Menu

Kryesore

Pëlqeni keçap apo salcë domateje, dëmet që nuk i dinit

Kur bëhet fjalë për salcën e domates ose erëzat e tjera, vlera e tyre ushqyese shpesh injorohet, por edhe sasitë shumë të vogla të keçapit mund të bëjnë dëm të madh në linjë.

Vetëm një lugë gjelle salcë domatesh përmban më shumë sheqer sesa një biskotë ose çokollatë.

“Salca e domates përmban shumë sheqer dhe kripë dhe nuk ka pothuajse asnjë vlerë ushqyese,” tha nutricionistja Kristen Beck për news.com.au.

“Doza mesatare e salcës së domates është rreth 15 ml (3 lugë çaji) dhe zakonisht korrespondon me një lugë çaji sheqer (glukozë dhe fruktozë),”shton ajo. Për t’i shtuar ëmbëlsi domateve, shumë marka përdorin shurupin e fruktozës, i cili është i keq për stomakun dhe mund të çojë në nivele të larta të insulinës dhe majmëri.

Shurupi i misrit me fruktozë të lartë, i quajtur edhe sheqer misri, është një shtesë, dhe përveç salcës së domates dhe domateve të konservuara, ajo gjendet edhe në shumë pije të gazuara, dhe është një alternativë më e lirë për sheqernat tradicionale që shton një shije pak të ëmbël ndaj ushqimit pa ndryshuar ndjeshëm shijen.

Pavarësisht se janë të ulëta në kalori, rreth 15 për lugë çaji, një racion salcë domate zakonisht do të ketë 160 mg natrium nga 920 të rekomanduara. Beck thekson se kur shikoni listën e përbërësve të keçap, duket vërtet keq në shikim të parë.

“Përbërësi i parë është pureja e domates (rreth 75%), e cila mund të tingëllojë e shëndetshme, por duhet të mbani mend se domatet e freskëta në fakt përbëhen nga 95% ujë. Kur pastrohen, sheqeri natyral bëhet shumë më i koncentruar. Edhe pse sheqernat që ndodhin natyrshëm mund të tingëllojnë më të shëndetshëm, Organizata Botërore e Shëndetit i klasifikon sheqernat nga koncentratet e frutave dhe perimeve, si dhe të gjithë sheqernat e tjerë të shtuar,” thekson Beck.

Sidoqoftë, ka diçka pozitive në lidhje me salcën e domates, dhe kjo është se pureja e domates është një burim i pasur i likopenit antioksidues, dhe sasia e saj në salcë është 10 herë më e lartë se në domate të freskëta, siç shpjegoi Beck.

“Likopeni është i lidhur me një rrezik të zvogëluar të sëmundjeve kardiovaskulare dhe kancerit të prostatës,” shtoi Beck.

Qendra Alert/Alert.al

Tërheqje paraprake për tacos, burritos dhe gjysëm rigatoni all'amatriciana

Kompania “Esselunga” njoftoi përmes një deklarate për shtyp se kishte tërhequr disa produkte si një masë paraprake, pas vetë-kontrolleve që kompania kryen në produktet e saj dhe në fabrikat e saj të prodhimit. Produktet në fjalë janë si më poshtë:

Tacos, në pako prej rreth 240 gramë, të përgatitur më 8/10 dhe 9/10 me datë skadimi 13/10 dhe 14/10.

Burritos, në pako prej rreth 246 gramë, të përgatitur më 9/10 dhe me datë skadimi 14/10.

Gjysëm rigatoni all’amatriciana, në pako prej rreth 360 gramë, të përgatitur më 9/10 dhe me një datë skadimi 14/10.

Tërheqja, thotë “Esselunga” u bë si masë paraprake për shkak të pranisë së dyshuar të qelqit. Në fakt, gjatë kontrolleve u zbulua qelq në një pako me pluhur djegës të përdorur në sasi të vogla në produktet në fjalë.

