Menu

ALERT-E

Miell gruri nga Sllovenia me pestidicin Chlorpyrifos-ethyl gjendet në tregun e Kosovës. AUVK në “gjumë”

Në tregun e Kosovës është futur dhe mund të gjendet ende miell gruri me origjinë nga Sllovenia i kontaminuar me pesticidin Chlorpyrifos-ethyl. Sistemi i Njoftimit të Shpejtë i Bashkimit Evropian (RASFF) ka njoftuar se një sasi mielli i prodhuar në Slloveni dhe I future dhe në tregun e Kosovës, por I shpërndarë edhe në Austria, Bullgari, Kroaci, Francë, Gjermani, HUngari, Holandë dhe Suedi duhet të tërhiqet menjëherë nga tregu. Kjo, pasi është i kontaminuar me pestidicidin Chlorpyrifos-ethyl në nivelin 51 herë më shumë se norma e lejuar. Sipas RASFF, nga analizat dhe raportimi i vetë Sllovenisë, mbetja e Chlorpyrifos-ethyl ka rezultuar 0.051 mg/kg nga 0.01 mg/kg që lejohet.

Megjithëse njoftimi për ALERT mban datën 22 shtator 2025, Agjencia e Ushqimitn dhe veterinarisë së Kosovës nuk ka ende asnjë komunikim për konsumatorët për të mos e konsumuar, apo në lidhje me sasitë e këtij mielli që mund të gjenden në Kosovë, për kontrollet e ushtruara apo sasitë e hequra nga tregu.

@Qendra ALERT

Suedia heq nga tregu patatinat Vipa Chips të prodhuara në Kosovë. Ja përse

Autoritetet e sigurisë ushqimore në Suedi, nëpërmjet sistemit RASFF, kanë njoftuar më 26 shtator 2025 se, është kërkuar tërheqja nga tregu e patatinave Vipa Chips të prodhuara në Kosovë, pasi përmbajnë produkte me origjinë shtatozë, konkretisht qumëshht ose nënprodukte qumështi.

Megjithëse risku nuk konsiderohet serioz, autoritetet suedeze, nëpërmjet sistemit RASFF kanë njoftuar dhe Danimarkën për të njëjtat seri/lote prodhimi.

Edhe në vitin 2023, kompania Pestova, prodhuese e Vipa Chips është përballur me një situatë heqje nga tregu në vendet e Bashkimit Evropian, për shkak të përmbajtjes së Akrilamideve në patatinat Vipa Chips.

@Qendra ALERT

Volvo shpiku rripin e sigurimit, sot dhjetra modeleve iu shfaq probleme. RAPES njofton për seritë që paraqesin rrezik

Prodhuesi i automjeteve “Volvo” është kompania që ka shpikur rriopin e sigurimit dhe si një përgjegjësi për jetën e njerëzve, nuk e mbrojti si patentë, por e dhuroi, me qëllim që t’a përdornin dhe prodhuesit tjerë.

Duket se në ditët e sotme, pasi kompania nuk është më suedeze, por me aksionerë kinezë e me makina që prodhohen nga Kina deri në SHBA dhe shumë shtete tjera ku janë prodhuar dhe më parë, po i shfaqen probleme pikërisht në rripin e sigurimit.

RAPEX, Sistemi i Alarmit të Shpejtë për Produktet Joushqimore i Komisionit Evropian, ka njofruar për shumë modele të Volvo-s që, “shufra rrotulluese brenda sistemit të rripit të sigurimit është me defekt. Kjo mund të ndikojë në performancën e kufizimit të rripit të sigurimit dhe të mos ofrojë mbështetje të mjaftueshme në rast aksidenti”.

Sipas të njëjtit njoftim, bëhet fjalë për modelet: V60 (225), V60 Cross Country (227), V90 Cross Country (236), S90L (238), XC60 (246), XC90 (256), XC40 (536), EX4 (536) and EC40 (539). Shasia: nga 0679362 në 0681750 // nga 0170825 në 0170997 // nga 0206278 në 0206467 // nga 0493633 në 0494337 // nga 0330054 në 0.

Sipas RAPEX, produkti nuk është në përputhje me Rregulloren për miratimin dhe mbikëqyrjen e tregut të automjeteve dhe rimorkiove të tyre, si dhe të sistemeve, komponentëve dhe njësive të veçanta teknike të destinuara për automjete të tilla.

Ndërsa përrdoruesit e këtyte serive të Volvo do të duhet t’i thejnë ato pranë koncensionarëve që i kanë blerë.

