Menu

Author Archives: Admin2

  • Home>
  • Archives for Admin2
Konsumatori - October 1, 2021

Si e ka ndryshuar pandemia konsumin e peshkut?

Pandemia që ka vazhduar për më shumë se një vit e gjysmë ka pasur dhe ka ende një ndikim të fortë në jetën tonë, dhe natyrisht edhe në konsum. Gjatë vitit 2020, me mbylljen e shërbimeve të hotelierisë, numri i vakteve të konsumuara në shtëpi u rrit, kështu që pati një bum në konsumin e produkteve të tilla si mielli dhe vezët, si dhe produktet e konservuara dhe ushqimet e ngrira.Në të njëjtën periudhë, pati një rritje të fortë në shitjet e ushqimeve në internet, një fenomen që më parë ishte shumë i kufizuar.

ISMEA (Instituti i Shërbimeve për Tregun e Ushqimit Bujqësor/Itali) ka publikuar një analizë interesante në lidhje me sektorin e peshkut. Në fund të vitit 2020 sektori regjistroi një rritje prej 6.7% në krahasim me vitin 2019, shumë interesant nëse krahasohet me rënien në sektor (-0.4%) të regjistruar vitin e kaluar, por më e ulët se rritja mesatare e shpenzimeve për ushqim në të njëjtin vit. Një prirje për shkak të dinamikës së ndryshme që ka prekur produktet e peshkut të freskët dhe të përpunuar, në formën e konservuar (të tillë si ton i konservuar) ose i ngrirë.

Ndërsa produktet e konservuara kanë pasur një bum të vërtetë, veçanërisht gjatë pranverës 2020, konsumi i peshkut të freskët ka rënë ndjeshëm gjatë së njëjtës periudhë. Dhe kjo sepse për shkak të bllokimit ne jemi detyruar të bëjmë pazare më rrallë, dhe sepse zvogëlimi i ditëve të peshkimit dhe mbyllja e tregjeve të peshkut, si dhe bllokimi i tregtisë së jashtme, kanë zvogëluar disponueshmërinë e peshkut të freskët.

Ky i fundit pastaj pa një rikthim të rëndësishëm në pjesën e fundit të vitit, për t’u rritur me më shumë se 20 pikë përqindje në Dhjetor 2020. Në atë kohë ne ishim të mbyllur në shtëpi, dhe festat e fundvitit u zhvendosën nga restorantet në mjedisin e shtëpisë.

Në vitin 2020 peshku i ngrirë u rrit me 18.7%, i konservuar, me 5.3%, i tymosur , me 11.2% dhe peshku i freskët u ndal në 2.8%. Rritja e këtij të fundit, megjithatë, vazhdoi në 2021: katër muajt e parë të këtij viti panë një rritje të konsumit, krahasuar me tremujorin e parë të vitit 2019, prej + 18% në vëllim dhe + 33% në vlerë.

Rritja e peshkut të freskët, një sektor i lidhur me kosto të larta, i detyrohet nga njëra anë vëmendjes më të madhe ndaj shëndetit, gjë që i shtyn shumë familje të përdorin peshkun më shpesh si burim proteine, por edhe dëshirës për ‘shpërblim’ të produkteve të afta për të kompensuar psikologjikisht privacionet me të cilat pandemia na ka detyruar të përballemi.

Një analizë që konfirmohet nga të dhënat në lidhje me shpenzimet e ndara sipas burimeve të të ardhurave: shpenzimet për produktet e peshkut rriten veçanërisht në familjet me të ardhura të larta, duke konfirmuar një prirje që ka vazhduar prej disa vitesh, ndërsa mbetet e qëndrueshme në familjet me të ardhura më të ulëta, të cilat në pesë vitet e fundit kanë pasur një rënie të shpenzimeve prej 3.8%. /Il Fatto Alimentare/

Qendra Alert – Alert.al 

0 Comment
Read More
Ekonomi, Konsumatori, Kryesore - September 25, 2024

Të drejtat e konsumatorit: Këshilli miraton qëndrimin për masat për të lehtësuar zgjidhjen e mosmarrëveshjeve

Këshilli i Bashkimit Evropian ka miratuar sot mandatin e tij negociues për një paketë masash për të përshtatur kuadrin e zgjidhjes alternative të mosmarrëveshjeve (alternative dispute resolution/ADR) me sfidat e botës digjitale. Shumë konsumatorë që përballen me një mosmarrëveshje me një kompani refuzojnë të ngrenë çështje gjyqësore për shkak të shumave të vogla të përfshira, kohëzgjatjes së procedurës ose mungesës së besimit në mundësinë e arritjes së një zgjidhjeje të kënaqshme. Mekanizmat ADR i lejojnë konsumatorët të zgjidhin mosmarrëveshjet e tyre me kompanitë përpara se të shkojnë në gjykatë.

Qëndrimi i Këshillit mbulon rishikimin e direktivës ADR dhe rregulloren për ndërprerjen e platformës online të zgjidhjes së mosmarrëveshjeve  (regulation on the discontinuation of the online dispute resolution platform/ODR). Ndryshimet legjislative synojnë të zgjerojnë fushën e çështjeve që mund të zgjidhen jashtë gjykatës, t’i bëjnë mekanizmat ADR më të lehtë, më të shpejtë dhe më tërheqës si për konsumatorët ashtu edhe për kompanitë.

Propozimi i Komisionit zgjeron fushëveprimin e direktivës për të përfshirë të gjitha dimensionet e ligjeve të BE-së për mbrojtjen e konsumatorëve dhe të gjitha llojet e kompanive, duke përfshirë tregtarët nga jashtë BE, si Shqipëria ose vënde të tjera.

Për më shumë lexoni këtu.

0 Comment
Read More
Ekonomi, Konsumatori, Teknologji - April 14, 2025

'Phishing' dhe Siguria ndaj Krimit Kibernetik

   Nedion Marku

   Phishing dhe Siguria ndaj Krimit Kibernetik

 

Nedion Marku është një ekspert shqiptar i krimit kibernetik, i angazhuar në mbrojtjen e të dhënave dhe ngritjen e ndërgjegjësimit publik ndaj rreziqeve online. Ai ka bashkëpunuar me institucione për forcimin e sigurisë kibernetike dhe ka kontribuar në trajnimin e autoriteteve dhe përmirësimin e ligjeve në këtë fushë.