Tacos, burritos dhe gjysmë rigatoni të përmendura u prodhuan nga “Esselunga”, në Milano (shenja identifikuese IT 1184 S CE).

“Esselunga” tashmë ka njoftuar autoritetet kompetente, ndërsa shërbimi ndaj klientit po kontakton të gjithë konsumatorët që kanë blerë produktet, duke i ftuar që të mos i konsumojnë ato dhe t’i kthejnë në dyqan për zëvendësim ose rimbursim. Shenjat e tërheqjes së klientit u shfaqën në pikat e shitjes. (IlFattoAlimentare)

Qendra Alert/Alert.al

Djathë me E.coli dhe sallatë me copëza qelqi

Ministria e Shëndetësisë ka publikuar njoftimin për tërheqjen e një grupi djathi ‘Natur’ Schnittkäse nën markën Hof zu Fall për praninë e E-coli STEC. Produkti në fjalë shitet në format 2 kg me numrin e serisë 622 03.09.2021 dhe afatin minimal të ruajtjes 12/10/2021 (tashmë të kaluar) Djathi u prodhua nga Bulmeti Hof zu Fall në uzinën St. Valentin 16/1, në provincën e Bolzanos.

Ministria e Shëndetësisë gjithashtu raportoi tërheqjen e një grupi sallate të markës “Biocolombini” për shkak të pranisë së xhamit të gjetur nga një klient brenda produktit. Produktet në fjalë i përkasin prodhimit 08/10/2021 dhe u shitën tek shitësit me shumicë, pikat e shitjes dhe drejtpërdrejtë tek konsumatorët në dyqanin e kompanisë. Si një masë paraprake, rekomandohet të mos konsumoni produktet që i përkasin loteve të raportuara dhe t’i ktheni ato në pikën e blerjes.

Që nga 1 janari 2021, Il Fatto Alimentare ka raportuar 218 tërheqje, për një total prej 402 produktesh. (IlFattoAlimentare)

Qendra Alert/Alert.al

Marrja e përditshme e aspirinës shkakton dëme serioze

Njerëzit që nuk vuajnë nga zemra, nuk duhet të marrin aspirinë përditë. Kështu thuhet në udhëzimet paraprake të një grupi me peshë ekspertësh amerikanë. Nëse udhëzimet marrin formë përfundimtare, ato do të ndryshojnë plotësisht rekomandimet e dhëna në vitin 2016 që sugjeronin përdorimin e aspirinës me dozë të vogël për të parandaluar goditjet në zemër dhe në tru.

Personat që nuk vuajnë nga zemra nuk duhet të marrin një dozë të ulët të përditshme aspirine, 81- 100 miligramë, për të parandaluar goditje të mundshme në zemër, thuhet në udhëzimet paraprake të qarkulluara nga një organizatë me peshë në fushën e shëndetësisë. Grupi Amerikan i Punës për Shërbimet Parandaluese është një entitet i pavarur ekspertësh, që analizon punën kërkimore dhe literaturën mjekësore, për të dhënë rekomandime periodike, për masat që duhen marrë për mbrojtjen e shëndetit të publikut. Grupi i punës thotë tashmë se rreziku i hemorragjisë tek personat mbi 60 vjeç është më i madh se mbrojtja që mund të ofrojë aspirina.

“Sipas të dhënave më të fundit, ne tashmë rekomandojmë që personat 60 vjeç e lart të mos fillojnë të marrin aspirinë, pasi dëmi është më i madh se përfitimi”, thotë Dr. John Wong, përfaqësues i grupit të punës.

Nga ana tjetër, rekomandimi i ri thotë që personat në të 40-at ndoshta mund ta marrin aspirinën me dozë të vogël nëse nuk rrezikohen nga hemorragjitë e brendshme. Gjithashtu, rekomandimi thotë se për personat nga 40-59 vjeç që janë të rrezikuar të preken nga sëmundjet kardiovaskulare, përfitimet nga përdorimi i aspirinës janë të vogla. Grupi i punës rekomandon që aspirina duhet marrë pas konsultimeve me mjekun.

