Menu

Kryesore

ALERT-E, Food Alert, Konsumatori, Kryesore, Siguria ushqimore - September 24, 2026

Açuge nga Shqipëria me Histaminë hiqen nga tregu në Itali, i eksportoi kompania “Poseidon”

Një sasi açugesh të eksportuara nga Shqipëria në Itali dhe që tregtoheshin për konsumatorët e shtetit fqonj kanë rezultuar me Histaminë, një ndotës biologjik që shkakton probleme serioze për shëndetin. Sistemi RASFF i Komisionit Evropian ka njoftuar më 22 shtator, se gjatë kontrolleve në market dhe marrjen e mostrave rutinë të autoriteteve italiane, açuge të eksportuara nga kompania “Poseidon” shpk. As analizave, ka rezultuar se ky produkt përmban Histaminë në masën 800 mg/kg – ppm, nga 400 mg/kg – ppm qështë limiti maksimal i lejuar. Autoritete italiane kanë urdhëruar menjëherë heqjen nga tregu, ndërsa është njoftuar dhe sistemi RASFF.

Qendra ALERT ka mësuar se, açuget në fjalë janë të importuara në Shqipëri dhe ashtu siç ndodh zakonisht, ato përpunohen dhe bëhen rieksport. Kompania që ka bërë përpunimin e tyre dhe eksportin në Itali, sipas burimeve nga Ministria e Bujqësisë, është “Poseidon” shpk.

Histamina te peshqit formohet si pasojë e zbërthimit të aminoacidit histidinë nga bakteret. Ky proces ndodh me shpejtësi nëse peshku nuk ruhet në temperaturat e duhura (nën 4°C).

 Për më tepër, histamina është rezistente ndaj nxehtësisë, që do të thotë se gatimi, skuqja apo procesi i konservimit nuk e shkatërrojnë atë nëse ajo është formuar një here

Nëse konsumoni açuge me nivele shumë të larta histamine, mund të pësoni një helmim ushqimor që ngjan me një reaksion alergjik. Simptomat shfaqen nga pak minuta deri në 2-3 orë pas ngrënies dhe përfshijnë: Skuqje e fytyrës dhe qafës dhe ndjesi nxehtësie; Kruarje lëkure ose puçrra të kuqe me kruajtje; Dhimbje koke të fortë dhe marrje mendësh; Probleme me tretjen si dhimbje stomaku, të përziera, të vjella ose diarre dhe takikardi.

©Qendra ALERT

0 Comment
Read More
ALERT-E, Food Alert, Konsumatori, Kryesore, Siguria ushqimore - September 21, 2026

Kush dhe si po e mush Shqipërinë me pulë të dyshimtë nga Tajlanda? Shifrat e doganave në Shqipëri e Kosovë konfirmojnë rrezikun për konsumatorët dhe falsifikimin e dokumenteve

A e dini se sa mish pule nga Tajlanda konsumojnë shqiptarët? Janë me mijëra tonë në vitet 2025 dhe periudhën janar-gusht 2026 që ardhura në Shqipëri nëpërmjet Kosovës. Ministria e Bujqësisë dhe Zhvillimit Rural pranon se lejohet importi i mishit të pulës nga Tajlanda, nga stabilimente të miratuara nga BE, si dhe rieksporti nga Kosova. Në një kërkesë të Qendrës ALERT drejtuar Ministrisë së Bujqësisë për lejimin e mishit të pulës nga Tajlanda, përgjigjia është ‚po‘. Por, referuar shifrave të Doganës së Kosovës dhe asaj të Shqipërisë, rezultatet të çojnë në dyshime se mishi i pulës nga Tajlanda importohet dhe në rruge të tjera e jovetëm nga Kosova ose direkt nga Shqipëria.

„Në përgjigje të e-mailit tuaj, me anë të së cilit kërkohet informacion lidhur me importin e mishit të pulës nga Tailanda për vitin 2025 dhe 8-mujorin e 2026, ju bëjmë me dije se:

Për vitin 2025 dhe 8-mujorin e 2026, nuk janë importuar ngarkesa me mish pule drejt për drejt nga shteti i Tailanda (megjithese eshte bere njohja e modelit te certifikates me ane te Urdhri nr. 449, datë 8.5.2025 “Për njohjen e modelit të certifikatës shëndetësore veterinare për importin e mishit të shpendëve në Republikën e Shqipërisë, me përjashtim të mishit të grirë dhe atij të ndarë mekanikisht (model POU) nga Republika e Tailanda“), por mishi i pulës me origjine nga Tailanda vjen ri-eksport nga shteti i Kosovës.

Këto ngarkesa shoqërohen me modelin e certifikatës te miratuar me Urdhër nr. 600, datë 2.8.2024 “Për njohjen e modelit te certifikatës shëndetësore për importin dhe eksportin e ngarkesave me produktet me origjine shtazore me origjine shtazore te ndryshme nga Shqipëria dhe Kosova (ri-eksport), ndërmjet Republikës se Shqipërisë dhe Republikës se Kosovës“.

Tailanda është e listuar për eksport te mishit te pulës ne BE, dhe te gjitha këto ngarkesa kane ardhur nga stabilimente te miratuara për eksport te mishit te pulës ne BE“, thotë Ministria e Bujqësisë në përgjigjen e vet.

Por, referuar paragrafeve të parë e të dytë në përgjigje, ku thuhet se në 2025 dhe 8-mujorin e parë 2026 nuk janë kryer importe direkt nga Taljanda, atëherë konfirmohet se ky produkt vjen rieksport nga Kosova, meqë Shqipëria e lejon.

Gjithësesi, në shifrat e dy doganave, asaj të Kosovës dhe të Shqipërisë, rezulton se në Shqipëri është importuar më shumë mish pule me origjinë Tajlandë, sesa ka importuar vetë Kosova.

Për periudhën janar-gusht 2026, në Kosovë janë importuar 196,947 kilogramë mish pule nga Tajlanda, apo afërsisht 197 tonë. Por, në Shqipëri është importuar më shumë. Sipas të dhenave të Drejtorisë së Përgjithshme të Doganve, për të njëjtën periudhë janë importuar 284,748 kilogramë, apo afërsisht 284,7 tonë mish, 87,7 tonë më shumë.

Së pari i takon që një kompani nga Kosova e ka kthyer Shqipërinë në biznes të mirfilltë dhe importon vetëm për t’a bërë riskport në vendin tonë.

Nëse importuesi nga Kosova nuk ka shitur asnjë kg në Kosovë dhe e ka bërë të gjithë ngarkesën rieksport në Shqipëri, sërish shifrat ndryshojnë. Në Shqipëri janë futur 87,700 kilogramë nga rrugë apo mënyra të tjera, për të cilat nuk dihet nëse ka certifikata veterinare të njohura.

Në këto kushte, përtej dyshimeve se çfarë cilësie vjen nga Tajlanda, apo çfarë ndodh me të në Kosovë para se të bëhet riskport, risku tjetër serioz është për sasinë që nuk duhet se nëpërmjet cilit shtet ka ardhur, meqë sipas Ministrisë së Bujqësisë, ne nuk kemi pasur import direkt dhe është e njohur cerfitikata e Kosovës për rieksport. Ose, kompania kosovare merr dhe në rrugë të tjera dhe “pastron” magazinat me Shqipërinë. Ose… për arsye ekonomike, kompania kosovare merr produkt diku tjetër më lirë ose dhe nga stabilimente të pamiratuara nga BE dhe e shet në Shqipëri si pulë nga Tajlanda, me dokumente të falsifikuara. Ose… origjina është Brazil e sërish për arsye ekonomike e biznesi, e rieksporton në Shqipëri si produkt Tajlande…

Për të gjithe këto pikëpyetje, dyshime ose “ose”, Ministria e Bujqësisë dhe Autoriteti Kombëtar i Ushqimit duhet të ndërhyjnë menjëherë, por edhe të japin përgjigje për shqiptarët. Për të mos folur më pas për etiketimin e tij në dyqane e markete…

©Qendra ALERT

0 Comment
Read More
ALERT-E, Food Alert, Konsumatori, Kryesore, Siguria ushqimore - September 21, 2026

ALERT në Slloveni për VIPA Flips të Kosovës, kanë përmbajtje të alergjenësh. Produkti hiqet nga tregu

Me prani qumështi dhe gjurmë alergenësh, patatinat VIPA të kompanisë “Pestova” në Kosovë janë bllokiar në Slloveni.