Një nga temat që ai trajton është phishing, një formë mashtrimi që përdor mesazhe të rreme për të vjedhur të dhëna si fjalëkalime apo informacione bankare. Ky mashtrim përhapet përmes email-eve, rrjeteve sociale dhe aplikacioneve si WhatsApp.

Rreziqet përfshijnë humbjen e të dhënave personale, vjedhjen e parave dhe rrezik për identitetin. Një rast i fundit përfshinte një mashtrim në WhatsApp me premtimin e një burse të rreme, ku përdoruesit ftoheshin të jepnin të dhëna dhe të shpërndanin linkun.

 

Për të shmangur këto rreziqe, duhet:

  • Të mos klikoni linke të dyshimta.
  • Të verifikoni burimet dhe informacionet.
  • Të përdorni verifikim me dy hapa dhe antivirusë të përditësuar.

 

 

Informimi dhe kujdesi janë mbrojtja më e mirë ndaj phishing.

0 Comment
Read More
Konsumatori, Kryesore, Siguria ushqimore - April 28, 2026

Nga juristët te fermerët, si funksionon nisma e BE-së për sigurinë ushqimore dhe mbrojtjen e konsumatorit

Mbi 70 juristë nga Durrësi, Elbasani, Berati dhe Shkodra kanë përfunduar trajnime të specializuara, të ofruara nga Qendra Shqiptare për Mbrojtjen e Konsumatorit, mbi kuadrin ligjor që rregullon mbrojtjen e konsumatorit dhe ligjin për ushqimin. Vlen të përmendet se shumë prej këtyre profesionistëve, megjithëse kanë punuar në sektor për gati një dekadë, nuk e kishin zbatuar më parë legjislacionin për mbrojtjen e konsumatorit si bazë ligjore në çështjet e tyre.

“Kur merreshin me ndërprerjet e energjisë elektrike apo me mosmarrëveshje për faturimin, ata shpesh mbështeteshin te Kodi Civil apo te ligji për sektorin e energjisë elektrike, në vend të ligjit për mbrojtjen e konsumatorit”, shpjegoi Ersida Teliti nga Qendra Shqiptare për Mbrojtjen e Konsumatorit.

Këto trajnime janë organizuar në kuadër të projektit të financuar nga BE-ja “Mbështetje për Organizatat e Shoqërisë Civile në Shqipëri në fushën e Mjedisit, Kulturës dhe Sigurisë Ushqimore dhe Mbrojtjes së Konsumatorit”, i hartuar për të nxitur ndërgjegjësim më të madh publik për të drejtat dhe përgjegjësitë e konsumatorëve. Duke mbështetur punën e tri organizatave të mbrojtjes së konsumatorëve – Qendra për Ekselencë “Destiny”, Qendra “Alert” dhe Qendra “Konsumatori Shqiptar” – projekti bashkon tri shtylla kritike të mbrojtjes së konsumatorit në Shqipëri.

Së pari, ai forcon kapacitetin profesional përmes zhvillimit dhe trajnimit të synuar të aftësive. Së dyti, fuqizon qytetarët duke krijuar një linjë komunikimi për të mbledhur ankesat dhe për të garantuar që zëri i tyre të dëgjohet. Së fundmi, nxit ndryshime sistemike duke trajtuar problemet institucionale, duke i referuar ato te sistemi i drejtësisë dhe duke ofruar ndjekje përmes ndihmës ligjore. Së bashku, këto masa përfaqësojnë një qasje gjithëpërfshirëse për mbrojtjen e të drejtave të konsumatorëve dhe për të forcuar llogaridhënien në gjithë sektorin. Ato çojnë përpara përafrimin e Shqipërisë me acquis të BE-së sipas Kapitullit 28 (Mbrojtja e Konsumatorit dhe Shëndetit), duke mbuluar fusha kyçe si mallrat e konsumit dhe garancitë, kushtet e padrejta të kontratës, çmimet, shitja në derë dhe në distancë, marketingu i shërbimeve financiare, kredia konsumatore, reklamimi, praktikat e padrejta, pronësia me kohëndarje, udhëtimet me paketa dhe të drejtat e pasagjerëve.

Forcimi i praktikës ligjore dhe garantimi që të drejtat e konsumatorëve të njihen dhe mbrohen vazhdimisht në kuadër të instrumenteve të duhura legjislative ka qenë një nga rezultatet kryesore të theksuara nga Teliti. Pas trajnimit të juristëve, programi do të shtrihet te gjyqtarët, prokurorët dhe oficerët e policisë gjyqësore, duke garantuar që aktorët kyç brenda sistemit të drejtësisë të njihen me kuadrin ligjor që rregullon sigurinë ushqimore dhe mbrojtjen e konsumatorit.

“Duke u bazuar në dymbëdhjetë vjet përvojë në mbarë Shqipërinë, është e qartë se një trajnim i tillë është shumë i nevojshëm, pasi numri i çështjeve të paraqitura para gjykatave shqiptare në këtë fushë mbetet shumë i kufizuar. Në seancat me oficerët e policisë gjyqësore dhe prokurorët, vëmendje e veçantë do t’i kushtohet ligjit të ushqimit dhe dispozitave përkatëse të Kodit Penal që trajtojnë sigurinë ushqimore. Të dhënat e disponueshme tregojnë se ankesat ose akuzat që kanë arritur në prokurori në përgjithësi kanë të bëjnë me mashtrime, falsifikim të datave të skadimit apo produkte të pasigurta. Edhe në rastet e ankesave të konsumatorëve që lidhen me helmimin, procedurat shpesh janë pushuar. Në fakt, ekziston vetëm një çështje para gjykatave që zbaton drejtpërdrejt ligjin e mbrojtjes së konsumatorit – një mosmarrëveshje individuale që përfshin çështje të kartave të kreditit. Ky mbetet shembulli i vetëm i përdorimit të legjislacionit për mbrojtjen e konsumatorit si bazë ligjore në praktikën gjyqësore shqiptare”, shpjegoi Teliti.

