligjit ‘Për të drejtën e informimit’ tregojnë se institucionet shqiptare nuk i kryejnë në mënyrën dhe afatet e duhura kontrollet për ndotjen që pesticidet shkaktojnë në produktet bujqësore dhe në mjedis.

Monitorime në ujin e pijshëm kryhen vetëm për mbetjet e pesticideve klororganike – të përdorura në bujqësi gjatë regjimit komunist, të cilat konsiderohen shkaktare për krijimin e tumoreve, shkatërrimin e gjendrave endokrine si dhe problemeve me fertilitetin apo deformimet e fetusit te gratë shtatzëna, sepse për këto pesticide ka laboratorë.

Edhe kontrollet për toksicitetin e produkteve bujqësore nuk janë të përshtatshme, pasi bëhen shumë vonë për të shmangur shitjen dhe konsumin e tyre në tregun vendas, në rastin kur zbulohen mbetje mbi normat e lejuara.

Pesticidet e skaduara përbëjnë gjithashtu një ngërç të pazgjidhur prej vitesh në Shqipëri. Ndonëse ligji parashikon që ato duhen larguar nga territori i Shqipërisë ose inceneruar nga kompani të licencuara, asnjëra nga këto nuk ndodh.

Këto janë vetëm disa nga problemet që ekzistojnë në tregun bujqësor vendas dhe ekspertët paralajmërojnë se konsumatorët duhet të jenë të kujdesshëm.

“Vetë termi pesticid nënkupton substancë vrasëse për organizmat dëmtues”- shpjegoi Prof.Dr.Ferdi Brahushi, pedagog në Universitetin Bujqësor të Tiranës dhe autor i disa studimeve për çështje ku bujqësia lidhet me mjedisin.

“Por ato nuk vrasin vetëm organizmat për të cilat janë prodhuar, por edhe organizmat e tjerë, përfshirë këtu edhe njeriun”, shtoi ai.

Produktet për mbrojtjen e bimëve, PMB, përdoren për të kontrolluar ose dëmtuar parazitët ose dëmtuesit e bimëve. PMB janë forma më e përdorur e pesticideve, ndaj shpesh këta terma shkëmbehen me njëri-tjetrin.

Sipas të dhënave të Organizatës Botërore të Ushqimit dhe Bujqësisë, FAO, përdorimi i pesticideve në Shqipëri është rritur me 503 për qind nga viti 1990 në vitin 2019 – rritja më e madhe e regjistruar në Evropë pas Malit të Zi.

Rritja e përdorimit të pesticideve në Shqipëri ka nisur në një periudhë kaotike gjatë ndërrimit të sistemeve dhe viteve të para të pluralizmit.

“Për disa vite, gjendja ka qenë goxha jashtë kontrollit; kush me diplomë, kush pa diplomë shiste pesticide”, thotë Ajet Hyka, agronom në pension. (Birn)

Qendra Alert/Alert.al

 

 

Rikujtohet djathi Tuma, për rrezikun mikrobiologjik

Kompania “Eataly” ka raportuar si një masë paraprake, rikujtimin nga prodhuesi të një grupi djathi Tuma D’Fe, prodhuar nga Ferma Christine Draps për probleme të mundshme mikrobiologjike. Në lajmërimin e rikujtimit nuk u dhanë hollësi të tjera rreth ndotjes. Produkti në fjalë shitet me numrin e grumbullit 01120222 dhe datën e skadencës 01/03/2023. Si masë parandaluese, konsumatorët në posedim të produktit me datën e skadimit dhe numrin e lotit të treguar, këshillohen të mos e hanë atë dhe ta kthejnë atë në dyqan, ku ai do të rimbursohet. (IlFattoAlimentare)

Qendra Alert/Alert.al

Substancat toksike në sallatë, a është e sigurt rritja në afërsi të rrugëve?

Sallata jeshile nuk duhet të rritet pranë rrugëve, në të cilat udhëtojnë makinat dhe kamionët sepse rrënjët marrin substancat toksike të lëshuara nga gomat, të cilat pastaj grumbullohen në gjethe. Dhe nëse për disa substanca toksike rreziku është i njohur, për të tjerët informacioni i disponueshëm është i pakët.