Sistemi RASFF i Komisionit Evropian ka njoftuar se në produktin ushqimot “snack” me origjinë nga Kosova është konstatuar prani e alergjenit të qumështit, I padeklaruar në etiketë. Sipas njoftimit, nga mostrat e marra në treg sipas programit të mbikqyrjes, në Vipa-t e Kosovës ka rezultuar prani e alergjenit në masën 7,6 mg/kg – ppm, ndërkohë që nuk duhet të kishte prani të tij.

Më 30 dhjetor të vitit 2025, të njëjtës kompani i kanë rezultuar prodleme në produktin VIPA në Suedi, pasi përmbain produkte me origjinë shtatozë, konkretisht qumësht ose nënprodukte qumështi.

Edhe në vitin 2023, kompania Pestova, prodhuese e Vipa Chips është përballur me një situatë heqje nga tregu në vendet e Bashkimit Evropian, për shkak të përmbajtjes së Akrilamideve në patatinat Vipa Chips.

Në të gjithe rastet produkti Vipa Chips është tërhequr nga tregjet ku ka shfaqur probleme.

0 Comment
Read More
Konsumatori, Kryesore, SHENDET - September 18, 2026

Miliarda euro në vit; Cilat shtesa ushqimore vlejnë vërtet për paratë tona?

Kolagjeni, Magnezi, Ashwagandha, Kreatina: Një Rishikim i Provave Shkencore, Shtesë pas Shtese, me Çfarë Nuk Thotë Marketingu

Italia është tregu kryesor i Evropës për shtesat dietike: afërsisht 4.5 miliardë euro të ardhura, me vlerësime që tregojnë se do të tejkalojnë 5 miliardë euro. Pothuajse një e treta e të gjitha shpenzimeve në Evropë shpenzohen këtu. Është një shifër që ia vlen të mbahet mend sa herë që lexoni se një pluhur ose kapsulë “mbështet” gjumin, energjinë, nyjet ose lëkurën rinore: pas këtij pretendimi të kujdesshëm qëndron një sektor që përjeton rritje dyshifrore dhe një rregullore që, ndryshe nga ajo e farmaceutikëve, nuk kërkon prova se produkti funksionon.

 

“Shtesat janë ushqime, jo ilaçe”, shpjegon Antonio Pratesi, një dietolog i regjistruar. “Ato nuk autorizohen pas një vlerësimi të efikasitetit: kompania njofton Ministrinë e Shëndetësisë për etiketën dhe produkti hidhet në shitje. Të vetmet pretendime të lejuara shëndetësore janë ato të miratuara nga Bashkimi Evropian, prandaj paketimi i referohet “funksionit normal të muskujve” ose “zvogëlimit të lodhjes” në vend të rezultateve konkrete. Çdo gjë tjetër – ajo që premtohet në reklama, nga ndikuesit ose në tabelën e farmacisë – është e paverifikuar.” Ne shqyrtuam dhjetë nga kategoritë më të shitura, duke parë se çfarë thonë studimet dhe, më e rëndësishmja, kush i pagoi ato.

  1. Shtesat multivitaminike

Këto janë shtesat më të shitura në botë dhe ato me raportin më të pabalancuar të të ardhurave ndaj provave. “Nuk ka studime të pavarura që demonstrojnë një përfitim të multivitaminave tek ata që tashmë hanë një dietë të shëndetshme”, shpjegon Pratesi. “Disa studime madje tregojnë rritje të vdekshmërisë. (1)” Studimi më i madh i disponueshëm (i financuar nga NIH, Mars dhe Pfizer), studimi COSMOS, i kryer në dhjetëra mijëra të rritur amerikanë, gjeti përmirësim të kujtesës tek të rriturit e moshuar që morën një multivitaminë çdo ditë. Por madhësia e efektit është minimale: në një test kujtese me njëzet fjalë, ndryshimi është ekuivalent me rreth një të katërtën e një fjale. Ky rezultat është statistikisht real dhe klinikisht pothuajse i parëndësishëm për individin, dhe nuk është përkthyer në përfitime për humorin, mbrojtjen imunitare ose mirëqenien e përgjithshme tek ata që hanë një dietë të shëndetshme.

Mbeten situata në të cilat kërkesa rritet ose përthithja zvogëlohet: shtatzënia dhe ushqyerja me gji, dietat shumë kufizuese, kirurgjia bariatrike, terapi të caktuara kronike dhe të moshuarit me oreks të dobët. Në këto raste, megjithatë, zgjedhja duhet të përshtatet – dhe një multivitaminë gjenerike shpesh përmban dhjetë lëndë ushqyese të panevojshme për të arritur atë që ju nevojitet. (2)

  1. Small bowl with fish oil capsules on table

    Kreatina

Është ndoshta i vetmi produkt në këtë listë me një profil efikasiteti të fortë dhe të demonstruar gjerësisht, dhe është gjithashtu i lirë. (3-5) “Kreatina ruhet në muskuj dhe mbështet përpjekjet e shkurtra dhe intensive; e kombinuar me stërvitje serioze, proteina të mjaftueshme dhe rikuperim të përshtatshëm, ajo prodhon përmirësime modeste, por reale në forcë dhe fuqi. (6) – vazhdon Pratesi – Por që një atlet të arrijë këto rezultate, vetëm dieta nuk është e mjaftueshme; do t’ju duhej të konsumonit sasi të tepërta mishi ose peshku: prandaj, suplementet janë të nevojshme.”

Sipas EFSA-së, të paktën 3 gramë në ditë janë të nevojshme për të rritur performancën fizike, ndërsa protokollet ndërkombëtare sportive shpesh përdorin 3 deri në 5 gramë në ditë. Tridhjetë përqind e atyre që marrin kreatinë nuk përjetojnë asnjë përfitim. Studimet paraprake me një numër të vogël subjektesh sugjerojnë një përmirësim të mundshëm të kujtesës, humorit, plakjes dhe menopauzës. Megjithëse këto mesazhe amplifikohen nga mediat sociale dhe nevojiten studime të mëtejshme konfirmuese.

  1. Shtesa Kolagjeni

Këtu duhet të zbutet entuziazmi. Shumë rishikime arrijnë në përfundimin se peptidet e kolagjenit të hidrolizuar përmirësojnë hidratimin dhe elasticitetin e lëkurës pas rreth tre muajsh. Një rishikim sistematik me meta-analizë i botuar në vitin 2025 në The American Journal of Medicine, mbi 23 prova të rastësishme dhe gati 1,500 pjesëmarrës, konfirmon efektin e përgjithshëm – por kur autorët i ndajnë studimet bazuar në financim, përfitimi zhduket në studimet që nuk financohen nga industria. (7)

Përkthyer: efekti mesatar që lexojmë në paketim mund të jetë kryesisht një efekt sponsorizimi. E njëjta gjë vlen edhe për tendinat dhe nyjet, ku ekzistojnë të dhëna, por kanë të bëjnë me popullata shumë specifike, siç janë atletët që kryejnë ngarkesa të rënda. Para se të blini pluhura, është një ide e mirë të kontrolloni nëse po merrni mjaftueshëm proteina dhe vitaminë C nga ushqimet: këto janë blloqet ndërtuese të kolagjenit të vetë trupit.

  1. Vitamina D

Në Mbretërinë e Bashkuar, një shtesë ditore prej 10 mikrogramësh (400 IU) rekomandohet për të gjithë në vjeshtë dhe dimër, sepse në ato gjerësi gjeografike, sinteza e lëkurës është praktikisht inekzistente për gjysmën e vitit. Në Itali, situata është e ndryshme në varësi të gjerësisë gjeografike, por kjo nuk e bën atë qetësuese. Hipovitaminoza D është gjithashtu shumë e zakonshme në vendin tonë, veçanërisht tek të moshuarit, njerëzit me lëkurë të errët, ata që dalin rrallë, ata që mbulojnë lëkurën e tyre dhe obezët.

Dallimi thelbësor është se në Itali, vitamina D është gjithashtu një ilaç i rimbursueshëm, dhe përshkrimi i saj sipas Shërbimit Shëndetësor Kombëtar rregullohet nga AIFA Note 96, i cili kufizon rimbursimin në kategori specifike dhe dekurajon si testimin e përhapur të vitaminës D në gjak ashtu edhe suplementet pa dallim. “Është një vitaminë e tretshme në yndyrë; ajo grumbullohet, dhe dozat e larta të marra për muaj të tërë mund të shkaktojnë toksicitet,” thekson Pratesi. “Shmangni vetë dhe këshillat nga gurutë/ndikuesit në mediat sociale. Secili ka patologji dhe nevoja të ndryshme, kështu që është gjithmonë më mirë të konsultoheni me një mjek.”