Problematikat që shfaqin automjetet tjera si Merzedes, Peugeot etj, si dhe të gjitha raportimet për produkte të pasigurta, mund t’i gjeni në linkun e mëposhtëm.

https://ec.europa.eu/safety-gate-alerts/screen/search?token=17349998034B4BF2A21828F4797C05DD

Bojë tatuazhi me arsenik dhe plumb, produkte tjera kozmetike që shkaktojnë probleme me shëndetin. Ja çfarë mund të gjenden në Shqipëri e Kosovë

Jovetëm problemet e produkteve ushqimore apo Autoriteti Kombëtar i Ushqimit përbëjnë rrisk serioz për shëndetin e konsumatorëve. E thënë shumë herë, një shqetësim serioz përbëjnë produktet e higjenës dhe kozmetikës, duke mos përjashtuar në asnjë rast lodrat e fëmijëve, kukullat e plot produkte të tjera joushqimore. Madje, në njoftimet e RAPEX (Sistemi i alarmit të shpejtë për produktet e rrezikshme jo-ushqimore) i Komisionit Evropian, masivisht publikon dhe automjete të reja, të cilat për arsye të ndryshme duhet të kthehen te koncensionari. Pa përjashtuar dhe cigaret elektronike, vape etj.

Në njoftimin e fundit, ajo që bie në sy është një bojë tatuazhi, e cila sipas RAPEX, përmban një përqendrim të tepërt të arsenikut dhe plumbit (vlerat e matura: përkatësisht 0.00023% dhe 0.00013% sipas peshës). Arseniku mund të shkaktojë kancer, mund të dëmtojë pjellorinë ose fëmijën e palindur, shkakton dëmtime në organe përmes ekspozimit të zgjatur ose të përsëritur. Plumbi është i dëmshëm për shëndetin e njeriut, grumbullohet në trup, mund të shkaktojë neurotoksicitet zhvillimor (vetëm nëse pritet ekspozimi ndaj fëmijëve) dhe mund të prekë fëmijët që ushqehen me gji ose fëmijët e palindur.

Përveç këtyre, produkti nuk përfshin paralajmërimet kryesore: përzierje për përdorim në tatuazhe ose grim të përhershëm, përmban nikel dhe metilizotiazolinon, të cilat mund të shkaktojnë reaksione alergjike.

Sipas të njëjtit njoftim, produkti është testuar dhe nuk është në përputhje me standardet evropiane e direktivat e BE-së, si dhe nuk është në përputhje me Rregulloren REACH dhe Rregulloren e Klasifikimit, Etiketimit dhe Paketimit (CLP).

Pra, të gjithë ju që bëni tatuazhe apo përdorni bojë të tillë për ndërhyrje të ndryshme, bëni kujdes!

Por, veç kësaj, produkte të ndryshme kozmetike dhe higjiene si Palette, Garnier, Schauma etj, të cilat përbëjnë rrezik serioz për shëndetin e përdoruesve.

Sipas njoftimit të RAPEX, sipas listës së përbërësve, produkti përmban 2-(4-tert-butilbenzil) propionaldehid (BMHCA), i cili është i ndaluar në produktet kozmetike. BMHCA mund të dëmtojë sistemin riprodhues, mund të dëmtojë shëndetin e fëmijës së palindur dhe mund të shkaktojë sensibilizim të lëkurës.

Këto produkte mund të gjenden dhe në markete në Shqipëri dhe Kosovë. Për të gjitha njoftimet e RAPEX, Inspektorati Shtetëror i Mbikqyrjes së Tregut duhet të reagojë e të marrë masa për heqjen e tyre nga tregu, nëse janë.

Njoftimi i plotë i RAPEX:

https://ec.europa.eu/safety-gate-alerts/screen/search?token=17349998034B4BF2A21828F4797C05DD

Pjeshkët me nikel të bllokuara në Kroaci u kontaminuan nga uji i ndotur i lumit Shkumbin (?)

Masakra me ndotjen e lumenjve reflektohet deri te prodhimi që ne konsumojmë dhe gjithçka kalon në heshtje, pa dijeninë tonë. Këtë e vërteton më së miri dhe rasti i 21 gushtit 2025, kur në sistemin RASFF u raportua se në Kroaci është bllokuar dhe asgjësuar një ngarkesë pjeshkësh nga Shqipëria, me përmbajtje të Nikelit. Po çfarë ndodhi më pas?

Pas verifikimeve nga AKU, rezultoi se eksportuesi nuk kishte më sasi, e cila mund të merrej për analizë. Në këto kushte, për shkak të kompetencave, çështja iu delegua Autoritetit Kombëtar të Veterinarisë dhe Mbrojtjes së Bimëve (AKVMB), e cila ka kompetencat ligjore për të bërë kontrollet dhe verifikimet në ferma.

Qendra ALERT ka komunikuar me AKVMB për masat e marra pas kësaj situate dhe sipas komunikmit zyrtar, dyshohet se ndotja me nikel e pjeshkëve ka ardhur nga uji i lumit Shkumbin, për shkak të ngarkesës së mbetjeve që derdhen në të edhe nga industria e rëndë, përfshirë ndoshta dhe Metalurgjikun e Elbasanit. Ndërkaq, sipas AKVMB, por edhe agronomëve e ekspertëve, Produktet e Mbrojtjes së Bimëve (pesticidet) nuk kanë në përmbajtje të tyre nikel.

Nga verifikimet në bazë të gjurmueshmërisë, AKVMB ka konstaruar se prodhuesit e pjeshkëve të bllokuara në Kroaci, janë disa fermerë në disa zona të dyshimta përsa i përket cilësisë së ujit.

