Menu

AKU

EKSKLUZIVE/ Raporti i KLSH 2018-2020: AKU bën “amnisti” për 360 milionë lekë gjoba ndaj kompanive që shkelën ligjin

AKU merr atributet e Kuvendit, bën “amnisti” duke u falur kompanive afro 360 milionë lekë gjoba që i kishin marrë për tre vitet e fundit për shkeljen e ligjit për ushqimin. Duke parë se Autoriteti Kombëtar i Ushqimit po abuzonte me vendimet në Komisionin e Ankesave, qeveria vendosi që të paktën gjobat me vlerë mbi 300 mijë lekë, do të shqyrtoheshin nga një komision i lartë pranë Ministrisë së Bujqësisë dhe Ushqimit. Në këtë moment ka nisur një rebelim në kuptimin e parë të fjalës. Në vend që të dorëzonte dosjet tek ky komision ministror, AKU i ka marrë në shqyrtim gjobat e tre vjetëve dhe i ka falur me shpejtësi.

KLSH* kërkon që këto para të kthehen në arkën e shtetit, pasi nga auditimi rezulton që vendimet këtij komisioni janë pavlefshme. “Nga ana e titullarit të AKU dhe të DRAKU Tiranë të merren masa e të nxirren aktet administrative përkatëse dhe të kërkohen në rrugë ligjore, duke ndjekur të gjitha procedurat e nevojshme në të gjitha shkallët e gjykimit, me qëllim kthimin e ligjshmërisë dhe kërkimin për shpërblimin e dëmit të krijuar ndaj buxhetit të shtetit në vlerën 35,991,500 lekë”, thekson raporti i KLSH.

Rebelimi i AKU-së ndaj qeverisë?!

Vendimi i qeverisë që ua hiqte drejtuesve të AKU-së “thelën e madhe” ka dalë më 27 maj 2020 me nr.417 dhe është botuar në Fletoren Zyrtare më datë 1 qershor 2020. Ne Kreun V të VKM “Për procedura të organizimit dhe të funksionimit të komisionit për shqyrtimin e masave administrative në ministrinë përgjegjëse për ushqimin”, përcaktohet se: “Institucioni përgjegjës për kontrollin zyrtar të ushqimit dhe ushqimit për kafshë, kalon në Komisionin e Ministrisë së Bujqësisë, të gjitha ankesat dhe dosjet përkatëse brenda 2 ditëve nga hyrja ne fuqi e VKM-së”.

Sipas Nenit 70/1, për shqyrtimin e ankesave ndaj masave administrative të marra nga inspektorët e AKU gjatë kryerjes së një inspektimi, me vlerë të përgjithshme mbi 300,000 lekë, në ministri ngrihet Komisioni për Shqyrtimin e Masave Administrative, në përbërje të të cilit janë pesë anëtarë, tre përfaqësues të ministrisë dhe dy nga AKU.

Por çfarë ka ndodhur? Duke parë se u hiqej kjo e drejtë, komisioni i AKU ka nxituar dhe ka nxjerrë nga arkivi dosjet e tre vjetëve dhe ka falur me aksion gjobat, megjithëse u ka kaluar afati. Jo vetëm kaq, por ka vazhduar të falë këto masa administrative edhe pas hyrjes në fuqi të vendimit të qeverisë. Ky lloj rebelimi i ka kushtuar jo vetëm arkës së shtetit, por reflektohet edhe në punën e inspektorëve të cilët nuk mund të jenë të motivuar në këto kushte, të kontrollojnë me korrektësi zbatimin e ligjit nga subjektet.

Gjetjet e raportit të KLSH

Nga auditimi i praktikave të shqyrtimit të ankesave nga Komisioni pranë DPAKU, është konstatuar se në 22 raste janë shfuqizuar tërësisht ose pjesërisht gjobat e vendosura nga inspektorët e DRAKU Tiranë, duke krijuar të ardhura të munguara me efekt dëm ekonomik i shkaktuar ndaj buxhetit të shtetit në vlerën 34,700,300 lekë.

Nga këto, në 19 raste, në vlerën 27,150,000 lekë gjithsej, janë shfuqizuar gjobat në mungesë të kompetencës ligjore, jashtë afatit. Ndërkohë theksohet se në 5 raste nga këto 19, veç mungesës së kompetencës ligjore dhe jashtë afatit, kanë qenë në kundërshtim edhe me vendimet e Gjykatës Administrative të Shkallës së Parë Tiranë, ose çështja ka qenë në gjykim në Gjykatën Administrative të Apelit.

Por ka edhe raste krejt arbitrare, kur ky komision i bie shkurt në faljen e gjobave. Në 5 raste në vlerën 7,550,300 lekë, sipas KLSH, vendimet janë marrë në mungesë të arsyetimit ligjor nga Komisioni përkatës pranë DPAKU.

Këto veprime nga Komisioni përkatës pranë DPAKU, sipas raportit, bien  në  kundërshtim me përcaktimet ligjore të bëra në Ligjin “Për ushqimin”, të Ligjit “Kodi i Procedurave Administrative i Republikës së Shqipërisë”, të Ligjit “Kodi i Procedurës Civile në RSH”, të Ligjit “Për gjykatat administrative dhe gjykimin e mosmarrëveshjeve administrative”, të Ligjit “Për menaxhimin e sistemit buxhetor në Republikën e Shqipërisë”, të VKM nr.417, date 27.5.2020 “Për procedurat e organizimit dhe të funksionimit të komisionit për shqyrtimin e masave administrative në ministrinë përgjegjëse për ushqimin”.

Me gjithë këto shkelje, KLSH nuk ka bërë ndonjë kallëzim në SPAK, megjithatë ka kërkuar në mënyrë të menjëhershme zhdëmtimin. Sipas rekomandimit, DRAKU Tiranë dhe DPAKU në bashkëpunim me ministrinë, duhet të marrin masat e nevojshme, për shpalljen e  pavlefshmërisë absulute të vendimeve të mësipërme. KLSH kërkon anulimin e këtyre vendimeve dhe përcjelljen e tyre pranë Komisionit të posaçëm në Ministri për shqyrtimin nga e para dhe vendimmarrje të re.

Parashkrimi i gjobave për faj të AKU-së

Nga auditimi i praktikave të ekzekutimit të gjobave, është konstatuar se në 2 raste për një periudhë 2.4 – 2.5  vjet nga momenti i vendosjes së gjobave, nuk është marrë asnjë masë për ekzekutimin dhe arkëtimin. Kjo ka sjellë parashkrimin e tyre dhe heqjen e të drejtës për arkëtimin nga AKU, me pasojë dëm ekonomik i shkaktuar ndaj buxhetit të shtetit në vlerën 350,000 lekë. Këto mosveprime bien në kundërshtim me përcaktimet ligjore.

KLSH ka rekomanduar që DRAKU Tiranë në bashkëpunim me DPAKU të marrë masat e nevojshme, duke ndjekur të gjitha rrugët ligjore dhe shkallët e gjykimit, për arkëtimin e të ardhurave të munguara me efekt dëm ekonomik në buxhetin e shtetit, për vlerën 350,000 lekë, përkatësisht nga personat përgjegjës. Afati i vendosur është “menjëherë”.

Komisioni i fal një subjekti 4 gjoba brenda një dite

Me vendimin përfundimtar të inspektimit datë 23 shtator 2019, ndaj subjektit X në Tiranë, me aktivitet përpunim dhe tregtim me shumicë të ushqimeve me origjine shtazore, janë vendosur 4 gjoba me vlerën 2,900,000 lekë gjithsej (2,000,000 lekë për mungesën e licencës; 500,000 lekë për nxjerrjen në treg të ushqimeve të pasigurta; 200,000 lekë për mungesën e sistemit të gjurmueshmërisë dhe 200,000 lekë për veprimet në kundërshtim me pergjegjësitë e operatorit). Pra bëhet fjalë për një subjekt që nuk zbaton asnjë ligj.

Ndaj këtij vendimi, subjekti, më datë 7 nëntor 2019, ka bërë ankim, pranë DPAKU-së, për shqyrtimin e gjobave të vendosura nga DRAKU Tiranë. Me vendimin datë 27 korrik 2020, Komisioni i Shqyrtimit të Ankesave në AKU, ka vendosur shfuqizimin e vendimit përfundimtar të  inspektimit dhe gjobave në vlerën 2,900,000 lekë.

Nga shqyrtimi i praktikës së mësipërme konstatohet se: Vendimi, i cili ka shfuqizuar  tërësisht gjobën prej 2,900,000 lekë, të vendosur nga inspektorët e DRAKU Tiranë, është marrë në shkelje të hapur të kuadrit ligjor dhe në mungesë të kompetencës ligjore; Së pari, ankimi administrativ i bërë nga subjekti, në DPAKU, për kundërshtimin e gjobës së vendosur nga inspektorët, nuk është shqyrtuar brenda afatit ligjor.

Por, komisioni ndodhet edhe në kushtet e mungesës së kompetencës ligjore, për shqyrtimin e ankimeve administrative te gjobave me vlerë mbi 300,000, pasi këto i kishin kaluar ministrisë. “Vendimi është absolutisht i pavlefshëm, dhe për pasojë ndaj buxhetit të shtetit është shkaktuar dëm ekonomik në vlerën 2,900,000 lekë”, thekson raporti.