  1. Magnezi

Magnezi është bërë ilaçi universal i marketingut: gjumi, dhimbjet e barkut, ankthi, presioni i gjakut dhe truri. Provat janë shumë më të dobëta, dhe përfitimet janë të përqendruara tek ata që fillojnë me marrje të ulëta. Në veçanti, studimet e disponueshme janë të pakta, të vogla dhe me cilësi të kufizuar.

“Pika interesante është se ushqimet e pasura me magnez – bishtajoret, arrat, farat, drithërat e plota, perimet me gjethe jeshile – janë pikërisht ato që lihen më pas dore në dietën e vërtetë italiane dhe ato sjellin me vete fibra, yndyrna të shëndetshme, vitaminë E, hekur dhe kalium që asnjë pako nuk i përsërit”, shpjegon Pratesi. “Një porcion bishtajoresh, një grusht bajamesh dhe një pjatë me makarona integrale mbulojnë një pjesë të mirë të kërkesës suaj ditore pa asnjë rrezik”. Megjithatë, kur magnezi merret në suplemente, ekziston rreziku i toksicitetit tek individët me dështim të veshkave. Shumë të moshuar kanë funksion të zvogëluar të veshkave dhe shpesh marrin suplemente magnezi. Prandaj, është më mirë të mos merrni suplemente magnezi vetë, por gjithmonë konsultohuni me mjekun tuaj të familjes.

  1. Elektrolitet

Qeskat dhe shkopinjtë e kripës minerale shiten si hidratim thelbësor ditor. “Për shumicën e njerëzve, ato nuk janë: trupi rregullon me saktësi natriumin dhe kaliumin, dhe në kushte normale, uji dhe ushqimi janë të mjaftueshëm”, shpjegon dietologu. “Konteksti në të cilin ato kanë kuptim është specifik – aktivitet fizik i zgjatur, djersitje e tepërt, ethe e zgjatur e shoqëruar me të vjella ose diarre – dhe në ato raste, natriumi i humbur mund të kompensohet thjesht duke shtuar kripë në vakte ose pije, me një kosto shumë më të ulët.”

Përdorimi i pijeve rehidratuese me sheqerna dhe kripëra është i justifikuar gjatë aktivitetit fizik të zgjatur (orë), por në popullatën e përgjithshme, kjo nuk është e nevojshme pasi ushqimi është i mjaftueshëm. Për më tepër, popullata italiane tashmë konsumon, mesatarisht, pothuajse dyfishin e marrjes së rekomanduar të kripës. Shtimi i panevojshëm i kripës nuk është neutral, veçanërisht për ata me presion të lartë të gjakut.

  1. Shtesat e Omega-3

Peshqit me yndyrë – skumbri, sardelet, sardele, harengë – si dhe salmoni dhe trofta mbeten burimi kryesor i acidit eikosapentaenoik (EPA) dhe acidit dokozaheksaenoik (DHA), dhe ato ofrojnë proteina, jod, selen dhe vitaminë D. Burimet bimore ofrojnë acid alfa-linolenik, të cilin trupi e shndërron në EPA dhe DHA në sasi shumë të kufizuara.

“Për ata që nuk hanë peshk, shtesat e omega-3 nga mikroalgat janë një alternativë e arsyeshme: në etiketë, kërkoni miligramët aktualë të EPA dhe DHA, jo miligramët totalë të vajit, duke synuar rreth 250-500 mg në ditë,” vazhdon Pratesi. “Për të gjithë të tjerët, dy racione peshku në javë kushtojnë më pak dhe janë më ushqyese. Megjithatë, është më mirë të jeni të kujdesshëm ndaj premtimeve në lidhje me zemrën dhe trurin tek njerëzit e shëndetshëm: provat e mëdha të viteve të fundit kanë qenë kryesisht zhgënjyese.”

Situata është e ndryshme kur omega-3 përshkruhen nga një mjek në doza farmakologjike (2-4 gramë në ditë) për të trajtuar hipertriglicerideminë ose forma të tjera të dislipidemisë.

  1. Ashwagandha

Është përbërësi i momentit. Studimet e disponueshme raportojnë përmirësime të perceptuara në stres dhe cilësinë e gjumit, si dhe ulje të kortizolit, por pothuajse të gjitha janë jetëshkurtra, në mostra të vogla dhe shpesh kryhen ose financohen nga prodhuesi i ekstraktit. Më e rëndësishmja, pjesëmarrësit zakonisht nuk kanë nivele të larta të kortizolit që në fillim, dhe ulja e një hormoni që është tashmë normal nuk është në vetvete e dobishme.

Kësaj i shtohet edhe çështja e sigurisë që është ngritur tashmë ndërkombëtarisht. Ka raporte për dëmtime të mëlçisë të lidhura me përdorimin e Withania somnifera, dhe disa autoritete evropiane kanë miratuar masa kufizuese. Ekzistojnë gjithashtu shqetësime në lidhje me ndërveprimet me klasa të ndryshme të barnave, duke përfshirë qetësuesit, anksiolitikët, ilaqet kundër depresionit, hipoglicemikët, ilaqet kundër hipertensionit dhe të tjerë. Ky është një fakt që meriton vëmendje në një vend ku këto produkte blihen lirisht në internet, shpesh në kombinim me ekstrakte të tjera bimore.

  1. Fibra: Psiliumi dhe Përzierjet e tij

“Shtesat e fibrave kanë përdorime legjitime dhe të dokumentuara mirë,” konfirmon eksperti, “lëvoret e psiliumit funksionojnë për kapsllëkun dhe diarrenë, ndihmojnë në menaxhimin e simptomave të zorrës së irrituar dhe ulin në mënyrë modeste kolesterolin. Është një nga rastet e pakta në të cilat shtesa ka një objektiv të qartë: ndihmon në rregullimin e tranzitit të zorrëve.”

Përveç këtyre përdorimeve, fibra e izoluar nuk zëvendëson shumëllojshmërinë e bimëve. Të dhënat vëzhguese nga Projekti Amerikan i Zorrëve shoqërojnë konsumin e tridhjetë ose më shumë perimeve të ndryshme në javë me një larmi më të madhe në mikrobiotën e zorrëve. Pragu i tridhjetë nuk duhet të merret fjalë për fjalë, por parimi – të hash shumë bimë të ndryshme, jo një pluhur të vetëm fibre – është i shëndoshë.

  1. Shtesat e Hekurit

Hekuri është shembulli më i mirë i një shtese që nuk duhet të merret kurrë më vete. Duhet të përshkruhet nga një mjek. Mangësitë janë të zakonshme tek gratë me cikël të rëndë, atletët e qëndrueshmërisë dhe ato që ndjekin dieta me bazë bimore, dhe ato shkaktojnë simptoma të vërteta. Lodhja, megjithatë, ka dhjetëra shkaqe. E vetmja mënyrë për të ditur nëse hekuri është i përfshirë është të bëni një analizë gjaku, e cila duhet të interpretohet nga një mjek.

Hekuri është një substancë potencialisht toksike, varësisht nga sasia dhe konteksti; marrja e tij pa mungesë ju ekspozon ndaj çrregullimeve gastrointestinale dhe rreziqeve të tjera. Tek ato me hemokromatozë të padiagnostikuar, ai kontribuon në mbingarkesën me hekur. Lidhur me dietat, hekuri nga perimet – thjerrëzat, qiqrat, tofu, drithërat e fortifikuara – absorbohet më mirë në prani të vitaminës C: për shembull, duke kombinuar bishtajoret me domate, ose një gotë lëng portokalli të shtrydhur fllad pas një vakti.

Shtesa të tjera të dobishme

Ka vitamina të tjera shumë të rëndësishme që mund të jenë të mangëta në popullatën e përgjithshme, të tilla si vitamina B12 dhe acidi folik. Deri pak vite më parë, suplementet e vitaminave të tretshme në ujë konsideroheshin të sigurta dhe pa efekte anësore, madje edhe në doza të larta. Sot, ne e dimë se kjo nuk është gjithmonë rasti: për shembull, disa studime kanë treguar një rritje të kancerit të zorrës së trashë, prostatës dhe gjirit të shoqëruar me suplemente me doza të larta të acidit folik.