Sipas AKVMB, „nga inspektimet e kryera deri më tani, janë inspektuar ferma të kultivuara me pjeshkë në zonat Fier, Divjakë, Lushnjë dhe Elbasan nga specialistët e Mbrojtjes së Bimëve; Është monitoruar plotësimi i Regjistrit të Përdorimit të PMB-ve në fermë; Janë  marrë të dhëna për llojet e pesticideve të përdorura, produktet plehëruese dhe origjinën e tyre; Është verifikuar burimi i ujit të përdorur për vaditje, i cili përbën një nga mundësitë e dyshimit për ndotje me nikel“.

Më tej, në përgjigjen e këtij institucioni thuhet: AKVMB sqaron se, nikeli nuk është pjesë e asnjë produkti mjekësor bimor (PMB) të regjistruar në Shqipëri dhe Bashkimin Evropian; Nikeli nuk gjendet në përbërjen e asnjë produkti plehërues të regjistruar në Shqipëri dhe Bashkimin Evropian; Ai konsiderohet si një ndotës i metaleve të rënda në produktet bujqësore.

„Prania e nikelit mbi normë në prodhimet bujqësore mund të vijë si pasojë e përdorimit të produkteve plehërues ose pesticide të ndotura, ujit të ndotur për ujitje ose tokës bujqësore të ndotur ku është kultivuar kultura bujqësore“, bën të ditur AKVMB.

Ndërkohë, burime të tjera kanë bërë të ditur për Qendrën ALERT, se fermerët nga ku janë marrë pjeshkët dhe eksportuar drejt Kroacisë, përdorin për ujitje ujin e lumit Shkumbin. Kjo bën që të ngrihen dyshime të forta dhe të bazuara, se ngarkesa e pjeshkëve me nikel mund të jetë nga uji i ndotur i lumenjëve. Dhe nga verifikimet e bëra nga grupe të përbashkëta inspektimi mes institucioneve, rezulton se verifikimet e fermrëve janë bërë në Mizë dhe Barbullinjë të Lushnjës, Gjoçaj të Peqinit e deri në Berat. Megjithëse nuk ka ende fakte, dyshohet se pjeshkët janë kontaminuar nga ujrat e ndotura të Shkumbinit, pasi një pjesë e fermerëve i ujisin me këtë ujë, përfshirë dhe nga kanali u Gjoçajt (Peqin), që e merr ujin në Shkumbin. Por, ndoshta edhe zona të tjera, pasi derdhet në Adriatik, në veri të Lagunës së Karavastasë.

Përveç rrezikun e sigurisë ushqimore, ndotja e Shkumbinit por edhe e lumenjve të tjerë ngre alamin për situatën e tyre dhe masat e menjëhershme që duhet të marrin autoritetet.

©Qendra ALERT

Volkswagen, Toyota, Opel, Ford, Peugeot, Citroen etj… Të gjitha makinat që Komisioni Evropian kërkon tërheqjen nga shitësit apo koncensionarët

Problematikat që shfaqin automjetet e reja, zënë një pjesë të madhe të raportimeve të RAPEX (Sistemi i njoftimeve për produktet joushqimore i Komisionit Evropian). Përveç Alert-eve për lodrat e fëmijëve, kozmetiken, mjetet e punës apo sendë të tjera të përdorimit të përditshëm që kërkohet heqja nga tregu, në raportimet e përjavshme janë edhe automjetet, nga veturat deri të autobuzët e traktorët. Për të gjitha rastet, Komisioni Evropian kërkon tërheqjen e produkteve nga prodhuesit apo koncensionarët.
Për modele Toyota, thuhet se një gabim kalibrimi në softuerin e Njësisë së Kontrollit Elektronik të Motorrit (ECU) mund të parandalojë aktivizimin e Llambës Treguese të Mosfunksionimit (MIL), kur sistemi i Reduktimit Katalitik Selektiv (SCR) dhe/ose Filtri i Grimcave të Naftës (DPF) dështojnë, duke rrezikuar defekte të pazbuluara dhe duke rezultuar në emetime mbi kufijtë rregullatorë.

Probleme sipas Rapex paraqesin dhe disa modele Volkswagen, pasi një thyerje e bulonit në lidhje të ndryshme në ndarjen e motorrit elektrik (kutia elektrike) mund të çojë në ndërprerjen e funksioneve të ndryshme elektrike, p.sh. dështim të ndriçimit të jashtëm ose humbje të sistemit të shtytjes. Në rast të rritjes së rezistencës, kjo mund të çojë në zjarr.

Lexus dhe Toyota paraqesin një defekt në programimin e matësve të kombinuar të automjetit, gjë që shkakton përkeqësim të memories së tij. Për shkak të kësaj, ekrani i monitorit mund të mos funksionojë, duke i hequr aksesin drejtuesit në matësin e shpejtësisë dhe paralajmërimet. Kjo rrit rrezikun e aksidenteve.