Një rast i ngjashëm konstatohet edhe me procesverbalin e vendimit të inspektimit datë 22 janar 2019, ndaj subjektit në Tiranë, me aktivitet magazinim dhe shpërndarje me shumicë të ushqimeve me origjinë shtazore. Inspektorët kanë vendosur 3 gjoba me vlerën 450,000 lekë gjithsej (300,000 lekë për kushtet e higjienës, 100,000 lekë për mungesen e sistemit të gjurmueshmërisë dhe 50,000 lekë për etiketimin).

Kompania është ankuar më datë 5 shkurt 2019, pranë DPAKU-së për shqyrtimin e gjobës së vendosur nga DRAKU Tiranë; Më 11 shtator 2020, Komisioni ka vendosur shfuqizimin e vendimit   përfundimtar të inspektimit dhe gjobave në vlerën 450,000 lekë;

Nga shqyrtimi i praktikës konstatohet se: Ankimi administrativ i bërë nga subjekti nuk është shqyrtuar brenda afatit ligjor, por është bërë pas më shumë se një viti.

Po ashtu, shfuqizimi është në mungesë të kompetencës ligjore, sepse gjobat me vlerë mbi 300,000 lekë, i kanë kaluar ministrisë. Në këto kushte vendimi është absolutisht i pavlefshëm dhe për pasojë ndaj buxhetit të shtetit ështe shkaktuar dëm ekonomik në vlerën 450,000 lekë. Por ndaj këtij subjekti është falur edhe një gjobë prej 2 milion lekësh. Pra, në të njëjtën ditë, Komisioni i Shqyrtimit të Ankimeve në DPAKU, me dy vendime, ka shfuqizuar 4 gjoba ndaj të një subjekti, në vlerën 2,450,000 lekë gjithsej.

Qytetarët i denoncojnë, AKU i fal!

Po e mbyllim përshkrimin e vendimeve të vlerësuara nga KLSH si “absolutisht të pavlefshme” me një rast që nxjerr në pah papërgjegjshmërinë e këtij institucioni para taksapaguesve. Me vendimin përfundimtar të inspektimit datë 29 maj 2019, ndaj një subjektit me aktivitet Bar-Kafe dhe Akullore, janë vendosur 3 gjoba me vlerën 900,000 lekë gjithsej (500,000 lekë për mosrespektimin e kushteve higjenike, 200,000 leke për sistemin e gjurmueshmërisë, 100,000 lekë për sistemin HACCP dhe 100,000 lekë për etiketimin e produktit të akullores).

Ky inspektim është iniciuar mbi bazën e ankesave të ardhura nga konsumatorët. Por çfarë ndodh?! Më 9 dhjetor 2020, Komisioni i Shqyrtimit të Ankimeve të AKU-së kujtohet dhe ndryshon vendimin përfundimtar të inspektimit dhe  gjobave nga vlera 900,000 lekë, bëhet në 500,000 lekë.

Kuptohet, se duke qenë me vlerë mbi 300,000 lekë, ku vendim i takonte komisionit të ngritur pranë ministrisë, është një vendim nul. Dhe, duke parë këtë përfundim, qytetarët që çuan indicie në AKU, nuk e besojnë më institucionin.

*KLSH ka kryer një kontroll në Drejtorinë Rajonale të Autoritetit Kombëtar të Ushqimit Tiranë (DRAKU) për periudhën nga data 1 janar 2018 deri 30 dhjetor 2020. Nga kontrolli rezultojnë shkelje të rënda financiare, të Ligjit për ushqimin dhe vendimeve të qeverisë për kontrollin e cilësisë së produkteve ushqimore, duke mos mbrojtur interesin e konsumatorit.

 

Qendra Alert

alert.al/

EKSKLUZIVE/ Raporti i KLSH 2018-2020: Komisioni i AKU del mbi gjykatat, shfuqizon gjobat ndaj kompanive, pasi vendimet kaluan në përmbarim

Gjykata linte në fuqi gjobat e vendosura nga inspektorët e DRAKU Tiranë gjatë inspektimeve, Komisioni i Ankesave i falte. Ky komision duket se ka fuqi hyjnore, pasi vendimet e gjykatave nuk ka mundësi t’i anulojë as mbreti.

Nuk është një rast, por një seri shembujsh që ka zbuluar KLSH* në auditimin e DRAKU-së Tiranë. Skandali i madh është i dokumentuar në praktikat e shqyrtimit të ankimeve administrative nga Komisioni i Shqyrtimit të Ankimeve, pranë Drejtorisë së Përgjithshme të AKU-së (DPAKU), për periudhën 1 qershor 2020-31 dhjetor 2020, ndaj masave administrative të vendosura nga DRAKU Tiranë.

Komisioni fal gjobat, çështja vazhdon në Apel!

Me vendimin përfundimtar të inspektimit datë 13 maj 2019, ndaj një subjekti me aktivitet magazinë importi të produkteve ushqimore, janë vendosur 2 gjoba me vlerën 1,100,000 lekë gjithsej (1,000,000 lekë për importin e produkteve në kundërshtim me ligjin dhe 100,000 lekë për mungesën e sistemit të gjurmueshmërisë).

Ndaj këtij vendimi, subjekti u ankua më datë 11 qershor 2019, ndërsa komisioni më datë 1 tetor 2020, ka vendosur shfuqizimin e vendimit   përfundimtar të inspektimit dhe gjobave në vlerën 1,000,000 lekë, dhe ka lënë në fuqi vetëm gjobën 100,000 lekë;

Nga shqyrtimi i praktikës KLSH konstaton se “Ndaj vendimit përfundimtar të inspektimit, subjekti privat ka bërë, edhe kërkesë-padi në Gjykatën e Shkallës së parë Tiranë, e  cila  me  Vendimin  nr.3926,   datë 13.11.2019,  ka pranuar pjesërisht kërkesë padinë e subjektit. Në vijim DRAKU Tiranë ka bërë ankim në Gjykatën Administrative të Apelit, Tiranë, me objekt ndryshimin e vendimit të GJSHP Tiranë dhe rrëzimin e kerkesë-padisë së subjektit”.

Pra, ndaj gjobës së vendosur nga inspektorët, është hapur një çështje gjyqësore, e cila në momentin kur është marrë Vendimi i Komisionit të shqyrtimit të Ankimeve në DPAKU, ka qenë në shkallën e dytë të gjykimit, në atë të Apelit. Pavarësisht këtij fakti (që ka patur një proces gjyqësor të papërfunduar), ku të dyja drejtoritë, DPAKU dhe DRAKU Tiranë, kanë qenë palë e paditur, Komisioni ka dalë me vendim, duke shfuqizuar gjobën në vlerën 1,000,000 lekë;

Gjithashtu, Vendimi i Komisionit, është marrë në shkelje të hapur të  kuadrit ligjor, dhe në mungesë të kompetencës ligjore; Kjo pasi, Ankimi administrativ për kundërshtimin e gjobës së vendosur nga  inspektorët në vendimin e inspektimit, nuk është shqyrtuar brenda afatit ligjor.

“Sa më sipër, në kushtet e mungesës së kompetencës ligjore për shqyrtimin e ankimeve administrative të gjobave me vlerë mbi 300,000 lekë, nga komisioni i shqyrtimit të ankimeve pranë DPAKU-së, në kushtet e marrjes së vendimit jashtë afatit dhe kur çështja është duke u gjykuar në Apel, gjykojmë dhe vlerësojmë se Vendimi është  absolutisht i pavlefshëm, dhe për pasojë ndaj buxhetit të shtetit është shkaktuar dëm ekonomik në vlerën 1,000,000 lekë”, konkludon raporti i KLSH.

Gjykata urdhëron Përmbarimin, Komisioni fal gjobën!

Rasti më poshtë është akoma më ekstrem. Më 17 shtator 2019, ndaj një subjekti bar-kafe, janë vendosur 2 gjoba me vlerën 700,000 lekë gjithsej (500,000 lekë për kushtet e higjienës dhe 200,000 lekë për planin e vetëkontrollit HACCP).

Më 4 nëntor 2020, Komisioni i Shqyrtimit të Ankimcvc të AKU-së,

ka vendosur shfuqizimin e gjobave në vlerën 700,000 lekë.

Nga shqyrtimi i praktikës së mësipërme konstatohet se: AKU më 6 mars 2020 ka bërë kërkesën në Gjykatën e Tiranës, për lëshimin e urdhrit të ekzekutimit dhe më datë 8 gusht 2020, ka  vendosur pranimin e kërkesës dhe lëshimin e urdhrit të ekzuktimit të titullit ekzekutiv, si dhe urdhërimin e zyrës së përmbarimit të bëjë ekzekutimin.

Por nuk mbaron këtu! Ndërkohë, gjoba më pas, është shfuqizuar nga Komisioni!

Vendimi i Komisionit të Shqyrtimit të Ankimeve, përveçse është jashtë afateve, është në kundërshtim me Vendimin datë 8 qershor 2020 të Gjykatës së Shkallës së Parë Tiranë, i cili ka lëshuar urdhër ekzekutimi për gjobën e vendosur.

Sipas KLSH, “ky vendim është nul, absolutisht i  pavlefshëm dhe, për  pasojë, ndaj buxhetit të shtetit është shkaktuar dëm ekonomik në vlerën 700,000 lekë”.