Referencat

1) Shtesat dietike dhe shkalla e vdekshmërisë tek gratë e moshuara: Studimi i Shëndetit të Grave në Iowa. Mursu J, Robien K, Harnack LJ, Park K, Jacobs DR Jr. Arch Intern Med. 2011;171(18):1625.

2) Efikasiteti dhe siguria e përdorimit të suplementeve multivitaminike dhe minerale për të parandaluar kancerin dhe sëmundjet kronike tek të rriturit: një rishikim sistematik për një konferencë shkencore të Institutit Kombëtar të Shëndetit. Huang HY, Caballero B, Chang S, Alberg AJ, Semba RD, Schneyer CR, Wilson RF, Cheng TY, Vassy J, Prokopowicz G, Barnes GJ 2nd, Bass EB. Ann Intern Med. 2006;145(5):372. Epub 2006 31 korrik.

3) Deklarata e konsensusit e IOC: shtesat dietike dhe atleti me performancë të lartë. Maughan RJ, Burke LM, Dvorak J, Larson-Meyer DE, Peeling P, Phillips SM, Rawson ES, Walsh NP, Garthe I, Geyer H, Meeusen R, van Loon LJC, Shirreffs SM, Spriet LL, Stuart M, Vernec A, Currell K, Ali VM, Budgett RG, Ljungqvist A, Mountjoy M, Pitsiladis YP, Soligard T, Erdener U, Engebretsen L

Br J Sports Med. 2018;52(7):439. Epub 2018 14 mars.

4) Qëndrimi i Shoqatës Amerikane të Dietologjisë, Dietologëve të Kanadasë dhe Kolegjit Amerikan të Mjekësisë Sportive: Ushqyerja dhe performanca atletike. Rodriguez NR, DiMarco NM, Langley S, Shoqata Amerikane e Dietologjisë, Dietologët e Kanadasë, Kolegji Amerikan i Mjekësisë Sportive: Ushqyerja dhe Performanca Atletike J Am Diet Assoc. 2009;109(3):509.

5) Qëndrimi i Shoqatës Ndërkombëtare të Ushqyerjes Sportive: siguria dhe efikasiteti i suplementeve të kreatinës në ushtrime, sport dhe mjekësi. Kreider RB, Kalman DS, Antonio J, Ziegenfuss TN, Wildman R, Collins R, Candow DG, Kleiner SM, Almada AL, Lopez HL J Int Soc Sports Nutr. 2017;14:18. Epub 2017 13 qershor.

6) Forca është aftësia e muskulit për të gjeneruar tension kundër rezistencës, pavarësisht nga koha e kërkuar. Zakonisht matet si ngarkesa maksimale që mund të ngrihet në një përpjekje të vetme. Fuqia, nga ana tjetër, është forca e aplikuar me kalimin e kohës (Fuqia = Forca × Shpejtësia). Këtu, faktori kohë është qendror: ngritja e një ngarkese sa më shpejt të jetë e mundur, ose gjenerimi i përshpejtimit maksimal në një lëvizje shpërthyese, janë veprime të fuqishme.

7) Efektet e Shtesave të Kolagjenit në Plakjen e Lëkurës: Një Rishikim Sistematik dhe Meta-Analizë e Sprovave të Kontrolluara të Rastësishme. Myung S, Park Y. The Am J Med, 2025; 138, 1264-1277

Burimi: Ilfattoalimentare.it

0 Comment
Read More
ALERT-E, Food Alert, Konsumatori, Kryesore, Siguria ushqimore - September 16, 2026

Mali i Zi zbulon skandalin, konfirmohet hulumtimi i Qendra ALERT: AUV, Ministria e Bujqësisë dhe importuesit po "vr*sin" konsumatorët e Kosovës me mishin e Brazilit. Preket dhe Shqipëria

Bllokimi i një dite më parë në Mal të Zi, i tre konteinerve (81 ton) me mish nga Brazili që i kishte kaluar afati i përdorimit, pra i skaduar, tregon qartë situatën e sigurisë ushqimore në Kosovë, e cila prek direkt dhe Shqipërinë nga importet prej vendit fqinj.

Njëherësh, ky lajm konfirmon dhe hulumtimin e Qendrës ALERT dhe Emisionit ALERT, që kanë denoncuar për disa kohë rresht, që qytetarët e Kosovës po ushqehen me mish Brazili që vjen nga stabilimente të pamiratuara nga BE, të pa kontrolluara, gjë që është konfirmuar dhe nga vetë AUV në komunikimet zyrtare që kemi pasur.

Por, çfarë ndodhi një ditë më parë? Sipas Radiotelevizionit të Malit të Zi, dogana ndaloi dërgesën me mish viçi nga Brazili me afat të skaduar dhe që duhej të mbërrinte në Kosovë. Sipas medias malazeze, Administrata Doganore pengoi tranzitin e mëtejshëm të tre kontejnerëve me mish viçi të ngrirë nga Brazili, të destinuar për tregun e Kosovës, pasi u përcaktua se deklaratat origjinale me data të skaduara përdorimi ishin hequr nga paketimi dhe ishin vendosur deklarata të reja, të falsifikuara me data të ndryshuara. Administrata Doganore, në kuadër të aktiviteteve të intensifikuara të kontrollit të mallrave në Zyrën Doganore të Portit të Tivarit, pengoi tranzitin e mëtejshëm të tre kontejnerëve me mish viçi të ngrirë me origjinë nga Brazili, të cilët ishin të destinuar për tregun e Kosovës.

“Në fakt, u vërtetua se tre kontejnerët në fjalë, të destinuar për blerësin nga Kosova A…ShpK., ishin marrë nën mbikëqyrje doganore pa miratimin e autoritetit doganor. Kontrolli i mëtejshëm përcaktoi se në frigoriferin në Portin e Tivarit, punëtorët e punësuar nga një kompani nga Kosova, me një mjet për heqjen dhe vendosjen e etiketave, hoqën deklaratat origjinale në të cilat ishte deklaruar data e skadimit të mishit të ngrirë të viçit, pas së cilës u vendosën deklarata të reja të falsifikuara me të reja, pra afati i përdorimit i ndryshuar”, thuhet në deklaratën e Administratës Doganore. Siç thanë ata, Administrata Doganore menjëherë informoi Administratën për Sigurinë Ushqimore, Çështjet Veterinare dhe Fitosanitare dhe Administratën e Policisë për ngjarjen e lartpërmendur, të cilat janë të përfshira në veprime të mëtejshme brenda kompetencave të tyre.

“Duke pasur parasysh se, sipas të dhënave në dispozicion, një numër i caktuar subjektesh afariste në Mal të Zi që merren me përpunimin e mishit furnizohen me produkte nga subjekti juridik i lartpërmendur nga Kosova, po zhvillohen aktivitete intensive për të përcaktuar të gjitha faktet relevante dhe fushëveprimin e mundshëm të shpërndarjes së mallrave në fjalë”, njoftoi Administrata. Pas përfundimit të procedurës së të gjitha autoriteteve kompetente, publiku do të informohet në kohë dhe në detaje për situatën e konstatuar faktike dhe masat e marra, shkruan RTV i Malit të Zi. (linku këtu)

Por çfarë është A… shpk? Në Kosovë, importuesi më i madh i mishit nga Brazili, por edhe shtete të tjera është “Apetit” shpk, i cili eksporton produkt të tillë dhe në Shqipëri, e vërtetuar kjo dhe nga mediat shqiptare, por që dokumentacioni “organizohet” i tillë si mish i freskët me origjinë nga Kosova. Për këtë situatë, janë në dijeni dhe shumë koshientë që ndodh edhte Autoriteti Kombëtar i Ushqimit në Shqipëri e Ministria jonë e Bujqësisë.

Por, çfarë zbuluan Qendra ALERT dhe Emisioni ALERT disa muaj më parë?

Në muajin shkurt 2026, Qendra ALERT nisi hulumtmin për “zhdukjen” e viçave të importit në Kosovë, bazuar në një deklaratë të Ministrit të Bujqësisë Faton Peci, në vitin 2024.

Papritur u gjend para një fakt tjetër, që një ofrues mish nga Amerika Latine i ofronte një kompanie shqiptare, nëse donte mish gjedhi me origjinë nga Brazili, por me dokumente Kosove.