Nuk mungon as Ford dhe sipas Rapex, kamera e kthimit mbrapa mund të ngrijë duke dhënë përshtypjen e gabuar se zona pas automjetit është e lirë, pavarësisht pranisë së njerëzve ose pengesave atje. Kjo mund të rrisë rrezikun e aksidenteve dhe lëndimeve. Përveç kësaj, mesazhe paralajmëruese si dështimi i sensorit të parkimit dhe thirrjet e emergjencës mund të mos shfaqen në panelin e instrumenteve gjatë funksionimit. Sistemet e kontrolluara nëpërmjet ekranit qendror, si ngrohja, ngrohja e sediljeve dhe ventilimi, gjithashtu mund të jenë jashtë funksionit.

Opel dhe Citroen kanë të njëjtin problem: Airbag mund të përkeqësohet me kalimin e kohës dhe, nëse aktivizohet, presioni i tepërt i brendshëm mund të shkaktojë shpërthimin e trupit të fryrësit dhe fragmente metalike mund të kalojnë nëpër materialin e jastëkut duke shkaktuar lëndime te pasagjerët.

Një tjetër problem shfaqin Peugeot dhe Citroen. Sipas alarmit të Rapex, automjeti mund të ketë rrjedhje karburanti në tubin e presionit të lartë, midis pompës së karburantit dhe shinës, për shkak të dadove të lirshme. Kjo mund të shkaktojë zjarr në automjet.

Për të gjitha këto automjete, si dhe të tjera, Komisioni Evropian deklaron se, nuk janë në përputhje me Rregulloren për miratimin dhe mbikëqyrjen e tregut të automjeteve dhe rimorkiove të tyre, si dhe të sistemeve, komponentëve dhe njësive të veçanta teknike të destinuara për automjete të tilla dhe është e detyrueshme tërheqje e produktit nga përdoruesit fundorë.

Të gjitha këto modele automjetesh mund të gjenden dhe në tregun e Shqipërisë dhe Kosovës, të importuara e tregtuara nga koncensionarët apo kompani që janë pjesë e tregut të automjeteve.

Përveç këtyre, në linkun KËTU  dhe mund të gjeni dhe problemet që shfaqin disa marka të tjera automjetesh deri te autobusët, traktorët, si dhe mjete tjerta të përdorimit të përditshëm.

Qendra ALERT

ALERT! Fileto sardelesh me histaminë të lartë futen në tregun shqiptar, të importuara nga Italia. Ja detajet

Një sasi me fileto sardelesh të prodhuara në Itali ka hyrë dhe në tregun shqiptar. Alert-i i mbërritur nga RASFF më datën 1 gusht 2025 e konsideron riskun si serioz dhe kërkohet heqja e menjëhershme e tyre nga tregu.

Filetopt e prodhuara në Itali, mes vendeve tjera si Kanadaja, Rumania dhe vetë Italia, janë shpërndarë edhe në Shqipëri e mund të gjenden të marketet tona, pasi janë të konservuara në kavanozë.

Teksa në Shqipëri nuk ka ende asnjë informacion zyrtar për konsumatorët, në Itali, Ministria e Shëndetësisë ka kërkuar zyrtarisht tërheqjen nga tregu nga prodhuesi “Il Cannone”. Ato janë në kavanoza, të futura në vaj luledielli. Arsyeja e deklaruar në njoftimin e tërheqjes është prania e histaminës që tejkalon kufijtë. Produkti në fjalë shitet në kavanoza qelqi 720 gramë, me numër loti 24058AC dhe një datë përdorimi para 27 gushtit 2026. Filetot e sardeleve u prodhuan nga F.lli Orlando Srl. Fabrika e prodhimit ndodhet në Contrada Piano Trappeto snc, në Balestrate, në qytetin metropolitan të Palermos (marka e identifikimit IT T294H CE).

Histamina është një kimikat përgjegjës për disa funksione kryesore: komunikon mesazhe në trurin tuaj, nxit lirimin e acidit të stomakut për të ndihmuar tretjen, çlirohet pas lëndimit ose reaksionit alergjik si pjesë e përgjigjes suaj imune. Kur nivelet e histaminës rriten shumë, ose kur nuk mund të shpërbëhet siç duhet, mund të ndikojë në funksionet tuaja normale trupore.

Histamina shoqërohet me reagime dhe simptoma të zakonshme alergjike. Shumë prej tyre janë të ngjashme me ato nga intoleranca ndaj histaminës. Ndërsa ato mund të ndryshojnë, disa reagime të zakonshme që lidhen me këtë intolerancë përfshijnë; dhimbje koke ose migrenë, probleme me sinuset, lodhje,probleme me tretjen, çrregullim të ciklit menstrual, të përziera dhe të vjella.

Në rastet më të rënda të intolerancës ndaj histaminës, mund të përjetoni dhimbje të forta barku, enjtje të indeve, presionin e lartë të gjakut, rrahje tëe çrregullta të zemrës, ankth, vështirësi në uljen dhe stabilizimin e temperaturës dhe marrje mendësh.

Intoleranca ndaj histaminës ndodh kur ka një rritje të niveleve të histaminës në trup. Një person mund të vuajë nga intoleranca ndaj histaminës për arsye të shumta, të tilla si konsumimi i disa ushqimeve që përmbajnë nivele të larta të histaminës, gjendjet themelore shëndetësore dhe medikamentet. Një intolerancë ndaj histaminës mendohet gjithashtu të jetë për shkak të mungesës së një enzime të quajtur diamine oxidase.

