Në debatin mbi praninë e aflatoksinës në qumështin shqiptar, pyetja kryesore mbetet: nga vjen ndotja? Për Indrit Rekën, Sekretar i Përgjithshëm i Shoqatës së Blegtorëve Prodhues të Qumështit, përgjigjja është e qartë dhe drejtpërdrejt akuzuese ndaj strukturave shtetërore: burimi është misri i pakontrolluar i importit.
Sipas Rekës, blegtori është hallka e fundit e një zinxhiri dështimesh që nis në pikat doganore. “Fermeri presupozon se kur blen misër në treg, ai është i kontrolluar dhe i sigurt. Shteti e ka lejuar në doganë”, deklaroi ai. Përfaqësuesi i blegtorëve thekson se një pjesë e madhe e ushqimit për bagëtinë vjen nga importi, kryesisht nga Serbia, dhe futet në territorin shqiptar pa analizat e nevojshme ose me kontrolle sipërfaqësore.
Në momentin që ky misër i kontaminuar nga myku, i cili prodhon aflatoksinë, konsumohet nga lopët, toksina kalon në qumësht, duke e bërë atë të papërshtatshëm për treg.
Blegtorët shprehen se ndihen të tradhtuar nga sistemi. Ata blejnë ushqim për bagëtinë me çmime tregu, duke besuar se është produkt i sigurt dhe cilësor, por në realitet rezulton të jetë shkaku që shkatërron prodhimin e tyre. Reka thekson se ndërsa produktet shqiptare, kur eksportohen, i nënshtrohen kontrolleve të rrepta, ushqimi për kafshë që importohet në Shqipëri kalon me një nivel shumë më të ulët verifikimi. Kjo pabarazi në kontroll, sipas tij, po prodhon pasoja të rënda për ekonominë rurale.
Shoqata e Blegtorëve ka zhvilluar takime me Ministrinë e Bujqësisë, ku është raportuar se së fundmi është bllokuar një sasi e konsiderueshme misri e ardhur nga Serbia. Megjithatë, dëmi për shumë fermerë tashmë është bërë. Fakti që sasi të mëdha kanë arritur të hyjnë në tregun e brendshëm, sipas tyre, tregon për mangësi serioze në sistemin e sigurisë fitosanitare në kufi.
Ky qëndrim zhvendos theksin e përgjegjësisë nga menaxhimi i stallës, që është detyrë e fermerit, te kontrolli i kufirit, që është përgjegjësi e shtetit. Nëse shteti dështon të garantojë se lënda e parë ushqimore që hyn në treg është e sigurt, atëherë, sipas blegtorëve, është e padrejtë t’u kërkohet llogari për cilësinë e produktit final.
Për fermerët, lufta kundër aflatoksinës duhet të fillojë në doganë dhe jo në stallë, pasi stalla është vendi ku shfaqen pasojat, ndërsa kufiri është vendi ku lind problemi.