„Ngarkesa/porosia që mund të kemi nga Paraguai është vetëm për dërgesën e majit. Dyshoj se mund të arrijë në Shqipëri së shpejti, duke pasur parasysh që koha e tranzitit është afër 3 muajve. Ju lutem kontrolloni nëse ka ndonjë mundësi për ngarkesën braziliane me dokumente të Kosovës. Megjithëse sigurisht që nuk është ideale dhe për çfarë kemi rënë dakord me ju ose Minerva për këtë çështje“, thuhej në mesazhin telefonik.

Kjo shtoi dyshimet tona dhe nisëm një hetim tjetër… importin e mishit të gjedhit nga Brazili në Kosovë dhe nëpërmjet Kosovës edhe në Shqipëri.

Duhet përmendur fakti se, që prej vitit 2006, falë një marreveshie mes dy ministrive të Bujqësisë, të Shqipërisë dhe Brazilit, vendi ynë importon mish gjedhi, por edhe pule, vetëm nga stabilimente të miratuara nga BE. Dhe, Brazili është burimi i sasisë më të madhe që vjen në Shqipëri dhe në Kosovë.

Bazuar në këtë marrëveshje, Ministri i Bujqësisë së asaj kohe, Jemin Gjana, nxorri urdhërin me Nr. 294, datë 13.6.2006. „Mbi importin e mishit nga Republika Federale e Brazilit“, që lejon vetëm mnishin nga stabilimente të miratuara nga BE. Ky urdhër është në fuqi akoma për ngarkesat e nisura para 3 shtatorit 2026. Por a futet në Shqipëri mish gjedhi nga Brazili, nga stabilimente të pamiratuara nga BE? Sigurisht po, në Kosovë dhe por nëpërmjet Kosovës, në Shqipëri.

Qytetarët e Kosovës konsumojnë mish nga Brazili, i importuar nga stabilimente që nuk janë të miratuara nga Bashkimi Europian. Këtë e ka pranuar dhe vetë AUV, i cili më herët kishte gënjyer konsumatorët e Kosovës ndër vite, duke iu thënë se “mish inga Brazili vjen nga stablimente të miratuara nga BE.

Autoritetet e Kosovës, për herë të parë pranojnë që importojnë mish nga Brazili që nuk është nga stabilimente të BE, ndërsa deri tani thuhej e kundërta. Referuar gjithçkaje të përmendur më lart, më 25 shkurt 2026 i dërguam një kërkesë për informacion AUVK, Me anë të së cilës i kërkuam

  1. Sa kg mish gjedhi është importuar nga Amerika Latine në Republikën e Kosovës, për vitet 2024, 2025?
  2. Sa krerë viça (gjedh) të gjallë janë importuar në Republikën e Kosovës përgjatë viteve 2024, 2025? (Me numër krerësh ose me kilogram peshë e gjallë, sipas rregullores tuaj)
  3. Përse në Republikën e Kosovës lejohet importi i mishit nga Amerika Latine dhe shtetet e tjera në mbarë botën, i mishit nga stabilimente (plante) që nuk janë të miratuara nga Bashkimi Europian?
  4. Sa viça (gjedh) janë therur në thertoret e Repubikës së Kosovës gjatë viteve 2024, 2025?

Dhe përgjigjia që konfirmon skandalin e AUVK e mashtrimin që ka bërë në shumë vite për konsumatorët e Kosovës, por që janë prekur domosdoshmërisht dhe ata të Shqipërisë për shkak të importeve të këtij mishi e nënpropdukteve nga Kosova…

  1. Importi mishit gjedhit

2024 – 28.552.901 kg                            2025 – 27.097.213 kg

  • Sa viça (gjedh) janë therur në thertoret e Republikës së Kosovës gjatë viteve 2024, 2025?

Import

  1. 2024 –   96248 krerë                                2025 –    78595 krerë

Gjate vitit 2024 janë kontrolluar dhe janë lëshuar 37,584 certifikata te therjeve të kafshëve, ndërsa gjate vitit 2025 janë lëshuar 42,779 certifikata te therjeve te kafshëve.

  1. Në lidhje me çështjen e cekur, sqarojmë se në Republikën e Kosovës nuk ekziston një dispozitë e veçantë ligjore që e cakton kushtet e importit te mishit të gjedhit ekskluzivisht me miratimin e stabilimenteve nga Bashkimi Evropian. Importi realizohet në përputhje me legjislacionin vendor në fuqi, duke u bazuar në certifikimin zyrtar nga autoriteti kompetent i vendit eksportues dhe kontrollin zyrtar në pikën kufitare, me qëllim garantimin e sigurisë ushqimore dhe mbrojtjes së shëndetit publik.

Dhe ky është skandali, historikisht autoritetet e Kosovës kanë deklaruiar se, se Kosova importon mish nga Brazili vetëm nga stabilimente të miratuara nga BE.

Dhe këtu skandali thellohet edhe më shumë, kur AUV fshet dokumentet… në një e-mail tjetër vijues i kërkuam:

“Në të gjithe reklaratat publike të AUVK, keni deklaruar se importi i mishit nga Brazili, por edhe shtete të tjera, bëhet vetëm nga stabilimente apo thertohe të miratuara nga BE.

Ju lutem na tregoni se nga cila kohë apo periudhë ka nisur të lejohet dhe importi nga stabilimente që nuk janë të miratuara nga BE?

Ju lutem, në lidhje me këtë temë, na informoni dhe cilat kompani në Republikën e Kosovës importojnë nga këto stabilimente të pamiratuara nga BE?

Cilat janë sasitë e mishit të gjedhit të ardhur nga Amerika Latine për 2024 dhe 2025 nga stabilimentet/thertoret e pamiratuara nga BE?

Duke iu referuar Ligjit 06/L-081 „Për Qasje në Dokumente Publike“, ju lutem na dërgoni certifikatat e importit të mishit të gjedhit nga 1 janari 2025 deri më 31 janar të të njëjtit vit, kopjet e dosjeve të importit për stabilimentet që nuk janë të miratuara nga BE.

AUV kërkon kohë, pastaj shmanget nga përgjigja dhe ato nuk erdhën asnjë herë.

Por, sa mish konkresisht nga Brazili ka hyrë në Kosovë e po ashtu, sa ha hyrë në Shqipëri nëpërmjet Kosovës si mish dhe nënprodukte mishi? Në të dy rastet, duke cënuar rëndë sigurinë ushqimore të qytetarëve në dy shtetet shqipfolëse?

Po në muajin shkurt 2026, me datë 25, i kërkuam informacion Doganës së Kosovës

  1. Sa kg mish gjedhi është importuar nga Amerika Latine në Republikën e Kosovës, për vitet 2024, 2025?
  2. Sa krerë viça (gjedh) të gjallë janë importuar në Republikën e Kosovës përgjatë viteve 2024, 2025? (Me numër krerësh ose me kilogram peshë e gjallë, sipas rregullores tuaj)

Dhe, përgjigjia tregonte më së miri sasitë marramendëse specifikisht nga Brazili…

Referuar këtyre statistikave dhe çmimit të deklaruar në doganën e Kosovës nga importuesit, çmimi mesatar për mishin e Brazilit dhe vendeve tjera të Amerikës Latine ka dalë 3.59 Euro/kg për vitin 2024 dhe 4.3 Euro/kg për vitin 2025.

Njëherësh, për të gjithë ata qe nuk e dinë dhe pretendojnë se në Kosovë konsumojnë mish vendi, pra nga Kosova, mund të mos jetë ekzaktësisht kështu. Shumë kafshë, gjedh në këtë rast mund të jenë therur në Kosovë, por origjina e tyre është nga vende të tjera e kryesisht nga Hungaria. Pra, nuk është mish me origjinë të Kosovës, një pjesë e madhe e të cilit vjen dhe në Shqipëri.

Por, kthehemi pak te Shqipëria, ku konsumatorët janë të prekur e të rrezikuar nga tregtia e këtij mishi me Kosovën.

Në të njëjtën kohë me autoritetet e Kosovës, i kërkuam informacion për importet nga Kosova Drejtorisë së Përgjithshme të Doganave në Shqipëri dhe Autoritetit Kombëtar të Ushqimit.

Ndër të tjera kërkuam:

Sa kg mish gjedhi me origjinë Kosovë, janë importuar në Republikën e Shqipërisë gjatë viteve 2024, 2025?

Sa kg sallam janë importuar nga Kosova për në Republikën e Shqipërisë, përgjatë viteve 2024, 2025?