Mundësia është e lartë që materialet e lëshuara nga gomat të grumbullohen në tokë dhe ujë. Problemi ka qenë i njohur për disa kohë, por tani një studim i kryer në laborator nga studiuesit në Qendrën për Mikrobiologji dhe Shkenca të Sistemeve Mjedisore (Cmess) të Universitetit të Vjenës tregon me hollësi se çfarë ndodh kur një bimë është në kontakt me disa nga molekulat më të rrezikshme.

Siç ilustrohet në Shkencën dhe Teknologjinë e Mjedisit, studiuesit rritën bimë me rrënjë të zhytura në ujë, që përmban fragmente nga gomat, duke i shkundur mekanikisht për 14 ditë. Në këto dy javë u grumbullua një derivat toksik që formohet me veshjen e gomave. Këto janë substanca që bimët i kanë marrë nga rrënjët dhe më pas janë grumbulluar në gjethe. Ka akoma. Bima formon edhe metabolite të reja me substanca të absorbuara, nga të cilat nuk njihen të gjitha efektet e mundshme në shëndet, edhe pse kimikatet mund të jenë të rrezikshme. Meqë ra fjala, këto përbërje janë mjaft të qëndrueshme brenda sallatës. Në realitet, shumë pak dihet për këto aspekte, dhe për këtë arsye autorët shpresojnë për një thellim.

Puna e kërkuesve austriakë po vazhdon. Ata po studiojnë tani se çfarë merr sallata nga toka,

kur është afër një rruge, me një fokus në mikroplastikë. Ekipi gjithashtu merr pjesë në një projekt të madh të quajtur CleanDanube, i cili ka për qëllim të analizojë gjendjen e degradimit të lumit të madh që, derdh katër ton plastikë në Detin e Zi çdo ditë, si dhe ndotës të llojeve të ndryshme, një pjesë e rëndësishme e të cilit vijnë nga rrugët dhe automjetet. (IlFattoAlimentare

Qendra Alert/Alert.al

Vitamina C 500 me Zink dhe D3 direkt, mrekullia e provuar dhe mbrojtja më e mire e imunitetit

Javët e fundit numri i të prekurve nga gripi dhe virozat në Shqipëri është shumëfishuar e paralelisht edhe nr i shtruarve në spitale. Ndaj, rëndësia e Vitaminës C në këtë periudhë, është me e madhe se asnjëherë.

IMG_8384
Vitamina C është një antioksidant i fuqishëm që ul rrezikun e sëmundjeve kronike, ndihmon në menaxhimin e presionit të lartë të gjakut dhe ul riskun e sëmundjeve të zemrës.
Ruajtja e kujtesës dhe e të menduarit gjatë plakjes apo moshës së tretë, është një nga përfitimet e Vitaminës C.
Rol te rëndësishëm në funksionimin e sistemit imunitar kanë edhe D3 dhe Zinku
Vitamina D është shumë e rëndësishme për shëndetin e kockave, lufton ç’rregullimet autoimune, ostoprozën dhe simptomat e depresionit.

Zinku është një element tjetër shumë i rëndësishëm për organizmin dhe shëndetin

Dhe kete kombinim kaq te rendesishem fortex e permbledh në një bustinë të vetme ne forme pluhuri

VitaminaC 500 me Zink dhe D3, pihet pa ujë, është shumë e shijshme, si dhe mund të mbahet lehtësisht në xhep apo çantë.

Ky suplement ndihmon në nxitjen e prodhimit të qelizave të bardha të gjakut të njohura si limfocitet dhe fagocite, të cilat ndihmojnë në mbrojtjen e trupit kundër infeksionit.
Studimet dhe të dhenat shkencore, kane treguar se, Vitamina C 500 me zink dhe D3 është një mrekulli për shëndetin e njeriut dhe forcuesi më i mire i imunitetit për të parandaluar semundjet , apo kalimin me sa më pak pasoja.