Ajo shtoi se, nga përvoja ka vërejtur boshllëqe të konsiderueshme në zbatimin e ligjit për ushqimin dhe ka njohur nevojën për përgatitje më të fortë në këtë fushë. Për këtë arsye, vendosi ta bëjë fokus qendror të projektit.

Të drejtat e konsumatorëve mbrohen me ligj në të gjithë sektorët, qoftë në lidhje me mallrat thelbësore si uji, perimet, frutat, buka dhe produkte të tjera ushqimore, ashtu edhe me shërbimet, përfshirë bankat, mikpritjen dhe turizmin. Pavarësisht nëse qytetarët blejnë ushqim, veshmbathje apo shërbime aksesi, ata kanë të drejtë për mbrojtje të plotë ligjore dhe mund të kërkojnë dëmshpërblim nëpërmjet gjykatave për t’u siguruar që këto të drejta të mbrohen. Në kuadër të projektit të financuar nga BE-ja “Mbështetje për Organizatat e Shoqërisë Civile në Shqipëri në fushën e Mjedisit, Kulturës dhe Sigurisë Ushqimore dhe Mbrojtjes së Konsumatorit”, tri organizata shqiptare kanë monitoruar politikat, duke advokuar për reforma dhe duke rritur ndërgjegjësimin.

Një anketë me 1.600 të rinj në Gjirokastër, Korçë, Shkodër dhe Tiranë zbuloi se ndërgjegjësimi për mbrojtjen e konsumatorit dhe sigurinë ushqimore mbetet i kufizuar. Ndërsa shumica e të anketuarve mund të identifikonin datat e skadimit, shumë prej tyre kishin vështirësi në interpretimin e vlerave ushqyese ose në të kuptuarit e gjuhës teknike të përdorur në etiketat e produkteve. I kryer nga Qendra për Ekselencë “Destiny”, studimi ofron njohuri të vlefshme mbi perceptimet e qytetarëve për sigurinë ushqimore dhe të drejtat e konsumatorëve.

Gjetjet tregojnë se të rinjtë shpesh mbështeten në burime alternative – veçanërisht mediet sociale – kur informacioni zyrtar është shumë kompleks apo i paarritshëm. Sipas Rudina Lulës, e cila punoi me studimin, këto rezultate po përdoren për të hartuar zgjidhje të synuara që informojnë dhe rrisin ndërgjegjësimin te të rinjtë, ndërkohë që trajtojnë edhe shqetësimet e fermerëve në lidhje me përzgjedhjen e produkteve të sigurta bujqësore për të mbrojtur të korrat nga sëmundjet dhe dëmtuesit.

Si pjesë e projektit, nismat për ndërtimin e kapaciteteve kanë përfshirë një gamë të gjerë palësh të interesuara: fermerë, operatorë biznesi, institucione vendore, të rinj, grupe të margjinalizuara, gazetarë, drejtori veterinare dhe të sigurisë ushqimore, Institutin e Shëndetit Publik dhe autoritetet arsimore. Këto përpjekje kanë kulmuar me krijimin e një platforme dialogu ku aktorë të ndryshëm mblidhen së bashku për të diskutuar sfidat e sigurisë ushqimore, rëndësinë e përafrimit me standardet e BE-së dhe strategjitë praktike për arritjen e tyre.

Në kuadër të projektit, Qendra “Alert” ka punuar për të krijuar një kanal të unifikuar për trajtimin e ankesave të konsumatorëve. Një linjë e gjelbër e dedikuar, e arritshme në numrin 0800 2626, tashmë shërben si pikë qendrore për trajtimin e shqetësimeve në fusha të ndryshme të mbrojtjes së konsumatorit. Sipas Klajdi Tozajt, Qendra “Alert” shpesh ka shkuar përtej pranimit të thjeshtë të ankesave, duke i ndjekur në mënyrë aktive derisa problemet të zgjidhen.

Këto përfshijnë raste kur agjencitë e udhëtimit nuk kanë arritur të përmbushnin paketat e premtuara, pajisjet shtëpiake nuk kanë funksionuar brenda periudhës së garancisë apo subjektet tregtare kanë refuzuar të kthenin kusurin. “Për problemet që na paraqiten, hapi ynë i parë është të përpiqemi t’i zgjidhim drejtpërdrejt, duke garantuar që situata të normalizohet dhe të mbrohen të drejtat e konsumatorëve. Nëse zgjidhja nuk është e mundur, ne e përshkallëzojmë çështjen në institucionin përkatës, duke ofruar një raport me shkrim që përshkruan situatën, bazën ligjore dhe të drejtat specifike që janë shkelur”, shpjegoi Tozaj.

Informacion i përgjithshëm 

Komisioni Evropian ka dhënë grante për të forcuar organizatat e shoqërisë civile në Shqipëri që punojnë në fushat e mjedisit, kulturës, sigurisë ushqimore dhe mbrojtjes së konsumatorit. Programi rrit kapacitetin e OSHC-ve për të monitoruar politikat, për të advokuar për reforma, si dhe për të rritur ndërgjegjësimin publik mbi çështjet e sigurisë ushqimore, veterinare dhe fitosanitare. Ai gjithashtu fuqizon qytetarët për të kërkuar produkte ushqimore të sigurta dhe me cilësi të lartë, ndërsa promovon debatin demokratik, të drejtat themelore dhe barazinë. Duke angazhuar OSHC-të dhe median në mbikëqyrje dhe advokim, nisma nxit pjesëmarrjen qytetare si në nivel vendor ashtu edhe në atë kombëtar. Qëllimi i saj kryesor është të përforcojë rolin e shoqërisë civile në ndërtimin e një shoqërie më pjesëmarrëse, të drejtë dhe demokratike.

 

Burimi: eeas.europa.eu

0 Comment
Read More
Konsumatori, Kryesore, Sociale - May 8, 2026

Rritja e atraksioneve të rreme në mediat sociale (dhe si të mbroheni prej tyre)

Që nga një treg në Buckingham Palace e deri te një udhëtim me teleferik tajlandez, postimet me inteligjencë artificiale në rrjetet sociale po tërheqin vizitorët drejt atraksioneve që nuk ekzistojnë.