Dhe shifrat janë të frikshme… Nese shikoni shifrat, çmimi flet vet…

Vec mishit nga Kosova janë dhe qindra mijëra kilogram sallame të importuara nga Kosova me një çmim që nuk mendohet…

Por si hyn ky mish ne Shqiperi?

A e dine autorittetet tona qe mund te jete nga Brazili dhe nga stabilimente te pacertifikuara?

Kemi te tjera shifra, nga Autoriteti Kombetar i Ushqimit, të cilit i kërkuam;

  1. Sa kg mish gjedhi është importuar nga Republika e Kosovës në Republikën e Shqipërisë, për vitet 2024, 2025?
  2. Sa kg sallam me permbajtje mish gjedhi është importuar nga Republika e Kosovës në Republikën e Shqipërisë, për vitet 2024, 2025?

Dhe përgjigjia ishte kjo:

-Për vitin 2024 janë importuar në total 621,750 kg mish gjedhi, ndërsa për vitin 2025 janë importuar në total 618,193 kg mish gjedhi, nga Republika e Kosovës për në Republikën e Shqipërisë. Dogana 402.506…

-Për vitin 2024 janë importuar në total 247,338.6 kg nënprodukte mishi (sallam, suxhuk, proshutë, piskavica, etj.), ndërsa për vitin 2025 janë importuar në total 447,081 kg nënprodukte mishi (sallam, suxhuk, proshutë, piskavica, etj.), nga Republika e Kosovës për në Republikën e Shqipërisë.

Më pas, Qendra ALERT zbuloi edhe skandalin e mëposhtëm, qe Kosova ka legjislacion që i detyron të marri mish gjedhi nga stabilimente të BE, ose të ngrihet grup pune për verifikimin e kushteve në Brazil. Por, Brazili nuk e njeh Kosovën si shtet dhe si rrjedhojë, nuk mund të ketë bashkëpunim të tillë.

Agjencia e Ushqimit dhe Veterinarisë së Kosovës shkel hapur legjislacionin e sigurisë ushqimore, duke lejuar importim e mishit të gjedhit nga Brazili, nga stabilimente të pamiratuara nga Bashkimi Evropian. Madje, në një komunikim me e-mail me OJQ ALERT (Qendra ALERT), AUVK gënjeu kur deklaroi se, „nuk ekziston një dispozitë e veçantë ligjore që e cakton kushtet e importit të mishit të gjedhit ekskluzivisht me mirarimin e stabilimenteve nga Bashkimi Evropian“. Me këtë deklaratë, AUV thellon skandalin me mashtrimin e konsumatorëve, pasi në të vërtetë ekziston baza ligjore, e cila, ndoshta qëllimisht nuk gjendet në ëebfaqen zyrtare të AUV.

Bëhet fjalë konkretisht për Udhëzimin Administrativ MA-NR. 25/2007, datë 12.11.2007, i cili ka amenduar Udhëzimin Administrativ MA-NR. 18/2005, datë 06.07.2005.

Konkretisht, Udhëzimi Nr. 25, në nenin 2 shprehet:

Në nenin 6, pas paragrafit 6.3 shtohet paragrafi i ri 6.4 me tekstin:

„Përveç kushteve nga paragrafët e mësipërm të këtij neni, produktet ushqimore me prejardhje shtazore të subjekteve të regjistruara në BE për eksport të këtyre produkteve, mund të importohen në Kosovë, ndërsa për produktet ushqimore me prejardhje shtazore të vendeve të treta, në rast se Autoriteti ka argumente të mjaftueshme se një prodhues nga ato vende i plotëson kushtet higjienike të produkteve me prejardhje shtazore, Kryeshefi Ekzekutiv i Autoritetit Kompetent mund të aprovojë importin apo të formojë komision për verifikimin e kushteve për import“.

Pra, AUV duyfishon mashtrimin. Më herët, historikisht në dalje të ndryshme mediatike, në situate Alert-esh e kriza ushqimore me mishin e Brazilit, AUV deklaronte se mishi i importuar në Kosovë nga ky shtet vjen nga stabilimente të BE.

ALERT e verifikoi dhe konfirmoi me fakte se mishi vjen nga stabilimente të pamiratuara, ndërsa AUV e pranoi se nuk ishte detyrim ligjor.

Por, këtë pretendim e rrëzon Urdhëri Administratir 25/2007, i cili e detyron AUV ose të importojë nga stabilimente të miratuara, ose nga vende të treta kur verifikohet nga ky Autoritet plortësimi i standardeve të jigjienës e kushteve të sigurisë ushqimore, pas verifikimit në terren. Kjo e fundit nuk ka ndodhur kurrë, pasi AUV nuk ka ngritur dot një grup pune që të shkojë në Brazil e të bëjnë verifikimet e stabilimenteve të ndryshme të prodhimit dhe eksportit të mishit të gjedhit, apo edhe llojeve të tjera. Brazili nuk e njeh Republikën e Kosovës si shtet i pavarur, e për pasojë, asnjë grup apo delegacion nga Kosova nuk mund të shkojë në Brazil për verifikime apo marrëveshie tregtare. Atëherë, si janë arritur të binden me argumente autoritetet e sigurisë ushqimore për mishin e Brazilit që është i sigurt?

Në këto kushte, Kosova duhet të importojë vetëm nga stabilimente të miratuara nga Bashkimi Evropian, ose Brazili mund të dërgojë në Kosovë çdo llum apo mbeturinë të mundshme, pa asnjë përgjegjësi ndaj një shteti dhe flamuri që nuk e njeh.

Sipas të dhënave zyrtare nga AUVK në komunikimet me Qendrën ALERT, në vitin 2025 janë importuar në Kosovë nga Brazili 28.552.901 kg dhe në vitin 2025, plot 27.097.213 kg, të gjitha mish gjedhi, që qytetarët e Kosovës i kanë konsumuar si mish të freskët apo nënprodukte mishi, si sallame, qebapa, qofte, pleskavica etj. Dhe, nga stabilimente të pamiratuara nga BE, të paktën shumica e këtyre sasive, ndërkohë që AUVK garantonte konsumatorët e Kosovës se mishi në Kosovë nga Brazili vjen vetëm nga stablimente të miratuara nga BE.

Emisioni ALERT, prodhim i Qendrës ALERT e denoncoi këtë skandal të premten e datës 15 maj 2026 dhe deri tani, nuk ka pasur asnjë ndërhyrjë apo masë as nga AUVK dhe as nga Ministria e Bujqësisë së Kosovës.

Ndërkohë, të rrezikuar nga ky skandal që ndodh në Kosovë janë dhe konsumatorët e Shqipërisë. Nga shkëmbimet tregtare mes dy vendeve, sipas deklarimeve të Drejtorisë së Përgjithshme të Doganave, por edhe Autoritetit Kombëtar të Ushqimit, në vitin 2004 janë importuar në Shqipëri nga Kosova 610.750 kg mish gjedhi dhe 227.338,6 kg nënprodukte me perberje mishi gjedhi, si suxhuk, sallame, proshutë, pleskavica etj. Ndërsa për vitin 2005, po nga Kosova janë importuar në Shqipëri 618.193 kg mish gjedhi dhe 447.081 kg nënprodukte mishi, suxhuk, sallame, pleskavica, qofte etj. Pra, automatikisht edhe Shqipëria është e rrezikuar nga mishi i Brazilit në Kosovë nga stabilimente të pamiratuara nga BE.

Megjithëse Autoriteti Kombëtar i Ushqimit, zyrtarisht nuk ka përgjegjësi, sepse mishi vjen si produkt me origjinë nga Kosova, më 18 maj 2026, pas zbulimit dhe publikimit të skandalit, Qendra ALERT në një komunikim me e-mail me AKU e pyeti nëse do të merren masa për ndalimin e mishit të gjedhit të ngrirë nga Kosova drejt Shqipërise dhe nënprodukteve të tij, që kanë përbërje nga mish Brazili? Dhe, a do të ndërmerren hapa konkrete për displinimin e importeve të mishit të ngrirë nga Kosova dhe nëse po, çfarë konkretisht?

Në përgjigjen e AKU të dats 1 qershor 2026, thuhet se,

“Produkti mish gjedhi i importuar nga Republika e Kosovës është i shoqëruar me certifikate shëndetësore veterinare, ne te cilën ka te përcaktuar origjinën e produktit si dhe kërkesat e shëndetit publik dhe shëndetit te kafshëve te lëshuar nga veterineri zyrtar i autoritetit kompetent…

…Lidhur me këtë publikim ne media nuk është hera e pare qe publikohet një lajm i tille pasi ky publikim daton edhe para dy viteve dhe është kryer verifikim nga te dy autoritet homologe Shqiperi dhe Kosove dhe nuk ka rezultuar te jete i vërtet ky lajm për te cilat është sqaruar dhe opinioni publik.