Humb në gjykatë, por “fiton” në Komision pas 4 vite e 6 muaj

Me vendimin përfundimtar të inspektimit më datë 3 maj 2016, ndaj subjektit me aktivitet tregtim i produkteve ushqimore, janë vendosur 4 gjoba me vlerën 550,000 lekë gjithsej (100,000 lekë për mungesën e sistemit të gjurmueshmërisë, 100,000 lekë për mungesën e sistemit HACCP, 300,000 lekë për mosrespektimin e kushteve higjienike dhe 50,000 lekë për etiketimin).

Ndaj këtij vendimi, subjekti ka bërë ankim në datë 18 maj 2016. Me  vendimin e datës 24 prill 2019 (pra rreth 3 vite më vonë), Komisioni i Shqyrtimit të Ankimeve të AKU-së, ka vendosur lënien në fuqi të gjobave, vendim i cili është protokolluar në DRAKU Tiranë.

Subjekti ndaj këtij vendimi ka bërë kërkesë-padi në GJSHP Tiranë, e cila më 10 tetor 2019 e ka rrëzuar, dhe në vijim subjekti e ka ankimuar në Gjykatën Administrative të Apelit dhe nga ky moment nuk ka patur një vendim përfundimtar.

Më 28 nëntor 2020, Komisioni i Shqyrtimit te Ankimeve të AKU-së,

ka vendosur shfuqizimin e vendimit përfundimtar të inspektimit dhe gjobave në vlerën 550,000 lekë, megjithëse çështja është në shqyrtim në Apel.

Mirë që ky vendim është marrë pas 4 vite e 6 muaj, po ashtu ka një vendim të mëparshëm të Komisionit të Ankimeve, por nuk pyetet as për gjykatën.

“Vendim absolutisht i pavlefshem dhe për pasojë ndaj buxhetit të shtetit është shkaktuar dëm ekonomik në vlerën 550,000 lekë”, vlerëson KLSH. (Vijon)

*KLSH ka kryer një kontroll në Drejtorinë Rajonale të Autoritetit Kombëtar të Ushqimit Tiranë (DRAKU) për periudhën nga data 1 janar 2018 deri 30 dhjetor 2020. Nga kontrolli rezultojnë shkelje të rënda financiare, të Ligjit për ushqimin dhe vendimeve të qeverisë për kontrollin e cilësisë së produkteve ushqimore, duke mos mbrojtur interesin e konsumatorit.

Qendra Alert

alert.al/

EKSKLUZIVE/ Raporti i KLSH 2018-2020: Abuzimi i AKU, qytetarët fotografojnë mungesën e etiketave, inspektorët mbyllin kontrollin pa prova

DRAKU Tiranë, në të shumtën e rasteve i hedh në kosh indiciet e qytetarëve për ushqimet e skaduara apo për mungesën e etiketave në gjuhën shqipe. Kontrolli i KLSH* zbulon se është vepruar me 2 standarde lidhur me inspektimet në të njëjtën periudhë dhe me objekt te njëjtë “me indice të veçanta nga konsumatorët, rrjetet sociale dhe mediat etj.”

Grupi i auditimit ka kontrolluar praktikat e inspektimit, bazuar në e-mailin e datë 26 maj 2020 nga drejtoria e AKU  “për mos etiketim në gjuhën shqipe të produkteve nga subjektet e poshtëshënuara”.

Kështu, inspektorët, për disa subjekte kanë sjellë prova me foto të qarta, ndërsa të tjerat nuk i kanë ilustruar me fakte me foto, që ishte e domosdoshme për sqarimin sa më mirë të ankesave.

Dosje të rregullta

Dosja e inspektimit datë 26 maj 2020, në një Market ushqimor në  Kamzë është një nga dosjet e pakta të rregullta. Ka indicie për mos etiketim dhe rezulton se inspektorët kanë kryer veprimet sipas procedurave duke e kompletuar dosjen edhe me dokumente provë, si foto të qarta të ambienteve dhe produkteve të subjektit. Madje në këto foto, edhe skadenca është e lexueshme.

Po kështu është vepruar tek një njësi tjetër në të njëjtën datë, ku nuk janë konstatuar shkelje dhe dosja disponon dokumente prove me fakte të ilustruara me foto.

Dosje të parregullta

Dosja e inspektimit datë 26 maj 2020, në një Market ushqimor në Tiranë: Kontrolli ushtrohet pasi ka indicie për mungesë të etiketimit në gjuhën shqipe të produkteve ushqimore. Rezulton se inspektorët kanë kryer verifikimin sipas procesverbalit dhe vendimit përfundimtar datë 26 maj 2020, ku nuk kanë konstatuar shkeljen e ankimuar. Por nuk disponojnë dokumente shoqëruese me fakte të ilustruara me foto, siç është vepruar me subjektet më sipër.

Po kështu është vepruar në dy kontrolle të tjera në të njëjtën ditë, ku nuk janë gjetur shkelje dhe dosja nuk disponon dokumente provë me fakte të ilustruara me foto.

Një një rast tjetër, ku ka pasur indicie nga qytetarët për pijen energjike Redbull për mungesë të etiketës në gjuhën shqipe, inspektorët shkruajnë se nuk janë konstatuar shkelje. Ata raportojnë se ka kundër etiketa në gjuhën shqipe për artikullin Redbull, por megjithatë dosja nuk disponon dokumente provë, me fakte të ilustruara me foto.

Rasti më i keq është kur inspektorët nuk i ndjekin indiciet e qytetarëve duke raportuar thjesht “është mbyllur”. Kështu është vepruar me dy subjekte ku nuk është kryer inspektimi për mos etiketim të produkteve, pasi subjekti, sipas tyre, u gjend “i mbyllur”. Ky fakt, sipas KLSH: Nuk vërtetohen me dokumente provë ose foto

Qytetarët denoncojnë me foto, inspektorët përgjigjen pa prova

Në dosjen e inspektimit datë 17 dhjetor 2020, në një subjekt që tregton ushqime në rrugën “Siri Kodra”, Tiranë, rezulton se: inspektorët nuk kanë konstatuar mos etiketim në gjuhën shqipe të artikujve pije joalkoolike, por nuk e kanë justifikuar me foto.

Por vini re, qytetari që ka denoncuar, e ka shoqëruar me foto ankesën për këtë subjekt. Pra, inspektimi nuk është i besueshëm dhe të lë të dyshosh se është favorizuar subjekti për të cilin ka indicie.

Inspektorët nuk e ndjekin denoncimin

E dyshimtë është edhe sosja e inspektimit datë 26 maj 2020, tek një subjekt në Paskuqan, me objekt “me indicie të veçanta nga konsumatorët, rrjetet sociale dhe mediar etj.”. Sipas kësaj praktike rezulton se: Inspektorët nuk kanë trajtuar shkeljen e ankimuar indice për mos etiketim në gjuhen shqipe dhe nuk bëhet fjalë për foto. Kështu kanë vepruar edhe në inspektimin datë 22 maj 2019 në një subjekt në Laknas.

Ndryshe janë sjellë në inspektimin e një subjekti më datë 11 nëntor 2020, ku kanë trajtuar shkeljen, kanë bërë foto të qarta e të lexueshme për çdo ushqim të skaduar (të pasigurt) si dhe kanë bashkëngjitur dokumentacionin shoqërues. Pra, kemi aplikim me 2 standarde të ndjekjes së indicieve të qytetarëve dhe shpesh nuk ndiqen këto denoncime.

*KLSH ka kryer një kontroll në Drejtorinë Rajonale të Autoritetit Kombëtar të Ushqimit Tiranë (DRAKU) për periudhën nga data 1 janar 2018 deri 30 dhjetor 2020. Nga kontrolli rezultojnë shkelje të rënda financiare, të Ligjit për ushqimin dhe vendimeve të qeverisë për kontrollin e cilësisë së produkteve ushqimore, duke mos mbrojtur interesin e konsumatorit.

Qendra Alert

alert.al/

EKSKLUZIVE/ Raporti i KLSH 2018-2020: Laboratori i AKU pranon mostra të parregullta për analizat e bukës dhe miellit, manipulohen standardet

Laboratori i AKU i nxjerr brenda normave produktet ushqimore të fabrikave të miellit, makaronave, furrave të bukës dhe pastiçerive, por KLSH zbulon se shkelen standardet e marrjes së mostrave. Pra, rezultatet “brenda normave” të analizave bëhen të pabesueshme, sepse nuk respektohen procedurat ligjore. KLSH* gjatë kontrollit të DRAKU Tiranë auditoi edhe laboratorin, i cili për periudhën 2018-2020 e kishte varësinë nga ky institucion.

Sipas raportit, mostrat e prodhimeve të brumit dhe pasticerive, apo të fabrikave të miellit, jo vetëm që nuk duhet të pranoheshin në laborator, por në ndonjë rast ka edhe mashtrim me standardin e përdorur.

KLSH: Mostra e miellit nuk duhej pranuar në laborator

Bëhet fjalë për mostrën e analizuar nga një subjekt fabrikë mielli. Data e pranimit të mostrës në laborator është më 2 korrik 2018, ndërsa mbarimi i provës më 10 korrik 2018. Produktet e analizuara janë 5 lloje mielli për treguesit: G1uteni, Hiri i tretshëm, Aciditeti dhe Lagështia. Rezultati ka dalë brenda normës. Por, a është i certifikueshëm përfundimi i analizës? “Kampioni nuk duhet te ishte pranuar për analizë laboratorike”, thekson raporti i KLSH.