Qoftë që po kërkoni në rrjedhën tuaj të mediave sociale për frymëzim për një ditë jashtë, apo thjesht hasni rastësisht një ngjarje tërheqëse, disa imazhe ëndërruese mund t’ju ndalojnë në mes të shfletimit.

Një video në Threads tregonte një reporter me sfond malor piktoresk duke intervistuar njerëz që prisnin në radhë përpara një udhëtimi të ri me teleferik. Kjo mjaftoi për të bindur një çift të moshuar në pushime në Tajlandë të devijojnë më shumë se 200 milje nga rruga e tyre për ta përjetuar atë. Fatkeqësisht, Kuak Skyride nuk ekziston, as turma e njerëzve edhe as vetë reporteri.

Videoja u krijua në mënyrë anonime me ndihmën e inteligjencës artificiale dhe më pas u promovua përmes kanaleve të mediave sociale për të gjeneruar të ardhura sa herë që klikohet.

Kjo është pjesë e një trendi në rritje në rrjetet sociale për ditë shëtitjesh dhe atraksione që shesin një fantazi të plotë. Mund të jetë një festival balonash me ajër të nxehtë në parkun kombëtar më të afërt, një koncert me qirinj në një pronë fshati që kurrë më parë nuk ka qenë e hapur për publikun, ose një llixha të fshehta në destinacionin tuaj të ardhshëm të pushimeve.

Dhe do t’ju duhet të jeni të zgjuar për të dalluar përmbajtjen e krijuar me AI nga atraksionet e botës reale.

Pop-up-i në Buckingham Palace

Mund të jetë një gabim i shtrenjtë nëse bini pre e një mashtrimi. Adhuruesja e Familjes Mbretërore, Vathoulla, u emocionua kur në rrjedhën e saj në Instagram u shfaq një imazh i një peme Krishtlindjesh dhe stendash të zbukuruara me dritëza jashtë Buckingham Palace.

Postimi pretendonte se rezidenca e Mbretit do të organizonte për herë të parë një treg pop-up të Krishtlindjeve. Vathoulla dhe motra e saj paguan bileta treni të shtrenjta për në Londër, por kur mbërritën, nuk kishte asnjë treg Krishtlindjesh. Ajo pyeti një asistent në dyqanin e suvenireve në Royal Mews se ku mund ta gjente tregun dhe i thanë se nuk ishte personi i parë që kishte rënë pre e reklamës. Kur Vathoulla doli nga dyqani, dëgjoi një vizitor tjetër që bënte të njëjtën pyetje.

Ashtu si me Kuak skyride, nuk është e qartë se kush e krijoi postimin origjinal të parë në mediat sociale. Ai u postua në disa llogari në Instagram dhe u përhap gjerësisht përmes london.travelers, e cila ka 2.5 milionë ndjekës. Edhe pse london.travelers më vonë e fshiu postimin, ai tashmë ishte përhapur me shpejtësi. Ne iu afruam london.travelers për një koment, por ata nuk u përgjigjën.

Por pse ka kaq shumë ditë të rreme jashtë papritmas në rrjetet sociale? Ndonjëherë, ato krijohen me qëllim. Kur mund të fitosh nga 100 paund për postim si një influencer me 1,000 deri në 10,000 ndjekës (i njohur si nano-influencer) deri në 18,000 paund për postim nëse je një mega-influencer me më shumë se 1 milion ndjekës, çdo përmbajtje që krijon angazhim është e vlefshme. Në varësi të modelit tuaj të biznesit, mund të fitoni të ardhura nga blerjet përmes bashkëpunimit (kur një person klikon në një link që keni postuar dhe më pas bën një blerje) ose të paguheni për çdo klikim. Dhe, ndërsa adoptimi i inteligjencës artificiale rritet, ajo u premton krijuesve përmbajtje të shpejtë dhe të lehtë që mund ta publikojnë në minuta.

Në raste të tjera, IA thjesht ‘hallucinon’ ngjarje dhe atraksione. Kjo ndodh kur IA inkurajohet të krijojë një lloj të caktuar përmbajtjeje, por më pas percepton modele që nuk ekzistojnë dhe krijon rezultate të pasakta ose pa kuptim. Më pas, kompanitë dhe influencuesit postojnë ose promovojnë këtë përmbajtje pa e verifikuar më parë.

Qoftë kur një krijues ndan qëllimisht përmbajtje të rreme, apo kur janë mashtruar pa dashje nga AI, ky kërkim për pëlqime dhe ndarje pa verifikim të fakteve ndihmon në përhapjen e dezinformatave. Ato klikime, madje edhe komentet që paralajmërojnë shikuesit se një postim është i rremë, kontribuojnë në algoritëm dhe rrisin praninë e tyre në mediat sociale – dhe të ardhurat e tyre. Në rastin më të mirë, mungesa e kujdesit të një krijuesi ndaj përmbajtjes së gjeneruar nga AI shpërblehet, dhe në rastin më të keq mund të shfrytëzohet nga mashtruesit.

AI mashtruese

Mashtrimet në rrjetet sociale që synojnë ngjarjet janë gjithashtu një problem i vërtetë. Mashtruesit kopjojnë faqet e rrjeteve sociale të ngjarjeve ose organizatave të ligjshme për të marrë nën kontroll shitjet e biletave të tyre.

Ngjarjet që pëlqehen nga mashtruesit përfshijnë festivale me fenerë ose balona ajri të nxehtë me imazhe mahnitëse të gjeneruara nga AI. Biletat shiten, por ngjarja nuk ekziston. Dhe kini kujdes me panairet e artizanatit ‘fantazmë’ dhe shfaqjet e filmave e koncertet në ‘vend sekret’ që premtojnë të zbulojnë vendndodhjen tepër të fshehtë në ditën e ngjarjes, vetëm pasi të keni blerë biletat.