“Është një zhvillim tepër domethënës, në veçanti për përdorimin e aspirinës nga pacientët e moshuar që nuk kanë patur ndonjëherë probleme zemre, por që duan t’i parandalojnë. Është një segment i madh i popullsisë që e merr aspirinën për këtë arsye”, thotë Dr. Lauren Block, nga Instituti Feinstein për Kërkime Mjekësore.

Rekomandimet e reja mund të ndikojnë tek miliona njerëz në mbarë botën. Sëmundjet e zemrës janë shkaku kryesor i vdekjeve në Shtetet e Bashkuara, me rreth 659 mijë vdekje në vit sipas CDC-së (Qendrave për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve). Goditjet në tru janë shkaku i pestë i vdekjeve, me rreth 150 mijë në vit.

“Po u kërkojmë pacientëve që janë të shqetësuar për mundësinë e një ataku kardiak që të bisedojnë për këtë çështje me doktorin e tyre. Është e rëndësishme ta dinë se aspirina mund të shkaktojë dëme serioze dhe se ky rrezik rritet me kalimin e moshës”, thotë Dr. John Wong, përfaqësues i grupit të punës.

Aspirina njihet më shumë si ilaç për dhimbjet, por gjithashtu shërben si hollues gjaku që mund të zvogëlojë mundësinë e trompozave. Prej vitesh, mjekët kanë rekomanduar marrjen e përditshme të aspirinës në doza të vogla për personat që kanë patur tashmë goditje në zemër apo në tru. Udhëzimet e reja nuk ndryshojnë rekomandimin për këtë kategori pacientësh. Megjithatë, studimet më të fundit theksojnë rrezikun e hemorragjisë, si nëpërmjet ulçerave, apo në sistemin e tretjes, të cilat mund të jenë me pasoja fatale. (VOA)

Qendra Alert/Alert.al

KLSH për pandeminë: Politika të gabuara nga Ministria e Shëndetësisë

Departamenti i Auditimit të Performancës në Kontrollin e Lartë të Shtetit, ushtroi një auditim me temë “Efektiviteti i menaxhimit të situatës pandemike Covid-19” në subjektet Ministria e Financave dhe Ekonomisë, Ministrinë e Shëndetësisë dhe Mbrojtjes Sociale, si dhe Institutin e Shëndetit Publik.

E në këtë auditim, KLSH arrin në përfundimin se pandemia e COVID-19 në Shqipëri mund të ishte menaxhuar shumë më mirë.

“Kapacitete spitalore rajonale të pamjaftueshme për trajtimin e rasteve me COVID-19, funksionimin jo-efecient të qendrave shëndetësore të njësive të vendore të kujdesit shëndetësor, kapacitete profesionale të specialistëve të sëmundjeve infektive në kujdesin shëndetësor parësor shumë të kufizuar, fonde financiare të pamjaftueshme, mangësi në stokun e materialeve të mbrojtjes personale, pamjaftueshmëri në trajnimet e stafit mjekësor, pasiguri në vendin e punës.”- janë problematikat e evidentuara në auditim.

Për përmirësimin e gjendjes, Kontrolli i Lartë i Shtetit ka rekomanduar disa ndryshime apo përmirësime në legjislacionin në fuqi dhe 16 masa organizative. Mes tyre rekomandohet që “Ministria e Shëndetësisë dhe Mbrojtjes Sociale të marrë masa për të rishikuar akreditimet e laboratorëve jopublikë për Covid-19”.

Të tjera rekomandime janë për ngritjen e një komiteti ekspertësh për hartimin e politikave makroekonomike, projeksioneve afatshkurtra dhe afatmesme në lidhje me treguesit kryesorë makroekonomik, apo marrjen e masave nga Ministria e Financave dhe Ekonomisë për miratimin e një Strategjie gjithëpërfshirëse të rekuperimit të ekonomisë.