Madje autoritetet e Kosovës kanë kthyer përgjigje zyrtare përmes te cilës trajtojnë se:

Gjate kontrollit të ushtruar dëshmohet për përputhshmëri të ditarit të prodhimit (therjes së kafsheve dhe copëtimit të mishit) me sasinë e prodhuar dhe eksportuar në RSH, mbështetur në dokumentacionin përcjellës të certifikatave të lëshuara“.

Sigurisht, AKU-së i vijnë përgjigje apo dokumente nga AUVK si produkt i freskët „Made in Kosova“. Por, nëse verifikohen lehtësisht importet e deklaruara në Doganën Shqiptare, nisur dhe nga çmimi, duket qartë që është mish me origjinë nga Brazili dhe jo mish i freskët nga Kosova.

Gjithësesi, më të rrezikuar dhe të mashtruar gjendet konsumatorët e Kosovës, të cilëve AUVK u ka „ofruar“ me deklartata mish gjedhi nga Brazili nga stabilimente të miratuara nga BE. Por, kjo përveçse nuk ka ndodhur në shumicën e importeve, AUVK mashtroi Qendrën ALERT dhe qytetarët e Kosovës edhe kur deklaroi se, nuk ka bazë ligjore specifike për këtë çështje. Baza është, Udhëzimi Administrativ është, por Brazili nuk e njeh Kosovën e si rrjedhojë, Kosova ka vetëm një alternativë; Import nga stabilimente të miratuara nga BE. Çdo veprim tjetër që është kryer e po kryhet, është cënim i sigursë kombëtare, i shëndetit të konsumatorëve të Kosovës nga importet masive me origjinë nga një shtet qe nuk e njeh pavarësinë e Kosovës dhe si rrjedhojë, nuk mban asnjë përgjegjësi.

Edhe pas vendimit të BE-se për ndalimit e mishit të gjedhit dh shpendëve nga Brazili, nga data 3 shtator 2026, Kosova nuk ka marrë ende asnjë masë. Sikur të mos mjaftonte kjo, në Kosovë lirishit futet mish i skaduar Brazili, me etiketa të ndryshuara. Ky mishi rieksportohet dhe në Shqipëri, sigurisht me dokumente origjine të falsifikuara.

© Qendra ALERT

0 Comment
Read More
Konsumatori, Kryesore, Siguria ushqimore - September 14, 2026

Mijëra ton çdo muaj, Serbia, furnizuesi kryesor i Shqipërisë me ushqim për kafshë, mban 50 % të tregut. U harruan Aflatoksina dhe prodhimi vendas?

Teksa përpiqemi të mbrojmë apo stimulojmë prodhimin vendas e mbi të gjitha përpiqemi t’i shpëtojmë dhe aflatoksinës në ushqimin për kafshë, kryesisht misër nga Serbia, statuistikat tregojnë se asgjë nuk është bërë në këtë drejtim.

Nga të dhënat që ka siguruar Qendra ALERT prej Drejtorisë së Përgjithshme të Doganave, afërsisht gjysma e importit të ushqimit për kafshë (jo-shtëpiake) për vitin 2025 dhe 8 muajt e 2026, afërsisht gjysmën e sasisë së importuar e zë Serbia.

Sipas treguesve të çdo muaji, shifrat janë konstante, ndërsa pas fushatave “rrufe” harrohen aflatoksina, probleme tjera apo dhe prodhimi vendas.

Sipas Doganave, në vitin 2025, Shqipëria ka importuar ushqim për kafshë, në total 60,678,043 kilogramë, apo 60,678 tonë. Nga këto importe, 29,561,721 kilogramë apo 29,561.7 tonë janë të importuara nga Serbia.

Shifra të ngjashme raportohen dhe për periudhën janar-gusht 2026. Po suipas të njëjtit burim zyrtar, Shqipëria ka importuar në total 46,259,366 kilogramë ose afërsisht 46,4 mijë tonë. Nga këto, 21,038,508 kilogramë apo 21,04 mijë tonë janë vetëm nga Serbia, afërsisht gjysma e importeve.

Megjithëse në Shqipëri kultivohen ara të tëra me drithra si ushqim për kafshë (jo-shtëpiake), apo prodhohet e përpunohet ushqim, importi zë vendin kryesor, për shumë arsye e veçanërisht për shkak të sasisë dhe çmimit. Ndër këto, thuajse gjysma e importit të këtyre produkteve vijnë nga Serbia. Një pjesë të madhe e ze importi i mistrit apo produkteve tjera si ushqim për kafshë, ndërkohë që Serbia ofron çmim konkurues, është gjeografikisht afër, por që mbahet si shtet që mykotiksinat edhe për shkak të kushteve klimatike, i ka shumë herë mbi nivelet e lejuara.

Megjithëse çdo muaj, edhe për vitin 2026 janë me miliona kilogramë të importuara, nuk ka të dhëna se sa mostra për analiza janë marrë në PIK nga AKU dhe si kanë rezultuar normat e aflatoksinës.

© Qendra ALERT

0 Comment
Read More
Konsumatori, Kryesore, SHENDET - September 14, 2026

Pesticidet, mbi 400 milionë helmime në mbarë botën çdo vit, afërsisht 11 milionë vdekje

Sipas një rishikimi të ri, afërsisht 46% e fermerëve dhe punëtorëve në bujqësi vuajnë nga helmim akut i paqëllimshëm nga pesticidet çdo vit, duke rezultuar në mijëra vdekje.

Rreth një në dy fermerë në mbarë botën vuajnë nga helmim akut i paqëllimshëm nga pesticide çdo vit. Vdekjet për shkak të helmimit aksidental nga pesticidet vlerësohen në afërsisht 11,000 në vit. Pavarësisht përpjekjeve në vitet e fundit, rritja e përdorimit të pesticideve duket se është e pasuksesshme dhe për këtë arsye është urgjente të zhvillohen dhe miratohen strategji të reja që janë më të fokusuara në mbrojtjen e fermerëve dhe të tjerëve.

Një pamje dramatike del nga një studim i madh i sapobotuar në Frontiers in Public Health nga studiues nga kapituj të ndryshëm ndërkombëtarë të Rrjetit të Veprimit kundër Pesticideve. Ky studim përditëson një rishikim sistematik të mëparshëm nga viti 2020, i cili më pas u tërhoq dhe vlerësoi 385 milionë raste të helmimit akut të paqëllimshëm çdo vit. Në këtë studim të ri, autorët përditësuan të dhënat dhe i nënshtruan vlerësimet në disa analiza ndjeshmërie.

Të dhëna për helmimin nga pesticide

Për të përditësuar vlerësimet e tyre, autorët u mbështetën në dy burime: studime të publikuara mbi vendet individuale dhe të dhëna për vdekjet nga Baza e të Dhënave të Vdekshmërisë e Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH). Kështu, ata ishin në gjendje të merrnin në konsideratë të dhëna nga 139 vende, 62 prej të cilave ishin subjekt i 214 anketave kombëtare dhe 77 për të cilat ishin të disponueshme shifrat e OBSH-së.

Të dhënat nga botimet e përzgjedhura treguan pak më pak se 370,000 raste helmimi aksidental çdo vit, 9,182 prej të cilave ishin fatale dhe afërsisht 360,450 jo-fatale. Duke zgjeruar vlerësimet në mbarë botën, autorët llogaritën se ka midis 402 dhe 433 milionë raste helmimi nga pesticide çdo vit, të cilat në 11,000 njerëz rezultojnë fatale. Duke marrë parasysh një popullsi fermere globale prej afërsisht 934 milionë njerëz, autorët vlerësojnë se çdo vit afërsisht 46% e fermerëve dhe punëtorëve bujqësorë vuajnë nga helmim akut i pavullnetshëm nga pesticide, me pasoja që variojnë nga vdekjet nga helmimi akut deri në një rrezik të rritur ndjeshëm të zhvillimit të patologjive të ndryshme, duke përfshirë sëmundjen e Parkinsonit dhe sëmundje të tjera neurodegjenerative.