Ushqime të pasura me histamine janë
Peshku, nëse nuk është absolutisht i freskët (peshku i ngrirë gjithashtu funksionon nëse shkrihet shpejt dhe përgatitet menjëherë);

Prodhimet e detit; Djathë i vjetëruar, Mishi i përpunuar dhe produktet e tij, Mish i tharë (pasterma); Verë dhe birrë; Uthull dhe turshi (p.sh. turshi të përziera, turshi, etj.); Lakra turshi dhe ushqime të tjera të thartuara; Produktet e sojës së fermentuar (miso, tempeh dhe tofu tani janë në dispozicion në formë të thartuar dhe jo të thartuar, por meqenëse produktet e sojës jo të thartuar janë gjithashtu problematike për intolerancën ndaj histaminës (ato natyrshëm përmbajnë amina të tjera biogjene); Spinaqi, patëllxhani, avocado, domatet dhe produktet e bëra prej tyre (salcat), produkte maja (p.sh. tableta me maja ose pite me maja).

Qendra ALERT

 

30 për qind e vajrave të ullirit shqiptar rezultojnë të pakonsumueshëm. AKU s’bëri asnjë komunikim për Alert-et, fsheh dhe emrat e subjekteve

Vajrat e ullirit të prodhuara e paketuara në Shqipëri vazhdojnë të shfaqin probleme. Rreth 30 për qind e sasisë së vajit që është marrë dhe analizuar nga Autoriteti Kombëtar i Ushqimit, kanë rezultuar jokonform. Bëhet fjalë për mostrat e marra nga nëntori 2024 deri në fund të qershorit 2025.

Qendra ALERT kishte mësuar se, nga analizat e kryera nga AKU në Itali dhe në ISUV, një pjesë e analizave kanë rezultuar jokonformdhe për këtë arsye, më 8 korrik 2025, i kërkoi nëpërmjet e-mailit Autoritetit Kombëtar të Ushqimit numrin e mostrave të marra për analizë nga 1 nëntori 2024, periudhë që kishin bërë dhe program të posatshëm, deri më 30 qershor 2025; rezultatet e analizave, madje dhe raport-analizat dhe emrat e kompanive, su dhe masat e marra.

Sipas përgjigjes zyrtare të AKU, “numri i mostrave të marra për analizim të produktit vaj i ullirit për periudhën e kërkuar, është 79”. Po sipas AKU, “mostrat janë analizuar për tregues analitik në përputhje me VKM 235 datë 21.3.2017, “Për miratimin e rregullores  Për karakteristikat e cilesisë dhe kriteret e natyrshmerisë së vajit të ullirit dhe vajit të bërsisë së ullirit”. Dhe, sipas përgjigjes së të njëjtit institucion, nga 39 mostra të dërguara për analizim në Itali, 12 kanë rezultuar jokonforme, bazuar në treguesit e konformitetit të parashikuar në VKM e sipërcituar, të cilat janë specifike për secilën kategori të vajit të ullirit. Pra, rreth 30 % e mostrave, kanë rezultuar të pakonsumueshme, krahasuar me deklarimet në etiketë.

Duke qenë se përgjigjia e AKU ishte e paplotë, i kërkuam informacion dhe për pjesën tjetër të mostrave që nuk janë analizuar në Itali. “Në vijim të korrespondencës në lidhje me informacionin e kërkuar mbi mostrat e analizuar për produktin vaj ulliri, ju informojmë se pjesa tjetër e mostrave janë analizuar pranë laboratorëve te AKU dhe ISUV, ku kanë rezultuar me tregues brenda normave te lejuara”, përgjigjet AKU. Pra, 40 mostra të analizuara në Shqipëri kanë rezultuar konforom, sipas AKU.

Në fakt, rezultatet e këtyre mostrave nuk janë të sakta. Së pari, laboratorët e AKU nuk janë në gjëndje të bëjnë analiza për vajin e ullirit. Përndryshe, nuk do të ishte e nevojshme të dëegoheshin as në Itali dhe as në ISUV.

Ndërkohë, Qendra ALERT ka mësuar nga burime kofidenciale, se inspektorët e AKU kanë dërguar në ISUV vetëm 12 mostra, 8 në muajt tetor, nëntor e dhjetor 2024 dhee 4 përgjatë vitit 2025. Nga këto mostra, 3 kanë rezultuar jokonform standardeve të legjislacionit shqiptar.

Ndërkohë, mbeten “jetime” 28 mostra të tjera, të cilat nuk dihet ku janë analizuar dhe si kanë rezultuar. Ku janë???

Ndërkohë, AKU nuk ka pranuar të bëjë publike emrat e kompanive dhe as raport-analizat, me disa justifikime, që në asnjë moment nuk mund të prevalojnë mbi shëndetin publik. Duke qenë se është detyrim ligjor komunikimi i riskut me detajet e duhura, Qendra ALERT i kërkoi sërish AKU informacione për emrat e subjekteve, lotet e produkteve etj, ose nëse përbën sekret, një vendim të protokolluar që mund të ketë marrë AKU, që mund t’a konsiderojë sekret publikimin e të dhënave për kompanitë që na ofrojnë vaj ulliri të pakonsumueshëm, që mashtrojnë me deklarimet në etiketë dhe me përbërjen e produktit brenda.