Në praktikën e mësipërme konstatohet se nga grupi i auditimit se Fletë-shoqërimi i mostrës nuk është plotësuar në përputhje me përcaktimet ligjore. Konkretisht nuk është plotësuar temperatura e transportit të mostrës, sasia e kampionit, paketimi i kampionit, ora e dorëzimit të mostrës, vendi i marrjes së mostrës, skadenca. Pra, nuk mund të analizohet një mostër që nuk plotëson kushtet bazë.

E njëjta histori është me mostrën e analizuar nga një subjekt tregtar për 6 lloje mielli. Data e pranimit në laborator është 11 korrik 2018 dhe e mbarimit të provës është 9 korrik 2018. Treguesit e analizuar janë: Lagështia, Aciditeti, Gluteni dhe Hiri i tretshëm.

Edhe në këtë rast rezultati “Brenda normës” do të ishte shumë qetësues për konsumatorin, nëse nuk do të ishin shkelur rregullat e marrjes së mostrave.

Analizat e bukës, të parregullta

Mostra e analizuar nga subjekti Furrë buke dhe pasticeri është pranuar në laborator më 2 korrik 2018, ndërsa data e mbarimit të provës 5 korrik 2018. Produktet e analizuara janë prodhime brumi, buke dhe embëlsirë.

Treguesit e analizuar: Aciditeti, Lagështia, Alkaliteti, Hiri i patretshëm, Kripa dhe Poroziteti. Rezultati është “Brenda normës”.

Por nuk është dakord KLSH. “Nuk është plotësuar temperatura e transportit të mostrës, sasia e kampionit, paketimi i kampionit, ora e dorëzimit të mostrës, vendi i marrjes së mostres, skadenca.

Për sa më siper, kampioni nuk duhet të ishte pranuar për analizë laboratorike, dhe për këtë mban përgjegjësi personi i cili ka firmosur fletë-shoqërimin e mostrës”, nënvizon raporti.

Mashtrime me standardet shtetërore

Mostrat e analizuara nga subjekti furrë buke dhe pastiçeri janë pranuar në laborator më 24 korrik 2018 dhe 30 korrik 2018. Produktet janë Amareta (3 copë), Embelsirë brumi mafishe (4 copë), Trileçe (4 copë), Tortë (4 copë), Pastë (4 copë), Prodhim brumi Kërcinja (4 copë), Bakllava (4 copë) dhe Bukë masive (4 copë). Treguesi e analizuar janë Alkalitet dhe Hiri i patretshëm.

Ndërsa për bukën masive janë analizuar aciditeti, lagështia, kripa, poroziteti. Rezultati “brenda normës” bëhet i dyshimtë, sepse KLSH zbulon manipulimin e standardeve.

“Standardet shtetërore të përdorura për përcaktimin e normave të treguesve të analizuar, në dy raste nuk janë në përputhje me përcaktimet e bëra në standardet shtetërore”, thekson raporti.

Konkretisht në 1 rast nga 4, për produktin mafishe, është përdorur standardi nr.1440/87 për përcaktimin e normave, ndërkohë që ky standard përdoret për pasta e torta. Ndërkaq, në 3 raste nga 4 është përdorur standardi nr.1444/87, për përcaktimin e normave për produktin prodhim brumi Kërcinja, ndërkohë që ky standard është për ëmbëlsirat prej brumi. Referimi i gabuar i standardeve vazhdon me shkelje të tjera, siç është fletë-shoqërimi e pafirmosur nga pergjegjësja e laboratorit dhe dorëzuesi i mostrës (subjekti).

Jo vetëm kaq, por në praktikën e mësipërme konstatohet se në analizën laboratorike ka marrë pjesë edhe pergjegjësja e laboratorit, duke krijuar premisë për konflikt interesi.

Më fakt, shkeljet nisin qysh në marrjen e mostrave dhe vazhdojnë deri tek raport-provat. Këto të fundit nuk janë sipas formatit të përcaktuar si dhe nuk janë plotësuar në përputhje me përcaktimet ligjore. Konkretisht nuk është plotësuar siç duhet vendi i kampionimit të mostrës, origjina e mostrës, sasia e kampionimit pasqyrohet me njësi dhe jo peshë.

Fletë-shoqërimi i mostrave nuk ka temperaturën e transportit të mostrës, vendi i marrjes së mostrës, vendi i origjinës, sasia e kampionit të sjellë, paketimi, ora e dorëzimit dhe marrjes së mostrës.

Mostrat e produkteve të Pastiçerive nuk dihet si janë ruajtur

Produktet e pastiçerive janë ushqime delikate që nuk i rezistojnë temperaturave dhe japin dëme tek shëndeti i konsumatorëve kur janë të prishura. Nga kontrolli i KLSH në laboratorin e AKU për Tiranën del se analizat janë krejt formale, nuk tregojnë as mënyrën e marrjes dhe ruajtjes së mostrave.

Praktika e analizave të një subjekti pastiçeri në datën 1 tetor 2018 tregon se analizat filluan në laborator më 2 tetor 2018 dhe 03 tetor 2018. Data e mbarimit të provave janë 5 tetor 2018, 8 tetor 2018 dhe 9 tetor 2018. Janë 30 produkte pastiçerie të analizuara për Alkalitet dhe hiri i patretshëm. Rezultati: Brenda normës

Ndërkaq, KLSH konstaton se Raport-provat nuk janë sipas formatit të përcaktuar si dhe nuk janë plotësuar në përputhje me përcaktimet  ligjore. Mungon vendi i kampionimit, origjina e mostrës; Fletë-shoqërimi i mostrave nuk përshkruan temperaturën e transportit të mostrës, vendin i marrjes së mostrës, vendin e origjinës, sasinë e kampionit të sjellë, paketimin, orën e dorëzimit dhe marrjes së mostrës. Me fjalë të tjetra, këto janë analiza që nuk plotësojnë asnjë kusht ligjor.

Kështu është vepruar edhe më 9 tetor 2018 kur është pranuar për analizë mostra nga subjekti prodhues i kroasantëve me mbushje. Prova ka mbaruar më 12 tetor 2018. Treguesit e analizuar janë Alkalitet dhe Hiri i patretshëm. Rezultati: Brenda normës. Mirëpo Fletë-shoqërimi i mostrës nuk ka temperaturën e transportit të mostrës, vendin e marrjes së  mostrës, vendi i origjinës, sasia e kampionit të sjellë.

Më 24 korrik 2018 janë pranuar janë pranuar me shkelje të procedurës për analizë mostrat nga një subjekt tjetër pastiçeri. Data e fillimit të analizës në laborator është 25 korrik 2018 dhe mbarimi i provës më 31 korrik 2018. Bëhet fjalë për 22 prodhime brumi.Treguesit e analizuar janë Alkalitet dhe hiri i patretshem. Rezultati “brenda normës” kompromentohet nga shkelja e rregullave.

Edhe në rastin e një subjekti tjetër pastiçeri, mostra e analizuar është jashtë kushteve ligjore. Nga pasitçeri janë marrë mostra për 12 produkte. Produkte delikate si këto duhet të trajtohen në mënyrë rigoroze nga Autoriteti, për të pasur rezultate ligjore.

Me shkelje renditen edhe pranimi i mostrave të analizuar nga një subjekti më 15 shkurt 2018. Produktet e analizuara janë 13 lloje Biskotash për treguesit: Alkalitlet, hiri i patretshëm. Rezultati: Brenda normës. Në këtë praktikë konstatohct se Fletë-shoqërimi i mostrës nuk është plotësuar në përputhje me përcaktimet Iigjore.

Analizohen makarona pa vend-origjine

Ky rast lidhet me mostrat e analizuar nga një subjekt tregtar për makaronat. Data e pranimit të mostrës në laborator është 16 korrik 2018, ndërsa data e mbarimit të provës 26 korrik 2018. Produktet janë 2 lloje makaronash. Treguesi i analizuar: Lagështia dhe aciditeti.

Rezultati: Brenda normës.

“Në praktikën e mësipërme konstatohet se: Raport-provat nuk kanë vendin e kampionimit të mostrës, origjinën, kushtet e ruajtjes”, thekson KLSH.

*KLSH ka kryer një kontroll në Drejtorinë Rajonale të Autoritetit Kombëtar të Ushqimit Tiranë (DRAKU) për periudhën nga data 1 janar 2018 deri 30 dhjetor 2020. Nga kontrolli rezultojnë shkelje të rënda financiare, të Ligjit për ushqimin dhe vendimeve të qeverisë për kontrollin e cilësisë së produkteve ushqimore, duke mos mbrojtur interesin e konsumatorit.

Qendra Alert

alert.al/

EKSKLUZIVE/ Raporti i KLSH 2018-2020: Spinaq e speca nga Greqia me pesticide mbi normë, DRAKU Tiranë nuk i bllokon, por lejon shitjen

AKU i nxjerr me 3 deri në 4 muaj vonesë rezultatet e analizave të frutave dhe perimeve për pesiticidet. Pra, përgjigja del pasi konsumatorët kanë blerë këto fruta e perime me pesticide mbi normë. Ky konstatim theksohet në raportin e KLSH* që sapo ka kryer auditimin në DRAKU Tiranë.

Sipas raportit, vonesat (ose harresat) në 8 raste inspektimesh (maj 2020) për marrje mostrash në perime e fruta, për analiza laboratorike, për praninë e pesticideve, pranë ISUV, shkonin me muaj.