Një Problem në Rritje

Në vitin 1990, OBSH-ja vlerësoi afërsisht një milion raste të helmimit serioz, të paqëllimshëm nga pesticide në vit, si dhe afërsisht 20,000 vdekje. Që atëherë, përdorimi i pesticideve është dyfishuar, duke arritur në 3.8 milion ton. Sipas autorëve, kjo rritje mund të ketë kontribuar gjithashtu në numrin e helmimeve.

Rajoni me numrin më kritik të rasteve është Azia Jugore, e ndjekur nga Azia Juglindore dhe Afrika Lindore. Në Indi, autorët vlerësojnë afërsisht 169 milion helmime jo-fatale në vit, dhe sipas Rrjetit të Veprimit kundër Pesticideve, ky rajon përbën gati 60% të vdekjeve të vlerësuara globale. Vendi me prevalencën më të lartë është Burkina Faso, ku thuhet se afërsisht 84% e punëtorëve bujqësorë helmohen çdo vit.

Rreziqet për punëtorët më të prekshëm

Për më tepër, situata mund të jetë edhe më e keqe. Vlerësimi për popullsinë bujqësore globale nuk përfshin 84 milion fëmijë që, sipas Rrjetit të Veprimit kundër Pesticideve, punojnë në bujqësi, edhe pse rishikimi shqyrtoi disa studime specifike mbi helmimin pediatrik. Shumë pak dihet për gjendjen e tyre shëndetësore në lidhje me pesticidet dhe pasojat e mundshme afatgjata.

Autorët besojnë se duhet bërë më shumë, veçanërisht për pesticidet e klasifikuara si jashtëzakonisht të rrezikshme (Klasa Ia) ose shumë të rrezikshme (Klasa Ib) nga OBSH-ja, përdorimi i të cilave duhet të lejohet vetëm në kushte shumë më të rrepta se ato që ekzistojnë aktualisht, dhe vetëm nga personel i trajnuar posaçërisht me masa mbrojtëse të përshtatshme. Ulja e përdorimit të pesticideve shumë të rrezikshme është ndër objektivat e vendosura nga disa organizata ndërkombëtare, por sipas autorëve, shumë pak është bërë vitet e fundit, me disa përjashtime si Bashkimi Evropian.

Burimi: Ilfattoalimentare.it

0 Comment
Read More
Konsumatori, Kryesore, Siguria ushqimore - September 11, 2026

Vezët nga Serbia pushtojnë tregun. Çdo muaj importohen 1 milion kokrra, vulosen e etiketohen si shqiptare. Ja si mashtrohemi e rrezikohemi

Teksa raftet e marketeve janë të tejmbushura me vezë “Made in Albania”, diçka që konsumatorët nuk e kuptojnë është origjina e vërtetë e një pjese prej tyre. Megjithëse ambalazhet janë shqiptare, etiketimi thotë se janë prodhim shqiptar, ka të ngjarë që një pjesë e madhe e tyre të jenë të importuara nga Serbia.

Pak ditë më parë, Qendra ALERT i kërkoi Drejtorisë së Përgjithshme të Doganave sasitë e importit dhe emrat e kompanive importuese për vezët nga Serbia dhe Turqia për periudhën janar-gusht 2026. Sot, Drejtoria e Doganave, si institucioni në fakt që iu përgjigjet sistematikisht në kohë reale dhe më shumë korrektësi kërkesave për informacion, në përgjigjen e saj saktësonte sasitë e importuara nga Serbia, ndërsa nga Turqia nuk kemi pasur import vezësh për këtë periudhë. Ndersa Doganat nuk bëjnë të ditur emrat e importuesve, sasia e ardhur nga Serbia në të dhenat e doganës rezulton me kilogramë dhe jo me kokrra. Pra, sipas të dhënave të Doganave, në 8 muaj kemi importuar nga Serbia 534,846 kilogramë vezë.

E kthyer në numër kokrrash, duke mos ditur dhe madhësinë e vezëve, S, M, L apo XL, është paksa e vështirë për të nxjerrë një shifër të saktë. Por, duke iu referuar Rregullores së AKU “Për vezën”, presupozojmë se të gjithe importet janë vezë të madhësisë L. Pesha e një veze L varion nga 63 gram deri në 73 gram. Dhe këtu llogaritem mesataren 68 gram për kokërr. Sipas kësaj „matemarike“, gjatë 8 muajve janë importuar në Shqipëri 7,862,236 kokrra vezë. Nëse një pjesë e tyre kanë qenë të masës M apo S, atëherë shifrat janë edhe më të mëdha.

Përveç mashtrimit të konsumatorëve me origjinën e produktit që blejnë e konsumojnë, problem mbeten dhe siguria ushqimore. Së pari, askush nuk e vërteton nëse kanë qenë vezë të Klasit A, pra për konsum, apo të Klasit B, për përpunim për industrinë. Logjika e biznesit të çon tek kjo e dyta, pasi për shkak të Influencës Aviare në vitet e fundit në rajon dhe Evropën Qëndrore, numri i shpendëve ka rënë e për arsye dhe të kërkesës së madhe, vezët e Klasit A kanë pasur çmim të lartë.

Ndërkaq, një vezë e ka jetëgjatësinë 28 ditë nga momenti që del nga pula. Pra, sa është mbajtur në Serbi, transporti, mbajtja në magazinat në Shqipëri, vulosja gjoja si shqiptare e koha në raftet e marketeve. Pra, duke rrezikuar seriozisht konsumatorët dhe duke treguar që afatet prodhim dhe skadencë në ambalazh nuk janë aspak të sakta.

©Qendra ALERT

0 Comment
Read More
ALERT-E, Food Alert, Konsumatori, Kryesore, Siguria ushqimore - September 11, 2026

Në tri ditë, Kroacia bllokon ngarkesën e tretë me speca nga Shqipëria. Shkak, pesticidet mbi norma

Ngarkesa e tretë në 3 ditë rresht me speca nga Shqiopëria është bllokuar nga autoritetet e sigurisë ushqimore në Kroaci. Bëhet fjalë për një ngarkesë me speca, e nisur për eksport nga Shqipëria drejt BE-së, por që nga analizat që janë bërë në Kroaci, ka recultuar me përmbajtje mbi normat të dy pesticideve, flonicamid dhe acetamiprid.

Alert-i është publikuar në RASFF në 9 shtator për specat nga Shqipëria.

Ky bllokim është i treti radhazi. Në 7 dhe 8 shtator u pubikuar dy ndalime tjera për speca të kuq, njëra ngarkesë e bërë rieksport nga Maqedonia e Veriut.

0 Comment
Read More
ALERT-E, Food Alert, Konsumatori, Kryesore, Siguria ushqimore - September 10, 2026

Fati i keq i maqedonasit, blen speca të kuq në Shqipëri, i rieksporton, por i bllokohen në Kroaci për ngarkesë pesticidesh

Përvec ngarkesës me speca të kuq të nisur direkt ga Shqipëria dhe që u bllokua në Kroaci, një tjetër eksport është bllokuar nga ky shtet për përmbajtje të lartë pesticidesh. Madje, para, më 7 shtator është publikuar në faqen e RASFF, se një ngarkesë me speca të kuq me origjinë nga Shqipëria, u bllokuan në eksport, por të nisura nga Maqedonia e Veriut.

Konkretisht, është mësuar se, një tregtar nga Maqedonia e Veriut, sipas kontratave të tij me shqiptarët, ka marrë në Shqipëri një ngarkesë me speca të kuq për t’i bërë eksport drej një vendi të BE. Kamioni me speca “Made in Albania” është eksportuar nga Maqedonia drejt BE dhe në kufirin kroat është ndaluar për marrje mostre. Dhe, rezultati ka qenë pozitiv. Në ngarkesën me speca ka rezultuar prania e pesticidit (insekticid) Acetamiprid në limitin 0,23 mg/kg – ppm, shumë më e lartë se norma e lejuar.

Të dyja ngarkesat, e eksportuara nga Shqipëria dhe ajo nga Maqedonia e Veriut, mësohet se janë asgjësuar në Kroaci dhe nuk pritet të ketë kthim në vendin e origjinës.

Fati i keq i tregtarit maqedonas ngjan me atë të Kosovës, të cilit iu bllokuan në Slloveni një sasi kastraveci turshi me përmbajtje të Chlorpyrifos. Por, edhe tregtari nga Kosova, kastravecat i kishte importuar nga Shqipëria e më pas I ka përpunuar në Kosovë dhe eksportuar.

0 Comment
Read More