„Publikimi i të dhënave të kërkuara mund të sjellë interpretime të gabuara që çojnë në perceptime të padrejta ndaj subjektit në fjalë. Kjo gje mund të cenojë jovetëm integritetin profesional dhe etik të subjektit, por edhe të shkaktojë dëme reale në aspektin tregtar dhe ligjor, veçanërisht kur preket marka tregtare dhe pozicionimi i saj në treg. Për më tepër, që ruajtja e konfidencialitetit dhe trajtimi me kujdes i çdo informacioni të tillë nuk është vetëm një çështje profesionale, por edhe një detyrim ligjor…

…Gjithashtu për sa i përket deklarimit te emrave te subjekteve te cilat mostra e analizuar ka rezultuar jo konforme përpos sqarimeve te tjera qe ju kemi dhënë ne korrespondencën paraardhëse ju informojmë se ndaj subjekteve te cilët mostra ka rezultuar jo konforme nga ana e AKU janë marrë masa administrative gjobë. Për këtë arsye ju sjellim në vëmendje që pas marrjes së masës administrative nga ana e AKU subjekti ka të drejtën e ankimimit të kësaj mase brenda 30 ditëve nga marrja në dijeni. Pas ezaurimit te kësaj të drejte subjekti mund të ndjekë hapat e mëtejshëm ligjor për kundërshtimin e masës në gjykatë konform Kodit te Procedurave Administrative. Për këtë arsye duke qenë se subjektet në fjalë mund të jenë në procedura ankimuese/gjyqësore nuk mund të identifikohen emrat e subjekteve në fjalë. Ne momentin qe këto procedura do te përfundojnë atëherë mund t’iu vëmë ne dispozicion informacionin e kërkuar”, thotë AKU, duke harruar që emrat e subjekteve, marken e vajit, nr. e lotit dhe çdo detaj tjetër të mundshëm duhet t’a kishte komunikuar për konsumatorët, publikisht, që në momentin e rezultatit të analizave nga laboratorët.

Ndërkaq, pavarësisht justifikimeve të AKU, gjykata nuk mund të hedhë poshtë një rezultat zyrtar të një analize, të bërë në laboratorë reverence siç është ISUV, apo dhe në Itali, të dy me analiza të akredituara.

Edhe në fund të vitit 2023, Qendra ALERT publikoi rezultatet e analizave të vajit të ullirit, të bëra të Itali, duke treguar për mashtrimet dhe abuzimet me lëtë produkt në Shqipëri.

©Qendra ALERT

Salmon i përpunuar e paketuar në Serbi rezulton me Listeria, tërhiqet nga marketet DeSpar

Rrjeti i supermarketeve Despar ka tërhequr të gjitha seritë dhe datat e skadimit të salmonit norvegjez të tymosur të markës së vet si masë paraprake. Arsyeja e dhënë në njoftimet e tërheqjes është prania e dyshuar e Listeria monocytogenes. Produktet në fjalë shiten në pako prej 50 gramësh, 100 gramësh, 200 gramësh dhe 300 gramësh.

Kompania serbe Kristal So d.o.o Natural Fish prodhoi salmonin norvegjez të tymosur për Despar Italia Scarl. Fabrika e prodhimit ndodhet në Nova industrijska zona bb, Krnješevci, Serbi (marka e identifikimit RS 06026).

Si masë paraprake, rekomandohet të mos konsumoni salmonin norvegjez të tymosur të markës Despar me të gjitha numrat e serisë dhe datat e skadimit. Konsumatorët që mund të kenë në zotërim produktet e tërhequra mund t’i kthejnë ato në pikën e blerjes, thotë rrjeti.

@Ilfattoalimentare.it

Në ndërtimet e Kosovës u fut hekur nga Shqipëria dhe vende tjera që nuk plotëson standardet e sigurisë?! Qytetarët në rrezik, Inspektorati i Tregut fsheh informacionet

Nga Granit SOKOLAJ*

Kosova po ndjeh vitet e fundit një zhvillim dhe bum ndërtimesh, veçanërisht në Prishtinë, por edhe në qytete tjera. Në këto kushte, institucioneve shtetërore u lind detyrimi të shtojnë kontrollet dhe masat për të pranuar produkte me standarde, duke garancuar cilësinë dhe sigurinë e ndërtimeeve, veçanërisht pallateve shumëkatëshe.

Në muajin janar 2025, pranë Qendrës ALERT, një OJQ për mbrojtjen e konsumatorëve, mbërriti në mënyrë kofidenciale, por dhe jo i sigurt, një informacion se tregun e ndërtimit në Kosovë është futur hekur (armaturë), veçanërisht nga Shqipëria, por nuk përjashtohen edhe vende të tjera, i cili megjithëse në disa raste është analizuar, nuk plotësonte standardet e sigurisë së tij për ndërtim. Megjithatë, sipas të njëjtit burim kofidencial, ai është lejuar të përdoret në ndërtim.

