Eksperte Ekonomie

Përshkallëzimi i tensioneve ndërkombëtare dhe pasiguritë në tregjet globale po rrisin shqetësimet edhe për ndikimin që mund të kenë në ekonominë shqiptare, veçanërisht në rritjen e çmimeve të produkteve bazë.

E ftuar në një lidhje të drejtpërdrejtë në emisionin “Alert” në Ora News, ekspertja e ekonomisë Romin Radonshiqi u shpreh se një nga problemet kryesore në Shqipëri mbetet spekulimi në treg dhe rritja abuzive e çmimeve, që sipas saj reflektohet shumë më shpejt se në vendet e tjera.

Radonshiqi theksoi se vendi përballet me një situatë ku kostoja e jetesës është shumë e lartë, ndërsa pagat mbeten dukshëm më të ulëta krahasuar me vendet e Bashkimit Europian, çka e bën edhe më të ndjeshëm ndikimin e rritjes së çmimeve për qytetarët.

Sipas saj, në këto kushte Autoriteti i Konkurrencës duhet të marrë masa më të forta, deri edhe në pezullimin e aktiviteteve të disa bizneseve që abuzojnë me çmimet, në mënyrë që të krijohen precedentë dhe të parandalohet spekulimi në treg.

Ekspertja nënvizoi gjithashtu nevojën për një vendimmarrje më të fortë institucionale, duke theksuar se shpesh çmimet në treg nuk përcaktohen nga mekanizmat realë të tregut, por nga vendimet e vetë tregtarëve.

Goditja ndaj një prej rafinerive më të mëdha prodhuese të gazit dhe paralajmërimet drejtuar Europës se do të “paguajë çmimin”, kanë shtuar pasigurinë në tregjet ndërkombëtare dhe kanë përkeqësuar situatën ekonomike globale.

I ftuar në emisionin “Alert” në Ora News, eksperti i ekonomisë Zef Preçi u shpreh se tregjet botërore ndodhen ende në fazën e parë të panikut dhe të spekulimeve, duke paralajmëruar se ndikimi i krizave globale reflektohet shpejt edhe në ekonominë shqiptare.

Sipas tij, në Shqipëri ekziston një traditë e keqe ku qeveria dhe biznesi shpesh e shfrytëzojnë konsumatorin, ndërsa çdo krizë ndërkombëtare përkthehet në rritje çmimesh, sidomos për produkte bazë si drithrat dhe karburantet.

Preçi theksoi se, ndryshe nga tregjet ndërkombëtare ku çmimet korrigjohen me kalimin e kohës, në Shqipëri ato rriten shpejt, por rrallë kthehen në nivelin e mëparshëm, duke rënduar më tej mbi familjet shqiptare.

Eksperti paralajmëroi gjithashtu se rreth 42% e popullsisë ndodhet pranë kufirit të varfërisë, dhe edhe një rritje e vogël e inflacionit mund ta përkeqësojë më tej situatën ekonomike të konsumatorëve.

Këtë të premte në emisionin “Alert” në Ora News u diskutua rritja e çmimeve të karburanteve dhe ndikimi i tensioneve gjeopolitike në tregjet ndërkombëtare dhe në ekonominë shqiptare. Të ftuar në studio ishin drejtori i Institutit Liberal “Pashko”, Mateo Spaho, dhe eksperti i ekonomisë Zef Preçi, ndërsa në një lidhje të drejtpërdrejtë online ishte edhe ekspertja e ekonomisë Romin Radonshiqi.

Gjatë diskutimit, Mateo Spaho ngriti shqetësimin për rritjen e menjëhershme të çmimeve të karburanteve në vend, duke theksuar se një reagim kaq i shpejtë është i pajustifikuar nëse merret parasysh kuadri ligjor që detyron kompanitë të mbajnë rezerva karburanti deri në tre muaj. Sipas tij, rritjet brenda pak ditësh janë tregues i mundshëm i abuzimeve në treg dhe lidhen edhe me mungesën e reagimit të institucioneve përgjegjëse.

Nga ana tjetër, eksperti Zef Preçi u ndal te situata ndërkombëtare, duke theksuar se tensionet në Lindjen e Mesme dhe goditjet ndaj infrastrukturës energjetike kanë krijuar panik dhe spekulime në tregjet globale. Ai tha se ndikimi në çmimet e energjisë dhe karburanteve ka nisur të ndihet, por theksoi se bota ndodhet ende në fazën e parë të reagimit të tregjeve.

Në lidhje online, ekonomistja Romin Radonshiqi theksoi se shqetësimi kryesor për Shqipërinë mbetet spekulimi i tregut, pasi sipas saj në vend çmimet shpesh rriten shumë më shpejt se sa reflektojnë realisht zhvillimet në tregjet ndërkombëtare. Ajo nënvizoi se në situata krizash apo tensioni gjeopolitik, shpesh përfiton tregtari ndërsa kostoja e jetesës për qytetarët rritet.

Ekspertët theksuan gjithashtu nevojën për një monitorim më të fortë institucional dhe ndërhyrje të autoriteteve për të shmangur abuzimet në treg, duke mbrojtur konsumatorët nga rritjet e pajustifikuara të çmimeve të karburanteve.