Kështu, rezultoi se: mostrat janë marrë në muajin Maj të vitit 2020 dhe përgjigiet kanë dalë me vonesë prej 3 muaj ose në gusht 2020,

Ndërkohë, perimet dhe frutat janë shitur plotësisht pasi nuk kanë qenë të bllokuara.

Spinaqi me pesticide

Dosja e inspektimit datë 14 maj 2020, tek një subjekt me adresë në (Farkë) Tiranë me aktivitet import¬, eksport, magazinim, shitje, produkte ushqimore, sipas KLSH reziklton me shkelje.

Inspektorët sipas procesverbalit dhe vendimit perfundimtar, me objekt: “inspektim pasi analizat laboratorike rezultojnë pozitive” kanë konstatuar praninë mbi normat e lejuara të pesticideve në spinaq. Sipas raport analizave, datë 13 maj 2020 te ISUV, mostra është marrë me 22 prill 2020. Inspektorët nuk kanë vendosur masa administrative dhe nuk kanë bllokuar dhe asgjësuar spinaqin, pasi u ishte shitur plotësisht konsumatorëve. Kjo për arsye se kishin kaluar 24 ditë nga data e furnizimit dhe përgjigjes.

Në gjurmët e pesticideve

Inspektorët kanë gjurmuar produktin tek furnitori, sipas procesverbaleve të inspektimit dhe vendimeve përfundimtare datë 15 maj 2020. Blerësi produktet ushqimore, ndër këto dhe 65 kg spinaq i ka marrë nga shitesi  X  (sipas 4 faturave),  i cili e ka blerë tek një person fizik, ndërsa ky i fundit i ka blerë 90 kg spinaq nga fermeri adresë në Ndroq.

Inspektorët nuk kanë gjetur gjendje spinaqi në 3 subjektet tregtuese, por nuk e kanë argumcntuar me foto dhe me dokumente hyrje dhe dalje, për periudhën pas marrjes së mostrave 21 prill 2020 deri në momentin e inspeklimil 15 maj 2020, për efekt të saktësimit të furnizimit me këtë subjekt kontraktor me probleme në pesticide.

“Inspektimi nuk është eficient, pasi ka humbur qëllimin e kryerjes së tij, sepse: nuk ka bllokuar spinaqin me mbi normative pesticidesh që me marrjen e mostrave deri në daljen e përgjigjeve të analizave; mungesa e spinaqit me pesticide gjendje në 3 subjektet tregtuese nuk është justifikuar me dokumente e foto; nuk ka dalë përgjegjësia për vonesat e analizave laboratorike; nuk ka masa administrative dhe asgjësime; Për pasojë, faji dhe përgjegjësia kanë mbetur pa autor”, këto janë konkluzionet e përmbledhura të auditimit.

Speci nga Greqia me pesticide mbi normë

Me të niëjtat probleme paraqitet edhe praktika e inspektimit të një subjekti shitës në Tiranë dhe nga gjurmimi tek subjekti furnizues në Kashar. Rezulton se ky është furnizuar nga Greqia me 1013 kg spec  me mbi  normativë pesticidesh.

Po kështu tek një subjekt tjetër shitës në lagjen Qesarakë, Dajt, Tiranë, nga gjurmimi rezulton se ky i ka blerë preimet tek furnizues fermeri nga fshati Shesh Tiranë. Spinaqi doli nga analizat me mbi normativë pesticidesh, por inspektorët shkuan aq vonë sa në vend nuk u gjet gjendjc spinaqi, pasi u ishte shitur konsumatorëve.

Shkeljet humbin qëllimin e analizës

Sipas KLSH, në 10 raste, përgjigjet e analizave laboratorike për perime e fruta, për pranine e pesticideve, pranë ISUV, kanë dalë me vonesë prej 3 muaj,  çka ka humbur qëllimin e kryerjes së këtyre analizave, sepse perimet e frutat janë shitur plotësisht pasi nuk kanë qenë të bllokuara dhe nuk ka dalë përgjegjësia.

Ne 5 raste të tjera inspektimet nuk janë kryer për arsye se u gjendën të mbyllura. Por nuk disponohen foto për ilustrimin e këtij fakti, kërkesë kjo e procedurës së inspektimit.

Nga audituesit ky veprim konsiderohet në kundërshtim me rregulloren e brendshme të AKU, miratuar me urdhrin e Ministrit Bujqësisë, po ashtu me ligjin “Për inspektimin në RSH”.

Në këto kushte, KLSH rekomandon që DRAKU Tiranë të marrë masa përgjigjet e analizave  laboratorike për perime e fruta, për praninë e pesticideve pranë ISUV, të sigurohen brenda afatit ligjor dhe pa vonesa me qëllim që të garantohet siguria ushqimore e produkteve të bllokuara. Megjithatë, inspektorët nuk kanë bërë fare bllokime të frutave dhe perimeve në rastet e analizuara.

Prania e këtyre pesticideve mbi normë tek perimet dhe fruatat është të dëmshme për shëndetin, por DRAKU Tiranë nuk e sheh të arsyeshme të njoftojë konsumatorin. Sjellja e këtij institucioni i ngjan më tepër agjentit tregtar të subjekteve se sa një përfaqësuesi shtetëror që ka për detyrë të mbrojë dhe garantojë sigurinë ushqimore.

*KLSH ka kryer një  konktroll në Drejtorinë Rajonale të Autoritetit Kombëtar të Ushqimit Tiranë (DRAKU) për periudhën nga data 1 janar 2018 deri 30 dhjetor 2020. Nga kontrolli rezultojnë shkelje të rënda financiare, të Ligjit për ushqimin dhe vendimeve të qeverisë për kontrollin e cilësisë së produkteve ushqimore, duke mos mbrojtur interesin e konsumatorit.

Qendra Alert

alert.al/

EKSKLUZIVE/ Raporti i KLSH 2018-2020: Rreth 88 % e farave dhe plehrave me risk të lartë nuk analizohen nga AKU

Analiza nga KLSH* e një aksioni të AKU, në tetor 2020, zbulon se si janë lënë jashtë kontrollit farat dhe plehrat që përdorin fermerët për mbrojtjen e bimëve.

Analizat e afarave dhe plehrave u janë lënë në dorë t’i kryjenë vetë tregtarët, ndërsa rezulton se tek importuesit me risk të lartë nuk janë marrë mostra dhe nuk janë kryer kontrolle.

Kontrollet, tek subjektet me risk të ulët  

Nga dokumentacioni i vënë në dispozicion nga DRAKU Tiranë, mbi zbatimin e aksionit dyditor në tetor 2020, rezulton se janë kryer 20 mostërmarrje në 16 subjekte (pasi 14 subjekte ushtrojnë 2 lloje aktivitetesh) në materialin mbjellës dhe shumëzues bimor si dhe në plehërat për përdorim në bimësi. Ndërkohë që urdhri ishte të merreshin mostra në rreth 200 subjekte.

Nga shqyrtimi i mostërmarrjes, KLSH arrin në konkluzionin se, kontrolli është përqendruar më tepër në subjekte me aktivitet me risk të ulët dhe jo me risk të lartë. Konkretisht, 8 mostra nga 20 gjithsej, janë marrë në subjekte me aktivititet me risk të ulët, ose 40% e tyre, ndërsa 7 mostra ose 35 % e tyre janë marrë në subjekte me aktivitet me risk të mesëm,  si dhe 3 mostra ose 15 % e tyre janë marrë në subjekte me risk të lartë.

Pra duket qartë se mostërmanja nuk është përqendruar tek ato aktivitete të cilat kane risk të lartë, ku edhe mundësia për të zbuluar shkelje është më e madhe.

Gjithashtu, ky konkluzion mbështetet edhe në numrin e subjekteve me risk të lartë, që kanë lënë inspektorët pa i përfshirë në mostërmarrje. Konkretisht në llojin e aktivitetit të materialit mbjellës dhe shumëzues bimor, ku gjithsej janë 17 subjekte të cilat janë klasifikuar me risk të lartë, sipas llojit të aktivitetit për MMSHB, dhe  15 prej tyre ose  88% nuk janë përfshirë në mostërmarrje.

Lidhur me këtë aksion janë urdhëruar Drejtoritë Rajonale të Autoritetit Kombëtar të Ushqimit, përfshirë DRAKU Tiranë, për marrjen e mostrave të farave dhe produkteve plehëruese për analizim të treguesve cilësor të farës dhe elementëve përbërës të plehut, në laboratoret e Entit Shtetëror të Farave dhe Fidanave, si dhe Qendrës së Transferimit të Teknologjive Bujqësore, Fushë Krujë.

“Subjektet të ri-analizojnë farat dhe plehrat!”

Në zbatim të këtij aksioni janë kryer vetëm 21 inspektime për mostermarrje, për analize laboratorike, nga të cilat vetëm 1 prej tyre nuk rezultoi me norma brenda standardit, përsa i përket fuqisë mbirëse. Ndaj subjektit është vendosur gjobë në v1erën 200,000 lekë.

Duke vijuar më tej me analizën e ligjshmërisë së pikave të këtij Urdhri, sipas auiditkimit del se AKU u kërkon subjekteve që të kryejnë rianalizimin për treguesit e fuqisë mbirëse për çdo specie, varietet dhe lot të materialit mbjellës dhe shumëzues bimor, të importuar  apo të prodhuar në vendin tonë, dhe jo të shkojë të zgjedhë dhe të marrë vetë kampionin për analize laboratorike. Pra, një proces që varet krejtësisht në vullnetin e tregtarëtve dhe jo të institucionit.