Në këto kushte, Qendra ALERT iu drejtua me një e-mail Inspektoratit të Tregut të Kosovës, konkretisht më 19 janar 2025, ku i kërkoheshin saktësisht raport-analizat e hekurit për vitet 2021, 2022, 2023 dhe 2024. „Arsyeja e këtij e-maili ka të bëjë me kërkesën tonë për informacion. Në bazë të Ligjit 06/L-081 “Për qasje në dokumentet publike”, kërkojmë analizat e hekurit për ndërtim, të kryeja nga ana juaj për vitet 2021, 22, 23 dhe 2024, raport analizat për kampionët e marrë dhe emrat e subjekteve prodhuese të hekurit të analizuar, ai dhe origjinen e tij“, thuhej në kërkesën e Qendrës ALERT.

Por, nga ky institucion nuk u dhanë kurrë këto analiza, duke bërë që të shtohen dyshimet e vërtetësisë se hekuri që futet në ndërtimet e Kosovës, ose një pjesë e tij, nuk plotëson standardet e sigurisë.

Inspektorati i Tregut, duke tentuar të anashkalojë përgjegjësinë e tij dhe duke dashur të devijojë përgjigjen, njofton Qendrën ALERT, më 24 janar 2025 se, analizat duhet t’i kërkonim pranë laboratorit që ka bërë analizat e hekurit.

„Duke ju falënderuar për interesimin tuaj lidhur me angazhimin e Inspektoratit Qendror të Mbikëqyrjes së Tregut (në tekstin e mëtejmë IQMT) ju njoftojmë se kërkesat ligjore për vendosjen e shufrave të çelikut (armaturës) në tregun e brendshëm rregullohen sipas Ligjit nr. 06/L-033 Për Produktet e Ndërtimit si dhe standardin përkatës për këto produkte  SK EN 10080:2008. Përveç mbikëqyrjes dokumentare të këtyre produkteve, IQMT bënë edhe testimin e tyre në laboratorët e akredituar për produktet e ndërtimit. Përgjatë viteve, për të cilat ju keni shprehur interesimin tuaj, IQMT kohë pas kohe ka ndërmarrë veprime inspektuese qoftë në tregun e brendshëm qoftë në pikat doganore duke marrë mostra të armaturës për të vërtetuar nëse ato plotësojnë kërkesat themelore të sigurisë të përcaktuara në aktet ligjore të sipërpërmendura. Si rezultat i këtyre inspektimeve 247 ton armaturë janë larguar nga tregu i brendshëm dhe janë kthyer në  vendin e origjinës. Duke ju referuar kërkesës tuaj për Qasje në Dokumente Publike, nga Inspektorati Qendror i Mbikëqyrjes së Tregut duke u bazuar në nenin 11 paragrafi 3 të Ligjit Nr.06/L-081 Për Qasje në Dokumente Publike, brenda afatit ligjor iu informojmë dhe iu udhëzojmë që për dokumentet e cekura si në kërkesë, duke qenë se Raportet e Testimit që lëshohen nga laboratorët e akredituar nuk janë dokumente nën autorësinë e IQMT-së dhe përmbajnë të dhëna të palëve të përfshira në proces të inspektimit, ne nuk mund t’i ndajmë ato dokumente me palët e treta, andaj ju lutemi që t’i drejtoheni autoriteti kompetent“, thuhet në përgjigjen e Inspktoratit, e cila devijon sërish dhënien e raport-analizave, por pranon se një sasi hekuri është hequr nga tregu, pa dhënë detaje të mëtejshme e as për origjinën e tij, siç e kishim kërkuar. Gjithësesi, 247 ton hekur, janë „një pikë uji në oqean“, krahasuar me sasinë e tij që futet çdo ditë në ndërtimet e Kosovës.

Gjithësesi, Qendra ALERT i kërkoi sërish të njëjtit inspektorat raport-analizat, me argumentin se, nuk mund t’i drejtohemi asnjë laboratori, pasi ky i fundir thjesht ka kryer një shërbim për llogari të Inspktoratit dhe analizat nuk janë pronë e laboratotit, por e autoritetit që i ka marrë mostrat dhe dërguar për analizim.

Sëtish vjen një tjetër përgjigje pa të dhënat e kërkuara. Më 24 janar Inspktorati i Tregut njofton se, „duke ju referuar kërkesës tuaj për Qasje në Dokumente Publike të përsëritur për çështjen e njëjtë, nga Inspektorati Qendror i Mbikëqyrjes së Tregut duke u bazuar në nenin 11 paragrafi 3 të Ligjit Nr.06/L-081 Për Qasje në Dokumente Publike ku theksohet se: “Nëse institucioni publik nuk prodhon apo pranon, apo nuk disponon ose nuk e kontrollon dokumentin publik të kërkuar dhe ka njohuri për institucionin publik tjetër që e ka prodhuar, pranuar, disponon apo kontrollon dokumentin publik, menjëherë, por jo më vonë se pesë (5) ditë pune nga dita e pranimit të kërkesës nga kërkuesi, detyrohet që ta informojë dhe udhëzojë kërkuesin për tek institucioni publik përkatës“, brenda afatit ligjor iu informojmë dhe iu udhëzojmë që për dokumentet e cekura si në kërkesë, duke qenë se Raportet e Testimit që lëshohen nga laboratorët e akredituar nuk janë dokumente nën autorësinë e IQMT-së, pra nuk prodhohen nga IQMT si dhe faktit se të njëjtat përmbajnë të dhëna të palëve të përfshira në proces të inspektimit, ne nuk mund t’i ndajmë ato dokumente me palët e treta, pasi që në këto test raporte theksohet se “Kopjimi dhe riprodhimi i raportit është i ndaluar pa autorizimin e Laboratorit“, andaj ju lutemi që t’i drejtoheni autoriteti kompetent“.