Qendra Alert/Alert.al

Si shndërrohen konsumatorët në “viktima” të blerjeve online

Gjithnjë e më shumë është rritur tendenca e blerjeve online. Bazuar në të dhënat kërkimore, sondazhi përcaktoi shtatë profile të ndryshme të blerjeve. Ka konsumatorë mendjemprehtë, njerëz praktikë që nuk u pëlqejnë shumë blerjet e tepërta dhe kujdesen për kursimet dhe blejnë mbi të gjitha në dyqane me zbritje, disa të tjerë që konsultohen me Webfaqe dhe fletushka në kërkim të ofertës më të mire. Sondazhi nuk ka të bëjë vetëm me sektorin e ushqimit dhe regjistroi një prani të madhe të “viktimave” të modës, të vëmendshme ndaj tendencave të fundit dhe blerësve të detyrueshëm, të cilët blejnë për t’u ndier mirë.

“Të dhënat e këtij lloji mund të përdoren për të zhvilluar strategji efektive për të angazhuar lloje të ndryshme të konsumatorëve”- shpjegon sociologu Domenico Secondulfo, kreu i Observatorit për konsumin shtëpiak të Departamentit të Shkencave Humane të Universitetit të Veronës. Secondulfo nga ana e tij identifikoi tre tendenca që u zhvilluan gjatë pandemisë, por që duket se janë të destinuara të mbeten në forma më pak ekstreme. Midis këtyre, vërtetohet zakoni i blerjes në internet, i raportuar edhe nga Tiendeo. “Blerjet dixhitale në sektorin e ushqimit janë në rritje, ku pati rezistencë më të madhe, të fituar nga lehtësia e marrjes së ushqimeve në shtëpi”-vëren Secondulfo.

“Shpesh këto receta ndahen, shkëmbehen midis miqve dhe fqinjëve, me efekte pozitive në nivelin e marrëdhënieve” – shpjegon sociologu.  Nëse bllokimi nga pandemia ka sjellë diçka pozitive, kjo lidhet edhe me prodhimin vendas duke rritur vëmendjen ndaj cilësisë së asaj që konsumoni.

Shitësit me pakicë të mëdhenj dhe të vegjël kanë siguruar një dixhitalizim shumë më të shpejtë dhe më konsistent sesa mund të imagjinohet – nënvizon Molins. Thjesht mendoni për të gjitha kompanitë e vogla që gjatë muajve të fundit janë rizbuluar me shërbimet e shpërndarjes në shtëpi, madje edhe me ndihmën e thjeshtë të whatsapp, dhe që pak nga pak kanë zbatuar sisteme të porosive në internet e ndoshta edhe fushata reklamuese në rrjetet sociale. (IlFattoAlimentare)

Qendra Alert/Alert.al

KLSH publikon raportin përfundimtar për 3 vite inspektime në AKU, Tiranë

Kontrolli i Lartë i Shtetit ka publikuar raportin përfundimtar për Drejtorinë Rajonale të Autoritetit Kombëtar të Ushqimit qarku Tiranë, mbi kontrollet e ushtruara në një periudhë 3-vjeçare mbi shkeljet e konstatuara, nga ky institucion.

Kontrolli i Lartë i Shtetit, në kuadër të përmbushjes së funksionit të tij Kushtetues, zbatimit të Udhëzimeve dhe Standardeve Ndërkombëtare të Auditimit (INTOSAI), sipas Programit të Auditimit nr.1153/1, datë 05.01.2021 për periudhën nga 01.01.2018 deri më datën 31.12.2020, ushtroi auditimin e përputhshmërisë në Drejtorinë Rajonale të Autoritetit Kombëtar (në vijim DRAKU).