Ndërkaq, kërkohet që të dorezohet një kampion shtesë në Drejtorinë e Përgjithshme të AKU-së, e cila bie në kundërshtim me përcaktimin ligjor të bërë në  VKM-në nr. 260, date 27.03.2013 “Për caktimin e rregullave për kontrollin, marrjen e mostrave, analizave e të procedurave, dhënien e rezultateve të tyre, si dhe vlerësimin e analizave të plehrave”. Pra sa me sipër, kuptohet qartë se, në asnje rast nuk parashikohet që të merret nje kampion shtesë dhe të dërgohet në DPAKU. Ndërkaq, për secilën mostër përveç numrit të kampioneve që merren në zbatim të kërkesave ligjore në të njëjtën ditë, do të merrej edhe një  kampion shtesë, i cili do të dorëzohet në Drejtorinë e Përgjithshme të AKU-së. Sipas KLSH, kjo është një kërkesë e pabazuar në ligj. Mostrat do të merren në të gjithë operatorët të cilët ushtrojnë këto aktivitete dhe do të jenë të koduara. Periudha për kryerjen e këtij operacioni do të ishte në datat 28-29 tetor 2020.

Sigurisht që për dy ditë nuk mund të mbuloheshin të gjitha subjektet. Eshtë dashur që AKU te punojë me plan gjatë gjithë vitit.

(vijon)

*KLSH ka kryer një  konktroll në Drejtorinë Rajonale të Autoritetit Kombëtar të Ushqimit Tiranë (DRAKU) për periudhën nga data 1 janar 2018 deri 30 dhjetor 2020. Nga kontrolli rezultojnë shkelje të rënda financiare, të Ligjit për ushqimin dhe vendimeve të qeverisë për kontrollin e cilësisë së produkteve ushqimore, duke mos mbrojtur interesin e konsumatorit.

Qendra Alert

alert.al/

EKSKLUZIVE/ Raporti i KLSH: S’ka dokumente për asgjësimin nga AKU të 114 ton produkteve ushqimore të rrezikshme

Të gjithë i keni parasysh kronikat televizive mbi bllokimin e sasive të ndryshme të ushqimeve të skaduara nga inspektorët. Por ku përfundojnë këto ushqime të rrezikshme? Dyshohet se një pjesë e tyre kthehen në treg.

AKU dhe DRAKU nuk kanë dokumente ku të dokumentohet asgjësimi i produkteve ushqimore e shtazore të pasigurta, të skaduara, shpesh herë me etiketë false në Qarkun Tiranë. Konstatimi bëhet nga një raport auditimi i KLSH, të cilin Qendra Alert e disponon.

Kontrolli i Lartë i Shtetit ka kryer një auditim në Drejtorinë Rajonale të Autoritetit Kombëtar të Ushqimit, Qarku Tiranë (DRAKU) për periudhën nga data 01.01.2018 deri 30.12.2020. Nga kontrolli rezultojnë shkelje të rënda financiare, mos zbatim të Ligjit për ushqimin dhe vendimeve të qeverisë për kontrollin e cilësisë së produkteve ushqimore, duke mos mbrojtur interesin e konsumatorit.

Vetëm në një kompani importuese të ushqimeve janë gjetur mbi 114 ton ushqime që nuk janë asgjësuar në mënyrë të rregullt duke krijuar hapësirë që ato të hidhen sërish në treg.

Subjekti nga Tirana me vendndodhje në Fshati Domje, me aktivitet “Tregtia me shumice dhe pakice e pemëve dhe perimeve, mishit, etj.”, kishte njoftuar se do të asgjësonte një sasi ushqimesh të pasigurta për shëndetin, që më parë i ishin bllokuar nga DRAKU. Inspektorët e DRAKU nuk administrojnë dokumente që të provojnë se në fakt këto ushqime u asgjësuan. Për më tepër, kompania mbante prej koshësh në statusin “të bllokuara” këto ushqime në magazinën e vet. Pra, mund t’i tregtonte lirshëm.

Gjetjet e Auditimit të KLSH

“Sipas Procesverbalit të inspektimit nr.AKU-TR-2019-001222-1, datë 28.02.2019, asgjësimi nuk u krye për  arsye se subjekti nuk kishte marrë masat përkatëse (mungonte mjeti  i  duhur për shkatërrimin fizik të produkteve dhe nuk ishin prezent inspektorët e Tatimeve).

Nga shqyrtimi i praktikës konstatohet se:

-Nga inspektorët nuk është kryer verifikimi fizik i produkteve që do të asgjësohen, me qëllim

Vlerësimin, nëse ato përputhen me listën e produkteve të dërguara në kërkesën e subjektit për asgjësim;

-Arsyetimi se asgjësimi nuk u krye për shkak se mungonin inspektorët e Tatimeve nuk qëndron, pasi në mbështetje të pikës 2/v te nenit 58 të Udhëzimit nr.6, datë 30.01.2015 “Për tatimin mbi vlerën e shtuar në RSH”, personi mund ta kryejë procedurën e asgjësimit, nëse inspektoret e Tatimeve nuk paraqiten brenda afatit të njoftimit;-Arsyetimi se mungonte makina për shkatërrimin fizik të produkteve nuk qëndron, sepse përderisa subjekti e ka njoftuar vetë DRAKU Tiranë, për kryerjen e asgjësimit, logjikisht i ka marrë masat për kryerjen e këtij procesi;

-Nga inspektorët nuk është përcaktuar një afat konkret, me qëllim detyrimin e subjektit për kryerjen e asgjësimit, pasi nuk mund të lihet në dëshirë të tij për të vendosur se kur duhet të kryejë procedurën, për arsye se janë produkte ushqimore, dhe në çdo kohë ekziston rreziku qe t’i vendosë në treg”.

Në një procesverbal tjetër me të njëjtën kompani, inspektorët mashtrojnë për sasinë e ushqimeve gjoja të asgjësuara. Kompania në dokumentin e saj ka “asgjësuar” 2500 kilogramë ushqime, ndërsa inspektorët kanë shënuar 52,180 kg, ose 52.18 tonë ushqime. Pra afro 10-fish më tepër.

Inspektimin në fjalë është bërëme autorizimin e  inspektimit nr.AKU-TR-2019-001379-1, datë  07.03.2019, me kërkesë të subjektit për asgjësim të produkteve.

Raporti i grupit të auditimit“Në Procesverbalin e inspektimit nr.AKU-TR-2019-001379-1, datë 08.03.2019, pasqyrohet informacioni se referuar kërkesës së subjektit me nr.754 prot., datë 04.03.2019,  për  kryerjen e asgjësimit,  trupa  inspektuese u paraqit pranë  subjektit. U krye verifikimi fizik i produkteve që do të asgjësoheshin dhe përputheshin me produktet e pasqyruara.

Gjatë procedurës së asgjësimit ishin të pranishëm inspektorët e Tatimeve si dhe të mjedisit. U krye shkatërrimi fizik i produkteve me mjetet me targa…., si dhe spërkatje me detergjent. Sasia e asgjësuar 52.18 ton me vlerë 16,835,993 lekë, u dërgua në landfillin e Sharrës.

Nga shqyrtimi i praktikës  së mësipërme konstatohet se:

-Sasia e deklaruar në listën bashkëlidhur kërkesës së subjektit për asgjësim nuk përputhet me sasinë e deklaruar nga inspektorët ne procesverbalin e inspektimit, konkretisht sipas dokumentit të subjektit sasia është 2,529.13 kg ndërkohë sipas inspektorëve janë asgjësuar 52.18 ton ose 52,180

kg;

-Në praktikën e mësiperme nuk administrohet procesverbali i asgjësimit, i cili nënshkruhet nga të

gjithë pjesëmarrësit në procedurën e asgjësimit (Inspektoret e tatimeve, Inspektoret e DRAKU

dhe Inspektoret e ISHMPUT), dokumenti i transferimit të mbetjeve.

-Nuk administrohet kontrata e shërhimit ndërmjet subjektit (gjeneruesi i mbetjeve) dhe subjektit, i cili do të kryejë procedurën e shkatërrimit dhe transportimit të produkteve, në landfillin e Sharrës;

-Nuk dokumentohet fletë-dalja e produkteve nga magazina e subjektit e firmosur nga magazinieri i

saj, si dhe ndryshimi i llogarisë së inventarit në pasqyrën financiare të aktiveve;

-Nuk dokumentohet me foto ngarkimi i produkteve në mjetet e mësiperme dhe dërgimi i tyre në landfillin e Sharrës;

-Për sa më siper nuk vërtetohet procedura e asgjësimit”.

Një inspektim i ri i këtij subjekti është bërë në shtator 2019, me qëllim asgjësimin e ushqimeve të skaduara.

Nuk janë pak por 62 tonë ushqime të rrezikshme për shëndetin, për të cilat DRAKU nuk ka një copë letër ku të vërtetohet se ato janë asgjësuar.