Prania e salmonelës në dy paketime me mish të grirë

Ministria e Shëndetësisë së Italisë raportoi rikujtimin nga prodhuesi i dy paketimeve mish të grirë, të markës Il Pronto da Cuocere për praninë e Salmonella spp. Produkti shitet në paketa prej 500 gram (2×250 gram) me numrat e grupit L6125220077 dhe L6125240077 dhe datat e skadencës 16/01/2023 dhe 18/01/2023.  Si masë paraprake, kompania rekomandon të mos e konsumojë produktin me numrat e shortit dhe datat e skadencës të treguara. (IlFattoAlimentare)

Qendra Alert/Alert.al

A është e detyrueshme në etiketë data e skadencës për mishin e freskët?

Një punonjës në fushën e sigurisë ushqimore, për produktet me origjinë shtazore ka folur mbi metodat e sakta për të treguar nëse duhet etiketë për datën e skadencës për mishin e freskët. Në veçanti, në pakot me vakum me mish viçi prej rreth 300 gramësh në etiketë raportohet: “Të konsumohet në mënyrë të preferueshme nga …”. Dua të vë në dukje se këto nuk qenë përgatitur paraprakisht në pikën e shitjes, por paketimi origjinal i etiketuar nga një institucion i KE i njohur në përputhje me rregulloren 853/04 të KE. Prodhuesi duhet të kishte treguar në etiketë në një mënyrë më të përshtatshme datën e skadimit “për t’u konsumuar nga …”, duke pasur parasysh zhdukshmërinë nga pikëpamja mikrobiologjike (DM 16.12.1993, ndoshta e shfuqizur, por objektivisht e vlefshme në përmbajtje) dhe duke pasur parasysh nenin 24 të Rregullores së BE-së.

Fabrizio De Stefani, veteriner, përgjigjet.

Në terma të përgjithshëm, përveç vezëve dhe qumështit për të cilat janë të vlefshme dispozitat kombëtare që fiksojnë “datën e skadimit”, nuk ka dispozita të datës së skadimit të konsumit për mish të freskët të paketuar. Duke treguar në etiketë për këto produkte “data e qëndrueshmërisë minimale (TMC)” ose “data e skadimit” është një prerogativë e prodhuesit që e përcakton atë në bazë të studimeve të jetës së raftit duke marrë parasysh një sërë faktorësh të lidhur për shembull me profilin mikrobiologjik të mishit, prerjet e mishit dhe paketimin. (IlFattoAlimentare)

Qendra Alert/Alert.al

Vezë dhe bulmet që shitet pa asnjë standard, bllokim malli dhe gjobë supermarketit

Trupa inspektuese e Autoritetit Kombëtar të Ushqimit, gjatë kontrollit të ushtruar në një supermarket me iniciale “E.M.” në Tiranë, referuar një indicieje nga qytetarët ka konstatuar tregtim të ushqimit të pasigurt, si:
vezë, proshutë gjeli, gjalpë lope dhe djathë me afate të kaluara përdorimi, në mungesë gjurmueshërie dhe etiketimi.

Për shkeljet e konstatuara trupa inspektuese e AKU-së vendosi masë administrative gjobë në vlerën 450’000 lekë, si dhe bllokoi sasitë e produkteve vezë, proshutë gjeli, gjalpë lope dhe djathë, deri në asgjësimin e tyre.

Qendra Alert/Alert.al

Konfiskohet mish pa vulë dhe certifikatë veterinare

Trupat inspektuese të Autoritetit Kombëtar të Ushqimit kanë ushtruar monitorime dhe kontrolle në Qarkun e Dibrës, në subjekte që ushtrojnë aktivitetin e therjes dhe të tregtimit të mishit.

Gjatë ushtrimit të kontrolleve në katër subjekte është konstatuar tregtim i mishit pa vulë dhe certifikatë veterinare, ushtrim i aktivitetit të tregtimit të mishit i paregjistruar në QKB, në mungesë gjurmueshmërie dhe kushteve higjieno-sanitare .

Për shkeljet e konstatuara, trupat inspektuese të AKU-së, vendosën masat administrative me gjobë në vlerën e 460.000 lekëve, janë konfiskuar rreth 1 kv produkte mishi, si dhe ndaj një subjekti u mor masa e menjëhershme e ndërprerjes së aktivitetit të paregjistruar.

Qendra Alert/Alert.al