Në përfundim të auditimit, KLSH konkludoi në një opinion të kundërt, përsa i takon shkallës së zbatueshmërisë të rregullave dhe ligjeve nga ana DRAKU, ku  rezultoi ndër të tjera, se:

Në 56 raste nga DRAKU Tiranë, DPAKU si dhe nga përmbaruesit gjyqësor të ngarkuar për ekzekutimin e gjobave, nuk janë marrë të gjitha masat e nevojshme (shqyrtimi i ankesës brenda afatit ligjor, njoftimi i subjekteve për likuidim vullnetar, kërkimi nga përmbaruesit që të përdorin të gjitha mjetet ligjore për ekzekutimin e gjobave, ndjekja në mënyrë periodike e arkëtimit të tyre, sekuestrimi i sendeve) dhe për pasojë ndaj buxhetit të shtetit janë krijuar të ardhura të munguara në vlerën 29,958,000 lekë;

  • Në 21 raste në vlerën 31,550,000 lekë, nga Komisioni pranë DPAKU, janë shfuqizuar tërësisht/pjesërisht gjobat e vendosura nga inspektorët e DRAKU Tiranë, në mungesë të kompetencës ligjore, arsyetimit ligjor dhe jashtë afatit;
  • Në 59 raste, procedura e asgjësimit është kryer në kundërshtim me përcaktimet ligjore të bëra në nenin 69 të Ligjit nr.9863, datë 28.01.2008 “Për ushqimin”, i ndryshuar, pasi në këto praktika nuk administrohen dokumentet, të cilat vërtetojnë kryerjen e asgjësimit, si procesverbali i asgjësimit, i cili nënshkruhet nga të gjithë pjesëmarrësit në procedurën e asgjësimit (Inspektorët e tatimeve, Inspektorët e DRAKU dhe Inspektorët e ISHMPUT);
  • Në 12 raste është konstatuar se produkti mish, i konfiskuar gjatë inspektimit të subjekteve, nga inspektorët është dërguar në ambientet e subjekteve private, në një kohë që këto subjekte janë vetë objekt inspektimi nga DRAKU Tiranë.

Me Vendimin nr. 113, datë 15.09.2021 të Kryetarit të KLSH-së është miratuar raporti përfundimtar, ku janë rekomanduar 25 masa organizative, 9 masa shpërblim dëmi, 20 masa disiplinore dhe 2 masa për eliminimin e efekteve negative financiare.

Raporti Përfundimtar i Auditimit

Qendra Alert/Alert.al

Mashtrimi ushqimor, peshku mes produkteve më në rrezik

Si mund të jeni të sigurt se fileto në tregun e peshkut është me të vërtetë e freskët? Mashtrimi ushqimor shkakton dëm ekonomik deri në 12 miliard € çdo vit dhe prodhimet e detit janë një nga kategoritë më të rrezikuara. Për këtë arsye, Istituto zooprofilattico sperimentale delle Venezie i ka kushtuar temës një video informative nga seria ‘IZSVe Scienza’

Mashtrimi në sektorin e peshkimit ka të bëjë kryesisht me etiketimin e produkteve nga Azia Juglindore, në veçanti oktapodëve, gaforreve dhe peshqve, të cilat mund të paraqesin rreziqe për shëndetin e konsumatorëve.

Llojet më të zakonshme të mashtrimit ushqimor janë zëvendësimi i specieve të peshkut dhe shitja e tyre si të freskëta. Lufta kundër mashtrimit, megjithatë, nuk është e kufizuar vetëm në këto lloje shkeljesh, por gjithashtu përfshin shumë më tepër, të tilla si identifikimi i specieve helmuese, vlerësimi i zonave të deklaruara të origjinës, njohja e trajtimeve me aditive të ndaluar, analiza për praninë e alergjive dhe verifikimi i mbrojtjes së specieve të mbrojtura, duke përdorur teknika analitike gjithnjë e më të sofistikuara. (IlFattoAlimentare)

Ja videoja e Istituto zooprofilattico sperimentale delle Venezie:

Qendra Alert/Alert.al

Eurostat: Shqipëria dhe Mali i Zi, me çmimet më të shtrenjta të energjisë në rajon