 

Si të identifikoni postimet e rreme ose të gjeneruara nga AI në rrjetet sociale

  • Foto fantastike. Kini kujdes me imazhet e përsosura dhe kërkoni gabime të inteligjencës artificiale (AI) si gishta shtesë, objekte të bashkuara ose tekst të pakuptimtë në shenja. Bëni një kërkim të kundërt të imazhit (reverse image search) për të gjetur burimin origjinal. Verifikoni dy herë që logot janë të sakta dhe në ngjyrat dhe stilin zyrtar.
  • Në video, lëvizjet e pazakonta dhe zërat që nuk përputhen me personin që flet mund të jenë një tregues i qartë.
  • Kanale jozyrtare. Kushtojini vëmendje adresës së internetit dhe markës për t’u siguruar që është faqja legjitime. Bëni blerjet e biletave vetëm në faqen zyrtare të internetit.
  • Komente dhe pëlqime. Mund të ketë një numër të ulët pëlqimesh për faqen. Komentet shpesh janë ç’aktivizuar ose ka shumë komente pozitive nga bot-et me të njëjtin formulim.
  • Vendndodhja. Nëse nuk figuron një adresë specifike, por vetëm një përshkrim i paqartë, si ‘qendra e Birminghamit’, ky është një sinjal alarmi, ashtu si edhe të kenë të dhëna kontakti të pasakta në faqen ‘Rreth nesh’.
  • Çmimi dhe urgjenca. Një çmim shumë i ulët ose pretendimet se ‘kanë mbetur vetëm disa’ janë gjithashtu sinjale paralajmëruese për t’u kujdesur.

 

Si të blini bileta në mënyrë të sigurt

Për të mbrojtur paratë tuaja kur blini bileta, Qendra e Raportimit të Krimit Kibernetik të Mbretërisë së Bashkuar, Report Fraud, ka disa këshilla të përgjithshme. Kontrolloni faqen zyrtare të vendit të ngjarjes për të konfirmuar që eventi po zhvillohet me të vërtetë, dhe blini biletat vetëm drejtpërdrejt nga zyra e biletarisë ose nga faqe të besueshme të shitjes së biletave.

Mos paguani kurrë për bileta me transferim bankar, dhe përdorni kartën tuaj të kreditit ose PayPal-in për t’i dhënë vetes një shans më të mirë për të kërkuar kthimin e parave nëse jeni viktimë e mashtrimit.

Kur përdorni një kartë krediti, shumat e vogla mund të rikuperohen përmes rimbursimit (chargeback), dhe blerjet mbi 100 £ mbrohen nga Neni 75.

 

Ku të raportoni reklamat e rreme për ngjarje

Nëse vëreni një reklamë mashtruese për një ngjarje ose atraksion të rremë në platformat Meta (Facebook, Instagram ose Threads), mund të klikoni tre pikat në feed dhe ‘Raporto reklamën’ ose të kërkoni kompaninë dhe reklamën e saj përmes Bibliotekës së Reklamave të Meta. TikTok dhe X kanë mjetet e tyre të raportimit brenda aplikacionit. Gjithashtu mund të ankoheni për një reklamë te Autoriteti i Standardeve të Reklamimit dhe të raportoni një mashtrim me bileta tek institucionet përkatëse.

 

Burimi: which.co.uk

0 Comment
Read More
Konsumatori, Kryesore, Shëndet, Siguria ushqimore, Sociale - April 23, 2026

Safe2Eat në vitin 2026 – Udhëzime të mbështetura nga shkenca për të gjithë evropianët!

EFSA dhe partnerët e saj në të gjithë Evropën janë rikthyer me Safe2Eat 2026, duke vazhduar angazhimin e tyre të përbashkët për të fuqizuar qytetarët me informacione të qarta, të bazuara në shkencë, për sigurinë ushqimore. Duke nisur në prill 2026, fushata ndërtohet mbi suksesin e edicioneve të mëparshme, duke zgjeruar shtrirjen dhe thelluar angazhimin për të mbështetur zgjedhje ushqimore të informuara dhe të sigurta në të gjithë Evropën dhe më gjerë.

Tani në vitin e saj të gjashtë, Safe2Eat mbetet një iniciativë kryesore në të gjithë BE-në, e krijuar për ta bërë shkencën e sigurisë ushqimore të aksesueshme dhe të rëndësishme për jetën e përditshme. Duke përkthyer njohuritë komplekse shkencore në udhëzime praktike, fushata ndihmon konsumatorët të kuptojnë më mirë se si funksionon siguria ushqimore dhe si ajo mbështet shëndetin dhe mirëqenien e tyre.

Zgjerimi i shtrirjes nëpër Evropë dhe vendet fqinje

Që nga nisja e saj, Safe2Eat ka zgjeruar në mënyrë të vazhdueshme shtrirjen gjeografike. Nga një grup fillestar prej 9 vendesh pjesëmarrëse, fushata arrin në 23 vende nëpër Evropë dhe më gjerë në vitin 2026. Edicioni i këtij viti bashkon partnerët e EFSA-s, duke theksuar rëndësinë e vazhdueshme të fushatës dhe rolin e saj në promovimin e zgjedhjeve ushqimore të sigurta dhe të informuara përtej kufijve.

Duke u bazuar në suksesin e Safe2Eat 2025

Safe2Eat 2026 ndërtohet mbi rezultatet e forta të arritura në 2025. Sipas një sondazhi të Ipsos-it të kryer në nëntor 2025, fushata arriti 41% të qytetarëve në vendet e anketuara. Përtej dukshmërisë, fushata mbështeti një angazhim më të menduar me temat e sigurisë ushqimore: njerëzit që u ekspozuan ndaj Safe2Eat raportuan se i kushtonin më shumë vëmendje sigurisë ushqimore, mendonin më kritikisht për zgjedhjet e tyre ushqimore dhe shfaqnin një interes të shtuar për shkencën pas ushqimit të sigurt.

Fushata gjithashtu kontribuoi në forcimin e besimit në sistemin e sigurisë ushqimore të BE-së, duke demonstruar vlerën e komunikimit të qartë, transparent dhe të bazuar në shkencë në ndihmën e qytetarëve për të marrë vendime të sigurta çdo ditë.

Çfarë ka të re në 2026?