Në „luftën“ me „mullinjtë e erës“ dhe në kohën pak ditë para zgjedhjeve në Kosovë, ku siç duket askush nuk donte të publikonte dokumente të tilla e as të huluimtonte në dosje, Qendra ALERT iu drejtua. Më 29 janar 2025, me një ankesë Agjencisë për Informim dhe Privatësi të Kosovës. Për këtë, e njoftuam inspktoratin në fjalë konkretisht përmes këtij e-maili:

„Te nderuar pershendetje! Uroj te jeni mire!

E vleresoj pergjigjen tuaj ne kohe dhe ju falenderoj shume! Por, ne ate qe lexova, ka diçka qe nuk shkon dhe fatkeqesisht nuk qendron. Te gjitha mostrat e hekurit te analizuara, por edhe çfaredo lloj mostre tjeter qe merret nga Inspektorati Qendror i Mbikqyrjes se Tregut, pavaresisht se ku analizohet, raport-analizat jane prone e inspektoratit.

Nese sot do t’i drejtoheshim laboratorit qe i ka analizuar per te na vene ne dispizicion raport-analizat, me te drejten e plote ligjore, ata do te na thonin: Mostrat jane sjelle nga IQMT, i kemi analizuar per llogari te Inspektoratit, pergjigjet ia kemi derguar IQMT dhe ai eshte poseduesi apo pronari i tyre. Laboratori ka kryer nje sherbim per llogari te IQMT!!!

Pra, ligjerisht, raport-analizat jane prone e IQMT, sepse mbi ato raporte, eshte vendosur po nga ky inspektorat per hekurin qe do te perdorej ne ndertim.

Ndaj, duke kerkuar mirekuptimin tuaj dhe detyrimin ligjor, iu riperserisim kerkesen tone, me permbajtjen e nisur pak dite me pare!

Ne te kundert, do te jemi te detyruar t’i drejtohemi per ndihme Agjencise per Informim dhe Privatesi te Republikes se Kosoves“. 

Më 25 prill 2025, Agjencia për Informim dhe Privatësi e Kosovës njofton se kërkesa e Qendrës ALERT ka qenë e rregullt dhe obligon MINT dhe Insektoratin e Tregut që brenda 7 ditëve pune të vërë në dispopzicion të Qendrës ALERT raport-analizat e hekurit të kërkuara. Madje, kjo Agjenci shkon dhe përtej, duke thënë se institucioni ka dështuar në dhënjen e informacionit, si dhe këto analiza përbëjnë interes të pastër publik.

Që nga data 25 prill ka kaluar një muaj e gjysëm dhe Insptkrati i Tregut dhe as MINT nuk kanë kanë vënë në dispozicion të Qendrës ALERT asnjë nga dokumentet e kërkuara dhe nuk ka pasur asnjë komunikim nga ana e tyre.

Në këtë situatë, çdokujt i lind e drejta të shtojë dyshimet se, përse nuk publikohen këto analiza? Si kanë rezultuar ato? Kur kanë rezultuar me probleme mostrat e analizuara, a është është hequr sasia e hekurit nga tregu i Kosovës? Apo gjysma ose thuajse e gjithë sasia mund të jetë future në ndërtim? Përse mbahen të fshehta kur nuk përbëjnë sekret shtetëror, madje informacion me interes për publikun? A e kompromenton kjo fshehje e informacionit sigurinë e ndërtimeve në Kosovë dhe sigurinë e qytetarëve? Përse dhe mbi ç’bazë ligjorë apo me çfarë guximi, Inspektorati i Tregut të Kosovës nuk ofron informacion siç e detyron Ligjit 06/L-081 “Për qasje në dokumentet publike” i Republikës së Kosovës? Mbi ç’bazë guzimi të shkeljeve ligjore, IT nuk zbaton as vendimin me Nr. Protokolli 482, të datës 25.04.2025 të Agjencisë për Inforim dhe Privatësi të Kosovës?

Duke mos pasur asnjë përgjigje, edhe Qendra ALERT ngurtëson apo forcon dyshimet e bazuara, se në tregun e Kosovës është futur hekur për ndërtim që nuk plotëson standardet e sigurisë dhe cilësisë dhe për pasojë, qytetarët e këtij shteti mund të jenë në rrezik.

*Autori i këtij publikimi është themelues dhe drejtor ekzekutiv i Qendrës ALERT, OJQ për mbrojtjen e kosunatorëve