Shqipëria dhe Mali i Zi janë dy shtetet që e kanë energjinë elektrike për familjarët më të shtrenjtën në rajon, sipas tabelave të publikuara në faqen e Institutit Europian të Statistikave, Eurostat. Në fund të vitit 2019, kur janë të disponueshme të dhënat për Shqipërinë, një kilovat orë energji në Mal të Zi kushtonte 0.085 euro dhe në Shqipëri, 0.078 euro (pa përfshirë taksat). Energjia për familjarët është më e lira në Kosovë, me 0.053 euro/kvh. Më pas renditet Serbia (0.055 euro), Maqedonia e Veriut (0.067 euro) dhe Bosnjë e Hercegovina (0.073 euro). Sipas të dhënave të Eurostat, në krahasim me 6-mujorin e parë 2015, çmimet e energjisë elektrike për familjarët (pa përfshirë taksat) për Shqipërinë janë rritur me rreth 15% deri në fund të 2019-s. Në 6- mujorin e parë të 2015-s, çmimi mesatar ishte 0.0676 euro për kilovat orë dhe në gjysmën e dytë të 2019-s arriti në 0.0778 euro.

Në Europë, më e lira është Ukraina (0.041 euro/kvh), Gjeorgjia (0.052) dhe e treta më e lira është Kosova. Mesatarisht, konsumatorët familjarë në shtetet e Bashkimit Europian (27 shtete) e paguajnë energjinë 0.128 euro/kvh (1.6 herë më shumë se në Shqipëri dhe 2.4 herë më shumë se në Kosovë) për vitin 2019. Energjia është më e shtrenjtë në Irlandë (0.213) dhe më e lirë në Bullgari (0.8 euro/kvh) deri në fund të 2019-s.

Sipas Eurostat, çmimi i energjisë në BE varet nga një sërë kushtesh të ndryshme të ofertës dhe kërkesës, duke përfshirë situatën gjeopolitike, përzierjen kombëtare të energjisë, diversifikimin e importit, kostot e rrjetit, kostot e mbrojtjes së mjedisit, kushtet e rënda të motit, ose nivelet e akcizës dhe taksimit.

Qendra Alert/Alert.al

Kërkohet tërheqja e gjatë shtesave ushqimore, prania e oksidit të etilenit në bambu

Ministria e Shëndetësisë raportoi tërheqjen paraprake nga prodhuesi të disa serive dhe llojeve të shtesave ushqimore të markës Wellbeing për praninë përtej kufijve të lejuar nga legjislacioni Evropian të oksidit të etilenit, në përbërësin ndihmës bambusa arundinacea (bambu). Produktet e prekura shiten në enë qelqi prej 60 kapsulash:

W-Omega, me numrin e lotit 6000 dhe Tmc 02/2024 dhe me numrin e lotit 6088 dhe Tmc 06/2024;

W-Calo +, me numrin e lotit 6017 dhe Tmc 03/2024 dhe me numrin e lotit 6071 dhe Tmc 06/2024;

W-Natural D3, me numrin e lotit 6018 dhe Tmc 03/2023;

W-Probio, me numrin e lotit 6031 dhe Tmc 04/2023;

W-Immuno, me numrin e lotit 6032 dhe Tmc 04/2023;

W-Bestrong, me numrin e lotit 6072 dhe Tmc 06/2023.

Shtesat ushqimore të përmendura janë prodhuar për kompaninë Giaca Srl nga Blue Lotus Srl në Urbino. Si një masë paraprake, rekomandohet që të mos konsumoni suplementet me numrat e lotit dhe kushtet minimale të ruajtjes të treguar dhe t’i ktheni ato në pikën e shitjes ku janë blerë. Që nga 1 janari 2021, Il Fatto Alimentare ka raportuar 214 tërheqje, për një total prej 395 produktesh. (IlFattoAlimentare)

Qendra Alert/Alert.al