Safe2Eat 2026 fokusohet në tre fusha kyçe që pasqyrojnë shqetësimet dhe pyetjet e përditshme të qytetarëve për ushqimin:

  • Praktika të sigurta ushqimore, duke ofruar këshilla praktike për leximet e etiketave dhe për trajtimin, ruajtjen dhe përgatitjen e sigurt të ushqimit, të bazuara në provat shkencore më të fundit.
  • Ushqimi dhe shëndeti juaj, duke ofruar udhëzime mbi dietat e balancuara, nevojat ushqimore dhe pretendimet shëndetësore, dhe duke shpjeguar shkencën që i mbështet ato.
  • Çfarë ka në ushqimin tuaj, duke ofruar informacion të qartë mbi aditivët, aromat, ushqimet e reja dhe etiketimin e alergjenëve për të mbështetur transparencën dhe besimin e konsumatorit.

Angazhimi i EFSA-s për zgjedhje të informuara

Nikolaus Kriz, Drejtor Ekzekutiv i Autoritetit Evropian për Sigurinë Ushqimore (EFSA), thotë: “Çdo ditë, njerëzit bëjnë zgjedhje për atë që do të hanë, dhe ata meritojnë të ndihen të sigurt dhe të informuar. Safe2Eat 2026 e kthen njohurinë komplekse shkencore në këshilla praktike dhe të lehta për t’u përdorur mbi trajtimin, përgatitjen dhe kuptimin e asaj që përmban ushqimi i tyre, nga aditivët dhe aromatizuesit te përbërësit e rinj dhe alergjenët. Duke ofruar udhëzime që njerëzit mund t’i zbatojnë në shtëpi ose në jetën e përditshme, fushata promovon të menduarit kritik, fuqizon qytetarët dhe forcon besimin në sistemin e sigurisë ushqimore të bazuar në shkencë të BE-së, duke ndihmuar të gjithë të bëjnë zgjedhje të sigurta dhe të informuara.”

Angazhohuni

Gjatë gjithë vitit 2026, do të zhvillohet një gamë e gjerë aktivitetesh Safe2Eat, si në nivelin e BE-së ashtu edhe në nivel kombëtar. Qytetarët ftohen të eksplorojnë burime edukative, të zbulojnë këshilla praktike dhe të ndjekin fushatën në rrjetet sociale duke përdorur #Safe2EatEU. Më shumë informacion dhe materiale të fushatës janë në dispozicion në faqen e internetit të Safe2Eat.

Burimi: efsa.europa.eu

0 Comment
Read More
Konsumatori, Kryesore, Siguria ushqimore - May 6, 2026

Mbetjet e pesticideve në ushqim: Të dhënat e fundit të publikuara nga EFSA

Përputhshmëria me kufijtë e BE-së për mbetjet e pesticideve mbetet e lartë sipas EFSA-s, bazuar në rezultatet e më shumë se 125,000 mostrave ushqimore të mbledhura në të gjithë Evropën. Raporti më i fundit i EFSA-s, në përputhje me vitet e mëparshme, konfirmon se rreziku për shëndetin e njeriut nga mbetjet e pesticideve në ushqim mbetet i ulët.

Raporti i EFSA-s analizon të dhënat nga tre programe kontrolli: kampionimi i koordinuar nga BE-ja që ofron një pamje përfaqësuese të tregut të BE-së, kontrollet kombëtare të kryera nga autoritetet dhe kampionimi në lidhje me rritjen e kontrolleve kufitare. Rezultatet janë të disponueshme përmes mjetit të vizualizimit të të dhënave të EFSA-s.

 

Mostrat e mbledhura të koordinuara nga BE-ja

Çdo vit, Shtetet Anëtare të BE-së, së bashku me Norvegjinë dhe Islandën, mbledhin dhe raportojnë në EFSA mijëra mostra nga një grup ushqimesh që konsumohen gjerësisht për të ofruar një pamje përfaqësuese të tregut të BE-së. Të njëjtat produkte synohen çdo tre vjet për të ndjekur tendencat me kalimin e kohës.

Në vitin 2024, autoritetet kombëtare të sigurisë ushqimore mblodhën 9,842 mostra me patëllxhanë, banane, brokoli, kërpudha të kultivuara, grejpfrutë, pjepra, speca, rrush tavoline, vaj ulliri i virgjër, kokrra gruri, yndyrë lope dhe vezë pule.

Nga këto, 98.8% e mostrave u gjetën në përputhje me legjislacionin e BE-së, një rezultat në përputhje me 98.7% të regjistruar në vitin 2021, kur u analizua e njëjta përzgjedhje produktesh.

Nuk u gjetën mbetje të matshme pesticide në 43.1% të mostrave, ndërsa 54.5% përmbanin një ose më shumë mbetje brenda niveleve maksimale të mbetjeve (MRL). MRL-të u tejkaluan në 2.4% të mostrave, nga të cilat 1.2% u konfirmuan si jopërputhëse (që do të thotë se tejkaluan MRL-në pasi u mor parasysh pasiguria e matjes).

Në rast jopërputhjeje, autoritetet në Shtetet Anëtare ndërmarrin veprime proporcionale me rrezikun për konsumatorin.

Programet kombëtare të kontrollit

Shumica e mostrave në raport u mblodhën në kuadër të Programmeve Kombëtare të Kontrollit shumëvjeçare (MANCP). MANCP plotësojnë mostrimin e koordinuar nga BE-ja duke marrë parasysh faktorë të tillë si rëndësia e produkteve ushqimore në tregti ose në dietat kombëtare, nivelet historikisht të larta të mbetjeve ose mos-përputhshmërinë, modelet e përdorimit të pesticideve dhe kapacitetet e laboratorëve kombëtarë.

Nga 86,449 mostra, 98.2% u gjetën në përputhje me MRL-të e BE-së, një nivel i ngjashëm me vitet e mëparshme, duke përfshirë 98% në 2023 dhe 97.8% në 2022.

Nuk u gjetën mbetje të matshme pesticide në gati 60% të këtyre mostrave (58.4%), dhe vetëm 38.3% përmbanin një ose më shumë mbetje brenda MRL-ve. Kufijtë u tejkaluan në 3.3% të mostrave, nga të cilat 1.8% u gjetën të papërputhshme.

Shkencëtarët e EFSA-s gjithashtu vlerësuan nëse konsumatorët mund të ekspozohen ndaj niveleve të mbetjeve mbi pragjet e sigurisë. Vlerësimi konfirmon një rrezik të ulët për shëndetin e konsumatorit nga ekspozimi i vlerësuar ndaj mbetjeve të pesticideve në ushqimet e testuara në vitin 2024.