Zbulimi i grupit të auditimit: Nuk ka procesverbal asgjësimi

“Procesverbali i inspektimit nr.AKU-TR-2019-006040-2, datë 24.09.2019 pasqyron informacionin se referuar kërkesës së subjektit me nr.3534 prot., date 16.09.2019, për kryerjen e asgjësimit, trupa inspektuese u paraqit pranë subjektit. U krye verifikimi fizik i produkteve që do të asgjësoheshin dhe perputheshin me produktet e  pasqyruara në listën e subjektit për asgjësimin e tyre, bashkangjitur kërkesës.

Gjatë procedurës së asgjësimit ishin të pranishëm inspektoret e tatimeve si dhe të mjedisit. U krye shkatërrimi fizik i produkteve me mjetet me targa….,  sipas kontrates së shërbimit. Sasia e asgjësuar 62.75 ton me vlerë 16,460,562 lekë, u dërgua në landfillin e Bushatit.

-Vendimi përfundimtar i inspektimit nr.AKU-TR-2019-006040-5, datë 24.09.2019.

Bashkëlidhur praktikës së inspektimit kërkesa e subjektit, lista me produktet që do të asgjësohen dhe disa foto.

Nga shqyrtimi i praktikës së mesipërme konstatohet se:

-Nuk administrohet procesverbali i asgjësimit, i cili nënshkruhet nga të gjithë pjesëmarrësit në procedurën e asgjësimit”.

Pra, 114 tonë ushqime në dy raste, dyshohet se kjo kompani i ka kthyer në treg falë hapësirave që i krijon DRAKU me neglizhencën e plotë ndaj ligjit dhe procedurave të asgjësimit.

Qendra Alert

alert.al/

Ekskluzive/ Raporti i KLSH: AKU favorizon supermarketet, shitet mish pa licenca, s’paguajnë gjobat, nuk raportohen shkeljet

Sipas raportit të KLSH*, dokument të cilin Qendra Alert e disponon, nga  auditimi i praktikave të inspektimit, në18  raste është konstatuar se nga inspektorët nuk është percaktuar afati konkret për korrigjimin e shkeljeve  nga  subjekti privat.  Në 29 raste është konstatuar se në inspektimet, në të cilat eshte percaktuar afati konkret për korrigjimin e shkeljeve, nga DRAKU Tiranë nuk është autorizuar inspektimi për verifikimin e korrigjimit të tyre. Në këto praktika janë konstatuar edhe raste të trajtimit me dy standarde (inspektimi për verifikimin e konigjimit të shkeljeve në disa subjekte  është përcaktuar afati kohor i korrigjimit të shkeljeve ndërsa tek supermarket e mëdha të kryeqytetit kjo nuk bëhet.

Supermarketet shesin mish pa licensë

Inspektimi i kryer pranë një supermarketi të njohur në Tiranë, në datën15 janar 2018 nxjerr në dritë mashtrimet e inspektorëve të AKU me kontrollet në njësitë tregtare.

Procesverbali i inspektimit pasqyron se subjekti ka një të punësuar pa librezë shëndetësore, disponon planin DDD, por i ka kaluar afati kohor, si dhe disa produktë janë pa etiketim në gjuhën shqipe. Gjithashtu subjekti nuk ka respektuar  detyrat e lëna nga inspektimi i kryer në datën 20.12.2017. Ndaj subjektit janë vendosur dy gjoba, me nga 50 mijë lekë secila, një për mosrespektimin e kërkesave të etiketimit dhe tjetra për moskorrigjimin e detyrave të lëna në inspektimin e mëparshëm.

Por KLSH ka zbuluar se këto shkelje ishin vetëm maja e ajsbergut.

Pjesë nga Raporti i Auditimit i KLSH

“Në këtë praktikë inspektimi konstatohet se:

-Inspektorët nuk kanë pasqyruar me vërtetësi dhe plotësi respektimin e kërkesave ligjore nga subjekti i inspektimit. Kjo për arsye se:

-Në  datën  që  është  kryer  inspektimi,  supermarketi

nuk ka qenë i pajisur me Iicencën perkatese, për ushtrimin e aktivitetit të tregtimit të ushqimeve me origjinë shtazore;

-Ky konstatim është nxjerrë pas verifikimit të kryer nga grupi  i auditimit, në regjistrin e lejeve/Iicencave në faqen zyrtare të QKB-së, të licencave që disponon supermarketi, dhe ka  rezultuar se ky subjekt për tu pajisur me licencë për ushtrimin  e  aktivitetit ka aplikuar në date 17.01.2018 pranë Qendrës Kombëtare të Biznesit;

-Kjo kërkesë është miratuar nga DRAKU Tiranë, pas inspektimit të kryer pranë ambienteve të këtij subjekti me datë 30.01.2018 (pra 15 ditë më pas, nga inspektimi i datës 15.01.2018), ku eshte pasqyruar se subjekti ploteson kushtet per t’u licencuar, konfinnuar edhe nga DRAKU Tiranë dërguar në Drejtorinë e Pergjithshme të AKU-se. Pas këtyre veprimeve ndaj subjektit është marrë licenca  më 07.02.2018.

Pra sa mw sipwr, supermarketi është pajisur  me licencë për ushtrimin e aktivitetit me date  07.02.2018, dhe në datën 15.01.2018, ky subjekt ka ushtruar aktivitet pa licencë, fakt që nuk është pasqyuar nga inspektorët.

Inspektimi tjeter është kryer prane të njëjtit supermarket, por në njësi tjetër tjetër, në datën 15.01.2018. Procesverbali pasqyron se subjekti duhet të mbajë të sistemuar ambjentin e magazinës, të pajiset me frigorifer të vogël për produktet e skaduara dhe të demtuara, kryesisht atyre shtazore, të pajiset me regjistër për monitorimin e temperaturave të ambjentit, të rinovojë një pjesë të flet-analizave të produkteve kryesisht atyre me

origjinë shtazore. Ndaj  subjektit është vendosur vetëm masa  paralajmërim dhe korrigjimi i shkeljeve deri më datë 25.01.2018.

Në këtë praktikë inspektimi konstatohet se:

-Inspektorët nuk kanë pasqyruar me vërtetësi dhe plotësi respektimin e kërkesave ligjore nga

subjekti i inspektimit. Kjo për arsye se:

-Në datën që është kryer inspektimi, supermarketi me vendndodhje Tiranë, nuk ka qenë i pajisur me licencen përkatëse,  per ushtrimin e aktivitetit të tregtimit të ushqimeve me origjinë shtazore;

-Ky konstatim është nxjerrë pas verifikimit të kryer nga grupi  i auditimit në regjistrin e lejeve/licencave në faqen zyrtare të QKB-së.  Subjekti ka aplikuar 17.01.2018, pranë QKB; Kjo kërkesë është miratuar nga DRAKU Tiranë, pas inspektimit të kryer pranë ambjenteve të supermarketit më datë 31.01.2018 (pra 16 ditë më pas, nga inspektimi i datës 15.01.2018),

-Pra sa më siper, supermarketi është pajisur me licencë për ushtrimin e aktivitetit më datë 08.02.2018, dhe në datën 15.01.2018, ky subjekt ka ushtrnar aktivitet pa licencë dhe nga inspektorët ky fakt nuk është pasqyruar”.

Inspektimi tjetër i kryer pranë të njëtit supermarket, por në një degë tjetër, është kryer më 16.01.2018. Procesverbali thekson se subjekti duhet të lyejë muret në ambjentin ku  tregtohen produktet shtazore, si dhe të pajisë punonjësit me garderobë. Ndaj subjektit u vendos vetem masa paralajmërim dhe korrigjimi i shkeljeve brenda afatit 10-ditor.

Në këtë praktikë inspektimi konstatohet se:

-Inspektorët nuk kanë pasqyruar me vërtetësi dhe plotësi respektimin e kërkesave ligjore nga subjekti i inspektimit. Kjo për arsye se:

-Në datën që është kryer inspektimi, subjekti nuk ka qenë i pajisur me licencën përkatëse, për ushtrimin e aktivitetit të tregtimit të ushqimeve me origjinë shtazore;

-Ky konstatim është nxjerrë pas verifikimit të kryer nga grupi  i auditimit, në regjistrin e lejeve/licencave në faqen zyrtare të QKB-së, të licencave që disponon ky supermarket, dhe ka  rezultuar se ky subjekt ka bërë kërkesë per tu  pajisur me licencë për ushtrimin  e  aktivitetit në këtë vendndodhje, date 17.01.2018, prane Qendres Kombetare te Biznesit;

-Kjo kërkesë është miratuar nga DRAKU Tiranë, pas inspektimit të kryer pranë ambjenteve të këtij subjekti me datë 29.01.2018 (pra 13 dite më pas, nga inspektimi i datës 16.01.2018),

Pra, ky subjekt ka ushtruar aktivitet pa licence, fakt që nuk është pasqyruar nga inspektorët, dhe për këtë arsye, në 3 rastet e mesiperme, sipas ligjit “Për ushqimin”, duhet të aplikohej masë administrative gjobë në vlerën 1,000,000 !eke- 2,000,000 lekë, si dhe ne mbeshtetje të  Ligjit nr.87/2012 “Per  miratimin  e  aktit  nonnativ,  me  fuqinë e  Ligjit, nr.  4,  datë

16.8.2012, të Këshillit te Ministrave “për përcaktimin e rregullave për therjen e kafshëve dhe tregtimin e mishit të tyre”, duhej të bëhej ndalimi i ushtrimit të aktivitetit, masa të cilat nga ana e inspektoreve nuk janë ndërmarrë.

Autorizimi per inspektim nr.115, date 27.01.2018, një Supermarket Ushqimor

Nga grupi i inspektimit është vendosur gjobë 150 mijë lekë për shkelje të kërkesave ligjore, mbi etiketimin dhe gjurmueshmërinë e produktit.

Në këtë praktikë konstatohet se:

-Nuk është përcaktuar afati nga grupi i inspektimit, për korrigjimin e shkeljeve të konstatuara;

-Nuk dokumentohen kontrollet e kryera nga grupi i inspektimit (per planimetrinë, kushtet e ruajtjes së produkteve, temperaturën e frigoriferit, temperaturën e ruajtjes së ushqimit, etj);

-Në  proceverbalin përkatës, nuk jepet informacion për  subjektin e inspektimit, për  afatin  e ankimit, institucionin kudo të drejtohet për ankim;

-Nga subjekti privat është bërë ankim me shkresë  nr.897, date 05.02.2018,  pranë Drejtorisë së Përgjithshme, e ci1a nuk është shqyrtuar nga komisioni i posaçëm në DPAKU;

-Deri në momentin e konstatimit nga grupi i auditimit, nga subjekti nuk është kryer pagesa e gjobës, si dhe nga DRAKU Tiranë nuk është marrë asnjë masë për ndjekjen dhe arkëtimin e saj, duke sjellë edhe parashkrimin e kësaj gjobe në muajin Mars 2020;

-Si pasojë e këtyre mosveprimeve janë krijuar të ardhura të munguara për buxhetin e shtetit me efekt dëm ekonomik në vlerën 150 mijë lekë në total.

Ky subjekt eshte inspektuar per here te dyte, brenda vitit 2018, me autorizimin nr.AKU-TR- më date 06.12.2018, ku është konstatuar se nuk është rinovuar plani D.D.D, nuk kryhet në mënyrë sistematike regjistrimi i temperaturave frigoriferike, nuk janë të sistemuar produktet sipas natyrës.

-Vendimi perfundimtar me nr.AKU-TR-2018-004712-5, datë 06.12.2018: Jepet masa administrative paralajmërim, si dhe korrigjimi i shkeljeve të konstatuara.

Në këtë praktikë konstatohet se:

-Nuk  është përcaktuar afati nga grupi i inspektimit, për korrigjimin e shkeljeve, veprim i cili është përsëritur për herë të dytë;

-Nuk pasqyrohet asnjë infonnacion, nëse subjekti i ka korrigjuar shkeljet e konstatuara në inspektimin e mëparshëm,  të kryer me autorizimin  nr.115, datë 27.01.2018, për dokumentimin e etiketimit të produkteve, për kërkesat për gjurmueshmërinë;

-Nuk dokumentohen kontrollet e kryera nga grupi i inspektimit  për kryesisht për PMH, librezat shëndetësore te cilat ishin të parinovuara, konstatuar ne inspektimin e parë, analizat laboratorike të ujit, të cilat duhet te rinovoheshin nga subjekti;

-Ndodhur në këto kushte, kur subjektit i gjenden shkelje për herë të dytë, të cilat janë pasqyruar vetë nga inspektorët, për më tepër brenda vitit, nga grupi i inspektimit duhet të ishte vendosur gjobë për mos regjistrim të temperaturës  frigoriferike”.  (vijon)

*) Me urdhër të Kryetarit të KLSH, nga data 05.01.2021 deri ne date 05.03.2021, në Drejtorinë Rajonale të Autoritetit Kombëtar të Ushqimit, Qarku Tiranë (në vijim DRAKU) për periudhën nga 01.01.2018 deri 30.12.2020 u krye auditimi “Mbi funksionimin dhe veprimtarine ekonomiko-financiare”. Kontrolli ka zbuluar shkelje të rënda financiare, mos zbatim të  “Ligjit për ushqimin”, inspektime të parregullta dhe për pasojë neglizhencë ndaj problemeve që rrezikojnë shëndetin e konsumatorit.  

Qendra Alert

alert.al/

 

 

Ekskluzive / Raporti i KLSH zbulon skandalet: Ushqimet e bllokuara nga AKU janë hedhur në treg?! Kontrolli nuk gjen dokumente asgjësimi

KLSH ka kryer një auditim nga data 5 janar 2021 deri në 5 mars 2021 në Drejtorinë Rajona1e të Autoritetit Kombëtar të Ushqimit, Qarku Tiranë (DRAKU) për periudhën nga 1 janar 2018 deri 30 dhjetor 2020 mbi “Mbi funksionimin dhe veprimtarinë ekonomiko-financiare”. Kontrolli zbulon shkelje të mëdha të natyrës financiare, inspektime pa kriter që shkelin ligjin “Për ushqimin”, mungesën e standardeve në marrjen e mostrave dhe kryerjen e analizave si dhe vonesat në nxjerrjen e rezultatit. Raporti i Auditimit, të cilin Qendra “Alert” e disponon, nuk ka arritur të gjejë asnjë dokument asgjësimi të produkteve të bllokuara nga inspektorët.

Ku shkojnë ushqimet e sekuestruara në njësitë tregtare të Tiranës? Pas kësaj pyetje fshihet një skandal me pasoja për shëndetin e konsumatorit. Nuk janë pak, por 27,890 kg mish, 20,000 kg djathë, 20,525 kg yndyrë vegjetale, 9132 kg produkte të ndryshme si mocarella, briosh, djathra, 516 copë pasta Carmelloni, 3 raste të bllokimit të aktivitetit/linjës së prodhimit.

Problemi kryesor i bllokimit të djathit është prania e vajit të palmës, për të cilin ka patur ankesë nga konsumatorët.

Ndërkaq, KLSH konstaton një rast flagrant kur një sasi prej 20,525 kg yndyrë vegjetale, e shitur në treg si gjalpë, për të cilën është lënë detyrë tërheqja nga tregu. Sipas raportit, nuk administrohet informacion se çfarë është bërë me këtë sasi.

Po ka edhe raste të tilla, si ky i përmendur në raport: 4,242 litra vaj të cilat janë shitur, ndërkohë që analiza laboratorike e këtij produkti, e kryer më pas, ka dalë jashtë standardit. Ky vaj nuk u terhoq nga tregu. Pra,  produkti u konsumua nga qytetarët e Tiranës, edhe pse ishte jashtë standardit. I njëjti dokument konstaton se 587 kg yndyre vegjetale ishte shitur në treg si gjalpë.   

Ku ruhet mishi i sekuestruar? 

Nga auditimi i praktikave të inspektimit të produkteve me origjinë shtazore, në 12 raste është konstatuar se produkti mish, i cili u është konfiskuar subjekteve, të cilat kanë qenë në shkelje të ligjit, inspektorët e kanë dërguar në ambjentet e të tjera subjekteve private, si Balcan Zoo Fann sh.p.k., Kazazi sh.p.k. Këtu ka konflikt interesi, sepse këto subjekte jane vetë objekt inspektimi nga DRAKU Tiranë. “Ky veprim është kryer në tejkalim të kompetencave ligjore, pasi për kryerjen e tij, (pra mishin e konfiskuar ta dërgosh në ambjentet e një tjetër subjekti privat), nuk ka patur minimalisht as edhe një kontrate qiraje për dhomë/magazinë frigoriferike, ndermjet AKU dhe këtyre subjekteve, që të lejonte kryerjen e këtij akti”, thekson KLSH.

Raporti auditues rekomandon që DRAKU dhe DPAKU të blejnë dhoma frigoriferike ose t’i marrin me qira, me qëllim që produktet e bllokuara gjate inspektimit, që do të asgjësohen, të ruhen në këto ambjente. Audituesi shkon edhe më tej, duke kërkuar që shërbimi i ruajtjes së produkteve të bllokuara t’u tarifohet subjekteve, deri në momentin e asgjësimit.

KLSH këmbëngul në këtë procedurë pasi dyshohet se këto produkte futen sërish në treg.

Nuk ka dokumente që të tregojnë se produktet u asgjësuan

Nga auditimi i praktikavc të asgjësimit të  produkteve, të cilave u ka kaluar afati i përdorimit ose kanë qenë të dëmtuara dhe nuk mund të konsumohen, është konstatuar se në 59 raste, procedura është kryer në kundërshtim me ligjin “Për ushqimin”.

Në këto praktika nuk administrohen dokumentet, të cilat vërtetojne kryerjen e asgjësimit, si procesverbali, i cili nënshkruhet nga të gjithë pjesëmarrësit në procedurën e asgjësimit, dokumenti i transferimit te mbetjeve në Landfillin e Sharrës, fletëdalja e mallit për asgjësim nga magazina, foto të ngarkimit të produkteve në makinerinë e shkatërrimit dhe dërgimit në landfill.

Nga auditimi i praktikave të inspektimit (kryesisht atyre me ankesë/indicie), në të cilat sipas informacionit të pasqyruar në procesverbalet e inspektimit, është bërë bllokimi i produkteve ushqimore të ndryshme dhe linjës së prodhimit, është gjetur se në 35 raste nuk dokumentohet me shenjat dalluese.

Sipas KLSH, inspektorët e AKU duhet që të pajisen me shenjat dalluese të bllokimit (shiritat ngjitës për bllokimin e produkteve, plumçe per bllokimin e  aktivitetit/linjes se  prodhimit.

Qendra ALERT / Alert.al

vijon….