Ashtu si me programin e kampionimit të koordinuar nga BE-ja, në rast mos-përputhjeje, autoritetet në Shtetet Anëtare ndërmarrin veprime proporcionale me rrezikun e lidhur për konsumatorin.

 

Rritja e kontrolleve të importit

Për herë të parë, raporti i EFSA-s dallon qartë gjetjet nga mostrat e marra në kuadër të një Rregulloreje specifike të BE-së për rritjen e kontrolleve të importit. Në vitet e mëparshme, këto mostra përfshiheshin në MANCP. Këto kontrolle kryhen në kufijtë e BE-së dhe përqendrohen në rreziqe të caktuara (p.sh. pesticide ose kontaminim mikrobiologjik), produkte ushqimore dhe vende, të cilat identifikohen nga Shtetet Anëtare si të nevojshme për një monitorim më të afërt.

Në këto raste, ngarkesa ndalet në kufi derisa të jenë të disponueshme rezultatet e laboratorit. Produkti vendoset në tregun e BE-së nëse rezultatet e laboratorit konfirmojnë se produkti i përmbahet rregullave të BE-së.

Nga 39,433 mostra ushqimore të importuara të analizuara në kuadër të këtyre kontrolleve, 38.3% nuk kishin mbetje të matshme, dhe 56.2% kishin mbetje pesticide brenda niveleve të lejuara ligjërisht. Rreth 5.5% tejkaluan kufijtë e BE-së, nga të cilat 3.6% ishin të papërputhshme. Këto lote të papërputhshme u ndaluan të hynin në tregun ushqimor të BE-së.

 

Burimi: efsa.europa.eu

0 Comment
Read More
Konsumatori, Kryesore - May 28, 2026

Komisioni Evropian gjobit Temu-n me 200 milionë euro për shkelje të Aktit për Shërbimet Digjitale

Sot, Komisioni Evropian vendosi një gjobë prej 200 milionë eurosh ndaj Temu-s sipas Ligjit për Shërbimet Digjitale (DSA). Kompania dështoi të identifikojë, analizojë dhe vlerësojë me përpikëri rreziqet sistemike të produkteve të paligjshme të ofruara në platformën e saj dhe dëmin e shkaktuar konsumatorëve në Bashkimin Evropian.

Provat në dispozicion të Komisionit tregojnë se konsumatorët në BE kanë shumë gjasa të hasin artikuj të paligjshëm në Temu.

Vlerësimi i rrezikut i Temu për vitin 2024 nuk i përmbush standardet e përcaktuara në DSA:

    • Ai bazohet në informacione të përgjithshme rreth rreziqeve që lidhen me sektorin e tregtisë elektronike në tërësi, dhe jo në prova specifike për shërbimin e Temu, duke përfshirë raportet publike dhe testimet.
    • Ai nënvlerësoi seriozisht sa shpesh konsumatorët e BE-së kanë gjasa të hasin artikuj të paligjshëm. Provat nga një ushtrim blerjesh misterioze i përfshirë në hetimin e Komisionit tregojnë se një përqindje shumë e lartë e karikuesve të përzgjedhur dështoi në testet bazë të sigurisë, ndërsa një përqindje e lartë e lodrave për bebe të testuara paraqiste rreziqe sigurie me ashpërsi mesatare deri të lartë, pasi përmbajnë kimikate që tejkalojnë kufijtë ligjorë të sigurisë ose paraqesin rreziqe mbytjeje për shkak të pjesëve të shkëputshme.
    • Ai nuk vlerësoi si duhet se si dizajni i shërbimit të tij – duke përfshirë sistemet e rekomandimit dhe programet e promovimit të produkteve nga influencues të lidhur – mund të përforconte rreziqet e përhapjes së produkteve të paligjshme.

Sipas DSA-së, Platforma Online Shumë të Mëdha të caktuara janë të detyruara të vlerësojnë me përpikëri rreziqet sistemike të lidhura me shërbimet e tyre dhe të miratojnë masa përkatëse zbutëse.

Gjoba e vendosur sot u llogarit duke marrë parasysh natyrën e shkeljes, rëndësinë e saj në aspektin e përdoruesve të BE-së të prekur, dhe kohëzgjatjen e saj. Moskryerja e vlerësimeve të duhura të rrezikut – një nga themelet e arkitekturës së DSA-së – është një shkelje veçanërisht serioze e DSA-së.

 

Hapat e ardhshëm

Temu ka afat deri më 28 gusht 2026 për të dorëzuar një plan veprimi Komisionit, siç kërkohet nga Neni 75 i DSA-së. Plani duhet të përcaktojë masa për të korrigjuar shkeljen e detyrimeve të tij për vlerësimin e rrezikut. Bordi Evropian për Shërbimet Digjitale do të ketë një muaj nga marrja e planit për të dhënë mendimin e tij. Komisioni do të ketë më pas një muaj tjetër për të miratuar vendimin e tij përfundimtar dhe për të përcaktuar një periudhë të arsyeshme për zbatim.

Mospërmbushja e vendimit për mosrespektim mund të çojë në pagesa periodike gjobitëse. Komisioni vazhdon të angazhohet me Temu për të siguruar përputhshmërinë me vendimin dhe me Rregulloren DSA në përgjithësi.

 

Background 

Më 31 tetor 2024, Komisioni hapi procedura formale kundër Temu, përfshirë detyrimin e tij për të vlerësuar rreziqet sistemike që lidhen me përhapjen e produkteve të paligjshme në shërbimin e tij. Komisioni miratoi gjetjet paraprake në korrik 2025 dhe po i mbyll ato sot me një vendim për mos-përputhje.

Vendimi për mosrespektim i lëshuar sot bazohet, ndër të tjera, në raportet e vlerësimit të rrezikut të Temu-s për vitin 2024 dhe të përkohshme për vitin 2025, në përgjigjet ndaj kërkesave formale të Komisionit për informacion më 28 qershor 2024 dhe 11 tetor 2024, në informacionin e ndarë nga palë të treta dhe në një ushtrim blerjeje misterioze të kryer nga një organizatë testimi e pavarur në emër të Komisionit. Hetimi gjithashtu u mbështet në të dhënat nga autoritetet doganore dhe ato të mbikëqyrjes së tregut të BE-së, të cilat zbuluan shkallë të larta të mos-përputhshmërisë mes produkteve të shitura në Temu në kategoritë e testuara.

“Vlerësimet e rrezikut nuk janë thjesht formalitete – ato janë shtylla kurrizore e DSA-së. Vlerësimi i rrezikut i Temu-s nënvlerëson rreziqet konkrete, i mungon specifikimi, nuk bazohet në prova të forta dhe nuk është gjithëpërfshirës. Ai i lë rregullatorët, përdoruesit dhe publikun në errësirë për shkallën e vërtetë të dëmit të mundshëm që shkaktojnë produktet e paligjshme të shitura në Temu. Tani ka ardhur koha që Temu të përmbushë ligjin.”

Henna Virkkunen, Zëvendëspresidente Ekzekutive për Sovranitetin Teknologjik, Sigurinë dhe Demokracinë

Burimi: ec.europa.eu

0 Comment
Read More
Konsumatori, Kryesore, Siguria ushqimore - June 1, 2026

Kubet e akullit Eurospin, sallami venecian MD dhe mango F.lli Orsero nga Peruja tërhiqen nga tregu.

Gjatë fundjavës, Ministria e Shëndetësisë raportoi tre tërheqje të reja produktesh. Këto kanë të bëjnë me kubet e akullit të markës ‘Blues’ nga Eurospin dhe sallam venecian të markës ‘La Fattoria di MD’ për shkak të një rreziku mikrobiologjik, dhe me mango të markës ‘F.lli Orsero’ nga Peruja për shkak të një rreziku kimik.

 

Tërheqja e akullit të Eurospin

Siç u përmend, Ministria ka publikuar tërheqjen nga operatori të një lote kubikësh akulli me markën Blues nga Eurospin. Arsyeja e përmendur në njoftimin e tërheqjes është prania e enterokokëve mbi kufijtë e lejuar (Dekretligji 18/2023). Produkti në fjalë shitet në pako 1 kg me numër serie B1304026 dhe datën e skadencës 13/04/2028.

Kompania Premium Italia Srl prodhoi kubet e akullit për Eurospin Italia Spa. Fabrika e prodhimit ndodhet në 28 Via A. Tommaso, në Quarto d’Altino, në qytetin metropolit të Venecias.

 

Tërheqja e sallamit venecian të La Fattoria di MD

Ministria e Shëndetësisë ka nxjerrë gjithashtu një njoftim nga prodhuesi për tërheqjen e një lote sallam venecian me markën La Fattoria MD. Arsyeja e dhënë, në këtë rast, është prania e Salmonella spp. Produkti në fjalë shitet në pako 600-gramëshe me numrin e lotit 716 dhe datën e skadencës 29/08/2026.

Saven Srl prodhoi sallam venecian që është tërhequr në emër të MD Spa. Njësi prodhimi ndodhet në 158 Via Trieste, Zanè, në provincën e Vicenza-s (shënimi i identifikimit EC IT 1255 M).

 

Tërheqja e mangove F.lli Orsero

Së fundi, Ministria ka raportuar tërheqjen nga ana e prodhuesit të pesë serive mangove të varietetit Kent nën markën F.lli Orsero. Këtë herë, arsyeja e përmendur në njoftimin e tërheqjes është prania e mbetjeve të insekticidit neonikotinoid tiametoksam në masë të tepërt mbi kufijtë ligjorë. Produkti në fjalë është pjesë e serive të prodhimit me datat 24/04/2026, 25/04/2026, 26/04/2026, 27/04/2026 dhe 28/04/2026.

Servinca Export S.A.C. furnizoi me mangot e tërhequra nga tregu kompaninë Fruttital Srl, pjesë e Grupit Orsero. Fabrika ndodhet në Jr. Ladislao Espinar 393, në Chimbote, Peru.

 

Si masë paraprake, konsumatorëve u këshillohet të mos konsumojnë produktet me numrat e serisë të përmendura më sipër. Konsumatorët që mund të jenë në zotërim të produkteve të tërhequra mund t’i kthejnë në dyqanin ku i kanë blerë.

 

Që nga 1 janari 2026, Il Fatto Alimentare ka raportuar 103 tërheqje dhe heqje nga tregu, me gjithsej 228 produkte nga kompani dhe marka të ndryshme.

Burimi: ilfattoalimentare.it

0 Comment
Read More
ALERT-E, Konsumatori, Kryesore, Non-food Alert - June 1, 2026

Pellushët e Flying Tiger mund të mbysin fëmijët, ja pse janë hequr nga tregu

Sistemi RAPEX i Komisionit Evropian ka njoftuar heqjen nga tregu të dy lepurushëve prej pellushi të rrjetit të dyqaneve Flying Tiger Copenhagen, i cili gjendet me disa pika edhe në Shqipëri. Më 1 maj, Irlanda ka marrë masa për heqjen nga tregu të këtyre pellushëve, duke bërë konsumatorët që i kanë blerë t’i kthejnë. Risku potencial qëndron te fakti se gjymtyrët e pellushit janë lehtësisht të shkëputshme, cka e bën të lehtë për një fëmijë të vogël të fusë në gojë mbushjen, që mund të cojë në mbytje.

Ndërkohë, e pyetur nga Qendra ALERT, kompania Flying Tiger Copenhagen në Shqipëri u shpreh se këto produkte nuk kanë ardhur në tregun tonë.

“Për korrektësi ndaj konsumatorëve, dëshirojmë të sqarojmë se produkti i përmendur nuk ka qenë pjesë e koleksionit të Flying Tiger Copenhagen në Shqipëri dhe nuk ka qenë i disponueshëm për shitje në tregun shqiptar. Flying Tiger Copenhagen ndjek procedura strikte të sigurisë së produkteve dhe monitoron vazhdimisht përputhshmërinë e produkteve me standardet ndërkombëtare të sigurisë. Në raste të tilla, ne veprojmë në mënyrë proaktive, duke komunikuar menjëherë me autoritetet përkatëse dhe duke marrë masat e nevojshme për të garantuar sigurinë e konsumatorëve”, njofton kompania në Shqipëri.

 

0 Comment
Read More